พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · อารักขทายกวรรค
๘. ติรังสิยเถราปทาน (๓๑๘)
เล่ม ๓๒ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๒๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๘/๑๐ ในอารักขทายกวรรคมี ๔ ฉบับ
_______
๘. ติรํสิยตฺเถราปทาน
๘. ติรังสิยเถราปทาน
ประวัติในอดีตชาติของพระติรังสิยเถระ
(พระติรังสิยเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน อารักขทายกวรรค ติรังสิยเถราปทาน (๓๑๘) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๒ หน้า ๓๕๑–๓๕๒ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๒ หน้า ๔๗๙–๔๘๐
เกสรึ อภิชาตํว อคฺคิกฺขนฺธํว ปพฺพเต
โอภาเสนฺตํ ทิสา สพฺพา <1126> สิทฺธตฺถํ ปพฺพตนฺตเร.
ข้าพเจ้าได้เห็นพระพุทธเจ้าพระนามว่าสิทธัตถะ ประทับนั่งอยู่ระหว่างภูเขา ดุจราชสีห์ผู้มีชาติสูง ทรงทำทิศให้สว่างไสวดังกองไฟบนภูเขา
สุริยสฺส จ อาโลกํ จนฺทาโลกํ ตเถว จ
พุทฺธาโลกญฺจ ทิสฺวาน วิตฺติ <1127> เม อุทปชฺชถ.
และได้เห็นแสงสว่างของดวงอาทิตย์ แสงสว่างของดวงจันทร์ และแสงสว่างของพระพุทธเจ้า จึงเกิดปีติซาบซ่าน
ตโย อาโลเก ทิสฺวาน สมฺพุทฺธํ <1128> สาวกุตฺตมํ
เอกํสํ อชินํ กตฺวา สนฺถวึ โลกนายกํ.
ครั้นข้าพเจ้าได้เห็นแสงสว่าง ๓ ประการแล้ว จึงทำหนังสัตว์เฉวียงบ่า กล่าวสรรเสริญพระสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลกว่า
ตโย หิ อาโลกกรา โลเก โลกตโมนุทา
จนฺโท จ สุริโย จาปิ พุทฺโธ จ โลกนายโก.
ดวงจันทร์ ดวงอาทิตย์ และพระพุทธเจ้าผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลก สิ่งทั้ง ๓ นี้แล ส่องแสงสว่างในโลก บรรเทาความมืดในโลก
อุปมฺมํ <1129> อุปทสฺเสตฺวา กิตฺติโต เม มหามุนิ
พุทฺธสฺส วณฺณํ กิตฺเตตฺวา กปฺปํ สคฺคมฺหิ โมทหํ.
ข้าพเจ้ายกข้ออุปมาขึ้นสรรเสริญพระมหามุนี ครั้นข้าพเจ้าสรรเสริญพระคุณของพระพุทธเจ้าแล้ว ไปบันเทิงอยู่ในสวรรค์ตลอดกัปหนึ่ง
จตุนวุเต อิโต กปฺเป ยํ พุทฺธมภิกิตฺตยึ
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ กิตฺตนาย อิทํ ผลํ.
ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้สรรเสริญพระพุทธเจ้าไว้ จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการสรรเสริญ
เอกสฏฺฐิมฺหิโต กปฺเป เอโก ญาณธโร <1130> อหุ
สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺตี มหพฺพโล.
ในกัปที่ ๖๑ นับจากกัปนี้ไป ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิองค์หนึ่งพระนามว่าญาณธระ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีพลานุภาพมาก
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ติรํสิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.
ติรํสิยตฺเถรสฺส อปทานํ อฏฺฐมํ สมตฺตํ.
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระติรังสิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้
ติรังสิยเถราปทานที่ ๘ จบ
จบ ๘. ติรังสิยเถราปทาน (๓๑๘)