พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · วีชนีวรรค
๔. คันโธทกทายกเถราปทาน (๕๔)
เล่ม ๓๒ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๑๐ ในวีชนีวรรคมี ๔ ฉบับ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน วีชนีวรรค คันโธทกทายกเถราปทาน (๕๔) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓๒ หน้า ๑๗๘–๑๗๙
๔. คันโธทกทายกเถราปทาน
บุพประวัติของพระคันโธทกทายกเถระ
ว่าด้วยผลแห่งการถวายน้ำหอม
(ท่านพระคันโธทกทายกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)
{๕๖} [๒๕] ในกาลนั้น ได้มีการฉลองต้นมหาโพธิ์ แห่งพระพุทธเจ้า พระนามว่าปทุมุตตระ เราได้ถือเอาหม้อที่วิจิตรแล้วถวายน้ำหอม[๒๖] ก็ในเวลาสรงนํ้าต้นมหาโพธิ์ มหาเมฆยังฝนให้ตก และได้มี เสียงบันลือลั่น ในเมื่อสายฟ้าผ่า
[๒๗] ด้วยกำลังแห่งสายฟ้านั้นแล เราทำกาละ ณ ที่นั้น เราดำรง อยู่ในเทวโลก ได้กล่าวคาถาเหล่านี้ว่า
[๒๘] โอ ! พระพุทธเจ้า โอ ! พระธรรม โอ ! พระสงฆ์ โอ ! การที่ พวกเราได้มาพบกับพระศาสดา ร่างกายของเราล้มตายลงแล้ว เรารื่นรมย์อยู่ในเทวโลก[๒๙] วิมานของเราสูง ๗ ชั้น ลิบลิ่ว นางเทพกัญญา ๑๐๐,๐๐๐ นาง แวดล้อมเราในกาลทุกเมื่อ
[๓๐] เราไม่มีความป่วยไข้ เราไม่มีความเศร้าโศก เราไม่ประสบกับ ความเดือดร้อนเลย นี้เป็นผลแห่งบุญกรรม[๓๑] ในกัปที่ ๒,๘๐๐ ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ มีพระนามว่าสังวสิตะ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีกำลังมาก
- ๑ต้นมหาโพธิ์ หมายถึงต้นไม้เป็นที่ประทับตรัสรู้
[๓๒] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระคันโธทกทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วย ประการฉะนี้แล
จบ คันโธทกทายกเถราปทานที่ ๔
๕. โอปวัยหเถราปทาน
บุพประวัติของพระโอปวัยหเถระ
ว่าด้วยผลแห่งการถวายม้าอาชาไนย
(ท่านพระโอปวัยหเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)
{๕๗} [๓๓] เราได้ถวายม้าอาชาไนยแด่พระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ ครั้นมอบถวายในพระพุทธเจ้าแล้วได้กลับไปยังเรือนของตน[๓๔] พระอัครสาวกของพระศาสดามีนามว่าเทวิละ ผู้เป็นทายาท แห่งธรรมอันประเสริฐ ได้มาสู่สำนักของเรากล่าวว่า[๓๕] “พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงเป็นผู้นำประโยชน์ทั้งปวง ม้าอาชา ไนยย่อมไม่ควร พระองค์ผู้มีจักษุทรงทราบความดำริของท่าน จึงทรงรับไว้แล้ว”[๓๖] เราจึงตีราคาม้าสินธพซึ่งมีกำลังวิ่งเร็วดังลม เป็นพาหนะเร็ว แล้วได้ถวายของที่ควรแด่พระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ
จบ ๔. คันโธทกทายกเถราปทาน (๕๔)