พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย จตุกกนิบาต · กาลิงควรรค
๓. เอกราชชาดก
เล่ม ๒๗Text layerBuddha’s wordsItems ๕๑๐–๕๑๓ (Royal Thai)3/10 in กาลิงควรรค4 editions
๓๐๓. เอกราชชาตก (๓)
๓. เอกราชชาดก (๓๐๓)
ว่าด้วยพระเจ้าเอกราช
(พระเจ้าทุพภิเสนทรงขอโทษพระเจ้าเอกราชแล้ว ตรัสว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก จตุกกนิบาต กาลิงควรรค เอกราชชาดก (Royal Thai Volume 27 · Mahachula Volume 27 · Mahamakut Volume 58 · Chaloem Phrakiat Volume 27)
บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 27, pp. 97–98 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 27, pp. 158–158
อนุตฺตเร กามคุเณ สมิทฺเธ
ภุตฺวาน ปุพฺเพ วสี เอกราช
โสทานิ ทุคฺเค นรกมฺหิ ขิตฺโต
นปฺปชฺชเห วณฺณพลํ ปุราณํ.
ข้าแต่พระเจ้าเอกราช เมื่อก่อนพระองค์เสวยกามคุณ
ที่สมบูรณ์ยอดเยี่ยม มาบัดนี้พระองค์ถูกโยนลงในหลุมอันขรุขระ
ก็ยังไม่ทรงละพระฉวีวรรณและพระกำลังอันมีอยู่แต่ก่อน
(พระเจ้าเอกราชผู้เป็นพระโพธิสัตว์ได้ฟังดังนั้น จึงตรัสว่า)
ปุพฺเพว ขนฺตี จ ตโป จ มยฺหํ
สมฺปตฺถิตา ทุพฺภิเสน (๑) อโหสิ
ตนฺทานิ ลทฺธาน กถนฺนุ ราช
ชเห อหํ วณฺณพลํ ปุราณํ.
- 1สี.อิ. ทพฺพเสนา
พระเจ้าทุพภิเสน เมื่อก่อนหม่อมฉันมีขันติ
และตบะสมปรารถนามาแล้ว
หม่อมฉันได้ขันติและตบะนั้นแล้ว
จะพึงละฉวีวรรณและกำลังอันมีอยู่แต่ก่อนทำไมเล่า
สพฺพา กิเรวํ ปรินิฏฺฐิตานิ
ยสสฺสินํ ปญฺญวนฺตํ วิสยฺห
ยโส จ ลทฺธ า ปุริมํ อุฬารํ
นปฺปชฺชเห วณฺณพลํ ปุราณํ.
พระองค์ผู้เรืองยศ ปรากฏพระปรีชาญาณ
ทรงทนทานเป็นพิเศษ ทราบว่า กรณียกิจทุกอย่าง
หม่อมฉันได้ทำสำเร็จเรียบร้อยแล้ว
ทั้งยังได้ยศที่สูงส่งที่ไม่เคยได้มาก่อน
เพราะเหตุไรจะพึงละฉวีวรรณและกำลังอันมีอยู่แต่ก่อนเสียเล่า
ปนุชฺช ทุกฺเขน สุขํ ชนินฺท
สุเขน วา ทุกฺขมสยฺหสาหิ
อุภยตฺถ สนฺโต อภินิพฺพุตตฺตา
สุเข จ ทุกฺเข จ ภวนฺติ ตุลฺยาติ.
เอกราชชาตกํ ตติยํ.
พระองค์ผู้จอมชน หม่อมฉันบรรเทาความสุข
ด้วยความทุกข์ และข่มความทุกข์ด้วยความสุข
สัตบุรุษเช่นหม่อมฉันวางตนเป็นกลางในความสุขและความทุกข์
เพราะมีความเยือกเย็นในภาวะทั้ง ๒ นั้น
เอกราชชาดกที่ ๓ จบ
End of ๓. เอกราชชาดก