arnon.onlineเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก · วรรคที่ ๑๕

สัญญาเวทยิตกถา ที่ ๒

เล่ม ๓๗

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๖๒๓–๑๖๒๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๘/๑๑ ในวรรคที่ ๑๕มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ วรรคที่ ๑๕ สัญญาเวทยิตกถา ที่ ๒ (ฉบับหลวง เล่ม ๓๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๗)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓๗ หน้า ๘๓๙–๘๔๐

หน้า ๘๓๙

(๑๕๒) ๘. ทุติยสัญญาเวทยิตกถา

ว่าด้วยเรื่องสัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติเป็นโลกิยะ

{๑๖๒๓} [๗๓๐] สกวาทีถามว่า สัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติเป็นโลกิยะหรือ ?

ปรวาทีตอบว่า ถูกแล้ว

ส. สัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติเป็นรูปหรือ ?

ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...

ส. สัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติเป็นเวทนา ... เป็นสัญญา ... เป็นสังขาร ... เป็นวิญญาณหรือ ?

ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...

ส. สัญญาเวทยิตนโรธสมาบัติเป็นกามาวจรหรือ ?

ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...

ส. สัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติเป็นรูปาวจรหรือ ?

ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...

ส. สัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติเป็นอรูปาวจรหรือ ?

ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...

{๑๖๒๔} [๗๓๑] ป. ท่านไม่ยอมรับว่า “สัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติเป็นโลกิยะ” หรือ ?

ส. ถูกแล้ว

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑ปรวาที ในกถานี้หมายถึงพวกภิกษุนิกายเหตุวาทเช่นเดียวกับกถาก่อน ซึ่งมีความเห็นว่าสัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติจัดเป็นโลกิยะ โดยให้เหตุผลว่า เมื่อจัดเป็นโลกุตตระไม่ได้ ก็ต้องจัดเป็นโลกิยะได้ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๒๘๑)
หน้า ๘๔๐

ป. สัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติเป็นโลกุตตระหรือ ?

ส. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...

ป. ถ้าอย่างนั้น สัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติก็ต้องเป็นโลกิยะ

จบ ทุติยสัญญาเวทยิตกถา

(๑๕๓) ๙. ตติยสัญญาเวทยิตกถา

ว่าด้วยเรื่องผู้เข้าสัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติทำกาละได้

{๑๖๒๕} [๗๓๒] สกวาทีถามว่า บุคคลผู้เข้าสัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติพึงทำกาละได้หรือ ?

ปรวาทีตอบว่า ถูกแล้ว

ส. ผัสสะอันเกิดในสมัยมีความตายเป็นที่สุด เวทนาอันเกิดในสมัยมีความตายเป็นที่สุด สัญญาอันเกิดในสมัยมีความตายเป็นที่สุด เจตนาอันเกิดในสมัยมีความตายเป็นที่สุด จิตอันเกิดในสมัยมีความตายเป็นที่สุดของบุคคลผู้เข้าสัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติมีอยู่หรือ ?

ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...

ส. ผัสสะ เวทนา สัญญา เจตนา จิตอันเกิดในสมัยมีความตายเป็นที่สุดของบุคคลผู้เข้าสัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติไม่มีหรือ ?

ป. ถูกแล้ว

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑ปรวาที ในกถานี้หมายถึงพวกภิกษุนิกายราชคิริกะ ซึ่งมีความเห็นว่า แม้บุคคลผู้เข้าสัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติก็พึงทำกาละคืออาจตายได้ เพราะไม่มีข้อกำหนดแน่นอนว่าบุคคลโน้นมีความตายเป็นธรรมดา บุคคลโน้นไม่มีความตายเป็นธรรมดา ซึ่งต่างจากความเห็นของฝ่ายสกวาทีที่เห็นว่า ในขณะที่บุคคลเข้าสัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติมิใช่สมัยที่ควรตาย เพราะสภาวธรรมที่เกิดในสมัยใกล้ตายเช่นผัสสะเป็นต้นไม่มี ดังนั้น ผู้เข้าสมาบัตินั้นจึงตายไม่ได้ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๒๘๑)