พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · กุณฑธานวรรค
๑๐. กัปปรุกขิยเถราปทาน (๔๐)
เล่ม ๓๒ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในกุณฑธานวรรคมี ๔ ฉบับ
เรื่องนี้มีข้อความเติมจากฉบับมหาจุฬาฯ ๑ เพราะฉบับมหาจุฬาฯ ๒ ในข้อมูล e-tipitaka ไม่มี (หน้า ๑๖๕)
_______
๑๐. กปฺปรุกฺขิยตฺเถราปทาน
๑๐. กัปปรุกขิยเถราปทาน
ประวัติในอดีตชาติของพระกัปปรุกขิยเถระ
(พระกัปปรุกขิยเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน กุณฑธานวรรค กัปปรุกขิยเถราปทาน (๔๐) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๒ หน้า ๑๒๙–๑๓๐ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๒ หน้า ๑๖๕–๑๖๖
สิทฺธตฺถสฺส ภควโต ถูปเสฏฺฐสฺส สมฺมุขา
วิจิตฺตทุสฺเส ลคฺเคตฺวา <482> กปฺปรุกฺขํ ฐเปสหํ.
ข้าพเจ้าได้ประดิษฐานต้นกัลปพฤกษ์คล้องผ้างดงามวิจิตรหลายผืน ไว้ตรงหน้าพระสถูปอันประเสริฐที่สุดของพระผู้มีพระภาค พระนามว่าสิทธัตถะ
ยํ ยํ โยนูปปชฺชามิ เทวตฺตํ อถ มานุสํ
โสภยนฺโต มม ทฺวาเร <483> กปฺปรุกฺโข ปติฏฺฐติ.
ข้าพเจ้าเกิดในกำเนิดใด ๆ คือจะเกิดเป็นเทวดาหรือมนุษย์ก็ตาม ในกำเนิดนั้น ๆ ต้นกัลปพฤกษ์ประดิษฐาน ส่องแสงงดงามที่ประตูของข้าพเจ้า
อหญฺจ ปริสา เจว เย เกจิ สมวสฺสิกา <484>
ตมฺหา ทุสฺสํ คเหตฺวาน นิวาเสม มยํ ตทา <485>
พวกข้าพเจ้า คือ ข้าพเจ้าเอง ชุมนุมชน และคนบางเหล่าที่มีอายุเท่ากัน (เพื่อน) ได้นำผ้าจากต้นกัลปพฤกษ์นั้นมานุ่งห่ม
จตุนวุเต อิโต <486> > กปฺเป ยํ รุกฺขํ ฐปยึ อหํ
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ กปฺปรุกฺขสฺสิทํ ผลํ.
ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าประดิษฐานต้นกัลปพฤกษ์ไว้
จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการประดิษฐานต้นกัลปพฤกษ์ไว้
อิโต จ สตฺตเม กปฺเป สุเจลา อฏฺฐ ขตฺติยา
สตฺตรตนสมฺปนฺนา จกฺกวตฺตี มหพฺพลา.
และในกัปที่ ๗ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้เป็นกษัตริย์ผู้จักรพรรดิ ๘ ชาติ มีพระนามว่าสุเจละ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีพลานุภาพมาก
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา กปฺปรุกฺขิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.
กปฺปรุกฺขิยตฺเถรสฺส อปทานํ ทสมํ สมตฺตํ.
กุณฺฑธานวคฺโค จตุตฺโถ.
ตสฺสุทฺทานํ
กุณฺฑสาคตกจฺจานา อุทายี โมฆราชสฺวหโย <487>
อธิมุตฺโต ลสุณโท อายาตี <488> ธมฺมจกฺกิโก
กปฺปรุกฺขี จ ทสโม คาถาทฺวยํ ทสสตํปิจ.
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระกัปปรุกขิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้
กัปปรุกขิยเถราปทานที่ ๑๐ จบ
กุณฑธานวรรคที่ ๔ จบบริบูรณ์
รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. กุณฑธานเถราปทาน
๒. สาคตเถราปทาน
๓. มหากัจจายนเถราปทาน
๔. กาฬุทายีเถราปทาน
๕. โมฆราชเถราปทาน
๖. อธิมุตตเถราปทาน
๗. ลสุณทายกเถราปทาน
๘. อายาคทายกเถราปทาน
๙. ธัมมจักกิกเถราปทาน
๑๐. กัปปรุกขิยเถราปทาน
จบ ๑๐. กัปปรุกขิยเถราปทาน (๔๐)