arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · ภัททาลิวรรค

๓. ติณสูลกฉาทนิยเถราปทาน

เล่ม ๓๓

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๑๐ ในภัททาลิวรรคมี ๔ ฉบับ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน ภัททาลิวรรค ติณสูลกฉาทนิยเถราปทาน (ฉบับหลวง เล่ม ๓๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๓)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓๓ หน้า ๑๒–๑๕

หน้า ๑๒

[๗๘] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และ อภิญญา ๖ ข้าพระองค์ได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพระองค์ทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระเอกฉัตติยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ เอกฉัตติยเถราปทานที่ ๒

๓. ติณสูลกฉาทนิยเถราปทาน

บุพประวัติของพระติณสูลกฉาทนิยเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายดอกมะลิซ้อนเป็นพุทธบูชา

(ท่านพระติณสูลกฉาทนิยเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๓} [๗๙] ในกาลนั้น เราได้พิจารณาถึงความเกิด ความแก่ และความตาย จึงได้ออกบวชเป็นบรรพชิตตามลำพัง

[๘๐] เราเที่ยวไปโดยลำดับ ได้ไปถึงฝั่งแม่น้ำคงคา ได้เห็นพื้นดินที่ ฝั่งแม่นํ้าคงคานั้นเรียบราบสม่ำเสมอ[๘๑] จึงได้สร้างอาศรมขึ้นที่ฝั่งแม่น้ำคงคานั้นแล้วอยู่ในอาศรมของเรา ที่จงกรมซึ่งเราได้ทำไว้อย่างสวยงามประกอบด้วยหมู่นกนานาชนิด[๘๒] สัตว์ทั้งหลายเข้ามาใกล้เราและส่งเสียงน่ารื่นรมย์ เรารื่นรมย์อยู่กับสัตว์เหล่านั้นอยู่ในอาศรม

[๘๓] ที่ใกล้อาศรมของเรามีมฤคราช ๔ เท้า (พญาราชสีห์) อยู่ มันออกจากที่อยู่แล้วคำรามเหมือนอสนีบาต

หน้า ๑๓

[๘๔] ก็เมื่อมฤคราชคำราม เราเกิดความร่าเริง เราเมื่อค้นหามฤคราชอยู่ ก็ได้พบพระพุทธเจ้าผู้ทรงเป็นนายกของโลก[๘๕] ครั้นได้พบพระพุทธเจ้าผู้อัครนายกของโลกพระนามว่าติสสะ ผู้ประเสริฐกว่าเทวดาแล้วก็ร่าเริง มีจิตบันเทิง นำดอกกากะทิง มาบูชาพระองค์[๘๖] ได้ชมเชยพระผู้ทรงเป็นนายกของโลก ผู้มีพระรัศมีเปส่งปลั่ง ดังดวงอาทิตย์ บานเหมือนต้นพญาสาละ รุ่งโรจน์เหมือนดาว ประกายพฤกษ์ว่า[๘๗] “พระองค์ผู้สัพพัญญูทำข้าพระองค์พร้อมทั้งเทวดาให้สว่างด้วย พระญาณของพระองค์ บุคคลทำให้พระองค์ทรงโปรดปราน ได้แล้วย่อมพ้นจากชาติได้[๘๘] เพราะไม่ได้เฝ้าพระสัพพัญญูพุทธเจ้าผู้เห็นธรรมทั้งปวง สัตว์ทั้งหลายที่ถูกราคะและโทสะท่วมทับจึงตกนรกอเวจี

[๘๙] เพราะอาศัยการได้เข้าเฝ้าพระองค์ผู้สัพพัญญูผู้ทรงเป็นนายกของโลก สัตว์ทั้งปวงจึงหลุดพ้นจากภพ บรรลุทางแห่งอมตบทกัน[๙๐] เมื่อใด พระพุทธเจ้าผู้ทรงมีพระปัญญาจักษุเปล่งพระรัศมีอุบัติขึ้น เมื่อนั้น พระองค์ทรงเผากิเลสแล้วทรงแสดงแสงสว่าง”[๙๑] เราได้กล่าวสดุดีพระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่าติสสะผู้ทรงเป็นอัครนายกของโลกแล้วก็ร่าเริง มีจิตบันเทิง นำดอกมะลิ ซ้อนมาบูชาพระองค์[๙๒] พระพุทธเจ้าพระนามว่าติสสะผู้ทรงเป็นอัครนายกของโลกทรง ทราบความดำริของเรา ประทับนั่งบนอาสนะของพระองค์แล้ว ได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า

หน้า ๑๔

[๙๓] “ผู้ใดเป็นผู้เลื่อมใสได้ใช้ดอกไม้บัง(ร่มให้)เราด้วยมือของตน เราจักพยากรณ์ผู้นั้น ท่านทั้งหลายจงฟังคำเรากล่าว[๙๔] ผู้นั้นจักเสวยรัชสมบัติในเทวโลก ๒๕ ครั้ง จักได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๗๕ ครั้ง

[๙๕] จักได้เป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์โดยคณานับมิได้ ผลแห่งกรรมนั้นเป็นผลแห่งการบูชาด้วยดอกไม้[๙๖] ก็บุรุษที่ได้ใช้ดอกไม้บังเราทั้งเช้าและเย็น เป็นผู้ประกอบด้วยบุญกรรม จักปรากฏต่อไปข้างหน้า[๙๗] ผู้นี้ปรารถนาสิ่งใด ๆ สิ่งนั้น ๆ จักปรากฏตามความประสงค์ เขาทำความดำริชอบให้บริบูรณ์แล้ว เป็นผู้ไม่มีอาสวะ จักนิพพาน,,

จบ ภาณวารที่ ๑๘

[๙๘] เราเผากิเลสได้แล้ว มีสติสัมปชัญญะ นั่งบนอาสนะเดียวได้ บรรลุอรหัตแล้ว

[๙๙] ในกาลนั้น เราเมื่อเดิน ยืน นั่ง หรือนอน ก็ระลึกถึง พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุดอยู่

[๑๐๐] ความบกพร่องในปัจจัยนั้น ๆ คือ จีวร บิณฑบาต เสนาสนะ และคิลานปัจจัยมิได้มีแก่เรา นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา[๑๐๑] บัดนี้ เราบรรลุอมตบทอันสงบระงับ เป็นธรรมยอดเยี่ยม กำหนดรู้อาสวะทั้งปวงแล้ว เป็นผู้ไม่มีอาสวะอยู่[๑๐๒] ในกัปที่ ๙๒ แต่ภัทรกัปนี้ เราได้บูชาพระพุทธเจ้าไว้ ด้วยการบูชานั้นเราจึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา

หน้า ๑๕

[๑๐๓] เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ถอนภพทั้งปวงขึ้นได้หมดแล้ว ตัดกิเลสเครื่องผูกขาดดังช้างตัดเชือกแล้ว เป็นผู้ไม่มีอาสวะอยู่[๑๐๔] การที่เราได้มาในสำนักของพระพุทธเจ้าของเรานี้เป็นการมา ดีแล้วหนอ วิชชา ๓ เราได้บรรลุแล้วโดยลำดับ คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราก็ได้ทำเสร็จแล้ว[๑๐๕] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และ อภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระติณสูลกฉาทนิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ ติณสูลกฉาทนิยเถราปทานที่ ๓

๔. มธุมังสทายกเถราปทาน

บุพประวัติของพระมธุมังสทายกเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายเนื้อสุกรแช่น้ำผึ้ง

(ท่านพระมธุมังสทายกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๔} [๑๐๖] เราเป็นคนฆ่าสุกรอยู่ในนครพันธุมดี ได้เลือกเนื้ออย่างดีมาใส่ ลงในนํ้าผึ้ง

[๑๐๗] เราได้ไปสู่ที่ประชุมสงฆ์ รับบาตรมาใบหนึ่งหยิบเนื้อใส่บาตร นั้นจนเต็มแล้วได้ถวายแด่ภิกษุสงฆ์