พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
กุสลัตติกเจตสิกทุกะ
เล่ม ๔๔ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๙๖–๗๐๓ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ กุสลัตติกเจตสิกทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๙๗๘–๙๘๑
กุสลติกเจตสิกทุกะ
(๑. กุสลติกะ ๕๗. เจตสิกทุกะ)
เจตสิกบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๙๖] ๑. เจตสิกธรรมที่เป็นกุศล อาศัยเจตสิกธรรมที่เป็น
กุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. เจตสิกธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยเจตสิกธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. เจตสิกธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยเจตสิกธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๖๙๗] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
ฯลฯ
สหชาตวาระก็ดี ฯสฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
เจตสิกบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๙๘] ๑. เจตสิกธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เจตสิกธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. เจตสิกธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เจตสิก-
ธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๓. เจตสิกธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่เจตสิก-ธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๖๙๙] ๑. เจตสิกธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เจตสิกธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. เจตสิกธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เจตสิก-
ธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.
๗. เจตสิกธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่เจตสิก-ธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๗๐๐] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
อเจตสิกบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๗๐๑] ๑. อเจตสิกธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยอเจตสิกธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๗๐๒] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.
ปัจจนียนัย
[๗๐๓] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระฯลฯ ในโนวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดารอย่างนี้.
กุสลติกเจตสิกทุกะ จบ
กุสลติกจิตตสัมปยุตตาทิอัฏฐทุกะ
(๑. กุสลติกะ ๕๘-๖๕ จิตตสัมปยุตตาทิอัฏฐทุกะ)
จิตตสัมปยุตตบทปฏิจาจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๗๐๔] ๑. ฯลฯ อาศัยจิตตสัมปยุตตธรรมที่เป็นกุศล ฯลฯ
ฯลฯ อาศัยจิตตสังสัฏฐธรรมที่เป็นกุศล ฯลฯ
ฯลฯ อาศัยจิตตสมุฏฐานธรรมที่เป็นกุศล ฯลฯ
ฯลฯ อาศัยจิตตสหภูธรรมที่เป็นกุศล ฯลฯ
ฯลฯ อาศัยจิตตานุปริวัตติธรรมที่เป็นกุศล ฯลฯ
ฯลฯ อาศัยจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรมที่เป็นกุศล ฯลฯ
๑. จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติธรรมที่เป็นกุศล
อาศัยจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๗๐๕] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดารอย่างนี้.
กุสลติกจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติทุกะ จบ
จบ กุสลัตติกเจตสิกทุกะ