กุสลัตติกเสกขัตติกะ เล่ม ๔๔

กุสลํ เสกฺขํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล เสกฺโข ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

เสกขธรรมที่เป็นกุศล อาศัยเสกขธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เทฺว อวิคเต เทฺว ฯ

สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ วิตฺถาโร ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒

ในอวิคตปัจจัย มี " ๒

ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย

อพฺยากตํ อเสกฺขํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต อเสกฺโข ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

อเสกขธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอเสกขธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ

สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑

ในอวิคตปัจจัย มี " ๑

ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย

กุสลํ เนวเสกฺขานาเสกฺขํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล เนวเสกฺขานาเสกฺโข ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อกุสลํ เนวเสกฺขานาเสกฺขํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล เนวเสกฺขานาเสกฺโข ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อพฺยากตํ เนวเสกฺขานาเสกฺขํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต เนวเสกฺขานาเสกฺโข ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

เนวเสกขานาเสกขธรรมที่เป็นกุศล อาศัยเนวเสกขานาเสกขธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เนวเสกขานาเสกขธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยเนวเสกขานาเสกขธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เนวเสกขานาเสกขธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเนวเสกขานาเสกขธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา นว อวิคเต นว ฯ

สหชาตวารมฺปิ สมฺปยุตฺตวารมฺปิ ปฏิจฺจวารสทิสํ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

กุสโล เนวเสกฺขานาเสกฺโข ธมฺโม กุสลสฺส เนวเสกฺขานาเสกฺขสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

เนวเสกขานาเสกขธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เนวเสกขานาเสกขธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย

เหตุยา สตฺต อารมฺมเณ นว อวิคเต เตรส ฯ

ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารํ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ

กุสลตฺติกเสกฺขตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๗

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓

ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น

กุสลัตติกเสกขัตติกะ จบ