arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา ทุกนิบาต · วรรคที่ ๒

๙. นันทเถรคาถา

เล่ม ๒๖

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๗๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในวรรคที่ ๒มี ๔ ฉบับ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา ทุกนิบาต วรรคที่ ๒ นันทเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๘๘–๓๘๙

หน้า ๓๘๘

๘. กิมพิลเถรคาถา

สุภาษิตสรรเสริญการยินดีในธรรม

นัยว่า ท่านพระกิมพิลเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า

{๒๗๕}[๑๕๕] พระศากยบุตรทั้งหลายผู้เป็นสหายกันในปาจีนวังสทายวัน พากันละโภคะไม่น้อย มายินดีในการเที่ยวบิณฑบาต[๑๕๖] ปรารภความเพียร มีจิตมุ่งพระนิพพาน มีความบากบั่น มั่นเป็นนิจ ละความยินดีทางโลก ได้แล้ว รื่นรมย์กันอยู่ ด้วยความยินดีทางธรรม

๙. นันทเถรคาถา

สุภาษิตชี้ทางปฏิบัติ

นัยว่า ท่านพระนันทเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาไว้อย่างนี้ว่า

{๒๗๖}[๑๕๗] เรามัวแต่ประกอบการประดับตกแต่ง เพราะไม่มีโยนิโส มนสิการ มีใจฟุ้งซ่าน กลับกลอก ถูกกามราคะเบียดเบียน[๑๕๘] เราได้ปฏิบัติตามอุบายที่ชอบที่พระพุทธเจ้าผู้เป็นเผ่าพันธุ์ แห่งพระอาทิตย์ผู้ฉลาดในอุบายได้ทรงสั่งสอนแนะนำแล้ว จึงถอนจิตที่จมลงในภพขึ้นได้

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑ความยินดีทางโลก หมายถึงความยินดีในอารมณ์มีรูปเป็นต้น ความยินดีทางธรรม หมายถึงความยินดีในโลกุตตรธรรม หรือความยินดีในอรหัตตผลและพระนิพพาน (ขุ.เถร.อ. ๑/๔๒๕)
  2. ๒เพราะไม่มีโยนิโสมนสิการ ในที่นี้หมายถึงไม่ใส่ใจโดยแยบคาย หรือไม่ใช้ความคิดอย่างถูกอุบาย กล่าวคือมีความสำคัญกายที่ไม่งามว่างาม (ขุ.เถร.อ. ๑/๔๒๘)
หน้า ๓๘๙

๑๐. สิริมเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับการสรรเสริญและนินทา

นัยว่า ท่านพระสิริมเถระได้ภาษิตคาถาไว้ ๒ คาถาอย่างนี้ว่า

{๒๗๗}[๑๕๙] ถ้าตนมีจิตไม่ตั้งมั่น ถึงคนอื่นจะสรรเสริญ คนอื่นก็สรรเสริญเปล่า เพราะตนมีจิตไม่ตั้งมั่น

[๑๖๐] ถ้าตนมีจิตตั้งมั่นดีแล้ว ถึงคนอื่นจะติเตียน คนอื่นก็ติเตียนเปล่า เพราะตนมีจิตตั้งมั่นดีแล้ว

จบ ทุติยวรรค

รวมพระเถระที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. พระมหาจุนทเถระ ๒. พระโชติทาสเถระ

๓. พระเหรัญญิกานิเถระ ๔. พระโสมมิตตเถระ

๕. พระสัพพมิตตเถระ ๖. พระมหากาลเถระ

๗. พระติสสเถระ ๘. พระกิมพิลเถระ

๙. พระนันทเถระ ๑๐. พระสิริมาเถระ

ล้วนมีฤทธิ์มาก