พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · สุเมธาวรรค
๒. เมขลทายิกาเถริยาปทาน
เล่ม ๓๓ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๔๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๑๐ ในสุเมธาวรรคมี ๔ ฉบับ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สุเมธาวรรค เมขลทายิกาเถริยาปทาน (ฉบับหลวง เล่ม ๓๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๓)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓๓ หน้า ๓๑๐–๓๑๑
๒. เมขอทายิกาเถรีอุปทาน
บุพประวัติของพระเมขลทายิกาเถรี
ว่าด้วยผลแห่งการถวายสายสะอิ้ง
(พระเมขลทายิกาเถรีได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)
{๑๔๒} [๒๐] ดิฉันได้สร้างพระสถูปถวายพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าสิทธัตถะ ดิฉันได้ถวายสายสะอิ้ง เพื่อนวกรรมของพระศาสดา[๒๑] และเมื่อพระมหาสถูปสำเร็จแล้ว ดิฉันเลื่อมใสต่อพระมุนี ผู้ทรงเป็นนาถะของโลก จึงได้ถวายสายสะอิ้งอีกด้วยมือทั้งสองของตน[๒๒] ในกัปที่ ๙๔ แต่ภัทรกัปนี้ ดิฉันได้ถวายสายสะอิ้งในกาลนั้น ด้วยกรรมนั้น ดิฉันไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการสร้างพระสถูป[๒๓-๒๕] ดิฉันเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าดิฉัน ทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล
นัยว่า พระเมขลทายิกากิกษุณีได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล
จบ เมขลทายิกาเถรีอุปทานที่ ๒
- ๑สายสะอิ้ง สายรัดเอว เป็นเครื่องประดับสำหรับผู้หญิง สะเอ้ง ก็ว่า (พจนานุกรมฉบัราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๒๕ หน้า ๘๑๕)
๓. มัณฑปทายิกาเถรีอปทาน
บุพประวัติของพระมัณฑปทายิกาเถรี
ว่าด้วยผลแห่งการสร้างมณฑป
(พระมัณฑปทายิกาเถรีได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)
{๑๔๓} [๒๖] ดิฉันได้ให้สร้างมณฑปถวายพระพุทธเจ้าพระนามว่าโกนาคมนะ และได้ถวายพระสถูปอันบวรแด่พระพุทธเจ้าผู้เป็นเผ่าพันธุ์แห่งโลก[๒๗] ดิฉันไปยังชนบท นิคม หรือราชธานีใด ๆ ย่อมได้รับการบูชา ในที่นั้น ๆ ทุกแห่ง นี้เป็นผลแห่งบุญกรรม[๒๘-๓๐] ดิฉันเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ดิฉันทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล
นัยว่า พระมัณฑปทายิกาภิกษุณีได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล
จบ มัณฑปทายิกาเถรีอปทานที่ ๓
จบ ๒. เมขลทายิกาเถริยาปทาน