arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · สาลปุปผิวรรค

๑๐. นิมิตตพยากรณิยเถราปทาน

เล่ม ๓๓

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในสาลปุปผิวรรคมี ๔ ฉบับ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สาลปุปผิวรรค นิมิตตพยากรณิยเถราปทาน (ฉบับหลวง เล่ม ๓๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๓)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๗๒ หน้า ๙๖–๙๙

หน้า ๙๖

นิมิตพยากรณิยเถราปทานที่ ๑๐ (๔๗๐)

ว่าด้วยผลแห่งการพยากรณ์นิมิต

[๖๐] ครั้งนั้น เราได้เข้าไปป่าหิมวันต์

บอกมนต์ ศิษย์ ๕,๔๐๐ คนได้อุปัฏฐากเรา

ศิษย์เหล่านั้นล้วนเป็นนักศึกษา รู้จบ

ไตรเทพถึงความเต็มเปี่ยมในธรรมมีองค์ ๖ พวกเขาถือตัวจัดเพราะวิทยาของคน อยู่ในป่าหิมวันต์

เทพบุตรผู้มียศใหญ่ เป็นผู้มีสติสัมป-

ชัญญะ จุติจากชั้นดุสิตอุบัติในครรภ์แห่งมารดา

เมื่อพระสัมพุทธเจ้าเสด็จอุบัติขึ้น หมื่น

โลกธาตุก็หวั่นไหว คนตาบอดก็มองเห็นได้ในเมื่อพระผู้นำเสด็จอุบัติขึ้น

พื้นพสุธานี้ทั้งสิ้นสั่นสะเทือน ๖ ประการ

มหาชนได้สดับเสียงกึกก้องแล้ว พากันแย้มสรวล

ชนทั้งปวงประชุมกันแล้ว ได้พากัน ไป

ยังสำนักของเรา ถามว่า พื้นพสุธานี้สั่นสะเทือนจักมีผลเป็นอย่างไร

ครั้งนั้นเราได้พยากรณ์แก่เขาทั้งหลายว่า

อย่ากลัวเลย ไม่มีภัยแก่ท่านทั้งหลาย ท่านทุกๆคนจงเบาใจเถิด ความเกิดนี้ประกอบด้วยสุขประโยชน์

หน้า ๙๗

พื้นพสุธาอันเหตุ ๘ ประการถูกต้องแล้ว

ย่อมจะสั่นสะเทือน นิมิตย่อมจะปรากฏโดยอาการเช่นเดียวกัน แสงสว่างอันไพบูลย์ใหญ่โต ก็เช่นกัน

พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด ผู้มีจักษุ จัก

เสด็จอุบัติขึ้นโดยไม่ต้องสงสัย เรายังประชุมชน

ให้เข้าใจดีแล้ว ได้บอกเบญจศีล

พวกเขาได้สดับเบญจศีลแล้วคิดว่า การ

เสด็จอุบัติของพระพุทธเจ้า ยากที่จะหาได้ เป็น

ผู้เกิดอุพเพงคาปีติ มีใจโสมนัส ยินดี ร่าเริง

ในกัปที่ ๙๒ แต่กัปนี้ เราได้พยากรณ์

นิมิตใด ด้วยการพยากรณ์นิมิตนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการพยากรณ์

เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอน

ของพระพุทธเจ้า เราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระนิมิตตพยากรณิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบนิมิตตพยากรณิยเถราปทาน

อรรถกถาสาลปุปผิวรรคที่ ๔๗

อปทานมีอปทานที่ ๑ เป็นต้นไป ในวรรคที่ ๔๗ นักศึกษาพอจะกำหนดรู้ได้ง่ายตามลำดับพระบาลีนั่นแล.

จบอรรถกถาสาลปุปผิวรรคที่ ๔๗

หน้า ๙๘

รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. สกลกุสุมิยเถราปทาน ๒. จิตกปูชกเถราปทาน ๓. จิตก-นิพพาปกเถราปทาน ๔. เสตุทายกเถราปทาน ๕. สุมนตาลวัณฏิยเถรา-ปทาน ๖. อวฏผลิยเถราปทาน ๗. ลพุชผลทายกเถราปทาน ๘. มิลักขุ-ผลทายกเถราปทาน ๙. สยัมปฏิภาณิยเถราปทาน ๑๐. นิมิตตพยากรณิย-เถราปทาน

บัณฑิตคำนวณคาถาได้ ๗๒ คาถา.

จบสาลปุปผิยวรรคที่ ๔๗

หน้า ๙๙

นฬมาลิยวรรคที่ ๔๘

นฬมาลิยเถราปทานที่ ๑ (๔๗๑)

ว่าด้วยผลแห่งการถวายพวงดอกอ้อ

[๖๑] เราได้เห็นพระสัมพุทธเจ้า ผู้มีพระฉวีวรรณดังทองคำ ผู้สมควรรับเครื่องบูชา เป็นนายกของโลก กำลังเสด็จไปทางชายป่าใหญ่

เราหยิบพวงดอกไม้อ้อและออกไปใน

ทันใดนั้น ได้เห็นพระสัมพุทธเจ้าผู้ข้ามโอฆะได้แล้ว ไม่มีอาสวะ ณ ที่นั้น

เรามีจิตเลื่อมใสมีใจโสมนัส ได้เอาพวง

ดอกไม้อ้อบูชาพระพุทธเจ้าผู้เป็นทักขิเณยยบุคคล

ผู้มีความเพียรใหญ่ ทรงอนุเคราะห์โลกทั้งสิ้นในกัปทั้ง ๓๑ แต่กัปนี้ เราได้ดอกไม้ใดบูชา ด้วยการบูชา เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา

เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอนของพระพุทธเจ้า เราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระนฬมาลิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบนฬมาลิยเถราปทาน