arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · กุณฑธานวรรค

๑๐. กัปปรุกขิยเถราปทาน (๔๐)

เล่ม ๓๒

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในกุณฑธานวรรคมี ๔ ฉบับ

เรื่องนี้มีข้อความเติมจากฉบับมหาจุฬาฯ ๑ เพราะฉบับมหาจุฬาฯ ๒ ในข้อมูล e-tipitaka ไม่มี (หน้า ๑๖๕)

_______

๑๐. กปฺปรุกฺขิยตฺเถราปทาน

๑๐. กัปปรุกขิยเถราปทาน

ประวัติในอดีตชาติของพระกัปปรุกขิยเถระ

(พระกัปปรุกขิยเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน กุณฑธานวรรค กัปปรุกขิยเถราปทาน (๔๐) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๒ หน้า ๑๒๙–๑๓๐ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๒ หน้า ๑๖๕–๑๖๖

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สิทฺธตฺถสฺส ภควโต ถูปเสฏฺฐสฺส สมฺมุขา

วิจิตฺตทุสฺเส ลคฺเคตฺวา <482> กปฺปรุกฺขํ ฐเปสหํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ข้าพเจ้าได้ประดิษฐานต้นกัลปพฤกษ์คล้องผ้างดงามวิจิตรหลายผืน ไว้ตรงหน้าพระสถูปอันประเสริฐที่สุดของพระผู้มีพระภาค พระนามว่าสิทธัตถะ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ยํ ยํ โยนูปปชฺชามิ เทวตฺตํ อถ มานุสํ

โสภยนฺโต มม ทฺวาเร <483> กปฺปรุกฺโข ปติฏฺฐติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ข้าพเจ้าเกิดในกำเนิดใด ๆ คือจะเกิดเป็นเทวดาหรือมนุษย์ก็ตาม ในกำเนิดนั้น ๆ ต้นกัลปพฤกษ์ประดิษฐาน ส่องแสงงดงามที่ประตูของข้าพเจ้า

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อหญฺจ ปริสา เจว เย เกจิ สมวสฺสิกา <484>

ตมฺหา ทุสฺสํ คเหตฺวาน นิวาเสม มยํ ตทา <485>

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

พวกข้าพเจ้า คือ ข้าพเจ้าเอง ชุมนุมชน และคนบางเหล่าที่มีอายุเท่ากัน (เพื่อน) ได้นำผ้าจากต้นกัลปพฤกษ์นั้นมานุ่งห่ม

บาลี (มหาจุฬาฯ)

จตุนวุเต อิโต <486> > กปฺเป ยํ รุกฺขํ ฐปยึ อหํ

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ กปฺปรุกฺขสฺสิทํ ผลํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าประดิษฐานต้นกัลปพฤกษ์ไว้

จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการประดิษฐานต้นกัลปพฤกษ์ไว้

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อิโต จ สตฺตเม กปฺเป สุเจลา อฏฺฐ ขตฺติยา

สตฺตรตนสมฺปนฺนา จกฺกวตฺตี มหพฺพลา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

และในกัปที่ ๗ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้เป็นกษัตริย์ผู้จักรพรรดิ ๘ ชาติ มีพระนามว่าสุเจละ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีพลานุภาพมาก

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา กปฺปรุกฺขิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

กปฺปรุกฺขิยตฺเถรสฺส อปทานํ ทสมํ สมตฺตํ.

กุณฺฑธานวคฺโค จตุตฺโถ.

ตสฺสุทฺทานํ

กุณฺฑสาคตกจฺจานา อุทายี โมฆราชสฺวหโย <487>

อธิมุตฺโต ลสุณโท อายาตี <488> ธมฺมจกฺกิโก

กปฺปรุกฺขี จ ทสโม คาถาทฺวยํ ทสสตํปิจ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระกัปปรุกขิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

กัปปรุกขิยเถราปทานที่ ๑๐ จบ

กุณฑธานวรรคที่ ๔ จบบริบูรณ์

รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. กุณฑธานเถราปทาน

๒. สาคตเถราปทาน

๓. มหากัจจายนเถราปทาน

๔. กาฬุทายีเถราปทาน

๕. โมฆราชเถราปทาน

๖. อธิมุตตเถราปทาน

๗. ลสุณทายกเถราปทาน

๘. อายาคทายกเถราปทาน

๙. ธัมมจักกิกเถราปทาน

๑๐. กัปปรุกขิยเถราปทาน