พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · สกจิตตนิยวรรค
๗. วัตถทายกเถราปทาน (๖๗)
เล่ม ๓๒ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๐ ในสกจิตตนิยวรรคมี ๔ ฉบับ
_______
๗. วตฺถทายกตฺเถราปทาน
๗. วัตถทายกเถราปทาน
ประวัติในอดีตชาติของพระวัตถทายกเถระ
(พระวัตถทายกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สกจิตตนิยวรรค วัตถทายกเถราปทาน (๖๗) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๒ หน้า ๑๖๖–๑๖๗ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๒ หน้า ๒๐๙–๒๑๐
ปกฺขิชาโต ตทา อาสึ สุปณฺโณ ครุฬาธิโป
อทฺทสํ วิรชํ พุทฺธํ คจฺฉนฺตํ คนฺธมาทนํ.
ครั้งนั้น ข้าพเจ้าเกิดเป็นพญาครุฑชาติปักษี มีปีกงาม ได้เห็นพระพุทธเจ้าผู้ปราศจากธุลีคือกิเลส เสด็จไปยังภูเขาคันธมาทน์
ชหิตฺวา ครุฬวณฺณํ มาณวกํ อธารยึ <595>
เอกวตฺถํ มยา ทินฺนํ ทิปทินฺทสฺส ตาทิโน.
ข้าพเจ้าละเพศครุฑแล้ว แปลงร่างเป็นมาณพ ถวายผ้าผืนหนึ่งแด่พระพุทธเจ้า ผู้เป็นจอมแห่งเทวดาและมนุษย์ ผู้คงที่
ตญฺจ ทุสฺสํ ปฏิคฺคยฺห พุทฺโธ โลกคฺคนายโก
อนฺตลิกฺเข ฐิโต สตฺถา อิมา คาถา อภาสถ.
พระพุทธเจ้าผู้ศาสดาทรงเป็นผู้นำชั้นเลิศของโลก ทรงรับผ้าผืนนั้นแล้ว ประทับยืนอยู่ในอากาศ ได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า
อิมินา วตฺถทาเนน จิตฺตสฺส ปณิธีหิ จ
ปหาย ครุฬโยนึ เทวโลเก รมิสฺสติ.
ด้วยการถวายผ้านี้และด้วยการตั้งจิตไว้มั่น ผู้นี้ละกำเนิดครุฑแล้ว จักรื่นรมย์อยู่ในเทวโลก
อตฺถทสฺสี ตุ ภควา โลกเชฏฺโฐ นราสโภ
วตฺถทานํ ปสํสิตฺวา ปกฺกามิ อุตฺตรามุโข.
ส่วนพระผู้มีพระภาคพระนามว่าอัตถทัสสี ผู้เจริญที่สุดในโลก ทรงองอาจกว่านรชน ทรงสรรเสริญการถวายผ้าเป็นทานแล้ว บ่ายพระพักตร์เสด็จหลีกไปทางทิศเหนือ
ภเว นิพฺพตฺตมานมฺหิ โหนฺติ เม วตฺถสมฺปทา
อากาเส ฉทนํ โหติ วตฺถทานสฺสิทํ ผลํ.
ในภพที่ข้าพเจ้าเกิด ข้าพเจ้ามีผ้าสมบูรณ์ ผ้าเป็นหลังคาอยู่ในอากาศ นี้เป็นผลแห่งการถวายผ้า
อรุณสา <596> สตฺต ชนา จกฺกวตฺตี มหพฺพลา
ฉตฺตึสติมฺหิ อาสึสุ กปฺปมฺหิ มนุชาธิปา.
ในกัปที่ ๓๖ (นับจากกัปนี้ไป) ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๗ ชาติ พระนามว่าอรุณสะ มีพลานุภาพมาก เป็นใหญ่ในหมู่มนุษย์
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา วตฺถทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.
วตฺถทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สตฺตมํ สมตฺตํ.
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระวัตถทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้
วัตถทายกเถราปทานที่ ๗ จบ
จบ ๗. วัตถทายกเถราปทาน (๖๗)