arnon.onlineSign inAsk AI

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เอกกนิบาต · อสัมปทานวรรค

๖. สุวรรณหังสชาดก

เล่ม ๒๗

Text layerBuddha’s wordsItems ๑๓๖ (Royal Thai)6/10 in อสัมปทานวรรค4 editions

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เอกกนิบาต อสัมปทานวรรค สุวรรณหังสชาดก (Royal Thai Volume 27 · Mahachula Volume 27 · Mahamakut Volume 56 · Chaloem Phrakiat Volume 27)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 27, pp. 66–67

Page 66

๕. จันทาภชาดก (๑๓๕)

ว่าด้วยผู้เข้าถึงอาภัสสรพรหม

(พระโพธิสัตว์มาจากอาภัสสรพรหมโลกยืนกล่าวอยู่ในอากาศว่า)

{๑๓๕} [๑๓๕] ในโลกนี้ ผู้ใดหยั่งถึงกสิณ ที่มีแสงจันทร์เป็นอารมณ์และมีแสงอาทิตย์เป็นอารมณ์ด้วยปัญญาได้ ผู้นั้นย่อมเข้าถึงอาภัสสรพรหมโลก ด้วยฌานที่ไม่มีวิตก

๖. สุวัณณหังสชาดก (๑๓๖)

ว่าด้วยโลภมากลาภหาย

(พระบรมศาสดาทรงประมวลเรื่องแล้วตรัสว่า)

{๑๓๖} [๑๓๖] บุคคลได้สิ่งใด ควรยินดีด้วยสิ่งนั้น เพราะความโลภเกินไปเป็นบาป นางพราหมณีจับพญาหงส์ถอนขนจึงเสื่อมจากทอง

Footnotes (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑คำว่า กสิณ หมายถึง วัตถุอันจูงใจ คือ จูงใจให้เข้าไปผูกอยู่ เป็นชื่อของกัมมัฏฐานที่ใช้วัตถุ สำหรับเพ่งเพื่อจูงจิตให้เป็นสมาธิ มี ๑๐ อย่าง คือ (๑) ปฐวีกสิณ กสิณคือดิน (๒) อาโปกสิณ กสิณ คือนํ้า (๓) เตโชกสิณ กสิณคือไฟ (๔) วาโยกสิณ กสิณคือลม ทั้ง ๔ อย่างนี้เรียกว่า ภูตกสิณ กสิณ คือมหาภูตรูป ๔ (๕) นีลกสิณ กสิณคือสีเขียว (๖) ปีตกสิณ กสิณคือสีเหลือง (๗) โลหิตกสิณ กสิณ คือสีแดง (๘) โอทาตกสิณ กสิณคือสีขาวทั้ง ๔ อย่างนี้เรียกว่า วัณณกสิณ กสิณคือสี (๙) อากาสกสิณ กสิณคือที่ว่าง (๑๐) วิญญาณกสิณ กสิณคือวิญญาณ (ขุ.ปฏิ.อ. ๑/๘๙) พึงดูเทียบ ใน ที.ปา. (แปล) ๑๑/๓๗๖-๓๗๗ ในที่นี้ กสิณที่มีแสงจันทร์เป็นอารมณ์ หมายถึงโอทาตกสิณ กสิณที่มีแสงอาทิตย์ เป็นอารมณ์ หมายถึงปีตกสิณ (ขุ.ชา.อ. ๒/๓๐๙)
  2. ๒อาภัสสรพรหมโลก หมายถึงพวกเทพหรือพรหมชั้นทุติยฌานภูมิทั้ง ๓ ชั้น คือ (๑) ปริตตาภา ชั้นพวกมีรัศมีกายน้อย (๒) อัปปมาณาภา ชั้นพวกมีรัศมีกายมีประมาณมิได้ (๓) อาภัสสรา ชั้นพวกมีรัศมีกายสุกปลั่งซ่านไป (ที.ม.อ. ๑๑๐, ม.มู.อ. ๑/๓๘. องฺ.สตฺตก.อ. ๑๘๑, ขุ.จู.อ. ๕๘)
  3. ๓ฌานที่ไม่มีวิตก ในที่นี้หมายเฉพาะทุติยฌาน (ขุ.ชา.อ. ๒/๓๑๐)
Page 67

๗. พัพพุชาดก (๑๓๗)

ว่าด้วยหนูหาวิธีให้แมวตาย

(พระศาสดาทรงประมวลเรื่องแล้วตรัสว่า)

{๑๓๗} [๑๓๗] แมวตัวที่ ๑ ได้หนูหรือเนื้อในที่ใด แมวตัวที่ ๒ ที่ ๓ และ ที่ ๔ ก็เกิดขึ้นในที่นั้น แมวเหล่านั้นได้พากันเอาอกกระแทกปล่องแก้ว ผลึกนี้แล้วถึงความสิ้นชีวิตทั้งหมด

๘. โคธชาดก (๑๓๘)

ว่าด้วยฤๅษีหลอกกินเหี้ย

(พญาเหี้ยโพธิสัตว์ตำหนิดาบสโกงว่า)

{๑๓๘} [๑๓๘] ชฎิลเขลาเอ๋ย ชฎาของท่าน หนังเสือของท่านจะมีประโยชน์อะไรกัน ภายในของท่านรกรุงรัง ท่านขัดสีแต่ภายนอกเท่านั้น

๙. อุภโตภัฏฐชาดก (๑๓๙)

ว่าด้วยผู้เสียหายหมดทุกอย่าง

(รุกขเทวดาโพธิสัตว์กล่าวตำหนิพรานเบ็ดว่า)

{๑๓๙} [๑๓๙] ตาของเจ้าก็แตก ผ้าของเจ้าก็หาย ภรรยาของเจ้าก็ทะเลาะ กับหญิงเพื่อนบ้าน การงานหรือก็เสียหมดทั้งสองทาง คือ ทั้ง ทางนํ้าและทางบก

End of ๖. สุวรรณหังสชาดก