พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · สุเมธาวรรค
๘. สัตตอุปลมาลิกาเถริยาปทาน
เล่ม ๓๓ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๔๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๘/๑๐ ในสุเมธาวรรคมี ๔ ฉบับ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สุเมธาวรรค สัตตอุปลมาลิกาเถริยาปทาน (ฉบับหลวง เล่ม ๓๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๓)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๗๒ หน้า ๕๑๕–๕๑๘
ทานดิฉันได้ให้ดีแล้วทีเดียว ยัญสมบัติ
ดิฉันได้บูชาดีแล้ว ดิฉันบรรลุบทอันไม่หวั่นไหว
ได้ ก็เพราะถวายภิกษาหนึ่งทัพพี ในกัปที่ ๙๒
แต่กัปนี้ ดิฉันได้ถวายทานใดในกาลนั้น ด้วย
ทานนั้น ดิฉันไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการ
ถวายภิกษา
ดิฉันเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอนของพระพุทธเจ้า ดิฉันได้ทำเสร็จแล้ว.
ทราบว่า ท่านพระกฏัจฉุภิกขาทายิกาภิกษุณีได้กล่าวคาถาเหล่านั้น ด้วยประการฉะนี้แล.
จบกฏัจฉุภิกขาทายิกาเถราอปทาน
สัตตอุปลมาลิกาเถรีอปทานที่ ๘ (๘)
ผลของการถวายดอกอุบล ๗ ดอก
[๑๔๘] ในพระนครอรุณวดี มีพระ-
มหากษัตริย์พระองค์หนึ่งพระนามว่า อรุณ ดิฉันเป็นพระอัครมเหสีของท้าวเธอ
ดิฉันร้อยพวงมาลัยอยู่ ได้หยิบเอาดอก
อุบลมีกลิ่นหอมเหมือนทิพย์มา ๗ ดอก แล้วนั่งลงในปราสาทอันประเสริฐ คิดขึ้นในขณะนั้นเองว่า
ประโยชน์อะไร ด้วยพวงมาลัยเหล่านี้
ซึ่งเราเอาประดับศีรษะเรา เราเอาบูชาในพระ-ญาณของพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด จะประเสริฐกว่า
ชนทั้งหลายเขาพากันนับถือบูชาพระ-
สัมพุทธเจ้า เราจะนั่งที่ใกล้ประตูจักบูชาพระสัมพุทธเจ้าผู้มหามุนีในเวลาที่พระองค์เสด็จมา
พระพิชิตมารผู้งดงามดังต้นรกฟ้าขาว
หรือมิฉะนั้น ก็เปรียบเหมือนไกรสรมฤคราชพร้อมด้วยพระภิกษุสงฆ์เสด็จมาตามถนน
ฉันเห็นพระรัศมีของพระพุทธเจ้าแล้ว
ก็ร่าเริงสลดใจ ยังไม่ทันถึงประตูก็บูชาพระพุทธ-เจ้าผู้ประเสริฐสุด.
ดิฉันทำดอกอุบลอันบานเต็มที่ ๗ ดอก
ให้เป็นของกั้นแดดในอัมพร ดอกอุบลเหล่านั้นกั้นแดดอยู่เหนือพระเศียรพระพุทธเจ้า.
ดิฉันมีจิตประกอบด้วยปีติ ดีใจ เกิด
โสมนัสประนมอัฐชลี ยังจิตให้เลื่อมใสในกาลนั้น
แล้วได้ไปสวรรค์ชั้นดาวดึงส์
เหนือศีรษะของดิฉัน เขากั้นเศวตฉัตร
ขนาดใหญ่ มีกลิ่นหอมดังกลิ่นทิพย์ฟุ้งไป นี้เป็นผลแห่งดอกอุบล ๗ ดอก.
บางครั้ง เมื่อดิฉันถูกหมู่ญาตินำเอาไป
ครั้งนั้น เศวตฉัตรคันใหญ่ย่อมกั้นแดดไว้ทั่วบริษัทของดิฉัน
ดิฉันได้เป็นพระอัครมเหสีของท้าว
สักรินทเทวราช ๗๐ พระองค์ ดิฉันเป็นอิสระทุกภพ เที่ยวไปในภพน้อยใหญ่ ได้เป็นพระอัคร-มเหสีของพระเจ้าจักรพรรดิ ๖๓ พระองค์ ชนทั้งหลายประพฤติตามดิฉันทุกคน ดิฉันมีถ้อยคำน่าเชื่อถือ.
ผิวพรรณของดิฉันเหมือนดอกอุบล และ
กลิ่นก็ฟุ้งไปเหมือนกลิ่นอุบลหอม ดิฉันไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา
ดิฉันเป็นผู้ฉลาดในอิทธิบาท ยินดีในการ
เจริญโพชฌงค์ ถึงความบริบูรณ์ในอภิญญา นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา
ดิฉันเป็นผู้ฉลาดในสติปัฏฐาน มีสมาธิ
ฌานเป็นโคจร ขวนขวายในสัมมัปปธาน นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา.
ความเพียรของดิฉันนำเอาธุระน้อยใหญ่
ไป นำเอาธรรมที่เป็นแดนเกษมจากโยคะมาให้ดิฉันมีอาสวะสิ้นไปหมดแล้ว บัดนี้ภพใหม่ไม่มีอีก
ในกัปที่ ๓๑ แต่กัปนี้ ดิฉันได้เอาดอก
ไม้บูชาใด ด้วยการบูชานั้น ดิฉันจึงไม่รู้จักทุคติ
เลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา
ดิฉันเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอนของพระพุทธเจ้า ดิฉันได้ทำเสร็จแล้ว.
ทราบว่า ท่านพระสัตตอุปลมาลิกาภิกษุณีได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบสัตตอุปลมาลิกาเถรีอปทาน
ปัญจทีปิกาเถรีอปทานที่ ๙ (๙)
ผลของการถวายประทีป ๕ ดวง
[๑๔๙] ครั้งนั้น ดิฉันเป็นหญิงท่อง-
เที่ยวอยู่ในพระนครหังสวดี ดิฉันต้องการกุศลจึงเที่ยวไปสู่อารามหนึ่งจากอารามหนึ่ง ได้พบไม้โพธิ์อันอุดมในวันกาฬปักษ์ ยังจิตให้เลื่อมใสในไม้โพธิ์นั้นแล้ว นั่งลงที่โคนไม้โพธิ์
ดิฉันตั้งจิตเคารพประนมอัญชลีเหนือ
เศียรเกล้า สำแดงความโสมนัสแล้วคิดอย่างนี้ในขณะนั้นว่า
ถ้าพระพุทธเจ้ามีพระคุณนับไม่ได้ ไม่มี
บุคคลเปรียบเสมอไซร้ ก็ขอให้ทรงแสดงปาฎิ-
จบ ๘. สัตตอุปลมาลิกาเถริยาปทาน