arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · กุมุทวรรค

๙. ติกิจฉกเถราปทาน (๑๗๙)

เล่ม ๓๒

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๘๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในกุมุทวรรคมี ๔ ฉบับ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน กุมุทวรรค ติกิจฉกเถราปทาน (๑๗๙) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓๒ หน้า ๓๓๙–๓๔๐

หน้า ๓๓๙

๙. ติกิจฉกเถราปทาน

บุพประวัติของพระติกิจฉกเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายยา

(ท่านพระติกิจฉกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๘๑} [๓๙] เราเป็นหมอผู้ศึกษามาดีแล้วอยู่ในพระนครพันธุมดี เป็นผู้นำ ความสุขมาให้แก่มหาชนได้รับความทุกข์เดือดร้อน[๔๐] ในกาลนั้นเราเห็นพระสมณะผู้มีศีล ผู้รุ่งเรืองมากอาพาธ จึงมีจิตเลื่อมใส มีใจโสมนัสได้ถวายยาบำบัดไข้[๔๑] พระสมณะผู้สำรวมอินทรีย์มีนามว่าอโศก ผู้เป็นอุปัฏฐาก ของ พระวิปัสสีสัมมาสัมพุทธเจ้าหายจากอาพาธด้วยยานั้นนั่นแล[๔๒] ในกัปที่ ๙๑ แต่ภัทรกัปนี้ เราได้ถวายยาใดไว้ด้วยการถวายยานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายยา[๔๓] ในกัปที่ ๘ แต่ภัทรกัปนี้ ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ มีพระนามว่า สัพโพสถ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีกำลังมาก[๔๔] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระติกิจฉกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ ติกิจฉกเถราปทานที่ ๙

หน้า ๓๔๐

๑๐. สังฆุปัฏฐากเถราปทาน

บุพประวัติของพระสังฆุปัฏฐากเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการอุปัฏฐากพระสงฆ์

(ท่านพระสังฆุปัฏฐากเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๘๒} [๔๕] เราเป็นคนรักษาอารามในพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนานว่าเวสสภู เรามีจิตเลื่อมใส มีใจโสมนัสได้อุปัฏฐากพระสงฆ์ผู้อุดม[๔๖] ในกัปที่ ๓๑ แต่ภัทรกัปนี้ เราได้ทำกรรมใดไว้ในกาลนั้น ด้วยผลกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการอุปัฏฐาก[๔๗] ในกัปที่ ๗ แต่ภัทรกัปนี้ ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๗ พระองค์ มีพระนามเหมือนกันว่าสโมตถกะ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีกำลังมาก[๔๘] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระสังฆุปัฏฐากเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ สังฆุปัฏฐากเถราปทานที่ ๑๐

-------

รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. กุมุทมาลิยเถราปทาน ๒. นิสเสณีทายกเถราปทาน

๓. รัตติยปุปผิยเถราปทาน ๔. อุทปานทายกเถราปทาน

๕. สีหาสนทายกเถราปทาน ๖. มัคคทัตติกเถราปทาน

๗. เอกทีปิยเถราปทาน ๘. มณิปูชกเถราปทาน

๙. ติกิจฉกเถราปทาน ๑๐. สังฆุปัฏฐากเถราปทาน

มีคาถา ๔๘ คาถาฉะนี้แล

จบ กุมุทวรรคที่ ๑๘