arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · สีหาสนิวรรค

๗. อุปเสนวังคันตปุตตเถราปทาน (๑๗)

เล่ม ๓๒

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๐ ในสีหาสนิวรรคมี ๔ ฉบับ

_______

๗. อุปเสนวงฺคนฺตปุตฺตตฺเถราปทาน

๗. อุปเสนวังคันตปุตตเถราปทาน

ประวัติในอดีตชาติของพระอุปเสนวังคันตบุตรเถระ

(พระอุปเสนวังคันตบุตรเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึง กล่าวว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สีหาสนิวรรค อุปเสนวังคันตปุตตเถราปทาน (๑๗) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๒ หน้า ๘๗–๘๘ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๒ หน้า ๑๑๔–๑๑๕

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปทุมุตฺตรํ ภควนฺตํ โลกเชฏฺฐํ นราสภํ

ปพฺภารมฺหิ นิสินฺนํ ตํ <349> อุปคจฺฉึ นรุตฺตมํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ข้าพเจ้าได้เข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาคพระนามว่าปทุมุตตระ ผู้เจริญที่สุดในโลก ผู้องอาจกว่านรชน ผู้สูงสุดแห่งนรชนพระองค์นั้น ประทับนั่งอยู่ ณ เงื้อมเขา

บาลี (มหาจุฬาฯ)

กณิการํ ปุปฺผิตํ <350> ทิสฺวา วณฺเฏ เฉตฺวาน ตํ <351> ตทา

อลงฺกริตฺวา ฉตฺตมฺหิ พุทฺธสฺส อภิโรปยึ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ครั้งนั้น ข้าพเจ้าได้เห็นดอกกรรณิการ์กำลังบาน จึงเด็ดขั้วดอกกรรณิการ์นั้นมาประดับฉัตรแล้ว บูชาพระพุทธเจ้า

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปิณฺฑปาตญฺจ ปาทาสึ ปรมนฺนํ สุโภชนํ

พุทฺเธน นวเม ตตฺถ สมเณ อฏฺฐ โภชยึ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ข้าพเจ้าได้ถวายอาหารบิณฑบาต เป็นข้าวสุกชั้นพิเศษ จัดว่าเป็นโภชนะชั้นดี ได้นิมนต์สมณะ ๘ รูป เป็น ๙ รูปรวมทั้งพระพุทธเจ้า ให้ฉัน ณ สถานที่วิเวกนั้น

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อนุโมทิ มหาวีโร สยมฺภู อคฺคปุคฺคโล

อิมินา ฉตฺตทาเนน ปรมนฺนปเวจฺฉนา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

พระผู้มีพระภาคผู้ทรงมีความเพียรมาก ผู้เป็นพระสยัมภู ทรงเป็นบุคคลผู้เลิศ ทรงอนุโมทนาว่า ด้วยการถวายฉัตรและการถวายข้าวสุกชั้นดีนี้

บาลี (มหาจุฬาฯ)

เตน จิตฺตปฺปสาเทน สมฺปตฺตึ อนุโภสฺสสิ

ฉตฺตึสกฺขตฺตุํ จ เทวินฺโท เทวรชฺชํ กริสฺสติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ด้วยจิตที่เลื่อมใสนั้น ท่านจักได้เสวยสมบัติ เขาจักเป็นจอมเทพ ครองเทวสมบัติ ๓๖ ชาติ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

เอกวีสติ ขตฺตุํ จ จกฺกวตฺตี ภวิสฺสติ

ปเทสรชฺชํ วิปุลํ คณนาโต อสงฺขิยํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

จักเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๒๑ ชาติ จักเป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์นับชาติไม่ถ้วน

บาลี (มหาจุฬาฯ)

วํ วทนฺติ สุเมโธติ ภูริปญฺญํ สุเมธสํ

กปฺเปโต สตสหสฺเส โอกฺกากกุลสมฺภโว. <352>

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เหล่าบัณฑิต เรียกผู้มีปัญญาเหมือนแผ่นดิน มีปัญญาดีว่าสุเมธะ ในกัปที่ ๑๐๐,๐๐๐ (นับจากกัปนี้ไป) ผู้นั้นจักสมภพในราชสกุลโอกกากราช

บาลี (มหาจุฬาฯ)

โคตโม นาม โคตฺเตน เอโส พุทฺโธ ภวิสฺสติ

สาสเน ทิปฺปมานมฺหิ มนุสฺสตฺตํ คมิสฺสติ. <353>

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ผู้นั้นจักเป็นพระพุทธเจ้าพระนามว่าโคดม ตามพระโคตร เมื่อศาสนารุ่งเรืองอยู่ เขาจักไปเกิดเป็นมนุษย์

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑คาถาที่ ๙๒๙๓ แปลตามฉบับพม่าและ ขุ.เถร.อ. ๒/๒๒๕, ดูข้อ ๑๐๕ ถัดไปด้วย
บาลี (มหาจุฬาฯ)

อุปเสโนติ นาเมน เหสฺสติ สตฺถุสาวโก

สมนฺตปาสาทิกตฺตา อคฺคฏฺฐาเน ฐเปสฺสติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

จักมีนามว่าอุปเสนะ เป็นสาวกของพระศาสดา จักดำรงอยู่ในตำแหน่งอันเลิศ เพราะเป็นผู้ทำให้ประชาชนรอบด้านเลื่อมใส

บาลี (มหาจุฬาฯ)

จริมํ วตฺตเต มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา

ธาเรมิ อนฺติมํ เทหํ เชตฺวา มารํ สวาหนํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

อัตภาพสุดท้ายของข้าพเจ้ายังเป็นไปอยู่ ภพทั้งปวงข้าพเจ้าก็ถอนได้แล้ว ข้าพเจ้าชนะมารพร้อมทั้งพาหนะ(คือเสนามาร)แล้ว ทรงร่างกายซึ่งมีในภพสุดท้ายอยู่

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อุปเสโน วงฺคนฺตปุตฺโต เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

อุปเสนวงฺคนฺตปุตฺตตฺเถรสฺส อปทานํ สตฺตมํ สมตฺตํ.

ตติยภาณวารํ นิฏฺฐิตํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระอุปเสนวังคันตบุตรเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการ ฉะนี้

อุปเสนวังคันตปุตตเถราปทานที่ ๗ จบ

ภาณวารที่ ๓ จบ

จบ ๗. อุปเสนวังคันตปุตตเถราปทาน (๑๗)