พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
อตีตารัมมณัตติกสรณทุกะ
เล่ม ๔๔ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๙๔๔–๙๕๐ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อตีตารัมมณัตติกสรณทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๑๐๙๖–๑๐๙๙
อตีตารัมมณติกสรณทุกะ
(๑๙. อตีตารัมมณติกะ ๑๐๐. สรณทุกะ)
สรณบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๙๔๔] ๑. สรณธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม อาศัยสรณ-
ธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. สรณธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม อาศัยสรณ-ธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. สรณธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม อาศัย
สรณธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๙๔๕] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย
อรณบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๙๔๖] ๑. อรณธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม อาศัยอรณ-
ธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. อรณธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม อาศัยอรณ-ธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. อรณธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม อาศัย
อรณธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๙๔๗] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
อรณบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๙๔๘] ๑. อรณธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อรณธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๓. อรณธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม เป็น
ปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๙๔๙] ๑. อรณธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๙๕๐] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
อตีตารัมมณติกสรณทุกะ จบ
อัชฌัตตติกสรณทุกะ
(๒๐. อัชฌัตตติกะ ๑๐๐. สรณทุกะ)
สรณบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๙๕๑] ๑. สรณธรรมที่เป็นอัชฌัตตธรรม อาศัยสรณธรรม
ที่เป็นอัชฌัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. สรณธรรมที่เป็นพหิทธาธรรม อาศัยสรณธรรม
ที่เป็นพหิทธาธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๙๕๒] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย.
อรณบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๙๕๓] ๑. อรณธรรมที่เป็นอัชฌัตตธรรม อาศัยอรณธรรม
ที่เป็นอัชฌัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
จบ อตีตารัมมณัตติกสรณทุกะ