พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · สีหาสนิวรรค
๗. อุปเสนวังคันตปุตตเถราปทาน (๑๗)
เล่ม ๓๒ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๐ ในสีหาสนิวรรคมี ๔ ฉบับ
_______
๗. อุปเสนวงฺคนฺตปุตฺตตฺเถราปทาน
๗. อุปเสนวังคันตปุตตเถราปทาน
ประวัติในอดีตชาติของพระอุปเสนวังคันตบุตรเถระ
(พระอุปเสนวังคันตบุตรเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึง กล่าวว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สีหาสนิวรรค อุปเสนวังคันตปุตตเถราปทาน (๑๗) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๒ หน้า ๘๗–๘๘ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๒ หน้า ๑๑๔–๑๑๕
ปทุมุตฺตรํ ภควนฺตํ โลกเชฏฺฐํ นราสภํ
ปพฺภารมฺหิ นิสินฺนํ ตํ <349> อุปคจฺฉึ นรุตฺตมํ.
ข้าพเจ้าได้เข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาคพระนามว่าปทุมุตตระ ผู้เจริญที่สุดในโลก ผู้องอาจกว่านรชน ผู้สูงสุดแห่งนรชนพระองค์นั้น ประทับนั่งอยู่ ณ เงื้อมเขา
กณิการํ ปุปฺผิตํ <350> ทิสฺวา วณฺเฏ เฉตฺวาน ตํ <351> ตทา
อลงฺกริตฺวา ฉตฺตมฺหิ พุทฺธสฺส อภิโรปยึ.
ครั้งนั้น ข้าพเจ้าได้เห็นดอกกรรณิการ์กำลังบาน จึงเด็ดขั้วดอกกรรณิการ์นั้นมาประดับฉัตรแล้ว บูชาพระพุทธเจ้า
ปิณฺฑปาตญฺจ ปาทาสึ ปรมนฺนํ สุโภชนํ
พุทฺเธน นวเม ตตฺถ สมเณ อฏฺฐ โภชยึ.
ข้าพเจ้าได้ถวายอาหารบิณฑบาต เป็นข้าวสุกชั้นพิเศษ จัดว่าเป็นโภชนะชั้นดี ได้นิมนต์สมณะ ๘ รูป เป็น ๙ รูปรวมทั้งพระพุทธเจ้า ให้ฉัน ณ สถานที่วิเวกนั้น
อนุโมทิ มหาวีโร สยมฺภู อคฺคปุคฺคโล
อิมินา ฉตฺตทาเนน ปรมนฺนปเวจฺฉนา.
พระผู้มีพระภาคผู้ทรงมีความเพียรมาก ผู้เป็นพระสยัมภู ทรงเป็นบุคคลผู้เลิศ ทรงอนุโมทนาว่า ด้วยการถวายฉัตรและการถวายข้าวสุกชั้นดีนี้
เตน จิตฺตปฺปสาเทน สมฺปตฺตึ อนุโภสฺสสิ
ฉตฺตึสกฺขตฺตุํ จ เทวินฺโท เทวรชฺชํ กริสฺสติ.
ด้วยจิตที่เลื่อมใสนั้น ท่านจักได้เสวยสมบัติ เขาจักเป็นจอมเทพ ครองเทวสมบัติ ๓๖ ชาติ
เอกวีสติ ขตฺตุํ จ จกฺกวตฺตี ภวิสฺสติ
ปเทสรชฺชํ วิปุลํ คณนาโต อสงฺขิยํ.
จักเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๒๑ ชาติ จักเป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์นับชาติไม่ถ้วน
วํ วทนฺติ สุเมโธติ ภูริปญฺญํ สุเมธสํ
กปฺเปโต สตสหสฺเส โอกฺกากกุลสมฺภโว. <352>
เหล่าบัณฑิต เรียกผู้มีปัญญาเหมือนแผ่นดิน มีปัญญาดีว่าสุเมธะ ในกัปที่ ๑๐๐,๐๐๐ (นับจากกัปนี้ไป) ผู้นั้นจักสมภพในราชสกุลโอกกากราช
โคตโม นาม โคตฺเตน เอโส พุทฺโธ ภวิสฺสติ
สาสเน ทิปฺปมานมฺหิ มนุสฺสตฺตํ คมิสฺสติ. <353>
อุปเสโนติ นาเมน เหสฺสติ สตฺถุสาวโก
สมนฺตปาสาทิกตฺตา อคฺคฏฺฐาเน ฐเปสฺสติ.
จักมีนามว่าอุปเสนะ เป็นสาวกของพระศาสดา จักดำรงอยู่ในตำแหน่งอันเลิศ เพราะเป็นผู้ทำให้ประชาชนรอบด้านเลื่อมใส
จริมํ วตฺตเต มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา
ธาเรมิ อนฺติมํ เทหํ เชตฺวา มารํ สวาหนํ.
อัตภาพสุดท้ายของข้าพเจ้ายังเป็นไปอยู่ ภพทั้งปวงข้าพเจ้าก็ถอนได้แล้ว ข้าพเจ้าชนะมารพร้อมทั้งพาหนะ(คือเสนามาร)แล้ว ทรงร่างกายซึ่งมีในภพสุดท้ายอยู่
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อุปเสโน วงฺคนฺตปุตฺโต เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.
อุปเสนวงฺคนฺตปุตฺตตฺเถรสฺส อปทานํ สตฺตมํ สมตฺตํ.
ตติยภาณวารํ นิฏฺฐิตํ.
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระอุปเสนวังคันตบุตรเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการ ฉะนี้
อุปเสนวังคันตปุตตเถราปทานที่ ๗ จบ
ภาณวารที่ ๓ จบ
จบ ๗. อุปเสนวังคันตปุตตเถราปทาน (๑๗)