พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
อุปปันนัตติกเหตุทุกะ
เล่ม ๔๔Text layerBuddha’s wordsItems ๓๗๓–๓๘๗ (Royal Thai)4 editions
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อุปปันนัตติกเหตุทุกะ (Royal Thai Volume 44 · Mahachula Volume 44 · Mahamakut Volume 90 · Chaloem Phrakiat Volume 44)
The Mahamakut edition prints the commentary in the same volumes as the canon, so this text includes commentary.
ไทย (มหามกุฏฯ), vol. 90, pp. 855–860
อุปปันนติกเหตุทุกะ
(๑๗. อุปปันนติกะ ๑. เหตุทุกะ)
เหตุบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๓๗๓] ๑. เหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุ-ธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
คือ เหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นสัมปยุตตธรรมในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
๒. อารัมมณปัจจัย
[๓๗๔] ๑. เหตุธรรมที่เป็นอนุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่
เหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
คือ เหตุธรรมที่เป็นอนุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่เจโตปริยญาณ แก่อนาคตังสญาณ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๒. เหตุธรรมที่เป็นอุปปาทิธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุ-
ธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
คือ เหตุที่เป็นอุปปาทิธรรม เป็นปัจจัยแก่เจโตปริยญาณ แก่อนาค-ตังสญาณ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๓. อธิปติปัจจัย
[๓๗๕] ๑. เหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุ-ธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ.
สหชาตปัจจัย ฯลฯ อวิคตปัจจัย
เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยด้วยอำนาจของอัญญมัญญปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของนิสสยปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของวิปากปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอินทริยปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของมัคคปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของสัมปยุตตปัจจย,เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอัตถิปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอวิคตปัจจัย.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๓๗๖] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๑ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัยมี ๑ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๑ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
ปัจจนียนัย
[๓๗๗] ในนเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระฯลฯ
อนุโลมปัจจนียนัย
[๓๗๘] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ... ฯลฯ
ปัจจนียานุโลมนัย
[๓๗๙] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ... ฯลฯ
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
นเหตุบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. อารัมมณปัจจัย
[๓๘๐] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่
นเหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๒. นเหตุธรรมที่เป็นอนุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่
นเหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๓. นเหตุธรรมที่เป็นอุปปาทิธรรม เป็นปัจจัยแก่
นเหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๒. อธิปติปัจจัย
[๓๘๑] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่
นเหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย
๒. นเหตุธรรมที่เป็นอนุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่
นเหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย
๓. นเหตุธรรมที่เป็นอุปปาทิธรรม เป็นปัจจัยแก่
นเหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย
๓. สหชาตปัจจัย ฯลฯ ๕. นิสสยปัจจัย
[๓๘๒] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่
นเหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม ด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอัญญมัญญปัจจัย เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของนิสสยปัจจัย.
๖. อุปนิสสยปัจจัย
[๓๘๓] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่
นเหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย
๒. นเหตุธรรมที่เป็นอนุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่
นเหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย
๓. นเหตุธรรมที่เป็นอุปปาทิธรรม เป็นปัจจัยแก่
นเหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๓๘๔] ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ
ในสหชาตปัจจัย มี ๑ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๑ วาระ ในนิสสยปัจจัยมี ๑ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
ปัจจนียนัย
[๓๘๕] ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
ฯลฯ
อนุโลมปัจจนียนัย
[๓๘๖] เพราะอารัมมณปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ
ปัจจนียานุโลมนัย
[๓๘๗] เพราะเหตุปัจจัย ในอารัมณปัจจัย มี ๓ วาระ...ฯลฯ
อุปปันนติกเหตุทุกะ จบ
อตีตติกเหตุทุกะ
(๑๘. อตีตติกะ ๑. เหตุทุกะ)
เหตุบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๓๘๘] ๑. เหตุธรรมที่เป็นปัจจุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่
เหตุธรรมที่เป็นปัจจุปันนธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๓๘๙] ๑. เหตุธรรมที่เป็นอตีตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปัจจุปปันนธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๓๙๐] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๑ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี๑ วาระ. ในนิสสยปัจจัย มี ๑ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๒ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ในอินทริยปัจจัย มี ๑ วาระ ในมัคคปัจจัย มี ๑ วาระในสัมปยุตตปัจจัย มี ๑ วาระ ในอัตถิปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัยมี ๑ วาระ.
End of อุปปันนัตติกเหตุทุกะ