พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย จตุกกนิบาต · โกกิลวรรค
๘. ถุสชาดก
เล่ม ๒๗Text layerBuddha’s wordsItems ๖๕๐–๖๕๓ (Royal Thai)8/10 in โกกิลวรรค4 editions
๓๓๘. ถุสชาตก (๘)
๘. ถุสชาดก (๓๓๘)
ว่าด้วยหนูไม่กินแกลบ
(ในเวลาที่พระโอรสมีพระชนมายุ ๑๖ พรรษา ขณะที่กำลังเสวยพระกระยาหารเย็น พระราชาแห่งกรุงพาราณสีตรัสกับพระโอรสว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก จตุกกนิบาต โกกิลวรรค ถุสชาดก (Royal Thai Volume 27 · Mahachula Volume 27 · Mahamakut Volume 58 · Chaloem Phrakiat Volume 27)
บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 27, pp. 116–116 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 27, pp. 187–187
วิทิตํ ถุสํ อุนฺทุรานํ วิทิตํ ปน ตณฺฑุลํ
ถุสํ ถุสํ วิวชฺเชตฺวา ตณฺฑุลํ ปน ขาทเร.
แกลบก็ปรากฏโดยความเป็นแกลบ
และข้าวสารก็ปรากฏโดยความเป็นข้าวสารแก่หนูทั้งหลาย
แต่พวกหนูเว้นแกลบเสียแล้วเคี้ยวกินเฉพาะข้าวสารเท่านั้น
(ในเวลามีการเข้าเฝ้าเป็นการใหญ่ พระราชาตรัสว่า)
ยา มนฺตนา อรญฺญสฺมึ ยา จ คาเม นิกณฺณิกา
ยญฺเจตํ อิติ จีติ จ เอตมฺปิ วิทิตํ มยา.
การปรึกษากันในป่าก็ดี การกระซิบกันในบ้านก็ดี
การวางแผนฆ่าเราก็ดี ทั้งหมดนั้นเรารู้แล้ว
(ครั้นพระราชาประทับยืนอยู่ที่หัวบันได ก็ตรัสว่า)
ธมฺเมน กิร ชาตสฺส ปิตา ปุตฺตสฺส มกฺกโฏ
ทหรสฺเสว สนฺตสฺส ทนฺเตหิ ผลมจฺฉิทา.
ได้ยินว่า พ่อของลิงกัดผล(ลูกอัณฑะ)ของลูกลิง
ที่เกิดตามธรรมชาติเสียตั้งแต่ยังเล็กอยู่
(พระราชาประทับยืนที่ธรณีประตู ตรัสอีกว่า)
ยเมตํ ปริสปฺปสิ อชกาโณว สาสเป
โยปายํ เหฏฺฐโต เสติ เอตมฺปิ วิทิตํ มยาติ.
ถุสชาตกํ อฏฺฐมํ.
การที่เจ้ากระสับกระส่ายอยู่เหมือนแพะตาบอดในไร่ผักกาด
และเจ้านอนอยู่ใต้แท่นบรรทม ทั้งหมดนั้นเรารู้แล้ว
ถุสชาดกที่ ๘ จบ
End of ๘. ถุสชาดก