พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · ติณทายกวรรค
๑. ติณมุฏฐิทายกเถราปทาน
เล่ม ๓๓ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๑๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๑๐ ในติณทายกวรรคมี ๔ ฉบับ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน ติณทายกวรรค ติณมุฏฐิทายกเถราปทาน (ฉบับหลวง เล่ม ๓๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๓)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓๓ หน้า ๑๗๙–๑๘๐
๕๓. ติณทายกวรรค
๑. ติณมุฏฐิทายกเถราปทาน
บุพประวัติของพระติณมุฏฐิทายกเถระ
ว่าด้วยผลแห่งการถวายหญ้าคา ๑ กำ
(ท่านพระติณมุฏฐิทายกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)
{๑๑๑} [๑] ในที่ไม่ไกลภูเขาหิมวันต์ มีภูเขาลูกหนึ่งชื่อลัมพกะ ที่ภูเขานั้นพระสัมพุทธเจ้าพระนามว่าติสสะเสด็จจงกรมอยู่กลางแจ้ง[๒] เมื่อก่อน เราเป็นพรานเนื้ออยู่ในอรัญราวป่า ได้พบพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุดกว่าทวยเทพจึงได้ถวายหญ้ากำหนึ่ง[๓] แด่พระพุทธเจ้าเพื่อเป็นที่ประทับนั่ง ครั้นแล้วได้ทำจิตให้เลื่อมใสถวายบังคมพระพุทธเจ้าแล้วบ่ายหน้ากลับทางทิศเหนือ[๔] เราเดินไปไม่นานก็ถูกราชสีห์ฆ่าตาย เราได้ถึงแก่กรรมในที่นั้นนั่นเอง
[๕] เราได้ทำกรรม ณ ที่ใกล้พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด ไม่มีอาสวะ เราจึงได้เข้าถึงเทวโลกเหมือนลูกศรที่พ้นจากแล่งฉะนั้น[๖] ปราสาทซึ่งบุญกรรมเนรมิตให้บนเทวโลกนั้นงดงาม มี ๑,๐๐๐ ชั้น ๗ หอคอย มีธงทิวปลิวสลอน สำเร็จขึ้นด้วยแก้วมณีสิเขียว[๗] รัศมีของปราสาทนั้นแผ่ซ่านไปเหมือนดวงอาทิตย์อุทัย เราเป็นผู้เพียบพร้อมด้วยเหล่านางเทพกัญญา เพียบพร้อมด้วยกามคุณารมณ์ บันเทิงเริงรมย์อยู่
[๘] เราอันกุศลมูลตักเตือนแล้ว จุติจากเทวโลกมาเป็นมนุษย์ เป็นผู้บรรลุธรรมเป็นที่สิ้นอาสวะ
[๙] ในกัปที่ ๙๔ แต่ภัทรกัปนี้ เราได้ถวายหญ้าสำหรับรองนั่งไว้ ด้วยการถวายหญ้านั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวาย หญ้ากำหนึ่ง[๑๐-๑๒] เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล
นัยว่า ท่านพระติณมุฏฐิทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล
จบ ติณมุฏฐิทายกเถราปทานที่ ๑
๒. เวจจกทายกเถราปทาน
บุพประวัติของพระเวจจกทายกเถระ
ว่าด้วยผลแห่งการถวายวัจกุฎี
(ท่านพระเวจจกทายกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)
{๑๑๒} [๑๓] เราเลื่อมใสแล้วได้ถวายวัจกุฎีหลังหนึ่งแต่พระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้เป็นพระโลกเชษฐ์ผู้คงที่พระนามว่าวิปัสสีด้วยมือของตน[๑๔] เราได้ยานช้าง ยานม้า และยานทิพย์ ได้บรรลุธรรมเป็นที่สิ้นอาสวะก็เพราะการถวายวัจกุฎีนั้น
จบ ๑. ติณมุฏฐิทายกเถราปทาน