พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย จตุกกนิบาต · จุลลกุณาลวรรค
๕. คชกุมภชาดก
เล่ม ๒๗Text layerBuddha’s wordsItems ๖๗๘–๖๘๑ (Royal Thai)5/10 in จุลลกุณาลวรรค4 editions
๓๔๕. คชกุมฺภชาตก (๕)
๕. คชกุมภชาดก (๓๔๕)
ว่าด้วยสัตว์เลื้อยคลานชื่อคชกุมภะ
(อำมาตย์แก้วโพธิสัตว์กล่าวกับตัวคชกุมภะว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก จตุกกนิบาต จุลลกุณาลวรรค คชกุมภชาดก (Royal Thai Volume 27 · Mahachula Volume 27 · Mahamakut Volume 58 · Chaloem Phrakiat Volume 27)
บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 27, pp. 119–120 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 27, pp. 193–193
วนํ ยทคฺคิ ทหติ ปาวโก กณฺหวตฺตนี
กถํ กโรสิ ปจลก เอวํ ทนฺธปรกฺกโม.
พหูนิ รุกฺขฉิทฺทานิ ปฐพฺยา วิวรานิ จ
ตานิ เจ นาภิสมฺโภม โหติ โน กาลปริยาโย.
โพรงไม้และรอยแตกระแหงของแผ่นดินมีอยู่เป็นจำนวนมาก
ถ้าพวกข้าพเจ้าหนีเข้าไปไม่ทัน พวกข้าพเจ้าก็ตาย
(อำมาตย์โพธิสัตว์ได้ฟังดังนั้น จึงกล่าวว่า)
โย ทนฺธกาเล ตรติ ตรณีเย จ ทนฺธติ
สุกฺขปณฺณํว อกฺกมฺม อตฺถํ ภญฺชติ อตฺตโน.
ผู้ใดในคราวที่ควรทำช้า ๆ กลับทำงานอย่างเร็วพลัน
ในคราวที่ควรทำอย่างรีบด่วน กลับทำอย่างเชื่องช้า
ผู้นั้นย่อมหักราญประโยชน์ของตนเอง
เหมือนคนแข็งแรงเหยียบใบตาลแห้ง
โย ทนฺธกาเล ทนฺเธติ ตรณีเย จ ตารยิ
สสีว รตฺตึ วิภชํ ตสฺสตฺโถ ปริปูรตีติ.
คชกุมฺภชาตกํ ปญฺจมํ.
ผู้ใดในคราวที่ควรทำช้า ๆ ก็ค่อย ๆ ทำงานอย่างช้า ๆ
ในคราวที่ควรทำรีบด่วน ก็รีบทำอย่างเร็วพลัน
ประโยชน์ของผู้นั้นก็บริบูรณ์
เหมือนดวงจันทร์กำจัดความมืด ยังราตรีให้สว่างอยู่
คชกุมภชาดกที่ ๕ จบ
End of ๕. คชกุมภชาดก