พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
กุสลัตติกเหตุสัมปยุตตทุกะ
เล่ม ๔๔Text layerBuddha’s wordsItems ๔๙๕–๕๑๖ (Royal Thai)4 editions
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ กุสลัตติกเหตุสัมปยุตตทุกะ (Royal Thai Volume 44 · Mahachula Volume 44 · Mahamakut Volume 90 · Chaloem Phrakiat Volume 44)
The Mahamakut edition prints the commentary in the same volumes as the canon, so this text includes commentary.
ไทย (มหามกุฏฯ), vol. 90, pp. 896–903
กุสลติกเหตุสัมปยุตตทุกะ
(๑. กุสลติกะ ๓. เหตุสัมปยุตตทุกะ)
เหตุสัมปยุตตบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๔๙๕] ๑. เหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นกุศล อาศัยเหตุสัมปยุตต-ธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. เหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยเหตุสัมป-
ยุตตธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. เหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยเหตุ-
สัมปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๔๙๖] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
ปัจจนียนัย
[๔๙๗] ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๓
วาระ ฯลฯ
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
เหตุสัมปยุตตบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๔๙๘] ๑. เหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุ-
สัมปยุตตธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒.เหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นอกุศลเป็นปัจจัยแก่เหตุ-
สัมปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๓. เหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่เหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๔๙๙] ๑. เหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุ-สัมปยุตตธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ.
๔. เหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุ-สัมปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.
๗. เหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่เหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัยมี ๓ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๕๐๐] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๕ วาระ ในสมนันตรปัจจัยมี ๕ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
ปัจจนียนัย
[๕๐๑] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมปัจจัย มี ๙ วาระ
ฯลฯ
อนุโลมปัจจนียนัย
[๕๐๒] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ
ปัจจนียานุโลมนัย
[๕๐๓] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ... ฯสฯ
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
เหตุวิปปยุตตบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๕๐๔] ๑. เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยเหตุ-
วิปปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยเหตุ-
วิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยเหตุ-
วิปปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล และเหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากตะเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๕๐๕] ๑. เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยเหตุ-
วิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๕๐๖] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
ปัจจนียนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๕๐๗] ๑. เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยเหตุ-
วิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย
๒. นอารัมมณปัจจัย
[๕๐๘] ๑. เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยเหตุ-
วิปปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย
๒. เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยเหตุ-
วิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย
๓. เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยเหตุ-
วิปปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล และเหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากตะเกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนัยะ
[๕๐๙] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในโนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
เหตุวิปปยุตตบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๕๑๐] ๑. เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุ-วิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๕๑๑] ๑. เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุ-วิปปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๒. เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุ-วิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๓. เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๔. เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๓. อนันตรปัจจัย
[๕๑๒] ๑. เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุ-วิปปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย
๒. เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุ-วิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย
๓. เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่
เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย
๔. เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่
เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๕๑๓] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ
ในอนันตรปัจจัย มี ๔ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี ๔ วาระ ในสหชาตปัจจัยมี ๓ วาระ ในอัญญมัญปัจจัย มี ๑ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๔ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ ในวิคตปัจจัย มี ๔ วาระ.
ปัจจนียนัย
[๕๑๔] ในนเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ
ฯลฯ
อนุโลมปัจจนียนัย
[๕๑๕] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ... ฯลฯ
ปัจจนียานุโลมนัย
[๕๑๖] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ... ฯลฯ
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
กุสลติกเหตุสัมปยุตตทุกะ จบ
กุสลติกเหตุสเหตุกทุกะ
(๑. กุสลติกะ ๔. เหตุสเหตุกทุกะ)
เหตุสเหตุกบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๕๑๗] ๑. ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และสเหตุธรรมที่เป็นกุศล อาศัยธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และสเหตุกธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และสเหตุกธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และสเหตุกธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และสเหตุธรรมที่เป็น
อัพยากตะ อาศัยธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และสเหตุกธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๕๑๘] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
End of กุสลัตติกเหตุสัมปยุตตทุกะ