พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย เทวปุตตสังยุต · นานาติตถิยวรรค
๒. เขมสูตร
เล่ม ๑๕ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๘๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๑๐ ในนานาติตถิยวรรคมี ๔ ฉบับ
๒. เขมสุตฺต
๒. เขมสูตร
ว่าด้วยเขมเทพบุตร
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สคาถวรรค เทวปุตตสังยุต นานาติตถิยวรรค เขมสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๔ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๕)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๑๕ หน้า ๖๘–๖๘ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๑๕ หน้า ๑๑๐–๑๑๑
เอกมนฺตํ ฐิโต โข เขโม เทวปุตฺโต ภควโต สนฺติเก อิมา คาถาโย อภาสิ:-
จรนฺติ พาลา ทุมฺเมธา อมิตฺเตเนว อตฺตนา
กโรนฺตา ปาปกํ กมฺมํ ยํ โหติ กฏุกปฺผลํ.
น ตํ กมฺมํ กตํ สาธุ ยํ กตฺวา อนุตปฺปติ
ยสฺส อสฺสุมุโข โรทํ วิปากํ ปฏิเสวติ.
ตญฺจ กมฺมํ กตํ สาธุ ยํ กตฺวา นานุตปฺปติ
ยสฺส ปตีโต สุมโน วิปากํ ปฏิเสวติ.
ปฏิกจฺเจว (๑) ตํ กยิรา ยํ ชญฺญา หิตมตฺตโน
น สากฏิกจินฺตาย มนฺตา ธีโร ปรกฺกเม.
ยถา สากฏิโก มฏฺฐํ (๒) สมํ หิตฺวา มหาปถํ
วิสมํ มคฺคมารุยฺห อกฺขจฺฉินฺโนว ฌายติ.
เอวํ ธมฺมา อปกฺกมฺม อธมฺมมนุวตฺติย
มนฺโท มจฺจุมุขํ ปตฺโต อกฺขจฺฉินฺโนว ฌายตีติ.
- ๑สี. ปฏิคจฺเจว
- ๒ก. ปสตฺถํ
เขมเทพบุตรยืนอยู่ ณ ที่สมควรแล้ว ได้กล่าวคาถาเหล่านี้ในสำนัก ของพระผู้มีพระภาคว่าคนพาลผู้มีปัญญาทรามประพฤติตนเป็นเหมือนศัตรู
ย่อมทำกรรมอันลามกซึ่งให้ผลเผ็ดร้อน
บุคคลทำกรรมใดแล้วย่อมเดือดร้อนในภายหลัง
และมีหน้านองด้วยน้ำตา ร้องไห้อยู่ ได้รับผลกรรมใด
กรรมที่ทำแล้วนั้นเป็นกรรมไม่ดี
บุคคลทำกรรมใดแล้วไม่เดือดร้อนในภายหลัง
มีจิตใจแช่มชื่นเบิกบานได้รับผลกรรมใด
กรรมที่ทำแล้วนั้นเป็นกรรมดี
บุคคลรู้ว่ากรรมใดเป็นประโยชน์แก่ตน
ควรรีบลงมือกระทำกรรมนั้นทันที
อย่าพยายามเป็นนักปราชญ์เจ้าความคิด
ด้วยความคิดอย่างพ่อค้าเกวียนเลย
พ่อค้าเกวียนเลี่ยงหนทางสายใหญ่ที่ไม่ขรุขระ
ใช้หนทางที่ขรุขระ จนเพลาเกวียนหัก ซบเซาอยู่ ฉันใด
บุคคลหลีกจากธรรม ประพฤติตามอธรรม ก็ฉันนั้น
เป็นคนเขลา ดำเนินไปสู่ทางแห่งความตาย ซบเซาอยู่
เหมือนพ่อค้าเกวียนมีเพลาเกวียนหักแล้ว ฉะนั้น
เขมสูตรที่ ๒ จบ
จบ ๒. เขมสูตร