arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน

กุสลัตติกอุปาทาทุกะ

เล่ม ๔๔

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๑๔–๗๑๙ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ กุสลัตติกอุปาทาทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๙๘๕–๙๘๘

หน้า ๙๘๕

กุสลติกอุปาทาทุกะ

(๑. กุสลติกะ ๖๗. อุปาทาทุกะ)

อุปาทาบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๗๑๔] ๑. อุปาทาธรรมที่เป็นอัพยากตะเป็นปัจจัยแก่อุปาทา-ธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอาหารปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอินทริยปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอัตถิปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอวิคตปัจจัย.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

ในอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ ในอินทริยปัจจัย มี ๑ วาระ ในอัตถิ-

ปัจจัย มี ๑ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

โนอุปาทาบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๗๑๕] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นกุศล อาศัยธรรม

ที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๔. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยธรรม

ที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

หน้า ๙๘๖

๗. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๘. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัย

ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นกุศล และธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๙. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นอกุศล และธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๗๑๖] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.

โนอุปาทาบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๗๑๗] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัย

แก่ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.

๔. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.

หน้า ๙๘๗

๗. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็น

ปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๒. อารัมมณปัจจัย

[๗๑๘] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัย

แก่ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย มี ๓ วาระ.

๔. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย มี ๓ วาระ.

๗. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็น

ปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๗๑๙] ในเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๑๐ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑๑ วาระ.

แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.

กุสลติกอุปาทาทุกะ จบ

หน้า ๙๘๘

กุสลติกอุปาทินนทุกะ

(๑. กุสลติกะ ๖๘. อุปาทินนทุกะ)

อุปาทินนบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๗๒๐] ๑. อุปาทินนธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยอุปาทินน-

ธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๗๒๑] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี ทุกปัจจัย มี ๑ วาระ.

อนุปาทินนบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๗๒๒] ๑. อนุปาทินนธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอนุปาทินน-

ธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.