พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · สกจิตตนิยวรรค
๕. ภิสทายกเถราปทาน (๖๕)
เล่ม ๓๒ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๑๐ ในสกจิตตนิยวรรคมี ๔ ฉบับ
_______
๕. ภิสทายกตฺเถราปทาน
๕. ภิสทายกเถราปทาน
ประวัติในอดีตชาติของพระภิสทายกเถระ
(พระภิสทายกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สกจิตตนิยวรรค ภิสทายกเถราปทาน (๖๕) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๒ หน้า ๑๖๔–๑๖๕ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๒ หน้า ๒๐๖–๒๐๗
เวสฺสภู นาม นาเมน อิสีนํ ตติโย อหุ
กานนํ วนโมคฺคยฺห วิหาสิ ปุริสุตฺตโม.
พระผู้มีพระภาคพระนามว่าเวสสภู เป็นองค์ที่ ๓ แห่งพระผู้มีพระภาคผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ พระองค์เป็นผู้สูงสุดแห่งบุรุษ เสด็จเข้าป่าดงทึบ แล้วประทับอยู่
ภิสมุฬาลํ คณฺหิตฺวา อคมึ พุทฺธสนฺติเก <587>
ตญฺจ พุทฺธสฺส อทาสึ <588> ปสนฺโน เสหิ ปาณิหิ.
ข้าพเจ้าได้ถือเหง้าบัวและรากบัวไปในสำนักของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าเลื่อมใสแล้วได้ถวายเหง้าบัวและรากบัวนั้น แด่พระพุทธเจ้า ด้วยมือของตน
กเรน จ ปรามฏฺโฐ เวสฺสภูวรพุทฺธินา
สุขาหํ นาภิชานามิ สมนฺเตน กุตุตฺตรึ.
พระผู้มีพระภาคพระนามว่าเวสสภู ผู้มีปัญญาประเสริฐ ทรงแตะเหง้าบัวและรากบัวด้วยพระหัตถ์ ข้าพเจ้าไม่รู้จักความสุขที่เสมอด้วยความสุขนั้น และความสุขที่ยิ่งไปกว่าความสุขนั้น แต่ที่ไหนเลย
จริโม วตฺตเต มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา
<589> นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว.๕
อัตภาพสุดท้ายของข้าพเจ้ากำลังเป็นไปอยู่ ภพทั้งปวงข้าพเจ้าถอนได้แล้ว ข้าพเจ้าตัดกิเลสเครื่องผูกพันได้แล้วอยู่อย่างผู้ไม่มีอาสวะ ดุจพญาช้างตัดเครื่องพันธนาการได้แล้วอยู่อย่างอิสระ
เอกตฺตึเส อิโต กปฺเป ยํ กมฺมมกรึ ตทา
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ภิสทานสฺสิทํ ผลํ.
ในกัปที่ ๓๑ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ทำกรรมไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายเหง้าบัวและรากบัว
สโมธานา จ ราชาโน โสฬส มนุชาธิปา
กปฺปมฺหิ เตรส <590> อาสุํ จกฺกวตฺตี มหพฺพลา.
ในกัปที่ ๑๓ (นับจากกัปนี้ไป) ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๑๖ ชาติ เป็นใหญ่ในหมู่มนุษย์ มีพลานุภาพมาก
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ภิสทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.
ภิสทายกตฺเถรสฺส อปทานํ ปญฺจมํ สมตฺตํ.
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระภิสทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้
ภิสทายกเถราปทานที่ ๕ จบ
จบ ๕. ภิสทายกเถราปทาน (๖๕)