No title in the text — opening words: འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ
No translation — Tibetan only: there is no translation we are licensed to publish (84000’s translations are no-derivatives, non-commercial)
Vol. 53 · folio 29b
འཇིག་རྟེན་པས་ནི་ཚིགས་བཅད་བཞི་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་ཅེས་བྱས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་རྗེས་སུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་ཅེས་བཤད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བཤད་པ་ཡང་མེད་དེ། དབང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཤད་དེ། བཤད་པའི་ཕྱིར་བདག་
ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་སྟེ། ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་དང་འདྲའོ། །ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བལྟར་མེད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཡང་དག་པར་ན་བལྟར་མེད་ཀྱང་དབང་གི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་
བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་དབང་ནི་བདག་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བདག་ཆེན་པོ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་ནི་ནོར་དབྱིག་མང་ཞིང་རྣམ་པ་
སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པས་ན་གཏེར་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཏེར་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ངོ་མཚར་རྨད་དང་ལྡན་ཞིང་ཉམས་པ་མེད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་ནོར་རྫས་མཐའ་མེད་པ་ནི་གཏེར་
ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མཐའ་མེད་པས་ཆེན་པོ་ཞེས་གདགས་སོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་བདེ་བ་མེད་དོ། །བདེ་བ་རྣམ་པ་བཞིའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། བདེ་བ་རྣམས་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེ་བ་མ་བཅད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱའོ། །གང་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་མི་བྱའོ། །བདེ་བ་བཅད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་མེད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་མེད་པ་
ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་མེད་དེ། དེ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་བདེ་བ་ལ་རྣམ་པ་
Vol. 53 · folio 30a
གཉིས་ཏེ། བུས་པ་མ་རབས་དང་སངས་རྒྱས་སོ། །བུས་པ་མ་རབས་ཀྱི་བདེ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་འཇིག་པ་ཡིན་པས་བདེ་བ་མེད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་ནི་འགྱུར་བའམ་འཕོ་བ་མེད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་
ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ཚོར་བ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གང་ཞེ་ན་བདེ་བར་ཚོར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བར་ཚོར་བ་དང་། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཚོར་བ་སྟེ། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཚོར་བ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་
ཡང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་འདྲ་མོད་ཀྱི། དེ་ལ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ནི་རབ་ཏུ་ཞི་
བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདུ་འཛིའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་མི་ཤེས་པ་ནི་བདེ་བ་ཞེས་མི་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ལུས་མི་འཇིག་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ལུས་འཇིག་པར་གྱུར་པ་ནི་བདེ་བ་ཞེས་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟར་མི་འཇིག་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་
པའི་ལུས་མ་ཡིན་མི་རྟག་པའི་ལུས་མ་ཡིན་པས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འཇིག་རྟེན་ན་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཁ་ཅིག་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡོད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མེད་དོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡོད་པ་
ནི་དཔེར་ན་ཤཱ་རིའི་བུ་ལྟ་བུ་མའི་མིང་ཤ་རི་ཞེས་བྱ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བཏགས་སོ། །དགེ་སློང་མ་ཏུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡུལ་མ་ཏུ་ལར་སྐྱེས་ཏེ། ཡུལ་གྱི་མིང་ལས་མ་ཏུ་ལ་ཞེས་བཏགས་སོ། །མཽད་གལ་ཡ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རུས་ཡིན་ཏེ་རུས་ལས་
Vol. 53 · folio 30b
མིང་བཏགས་པའི་ཕྱིར་མཽད་གལ་ཞེས་བཏགས་སོ། །དཔེར་ན་ང་ནི་གཽ་ཏ་མའི་རིགས་ལ་སྐྱེས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མིང་གཽ་ཏ་མ་ཞེས་བཏགས་སོ། །དགེ་སློང་བྱི་ཤ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱི་ཤ་ཀ་ནི་སྐར་མའི་མིང་སྟེ། སྐར་མའི་མིང་ལས་མིང་ཐོབ་པས་བྱི་ཤ་ཀ་ཞེས་བཏགས་སོ། །ཇི་ལྟར་
སོར་མོ་དྲུག་པ་སོར་མོ་དྲུག་གི་རྐྱེན་གྱིས་སོར་མོ་དྲུག་པ་ཞེས་མིང་དུ་བཏགས་སོ། །སངས་རྒྱས་སྦྱིན་དང་། ལྷས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བའང་སངས་རྒྱས་དང་། ལྷའི་རྐྱེན་གྱིས་སངས་རྒྱས་སྦྱིན་དང་། ལྷས་བྱིན་ཞེས་བཏགས་སོ། །དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དྲོད་
གཤེར་སྐྱེས་ཞེས་བཏགས་སོ། །དཔེར་ན་སྒྲའི་རྒྱུས་ཀ་ཀ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཀུའུ་ཀུའུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཙུ་ཙུ་ལ་ཞེས་བྱ་བར་མིང་དུ་བཏགས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བཏགས་པའི་མིང་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་པད་མོ་དང་
ས་དང་ཆུ་དང་། མེ་དང་རླུང་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དང་། མན་ད་པ་ནི་གཞལ་མེད་ཁང་སྐོམ་འཐུང་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞལ་མེད་ཁང་སྐོམ་མི་འཐུང་ཡང་མནད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སརྦ་ཙྪ་ད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྲུལ་གྱི་བླ་གབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པར་སྦྲུལ་གྱི་བླ་གབ་མ་ཡིན་
པས་དེ་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་ནན་གྱིས་མིང་དུ་བཏགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཇི་ལ་བ་ཡི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མར་འཐུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པར་མར་མི་འཐུང་བར་མར་འཐུང་བ་ཞེས་བཏགས་ཏེ། དེ་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་ནན་གྱིས་མིང་དུ་བཏགས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་
པོ་འདི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མེད་པར་ནན་གྱིས་མིང་བཏགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་ནམ་མཁའ་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་ཆེན་པོ་ཞེས་མི་བྱའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། མཚན་ཉིད་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་
ཞེས་མི་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ཆོས་གཞལ་དུ་མེད་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། གཞལ་དུ་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་འབའ་
Vol. 53 · folio 31a
ཞིག་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཡོངས་སུ་དག་པ་འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དེ་ལ་སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པོ་ནི་མ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་རབ་ཏུ་ཆོད་པས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དག་པ་
འདི་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ལ་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པར་ན་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པའི་རྗེས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་སྲིད་པར་བཤད་དོ། །དཔེར་ན་འཇིག་
རྟེན་པས་ཕ་མ་མ་ཡིན་པར་ཕ་མ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཡང་དག་པར་ཕ་མ་མ་ཡིན་པར་ཕ་མ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་རྗེས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་མངའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན། ལས་རྣམ་པར་
དག་པ་སྟེ། བུས་པ་མ་རབས་ཐམས་ཅད་ནི་ལས་རྣམ་པར་མ་དག་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་དོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཕྲིན་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་ན་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། ལུས་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ལུས་མི་རྟག་ན་མ་དག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཆེན་པོའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན།
སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཟག་པ་དང་བཅས་ན་མ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཟག་པ་མི་མངའ་བས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཆེན་པོའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་བཞིའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནི་
རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་འདི་བསྒོམས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་གཅིག་ཅེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་
Vol. 53 · folio 31b
པའི་བསོད་ནམས་གཉིས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ན་སྔོན་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། སྔོན་མ་མཐོང་བ་མཐོང་བར་འགྱུར། སྔོན་མ་ཐོས་པ་
ཐོས་པར་འགྱུར། སྔོན་མ་ཕྱིན་པ་ཕྱིན་པར་འགྱུར། སྔོན་མི་ཤེས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སྔོན་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་སྔོན་མ་ཐོབ་པ་ད་ཐོབ་པར་གྱུར་པའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ནང་དང་། ཕྱི་རོལ་ལོ། །
ཕྱི་རོལ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་དང་ཐུན་མོང་བའོ། །ནང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཐེག་པ་གཉིས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཐོབ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་
པ་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐུན་མོང་བའི་མ་ཡིན་པ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ཆོ་འཕྲུལ་སྤྲུལ་ཏོ་ཅོག་ནི་བསམ་པ་གཅིག་དང་། བྱ་བ་གཅིག་སྟེ་མང་པོར་མི་འགྱུར་རོ། །
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། བསམ་པ་གཅིག་གིས་ལམ་རྒྱུད་ལྔར་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྟོན་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་འདིའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་མཐུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སྔོན་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །
ཡང་ཇི་ལྟར་ན་སྔོན་མ་ཐོབ་པ་ད་ཐོབ་པ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཐོབ་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་དབང་པོ་ཐོབ་པའོ། །དེའང་གང་ཞེ་ན། བུས་པ་མ་རབས་ཐམས་ཅད་ནི། ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་དབང་མ་ཐོབ་པས་ཆེད་འགའ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཕྱི་བཞིན་སེམས་འབྲང་། ཆེད་
འགའ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཕྱི་བཞིན་དུ་ལུས་འབྲང་ངོ་། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ལུས་ཀྱི་ཕྱི་བཞིན་སེམས་འབྲང་བ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་ཆང་གིས་མྱོས་པ་དག་ལུས་ཀྱི་ནང་ན་ཆང་ཡོད་པས། དེའི་ཚེ་ལུས་འགུལ་ན་སེམས་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགུལ་ལོ། །གཞན་ཡང་ལུས་ངལ་ན་སེམས་ཀྱང་ངལ་བར་གྱུར་ཏེ།
Vol. 53 · folio 32a
དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཕྱི་བཞིན་སེམས་འབྲང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བུས་པ་ལུས་ཆུང་བ་ནི་སེམས་ཀྱང་ཆུང་ངོ་། །མི་ཆེན་པོ་ནི་ལུས་ཆེ་བས་སེམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཆེའོ། །གཞན་ཡང་ལ་ལ་ཞིག་ལུས་རྩུབ་པས་ན་སེམས་ལ་རྟག་ཏུ་སྣུམ་པ་དང་འཇམ་པ་དང་མཉེན་
པར་འདོད་དེ། དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཕྱི་བཞིན་སེམས་འབྲང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་ཕྱི་བཞིན་ལུས་འབྲང་བ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སོང་བ་དང་། འོང་བ་དང་། འདུག་པ་དང་། ཉལ་བ་དང་། སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་བྱེད་པ་སྟེ། གང་
མྱ་ངན་ཆེ་བ་ནི་རོད་ཀྱང་ངན་ནོ། །དགའ་བ་ནི་ལུས་ཚོ་ཞིང་མདངས་དཀར་རོ། །གང་འཇིགས་པ་ནི་ལུས་འདར་རོ། །རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཆོས་ཉན་པ་ནི་ལུས་རབ་ཏུ་དགའོ། །ཆོ་ངེ་རྡུང་ཞིང་ངུ་བ་ནི་མཆི་མ་དང་སྣབས་ཟག་སྟེ། དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཕྱི་བཞིན་ལུས་འབྲང་བ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་དང་སེམས་གཉིས་ཀའི་དབང་ཐོབ་པས་སྔོན་མ་ཐོབ་པ་ད་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལྟ་བུར་སྟོན་ཏེ། རྡུལ་ཙམ་གྱི་ལུས་
དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་གཱའི་ཀླུང་བྱེ་མ་ཚད་མེད་པ་མཐའ་ཡས་པ་སྙེད་ཀུན་ཏུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་ཡང་སེམས་རྟག་ཏུ་འདུག་སྟེ་སྔོན་གྱི་གནས་ནས་མི་གཡོ་བ་དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཕྱི་བཞིན་སེམས་མི་འབྲང་བ་དང་། སྔོན་མ་ཕྱིན་པར་ཕྱིན་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་
ན་སྔོན་མ་ཕྱིན་པར་ཕྱིན་པ་ཞེ་ན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱིན་པར་མི་ནུས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕྱིན་པས་དེའི་ཕྱིར་སྔོན་མ་ཕྱིན་པར་ད་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ཡོད་མོད་ཀྱི། ལུས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལྟ་བུར་
སྤྲུལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་ཚད་མེད་པ་སྙེད་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་མི་ནུས་སོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ནི་ལུས་འགུལ་བའི་ཚེ་སེམས་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགུལ་ལོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་མི་འགུལ་མོད་ཀྱི་ལུས་མ་ཕྱིན་པའི་གནས་
Vol. 53 · folio 32b
མེད་དེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སེམས་མི་འབྲང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལུས་འདི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་འདྲ་བར་སྤྲུལ་ཏེ། ལུས་ཆེན་པོ་དེས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་གི་ནང་དུ་ཞུགས་ཀྱང་
སེམས་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་ཆུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ནི་ལུས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཙམ་དུ་སྤྲུལ་ནུས་ཀྱང་ལུས་ཆེན་པོ་དེས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ནང་དུ་འཇུག་མི་ནུས་ཏེ། དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཀྱང་བྱེད་མི་ནུས་ན་སེམས་མི་གཡོ་བར་བྱ་
བར་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སེམས་མི་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྒྲ་དབྱངས་གཅིག་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
རྣ་ལམ་དུ་ཐོས་པར་གྱུར་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་ངའི་སྒྲ་འདིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས་སྔོན་མ་ཐོས་པ་ཐོས་པར་བྱའོ་སྙམ་མི་སེམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐོག་མ་ནས་ཀྱང་བདག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྔོན་མ་ཐོས་པ་ཐོས་པར་བྱའོ་ཞེས་མ་སྨྲས་སོ། །
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གལ་ཏེ་བདག་གིས་ཆོས་བཤད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མ་ཐོས་པ་ཐོས་པར་བྱའོ། །ཞེས་སྨྲ་ན་དེ་ནམས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མི་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གྱིས་མི་ཐོས་
པ་ལས་བདག་གིས་བཤད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་སེམས་དེ་ནི་འཁོར་བའི་སེམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་དེ་ཡོངས་སུ་ཟད་དོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ལུས་དང་སེམས་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བུས་
པ་མ་རབས་ཐམས་ཅད་ནི་ལུས་དང་སེམས་ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལུས་ཆུང་ངུར་སྟོན་མོད་ཀྱི་སེམས་མི་ཆུང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་རྟག་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་
Vol. 53 · folio 33a
བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུས་ཆེན་པོ་སྟོན་ཀྱང་སེམས་ནི་ཆེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ལུས་ཆེན་པོ་ཞེ་ན། ལུས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་འདྲ་བའོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་ཆུང་ངུ་ཞེ་ན། བྱིས་པ་ཆུང་ངུའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་
སེམས་མི་འབྲང་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བསྐལ་པ་ཁྲག་ཁྲིག་ཚད་མེད་པའི་བར་དུ་ཆང་སྤངས་ཏེ་མ་འཐུངས་ཀྱང་སེམས་འགུལ་ལོ། །སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཡིད་བློང་བ་མེད་ཀྱང་ལུས་ལ་མཆི་མ་འཛག་གོ། །ཡང་དག་པར་འཇིགས་པ་མེད་ཀྱང་
ལུས་རབ་ཏུ་འདར་རོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་དབང་ཐོབ་པས་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ལུས་གཅིག་བསྟན་པ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་ནས་ཐ་དད་པར་མཐོང་ངོ་། །གཞན་
ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པས་སྔོན་མ་ཐོས་པ་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྔར་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བལ་གླང་གི་སྒྲ་དང་།
རྟའི་སྒྲ་དང་། ཤིང་རྟའི་སྒྲ་དང་། མིའི་སྒྲ་དང་། དུང་གི་སྒྲ་དང་། རྔའི་སྒྲ་དང་། མཆུ་སྦྲང་གི་སྒྲ་དང་། གླིང་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དང་། གླུའི་སྒྲ་དང་། ངུ་བའི་སྒྲ་སྟེ། དེ་དག་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་མོ། །གོམས་པར་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
ཚད་མེད་པ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྒྲ་ཀུན་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསྒོམས་པས་རྣ་བའི་དབང་པོ་ཐ་དད་པ་ཐོབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲུལ་གྱི་རྣ་བ་དང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐེག་པ་གཉིས་པས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་རྣ་བའི་
མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཆེན་པོ་བཞི་དམ་པ་ལ་བརྟེན་ན། བསམ་གཏན་དང་པོ་འབའ་ཞིག་ཐོས་ཏེ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དུས་གཅིག་ཏུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སྒྲ་ཅི་
Vol. 53 · folio 33b
ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་ཐོས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་ཚད་མེད་མཐའ་ཡས་པ་སྙེད་ཀྱི་སྒྲ་ཐོས་པར་མི་ནུས་སོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐོས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་ཐ་དད་དོ། །དེ་ལྟར་ཐ་དད་པས་སྔོན་
མ་ཐོས་པ་ཐོས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་ཐོས་ཀྱང་སེམས་ལ་ཐོག་མ་ནས་སྒྲ་ཐོས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་དོ། །ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། བདེ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། བདག་གི་མཚན་ཉིད་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། བདག་པོའི་མཚན་ཉིད་
དང་། བརྟེན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དང་། ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གིས་སྔོན་མ་ཐོས་པ་ད་ཐོས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་མཐོ་བཙུན་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལས་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་མི་མཛད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
སྔར་གསུངས་པ་ལས་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་འདི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གམ། ཡི་གེ་འབྲུ་གཅིག་ཙམ་ཐོས་ན། གདོན་མི་ཟ་བར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ལ། དེ་ནི་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་ཅིའི་སླད་དུ་ངེས་པ་དང་། འབྲས་བུ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་གསུངས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ལགས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་ངེས་པ་དང་འབྲས་བུ་མ་མཆིས་ཞེས་གསུངས། སྒྲ་མི་
སྙན་པ་ཐོས་ན་ངན་སེམས་སྐྱེས་ཏེ། ངན་སེམས་སྐྱེས་པས་ངན་སོང་གསུམ་དུ་ལྟུང་ངོ་། །གང་ངན་སོང་གསུམ་དུ་ལྟུང་བ་དེ་ཉིད་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་ལགས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་ངེས་པ་དང་། འབྲས་བུ་མ་མཆིས་ཞེས་གསུངས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ལེགས་
Vol. 53 · folio 34a
སོ་ལེགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་དྲི་བར་སྤོབས་པ་ལེགས་སོ། །གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྒྲ་རྣམས་ལ་ངེས་པ་དང་། འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པར་གསུངས་ན། དེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། བདུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་མཚན་
ཉིད་ཡིན། འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་ཐག་རིང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ་ཅོག་ནི་ངེས་པ་དང་། འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་རལ་གྲིའི་ནང་ན་མིའི་ངོ་སྣང་བ་
བསྒྲེང་ན་ནི་ཆུ་རིང་པོར་མཐོང་། འཕྲེད་དུ་བལྟས་ན་ཞེང་ཆེ་བར་མཐོང་སྟེ། དེ་གལ་ཏེ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བསྒྲེང་ན་ནི་ཆུ་རིང་པོར་མཐོང་ལ། འཕྲེད་དུ་ནི་ཞེང་ཆེ་བར་མཐོང་། དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི་ངེས་པ་དང་། འབྲས་
བུའི་མཚན་ཉིད་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྒྲའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་རྟག་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་
བའི་ཆོས་ནི་རྒྱུ་ཡོད་པས་འབྲས་བུ་ཡང་ཡོད་དོ། །རྒྱུ་མེད་ན་འབྲས་བུ་ཡང་མེད་དེ། རྒྱུ་མི་རྟག་ན་འབྲས་བུ་ཡང་མི་རྟག་གོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་ལས་ཀྱང་འབྲས་བུར་འགྱུར་ལ། འབྲས་བུ་ལས་ཀྱང་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་
དོ། །ཇི་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་ན་རྒྱུ་ཉིད་མི་རྟག་པས་འབྲས་བུ་ཡང་མི་རྟག་སྟེ། དེ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི་རྒྱུ་ལས་མ་སྐྱེས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་རྟག་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ངེས་
པ་མེད་འབྲས་བུ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་རུང་ལ། འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་རུང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་ངེས་པའོ། །ཞེས་བྱ་ཞེ་ན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་།
Vol. 53 · folio 34b
ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ངེས་པའོ། །སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པའོ། །ལོག་སྲེད་ཅན་དང་ཕས་ཕམ་པ་བཞི་ཉམས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སྐུར་པ་དང་། མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བྱས་པ་དག་སྔོན་གྱི་སེམས་སྤངས་ན་གདོན་མི་ཟ་
བར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་ངེས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་ལ་ལ་ཞིག་ངས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གམ་ཡི་གེ་གཅིག་ཙམ་བཤད་པ་ཐོས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་བོ་ཞེས་
བྱ་བའི་དོན་དེ་ད་དུང་ཁྱོད་ཀྱིས་གསལ་བར་མ་རིག་གིས་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་པར་ཉོན་ཅིག་ངས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཡི་གེ་འབྲུ་གཅིག་གམ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་
གཅིག་ཙམ་ཡང་རུང་སྟེ། ཐོས་ནས་ཡི་གེའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འཛིན། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འཛིན་ཐོས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འཛིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འཛིན། བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འཛིན་ན་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །
མཚན་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་པས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་བོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ་སྒྲ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཐོས་པའི་ཕྱིར་ངན་སོང་གསུམ་དུ་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བས་ངན་
སོང་གསུམ་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་གྱི། དེའི་འབྲས་བུ་ནི་ངན་སེམས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་སྒྲ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཐོས་ཀྱང་ངན་སེམས་མ་བསྐྱེད་སྒྲ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ངན་སོང་གསུམ་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀུན་
ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ངན་སེམས་མཆེད་ཅིང་མང་དུ་གྱུར་པས་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེས་ཀྱི། སྒྲ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་ལ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་ན། ཐོས་པ་ཀུན་གྱིས་ངན་སེམས་སྐྱེ་བའི་རིགས་སོ། །དེ་ལ་ལ་ལ་ནི་སྐྱེ། ལ་ལ་ལ་ནི་མི་སྐྱེ་སྟེ།
Vol. 53 · folio 35a
དེ་བས་ན་སྒྲ་ལ་ནི་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ན། དེས་རྐྱེན་བྱས་ཀྱང་ངན་སེམས་མི་སྐྱེའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་སྒྲ་མ་ངེས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་མ་ཐོས་པ་ཐོས་པར་འགྱུར།
རིགས་ཀྱི་བུ་སྒྲ་ལ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་སྔོན་མ་ཐོས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ད་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ངས་སྔོན་མ་ཐོས་པ་ད་ཐོས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སྔོན་མ་མཐོང་བ་ད་མཐོང་བ་ཞེ་ན། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་སྔར་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉི་མ་དང་། ཟླ་བ་དང་། སྐར་མ་དང་། མེའི་ཕུང་པོ་དང་། སྒྲོན་མ་དང་། ནོར་བུ་དང་། མེའི་སྣང་བ་དང་། སྨན་ལ་སོགས་པའི་
འོད་གོམས་པར་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་མིག་གི་དབང་པོ་ཐ་དད་པ་ཐོབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་དང་ཐ་དད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཐ་དད་ཅེ་ན། ཐེག་པ་གཉིས་པས་འཕྲུལ་གྱི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པ། གལ་ཏེ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཆེན་པོ་བཞིའི་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་
བརྟེན་ན་བསམ་གཏན་དང་པོ་མི་མཐོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་བརྟེན་ན་གོང་མ་མི་མཐོང་བ་ནས་བདག་གི་མིག་གི་བར་དུ་ཡང་མཐོང་བར་མི་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་མང་དུ་མཐོང་ན་ཡང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལས་མི་མཐོང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་འཕྲུལ་གྱི་མིག་མ་བསྒོམས་ཀྱང་གཟུགས་དམ་པའི་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀེང་རུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མཐོང་ངོ་། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མཐོང་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འཛིན།
རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འཛིན། ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྫས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། མིང་དང་ཡི་གེ་དང་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་མཐོང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འཛིན། མིག་ལ་དམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་ཀྱང་མི་ཟེར་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་དང་། རྟེན་ཅིང་
Vol. 53 · folio 35b
འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མཐོང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ཞེ་ན། གཟུགས་ནི་མིག་གི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ན། བུས་པ་མ་རབས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཟུགས་སུ་མཐོང་བའི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེ་བའི་རིགས་སོ། །
དེ་བས་ན་གཟུགས་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་སྐྱེད་དེ། དེ་བས་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔས་འཕྲུལ་གྱི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་དང་ཐ་དད་དོ། །དེ་ལྟར་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དུས་གཅིག་ཏུ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན། ད་ལྟར་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀུན་མཐོང་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་སྔོན་མ་མཐོང་བ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྙེད་མཐོང་གི། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ནི་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་མིག་མཐོང་མོད་ཀྱི། ཐོག་མ་ནས་མཐོང་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་དེ། མི་རྟག་པའི་མཚན་
ཉིད་དུ་མཐོང་ཞིང་། གང་ཟག་པའི་ལུས་ལ་རྫས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་མི་གཙང་བས་ཡོངས་སུ་གང་བ་ལག་མཐིལ་དུ་སྐྱུ་རུ་རའི་འབྲས་བུ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོང་ངོ་། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་སྔོན་མ་མཐོང་བ་ད་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་གཟུགས་དང་ཆ་ལུགས་ཇི་
སྙེད་པ་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའམ། ཐེག་པ་ཆུང་ངུའི་དབང་པོ་གང་ཡིན་པ་རིག་གོ། །གོས་ལ་ཐང་ཅིག་རེག་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དེའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་དབང་པོའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་སོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་སྔོན་མི་ཤེས་པ་ད་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ།
ཐང་ཅིག་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་སྔོན་མི་ཤེས་པ་ད་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་སྔོན་མ་མཐོང་བ་ད་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ།། །།བམ་པོ་སུམ་ཅུ་གཉིས་པ། གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་མི་ཤེས་པ་ཤེས་པ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་
Vol. 53 · folio 36a
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བུས་པ་མ་རབས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་སེམས་ཤེས་ཀྱང་ཐོག་མ་ནས་སེམས་སམ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འཛིན། སེམས་ཅན་དང་རྫས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འཛིན་ཏེ། དོན་དམ་པ་མཐར་སྟོང་
པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ནི་རྟག་ཏུ་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པས་སྔོན་མི་ཤེས་པ་ད་ཤེས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཤེས་ཞེ་ན། བདག་མེད་པ་དང་། བདག་གི་བ་མེད་པ་
ཤེས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་ཤེས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལོག་སྲེད་ཅན་དག་སྔོན་གྱི་སེམས་སྤངས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་
ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཤེས་པར་མི་ནུས་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཤེས་པར་ནུས་པས་དེ་བས་ན་སྔོན་མི་ཤེས་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་སྔོན་མི་ཤེས་པ་ཤེས་པ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་དམ་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་སྔོན་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་གནས་དང་། རིགས་དང་། ཕ་མ་དང་། ཕུ་ནུ་དང་། ཆུང་མ་དང་། བུ་དང་། གཉེན་བཤེས་དང་། དགྲ་རྣམས་དྲན་པས་ཡུད་ཙམ་ཐང་ཅིག་གིས་ཁྱད་པར་གྱི་ཡེ་ཤེས་
ཐོབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ནི་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རིགས་དང་ཕ་མ་དང་གཉེན་པ་ནས་དགྲའི་བར་དུ་དྲན་ཏེ། རིགས་དང་གཉེན་
དང་དགྲའི་མཚན་ཉིད་སྐྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་རིགས་དང་། ཕ་མ་དང་། གཉེན་པ་ནས་དགྲའི་བར་དུ་དྲན་ཡང་རིགས་དང་། ཕ་མ་དང་གཉེན་པ་དང་། དགྲ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་མི་སྐྱེད་དེ། དེ་རྟག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། སྟོང་
Vol. 53 · folio 36b
པ་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཇུག་གོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྔོན་མི་ཤེས་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་སྔོན་མི་ཤེས་པ་ཤེས་པ་ཞེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་དམ་པ་ལ་
ནན་ཏན་བྱས་པས་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐོབ་པ་དང་ཐ་དད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཐ་དད་ཅེ་ན། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ནི་ཡུད་ཙམ་ཐང་ཅིག་གིས་མིའི་སེམས་ཤེས་པའི་དུས་ན། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། བྱོལ་སོང་དང་།
ཡི་དགས་དང་། ལྷའི་སེམས་མི་ཤེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུད་ཙམ་ཐང་ཅིག་གིས་རྒྱུད་དྲུག་གི་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀུན་ཤེས་པས་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྔོན་མི་ཤེས་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་
ཡོད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བསམ་པ་གཅིག་གིས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་སེམས་དང་པོ་ནས་རིམ་གྱིས་སེམས་བཅུ་དྲུག་གི་བར་དུ་ཤེས་སོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་སྔོན་མི་ཤེས་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མྱ་ངན་ལས་འདས་
པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པས་ཡོན་ཏན་གཉིས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པས་ཡོན་ཏན་གསུམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་བྱམས་པ་བཏང་ཡང་བྱམས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བྱམས་པ་ཐོབ་པ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱམས་པ་བཏང་ཡང་བྱམས་པ་ཐོབ་པ་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱམས་པ་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བྱམས་པ་བཏང་ནས་དོན་དམ་པའི་བྱམས་པ་ཐོབ་པའོ། །དོན་དམ་པའི་བྱམས་པ་ནི་རྐྱེན་གྱིས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་བྱམས་པ་བཏང་ཡང་བྱམས་པ་ཐོབ་པ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་
Vol. 53 · folio 37a
བྱམས་པ་དེ་བཏང་དུ་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་ན་བུས་པ་མ་རབས་ཀྱི་བྱམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་བྱམས་པ་ཐོབ་པར་རུང་བ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དམིགས་སུ་མེད་པའི་བྱམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལོག་སྲེད་ཅན་གྱི་བྱམས་པ་དང་། རྩ་བ་བཞི་ཉམས་པའི་བྱམས་པ་དང་། ཤིན་
ཏུ་རྒྱས་པ་ལ་སྐུར་པའི་བྱམས་པ་དང་། མཚམས་མེད་པ་ལྔ་བྱས་པའི་བྱམས་པ་བཏང་ན། བརྩེ་བའི་བྱམས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱམས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བྱམས་པ་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པའི་བྱམས་པ་འཐོབ་པོ། །གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་བྱམས་པ་བཏང་ཡང་
བྱམས་པ་ཐོབ་པ་ཞེ་ན། ཉུང་རུམ་དང་། མ་ནིང་དང་། མཚན་མེད་དང་མཚན་གཉིས་དང་། བུད་མེད་ཀྱི་བྱམས་པ་དང་། རིགས་ངན་དང་། ཤན་པ་དང་། རྔོན་པ་དང་། བྱ་དང་ཕག་ལ་སོགས་པ་གསོ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱམས་པ་བཏང་བ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
བྱམས་པ་བཏང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་སུ་མེད་པའི་བྱམས་པ་དང་། བདག་ཏུ་མི་ལྟ་བའི་བྱམས་པ་དང་། གཞན་དུ་མི་ལྟ་བའི་བྱམས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན་དུ་མི་ལྟ། ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པ་ཅན་དུ་མི་ལྟ། བདག་ལ་སྙིང་རྗེ་ཡོད་པར་མཐོང་ཡང་
སེམས་ཅན་དུ་མི་ལྟ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དུ་ཚོར་བ་ཡོད་ཀྱང་མྱོང་བ་མི་མཐོང་བ་འཐོབ་བོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བའི་དོན་དམ་པ་སྒོམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་གསུམ་པ་
དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པས་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཡོངས་
སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པ་ལ་དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཅུ་ཡོད་དོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། རྩ་བ་བརྟེན་པས་བསྒུལ་ཞིང་དབྱུང་དཀའ་བ་དང་། བདག་ལ་གདོན་མི་ཟ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་དང་། བསོད་ནམས་དང་བསོད་
Vol. 53 · folio 37b
ནམས་མ་ཡིན་པ་མི་རྟོག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྦྱོང་བ་དང་། ལྷག་མ་བསལ་བ་དང་། ལས་ཀྱི་རྒྱུ་བཅད་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་ལུས་བསྒོམ་པ་དང་། རྐྱེན་རྣམས་རབ་ཏུ་རིག་པ་དང་། དགྲ་རྣམས་སྤོང་བ་དང་། མཐའ་གཉིས་གཅོད་པའོ། །དེ་
ལ་ཇི་ལྟར་ན་རྩ་བ་བརྟན་པས་བསྒུལ་ཞིང་དབྱུང་དཀའ་བ་ཞེ་ན། དེ་ལ་རྩ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་བྱེད་པའོ། །བག་བྱེད་པའི་རྩ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྩ་བའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་
རྣམས་ནི་བག་བྱེད་པའོ། །བག་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕར་ཞིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་བས་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་དང་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་རྗེས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་བལ་
གླང་གི་རྗེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལྟར་བག་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་དམ་པའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ནང་ན་ཉི་མའི་འོད་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལྟར་བག་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་
ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་དམ་པའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་ནང་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་མཆོག་དང་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་དང་འདྲ་བར་བག་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། མཆོག་དང་གཙོ་བོར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་འབབ་ཆུ་རྣམས་
ཀྱི་ནང་ན་ཀླུང་བཞི་པོ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལྟར་བག་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་རི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་རི་རབ་རིའི་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལྟར་བག་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་
རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་དམ་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ཆུ་ལས་སྐྱེས་པའི་པད་མོའི་ནང་ན་པད་མོ་སྔོན་པོ་དམ་པར་གྱུར་པ་ལྟར་བག་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་སྐམས་ལས་སྐྱེས་པའི་
Vol. 53 · folio 38a
མེ་ཏོག་གི་ནང་ན་མེ་ཏོག་པ་རི་ཤ་ཀ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལྟར་བག་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་གཅན་གཟན་གྱི་ནང་ན་སེང་གེ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལྟར་བག་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱང་དེ་དང་
འདྲ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་དང་གཙོ་བོར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་བྱའི་ནང་ན་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལྟར་བག་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་དམ་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ལུས་ཆེན་
པོའི་ནང་ན་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་སྒྲ་གཅན་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལྟར་བག་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྐང་གཉིས་སམ། རྐང་བཞིའམ། རྐང་མངས་སམ། རྐང་མེད་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལྟར་བག་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་གོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགེ་འདུན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལྟར་བག་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱང་
དེ་དང་འདྲ་སྟེ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ནང་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ནི་མཆོག་དམ་པར་འགྱུར་བ་ལྟར་བག་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་དམ་པ་
ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བག་བྱེད་པའི་རྩ་བ་ནི་ཟབ་ཅིང་བརྟན་ཏེ་ཤིན་ཏུ་དབྱུང་དཀའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བག་བྱེད་པས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕར་ཞིང་སྐྱེ་བ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དད་པའི་རྩ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྩ་བ་དང་། སྦྱིན་པའི་རྩ་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་
རྩ་བ་དང་། བཟོད་པའི་རྩ་བ་དང་། ཐོས་པའི་རྩ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྩ་བ་དང་། དྲན་པའི་རྩ་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྩ་བ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་རྩ་བ་དང་། དེ་དག་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བ་རྣམས་བག་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕར་ཞིང་
Vol. 53 · folio 38b
སྐྱེའོ། །དེ་ལྟར་འཕེལ་ཞིང་སྐྱེས་པས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་བརྟན་ཏེ་རབ་ཏུ་དབྱུང་དཀའོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པས་རྩ་བ་ཟབ་སྟེ་དབྱུང་དཀའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ལུས་ལ་
གདོན་མི་ཟ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཇུག་པ་ཞེ་ན། བདག་གི་ལུས་ལ་གདོན་མི་ཟ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ། འདི་ལྟར་བདག་གི་ལུས་འདིས་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྣོད་དུ་འགྱུར་ལ། སེམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་
ཆུང་ཞིང་ཞན་པ་མ་ཡིན་འགྱུར་ཞིང་འཕོ་བ་མ་ཡིན། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་མ་ཡིན། བདུད་ཀྱི་སེམས་མ་ཡིན། བདག་བདེ་བའི་སེམས་དང་། འཁོར་བ་ལ་མོས་པའི་སེམས་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་སེམས་ཚོལ་
བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་འདིས་གདོན་མི་ཟ་བར་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྣོད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་
བྱས་པས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ལ་གདོན་མི་ཟ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་མ་ཡིན་པ་ལ་མི་རྟོག་པ་ཞེ་ན། དེ་ལ་བསོད་ནམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་
ཅན་གྱི་དཀའ་ཐུབ་ལ་ཞུགས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཡིན་ནོ། །སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེའི་སེམས་ནི་ཞན་ཅིང་ཆུང་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་མ་ཡིན་པར་མི་ལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཐ་དད་པ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་དྲན་པ་ཐ་དད་པ་ཡོད་ཅིང་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
Vol. 53 · folio 39a
ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་ཡང་མེད། ཚུལ་ཁྲིམས་བཤིག་པ་ཡང་མེད་པར་ལྟ་སྟེ། རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཆར་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་ལྟའོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་སྦྱིན་བདག་རྣམ་
པར་དག་ལ་ལེན་པ་མ་དག་པ་དང་། སྦྱིན་བདག་མ་དག་ལ་ལེན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྦྱིན་བདག་དང་ལེན་པ་གཉིས་ཀ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྦྱིན་བདག་དང་ལེན་པ་གཉིས་ཀ་མ་དག་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྦྱིན་བདག་རྣམ་པར་དག་ལ་ལེན་པ་མ་དག་པ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྦྱིན་
བདག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཞིང་སྦྱིན་པ་དང་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ཡོད་པར་ཤེས་ལ། ལེན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་ཤིང་ངན་པར་ལྟ་བ་ལ་ཞེན་ཏེ། སྦྱིན་པ་མེད་ཅིང་འབྲས་བུ་མེད་པར་ལྟ་བ་ནི་སྦྱིན་བདག་རྣམ་པར་དག་ལ་ལེན་པ་མ་དག་པ་ཞེས་
བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལེན་པ་རྣམ་པར་དག་ལ་སྦྱིན་བདག་མ་དག་པ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྦྱིན་བདག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་ཤིང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་ཞེན་ཏེ། སྦྱིན་པ་དང་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ཡང་མེད་པར་ལྟ་ལ། ལེན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་ཞིང་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ཤེས་
རབ་དང་ལྡན་ཏེ་སྦྱིན་པ་དང་། སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ཡོད་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་སྦྱིན་བདག་མ་དག་ལ་ལེན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སྦྱིན་བདག་དང་ལེན་པ་གཉིས་ཀ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྦྱིན་བདག་དང་ལེན་པ་གཉིས་ཀ་ཚུལ་ཁྲིམས་
སྡོམ་ཞིང་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཏེ་སྦྱིན་པ་དང་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ཡོད་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྦྱིན་བདག་དང་ལེན་པ་གཉི་ག་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་གཉི་ག་མ་དག་པ་ཞེ་ན། སྦྱིན་བདག་དང་ལེན་པ་གཉི་ག་ཚུལ་ཁྲིམས་
ཉམས་ཤིང་ངན་པར་ལྟ་བ་དང་། སྦྱིན་པ་དང་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་མེད་པར་ལྟ་བའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ཡང་མེད་འབྲས་བུ་ཡང་མེད་པས་ན་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་
Vol. 53 · folio 39b
བུ་གང་སྦྱིན་པ་དང་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་མི་མཐོང་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་དང་། ངན་པར་ལྟ་བ་ལ་ཞེན་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་ལྟ་བུར་སྦྱིན་པ་དང་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་མི་མཐོང་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་དང་། ངན་པར་ལྟ་བ་ལ་ཞེན་པ་ཞེས་
བྱའོ། །གང་འདི་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ལྟ་བུར་སྦྱིན་པ་དང་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་མི་མཐོང་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་དང་། ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དྲན་པ་ཐ་དད་པ་ཡོད་ཅིང་རབ་ཏུ་བསྒོམས་པས་
སེམས་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པ་དང་། བཤིག་པ་དང་། སྦྱིན་པ་དང་། ལེན་པ་དང་། སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ཞེས་གདགས་སོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བསོད་ནམས་
ཀྱི་ཞིང་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་མ་ཡིན་པར་མི་རྟོག་གོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྦྱོང་བ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་སྡེ་དམ་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་སྒྲོལ་བ་ན། སྲོག་གཅོད་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ་། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚེ་རིང་བ་དང་སྟོབས་དང་། བྱིན་ཆེ་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་
ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་སོ། །སྨོན་ལམ་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པ་ན་ཞིང་དེའི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཚེ་རིང་ཞིང་མཐུ་སྟོབས་དང་ལྡན་ཏེ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་སྒྲོལ་བ་ན། མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ་། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
Vol. 53 · folio 40a
དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ས་གཞི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་འབའ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་དག་རང་ཉམ་དུ་སྤྱོད་ལ་ཕྱུག་ཅིང་ཆོག་པར་ཤོག་ཤིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་སོ། །སྨོན་ལམ་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་མ་
འོངས་པའི་དུས་སུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པ་ན་ཞིང་ཀུན་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་འབའ་ཞིག་སྟེ། སེམས་ཅན་རང་ཉམ་དུ་སྤྱོད་ཅིང་ཕྱུག་པ་དང་ཆོག་པར་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་
པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་སྒྲོལ་བ་ན་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ་། །དེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་སེམས་
ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཀུན་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་སེམས་མེད་ཅིང་བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པས་གདུངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་སོ། །སྨོན་ལམ་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པ་
ན་ཞིང་དེའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་སེམས་དང་བྲལ་ཏེ་བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པས་གདུངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་སྒྲོལ་བ་ན་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ་། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་རྟག་ཏུ་མེ་
ཏོག་གི་ཤིང་དང་། འབྲས་བུའི་ཤིང་དང་། སྤོས་ཀྱི་ཤིང་ཡོད་པར་གྱུར་ཅིག །སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྒྲ་སྐད་སྙན་པ་ཐོས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་སོ། །སྨོན་ལམ་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པ་ན་ཞིང་དེ་ན་
Vol. 53 · folio 40b
མེ་ཏོག་གི་ཤིང་དང་། འབྲས་བུའི་ཤིང་དང་། སྤོས་ཀྱི་ཤིང་ཡོད་པར་གྱུར་ཏེ། དེའི་སེམས་ཅན་ཀུན་བླ་ན་མེད་པའི་སྒྲ་དབྱངས་སྙན་པ་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་
པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་སྒྲོལ་བ་ན་ཕྲ་མ་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ་། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་
ཅད་འདུམ་ཞིང་དམ་པའི་ཆོས་གཅིག་ལ་གཅིག་སྟོན་པར་ཤོག་ཤིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་སོ། །དེ་ལྟར་སྨོན་ལམ་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པ་ན་ཞིང་དེའི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འདུམ་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་
ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་སྒྲོལ་བ་ན་ཚིག་ཐུན་ཚགས་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ་། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་བར་གྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་ས་གཞི་ཀུན་ལག་མཐིལ་བཞིན་དུ་མཉམ་པ་ལ་གསེག་མ་དང་། གྱོ་མོ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཚེར་མ་ཀུན་མེད་དེ། སེམས་ཅན་ཀུན་སེམས་མཉམ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་སོ། །སྨོན་ལམ་
དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པ་ན་ཞིང་གི་ས་གཞི་ལག་མཐིལ་བཞིན་དུ་མཉམ་ལ་གསེག་མ་དང་། གྱོ་མོ་དང་། ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་མེད་དེ། སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སེམས་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་
རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དག །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་སྒྲོལ་བ་ན་དོན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ་། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་
Vol. 53 · folio 41a
ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་བར་གྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་སོ། །སྨོན་ལམ་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པ་ན་ཞིང་དེ་
ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཀུན་ཉོན་མོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་
སེམས་ཅན་སྒྲོལ་བ་ན་འདོད་པས་ཕྲག་དོག་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ་། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་བར་གྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འདོད་པས་ཕྲག་དོག་གི་ཉོན་མོངས་པས་འཚེ་བ་དང་། ངན་པར་ལྟ་བ་མེད་པར་གྱུར་
ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་སོ། །སྨོན་ལམ་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པ་ན་ཞིང་དེའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འདོད་པས་ཕྲག་དོག་གི་སེམས་ཀྱིས་འཚེ་བ་དང་ལོག་པར་ལྟ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་སྒྲོལ་བ་ན་རྣམ་པར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ་། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་བར་གྱུར་
ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་ཞིང་བུ་གཅིག་པའི་ས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་སོ། །སྨོན་ལམ་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པ་ན་ཞིང་གི་སེམས་
ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་ཞིང་བུ་གཅིག་པའི་ས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་
Vol. 53 · folio 41b
ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་སྒྲོལ་བ་ན་ངན་པར་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ་། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་བར་གྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་
སོ། །སྨོན་ལམ་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཟུངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་
དག་པར་སྦྱོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ལྷག་མ་ཡོངས་སུ་བསལ་བ་ཞེ་ན། ལྷག་མ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་འབྲས་བུ་ལྷག་མ་དང་། ལས་ལྷག་མ་དང་། སྲིད་པ་ལྷག་མའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་
ཉོན་མོངས་པའི་འབྲས་བུ་ལྷག་མ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ཆགས་དང་བསྙེན་ན་འབྲས་བུ་དེ་སྨིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་ངོ་། །བརྒྱ་ལ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལས་ཐར་ན་བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་སུ་འགྱུར་སྐྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུག་རོན་དང་།
མཆིལ་པ་དང་། ངུར་པ་དང་། ནེ་ཙོ་དང་། འཚོ་བྱེད་དང་། ཤཱ་རི་ཀ་དང་། བྱེའུ་སྡེའུ་དང་། ཉ་དང་། སྦལ་དང་། སྤྲེའུ་དང་། ཤ་བའི་ལུས་སུ་སྐྱེའོ། །གལ་ཏེ་མིའི་ལུས་ཐོབ་ན་ཡང་ཉུང་རུམ་དང་། མ་ནིང་དང་། བུད་མེད་དང་། མཚན་གཉིས་པ་དང་། མཚན་མེད་པ་དང་།
སྦྲུལ་འཚོང་མར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྩ་བ་དང་པོ་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་འབྲས་བུ་ལྷག་མ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གང་ཞེན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེ་སྡང་གི་བག་ཆགས་ལ་ཞེན་ན། དེའི་འབྲས་བུ་སྨིན་
པས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་ངོ་། །བརྒྱ་ལ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལས་ཐར་ན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། སྦྲུལ་གྱི་གདུག་པ་མཐོང་བས་གདུག་པ་དང་། རེག་པས་གདུག་པ་དང་། ཟོས་པས་གདུག་པ་དང་། དབུགས་ཀྱིས་གདུག་པ་དང་། གདུག་པ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་སྦྲུལ་དང་།
Vol. 53 · folio 42a
སེང་གེ་དང་། སྟག་དང་། སྤྱང་ཀི་དང་། དོམ་དང་། དྲེད་དང་། བྱི་བ་དང་། ཁྲ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་སུ་སྐྱེའོ། །གལ་ཏེ་མིའི་ལུས་ཐོབ་ན་ཡང་ཚུལ་ངན་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་ནོ། །གལ་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྩ་བ་གཉིས་པ་ཉམས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་རྣམ་
པར་སྨིན་པ་ལྷག་མ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་གང་གཏི་མུག་གི་ལས་བྱེད་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་སྨིན་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་ངོ་། །བརྒྱ་ལ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལས་ཐར་ན་ཡང་བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། བལ་གླང་དང་། ཕག་དང་། བ་ལང་དང་།
ལུག་དང་། མ་ཧེ་དང་། ལྗི་བ་དང་། ཤིག་དང་། སྦྲང་མ་དང་། གྲོག་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་སུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མིའི་ལུས་ཐོབ་ན་ཡང་འོན་པ་དང་། དམུས་ལོང་དང་། ལྐུགས་པ་དང་། རྒྱབ་དགུ་པ་དང་། དབང་པོ་རྣམས་མི་ཚང་ཞིང་ཆོས་མི་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་ཡང་
དབང་པོ་རྣམས་རྨོངས་ཤིང་རྟུལ་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྩ་བ་ཞིག་པ་ནས་རྣམ་པ་ལྔའི་བར་དུ་དེ་དག་ཞིག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལྷག་མ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ང་རྒྱལ་དང་དྲེགས་པའི་ལས་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་
ངོ་། །བརྒྱ་ལ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལས་ཐར་ན་ཡང་བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། ལུས་ཀྱི་ནང་གི་སྲིན་བུ་དང་། རྔ་མོ་དང་། བོང་བུ་དང་། ཁྱི་དང་། རྟའི་ལུས་སུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མིར་སྐྱེས་ན་ཡང་བྲན་ཕོ་དང་། བྲན་མོ་དང་། དབུལ་པོ་དང་། ཕོངས་པ་དང་། སྤྲང་
པོའི་ལུས་སུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་ཡང་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱིས་རྣམ་པར་བརྙས་པར་འགྱུར་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྩ་བ་བཞི་ཉམས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལྷག་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལྷག་མ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣམ་
པར་སྨིན་པ་ལྷག་མ་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པས་ཐམས་ཅད་མེད་པར་བསལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ལས་ཀྱི་ལྷག་མ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བུས་པ་མ་རབས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལས་དང་། ཉན་ཐོས་
Vol. 53 · folio 42b
ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལས་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པས་སྲིད་པ་བདུན་ལེན་པའི་ལས་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་ལྡོག་པས་སྲིད་པ་གཉིས་ལེན་པའི་ལས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པས་གཟུགས་ཀྱི་སྲིད་པ་ལེན་པའི་ལས་དེ་དག་ནི་ལས་ཀྱི་ལྷག་མ་ཞེས་བྱའོ། །ལས་ཀྱི་ལྷག་མ་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པས་ཐམས་ཅད་བསལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སྲིད་པའི་ལྷག་མ་ཞེ་ན། དགྲ་བཅོམ་པས་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་
དང་། ལས་ཀྱང་མེད་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་མེད་པར་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་སྲིད་པའི་ལྷག་མ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ལྷག་མ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ལ་ནན་ཏན་
བྱས་པས་ཡོངས་སུ་བསལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྲིད་པའི་ལྷག་མ་བསལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུས་བསྒོམ་པ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྲོག་མི་གཅོད་
པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་ལ་སེམས་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དོ། །གང་ཞེ་ན། ཐ་མ་དང་། འབྲིང་དང་། རབ་དང་། རབ་ཀྱི་ཡང་རབ་དང་། འབྲིང་གི་རབ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ལྟ་བའི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་རྣམ་པ་ལྔ་བཅུ་པོ་དེ་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།
གདོན་མི་ཟ་བའི་སེམས་ལྔ་བཅུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སེམས་བརྒྱ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་བསོད་ནམས་བརྒྱ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བསོད་ནམས་བརྒྱ་དང་ལྡན་པ་ནི་མཚན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་མཐར་གྱིས་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ནི་རྣམ་པར་
དག་པའི་ལུས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཡང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་སྒྲུབ་བོ། །འཇིག་རྟེན་ན་སེམས་ཅན་དག་ནི་ལྷ་བརྒྱད་ཅུ་སྙེད་བརྗོད་དོ། །བརྒྱད་ཅུ་པོ་གང་ཞེ་ན། ཉི་མའི་ལྷ་བཅུ་གཉིས་དང་། ལྷ་ཆེན་པོ་བཅུ་གཉིས་དང་། སྐར་མ་ཆེན་པོ་ལྔ་དང་། སྨེ་བདུན་དང་། རྟ་ཞེས་བྱ་བའི་
Vol. 53 · folio 43a
ལྷ་དང་། ལམ་བགྲོད་པའི་ལྷ་དང་། བར་དྭ་ཛ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ལྷ་དང་། རྒྱུ་སྐར་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དང་། སའི་ལྷ་དང་། རླུང་གི་ལྷ་དང་། ཆུའི་ལྷ་དང་། མེའི་ལྷ་དང་། ཚངས་པ་དང་། རུ་དྲ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷ་དང་། ཨིནྡྲ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷ་དང་། ཀུ་
མ་ར་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷ་དང་། ལག་བརྒྱ་པ་དང་། དབང་སྒྱུར་ཆེན་པོའི་ལྷ་དང་། བ་ཤ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷ་དང་། བུ་མང་པོའི་ལྷ་དང་། མགོན་པོ་བཞིའི་ལྷ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པའི་ལྷ་དང་། བ་སུ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷ་དང་བརྒྱད་ཅུའོ། །སེམས་ཅན་དག་གི་ཕྱིར་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་
བརྒྱད་ཅུ་བསྒྲུབས་ནས་ཡོངས་སུ་བརྒྱན་ཏེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྷ་བརྒྱད་ཅུ་པོ་དེ་དག་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དད་ཅིང་རྗེས་སུ་འགྲོ་སྟེ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་
བསྒྲུབས་ན་ལུས་མི་གཡོ་བར་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཅི་ལ་དད་པའི་རྗེས་སུ་སོ་སོ་ནས་དེ་ལྟ་བུ་མཐོང་བར་བྱེད་དོ། །མཐོང་ནས་ཀྱང་ལྷག་པར་བཀུར་སྟི་བསྐྱེད་དེ། སོ་སོ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེའོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ལུས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མི་ལ་ལ་ཞིག་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྤྱན་འདྲེན་ན་ཁང་ཁྱིམ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བརྒྱན་ཅིང་ཤིན་ཏུ་གཙང་བར་བྱས་ཏེ། ཟས་བཟང་པོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྦྱར་ན་གཟོད་རྒྱལ་པོ་གཤེགས་སུ་གནང་ངོ་། །བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་སྤྱན་འདྲེན་ན་སྔར་བདག་གི་ལུས་ཤིན་ཏུ་དག་པར་སྦྱང་ན་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དོན་དེ་ལྟ་བས་
ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུས་བསྒྲུབས་དགོས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མི་ལ་ལ་ཞིག་བདུད་རྩི་འཐུང་ན་སྔར་ལུས་དག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩི་
Vol. 53 · folio 43b
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཐུང་ན་སྔར་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་ལུས་དག་པར་བྱ་དགོས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་གསེར་རམ་དངུལ་གྱི་སྣོད་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོའི་ནང་དུ་ཆུ་གཙང་མ་བླུགས་ན་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀ་གསལ་བར་གཙང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ལུས་
ཡོངས་སུ་གཙང་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆུ་བླུགས་ན་ཕྱི་ནང་གཉིས་གཙང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་རས་ཤིན་ཏུ་དཀར་པོ་ནི་བཙོས་ན་ཁ་དོག་འགྱུར་སླའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་བཞིན་གྱིས་
དཀར་ཞིང་གཙང་མའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་ལུས་གཙང་བའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་འཐོབ་བོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལུས་
བསྒྲུབ་བོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱུ་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཞེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་མཐོང་། གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་མི་མཐོང་། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་། གཟུགས་དབྱུང་བ་མི་མཐོང་།
གཟུགས་ཀྱི་འགོག་པ་མི་མཐོང་། མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་མི་མཐོང་། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་མི་མཐོང་། མཐོང་བ་མི་མཐོང་། གཟུགས་དང་ཆ་བྱད་མི་མཐོང་ལེན་པ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རབ་ཏུ་རིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱུ་རྣམས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགྲ་རྣམས་སྤོང་བ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགྲ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རྟག་
ཏུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགྲ་རྣམས་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་ལྔ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་དགྲར་མི་ལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱེ་བ་ཡོད་དེ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་
Vol. 53 · folio 44a
སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དགྲ་ཞེས་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་དགྲ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སྐུར་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྐྱེ་བའི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཀྱང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་
གནས་དང་། ཡི་དགས་ཀྱིས་མི་འཇིགས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སྐུར་བ་དེ་འབའ་ཞིག་ལ་འཇིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་བདུད་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། དེ་ནི་དགྲར་འགྱུར་རོ། །བདུད་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་སྤོངས་ན་དགྲ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།
དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགྲ་རྣམས་སྤོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མཐའ་གཉིས་སྤོང་བ་ཞེ་ན། དེ་ལ་མཐའ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལྟར་སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་དང་སྲིད་པའི་ཉོན་མོངས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་
དང་། སྲིད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐའ་གཉིས་སྤོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་མཐོ་བཙུན་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱས་པ་དག་ཡོན་ཏན་གྱི་
དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་འདི་དག་དགོས་སོ་ཞེས་གསུངས་ན། ཅིའི་སླད་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགུ་འབའ་ཞིག་མཛད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་མཛད་པ་མ་བསྒོམས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་ཀྱང་སྔོན་དངོས་
པོ་བཅུ་པོ་དེ་དག་བསྒོམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་མ་བསྒོམས་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ན་མི་གཙང་བས་ཡོངས་སུ་གང་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དེར་འབྱུང་བ་དེ་
Vol. 53 · folio 44b
ལྟ་བུའི་གནས་མེད་དེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མི་གཙང་བའི་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བར་མ་འཛིན་ཅིག །དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཞན་ཅིང་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ད་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ད་ནི་ཡང་དག་པར་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་འབྱུང་བ་མ་
ཡིན་པར་ཟུང་ཤིག་དཔེར་ན་མི་ལ་ལ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་འཇིག་རྟེན་འདི་འབའ་ཞིག་ན་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ཡོད་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་གཞན་ན་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་ན་ཚིག་དེ་ནི་དོན་དང་རིགས་པ་མེད་པའོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་འདི་སྐད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནི་བཙོག་
པ་ངན་པ་མི་གཙང་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཞན་ནི་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་ཤིན་ཏུ་བཀོད་པའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་གཱའི་ཀླུང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་མ་སྙེད་འདས་པ་ན་འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་ཕམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། ཞིང་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ཕམ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཞིང་དེ་ན་བཀོད་པའི་དངོས་པོ་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཀྱང་མཉམ་ཞིང་ཁྱད་པར་མེད་དེ། ཇི་ལྟར་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བདེ་བ་ཅན་དང་། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
ཟླ་གང་ཞེས་བྱ་བ་དང་འདྲའོ། །ང་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེར་མངོན་དུ་འབྱུང་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་བསྟན་ཏོ། །ང་འབའ་ཞིག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་བསྟན་
པ་མ་ཡིན་གྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཏོ། །དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དངོས་པོ་བཅུ་པོ་དེ་དག་མ་བསྒོམས་པ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ནི་
སྨོན་ལམ་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཡོངས་སུ་དག་པར་བརྒྱན་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞིང་ནི་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
Vol. 53 · folio 45a
དཔའ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པས་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དག་
ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ནི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དོ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། དབང་པོ་རྣམས་དང་ལྡན་པ་དང་། མཐའ་འཁོབ་ཏུ་མི་སྐྱེ་བ་དང་། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་དགོངས་པ་དང་། རྟག་ཏུ་ལྷ་དང་། བདུད་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་། རྒྱལ་རིགས་དང་། བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པས་བཀུར་སྟི་བྱེད་
པ་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་དྲན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་འདིའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཤུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་དངོས་པོ་འདི་ལྔ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་མཐོ་བཙུན་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་པོས་གསོལ་
པ། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། གལ་ཏེ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་དངོས་པོ་ལྔ་དང་ལྡན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ན། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་རྐྱེན་གྱིས་དངོས་པོ་ལྔ་འཐོབ་ཅེས་གསུངས། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དངོས་པོ་དེ་ནི་དོན་ཐ་དད་པས་ན། དེང་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཞིང་ཁྱོད་ལ་བསྟན་པར་བྱའོ། །སྦྱིན་པ་བྱིན་པས་དངོས་པོ་ལྔ་ཐོབ་པ་ནི་མ་ངེས་པ་མི་རྟག་པ་དང་། མ་དག་པ། དམ་པ་མ་ཡིན་པ། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ། ཟག་པ་མེད་པ་མ་
ཡིན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ལ་བཀོད་ཅིང་ཕན་པ་དང་། བརྩེ་བའི་དོན་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་འདི་ལ་བརྟེན་ཏེ། དངོས་པོ་ལྔ་ཐོབ་པ་ནི་ངེས་པ་ཡིན། རྟག་པ་ཡིན། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན། དམ་པ་ཡིན། ཐ་དད་པ་ཡིན། ཟག་
པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ལ་བཀོད་ཅིང་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དོན་དུ་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སྦྱིན་པ་བྱས་པ་ནི་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་འདིས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཡོངས་སུ་
Vol. 53 · folio 45b
གདུངས་པའི་ནད་དང་བྲལ་བར་བྱེད་དོ། །སྦྱིན་པའི་རྒྱུས་ནི་འཁོར་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོས་ནི་འཁོར་བ་གཅོད་དེ། རྒྱུན་ཆད་པར་བྱེད་དོ། །སྦྱིན་པའི་རྒྱུས་བུས་པ་མ་རབས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོས་སྡེའི་རྒྱུས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་འགྱུར་རོ། །སྦྱིན་པ་བྱས་པའི་རྒྱུས་ནི་དབུལ་བ་དང་ཕོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་པ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོས་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པ་ཐམས་ཅད་གཅོད་
ནུས་སོ། །སྦྱིན་པ་བྱས་པའི་རྒྱུས་ནི་ཕྱོགས་ཆ་ཡོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པའོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ནི་ཕྱོགས་ཆ་མེད་པ་འབྲས་བུ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པས་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པས་ཡོན་ཏན་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ཞེ་ན། དེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་ན། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གནས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་གཡོ་བའི་མཚན་མ་ཅན་དང་། འཇིག་པ་དང་སྐྲག་པའི་རྒྱུ་
ཡིན་པ་དང་། ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཕྲོག་པ་དང་། སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་འགོག་པ་དང་འཇིག་པ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་བདེན་པ་མེད་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་། དམིགས་སུ་མེད་པ་ཡིན་པར་མཐོང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་གནས་ནས་སེམས་ཅན་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི། སེམས་ཅན་གཅིག་གི་བར་དུ་ཡང་དག་པར་མི་མཐོང་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་བརྩོན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱས་
Vol. 53 · folio 46a
པར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གཅིག་ཙམ་ཡོད་པར་དམིགས་ན་ནམས་ཀྱང་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་རྡོ་རྗེས་གར་
གཟས་པའི་གནས་དེ་མི་འཆགས་པའམ་མི་འཇིག་པ་མེད་དེ། རྡོ་རྗེ་དེ་ཉིད་ནི་ཆག་པའམ་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་ཆོས་གང་ལ་གཟས་པ་དེ་མི་འཇིག་པ་མེད་དེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཉིད་ནི་འཇིག་པར་འགྱུར་མི་སྲིད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ནོར་བུ་
རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་རྡོ་རྗེ་མཆོག་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་
དེ་བསྒོམས་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་ཐམས་ཅད་དེར་འདུས་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་རྒྱལ་ཕྲན་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོས་དབང་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ལ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་དབང་སྒྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མི་ཞིག་
ཡུལ་ཁམས་གཅིག་གི་དགྲར་གྱུར་ན། ཀུན་གྱིས་སྡང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ལ་ལ་ཞིག་གིས་བསད་ན་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་དེའི་ཡོན་ཏན་མི་རྗོད་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྒོམས་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགྲ་
གཞོམ་ནུས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱི་མོར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མི་ཞིག་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་ཆེ་སྟེ། ཐུབ་པ་མེད་པ་ལས་གཞན་ཞིག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐུབ་ན། དེ་ལ་མི་བསྔགས་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་
ཀྱང་གདུལ་དཀའ་བའི་ཆོས་འདུལ་ནུས་སོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཀྱང་དེར་འདུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མི་ཞིག་རྒྱ་མཚོར་ཁྲུས་བྱས་ན་མི་དེས་འབབ་ཆུ་དང་། ཆུ་མིག་དང་། མཚེའུའི་ཆུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཁྲུས་བྱས་པར་རིག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
Vol. 53 · folio 46b
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀུན་སྒོམ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་རི་སྤོས་ཀྱི་ངད་ཅན་ལ་ཆུ་མིག་མ་དྲོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། ཆུ་མིག་དེའི་ཆུ་ནི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་ནོ། །གལ་ཏེ་
ལ་ལ་ཞིག་གིས་འཐུངས་ན་ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྒོམས་ན་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྨ་དང་ནད་ལྕི་བ་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་
ལ་ལ་ཞིག་དབང་སྒྱུར་ཆེན་པོ་ལ་མཆོད་ན། དེས་ལྷ་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ཡང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་སྒོམ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོགས་པ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཇི་ལྟར་ལག་མཐིལ་དུ་སྐྱུ་རུ་རའི་འབྲས་བུ་བཞག་པ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་ལྟ་བུར་མཐོང་བར་གྱུར་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བའི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མི་ལ་ལ་ཞིག་ལམ་
གྱི་བཞི་མདོར་འདུག་ན། སེམས་ཅན་འོང་བ་དང་། སོང་བ་དང་། འདུག་པ་དང་། ཉལ་བ་རྣམས་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། འབྱུང་བ་དང་། ནུབ་པ་མཐོང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་རི་མཐོན་པོ་ལ་མི་ལ་ལ་ཞིག་
འཛེགས་ཏེ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་བལྟས་ན། ཐམས་ཅད་གསལ་བར་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཛེགས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བལྟས་ན་མི་གསལ་བ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་དབྱར་གྱི་ཆར་པའི་ཐིགས་པ་ཕྲ་ཞིང་
སྡུག་པ་བར་མཚམས་སྟོང་པའི་གནས་མེད་དེ། མིའི་མིག་རྣོན་པོས་བལྟས་ན་ཀུན་གསལ་བར་མཐོང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མིག་དག་པ་ཐོབ་ན། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇིག་པ་
Vol. 53 · folio 47a
འམ། གྲུབ་པ་ཀུན་ཐོགས་པ་མེད་པར་གསལ་བར་མཐོང་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་བཅུ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་རི་ཡུ་ག་ན་ད་ལ་ཉི་མ་བདུན་ཅིག་ཅར་དུ་ཤར་ན། རི་དེའི་ཤིང་དང་། ནགས་ཚལ་ཐམས་ཅད་འཚིག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པ་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་ཐིབས་པོ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་རྡོ་རྗེས་ནི་སྲིད་པའི་རྫས་ཐམས་ཅད་གཞོམ་ནུས་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་ངས་བཅོམ་མོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེད་དོ། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྒོམས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་ངས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་མོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ས་ཆེན་པོས་ནི་སྲིད་པའི་རྫས་ཐམས་ཅད་འཛིན་ཀྱང་། འདི་སྙམ་དུ་
བདག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་བཟུང་ངོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེའོ། །མེ་ཡང་ངས་བསྲེགས་སོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེད། ཆུ་ཡང་ངས་བརླན་པའི་ལས་བྱས་སོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེད། རླུང་ཡང་ངས་གཡོ་བའི་ལས་བྱས་སོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེད། ནམ་མཁའ་ཡང་ངས་ཤོང་བའི་
ལས་བྱས་སོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེད། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ངས་སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་བཟླས་སོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེད་དོ། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་བྱེད་ཀྱང་ཐོག་མ་ནས་ངས་མེད་པར་བྱས་སོ་སྙམ་པའི་སེམས་མེད་དོ། །
གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ན་ཡུད་ཙམ་ཐང་ཅིག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་འདྲ་བའི་སྐུ་གྲངས་མེད་ཚད་མེད་པར་སྤྲུལ་ཏེ། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀུན་ཏུ་གང་བར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དེ་ལྟ་
བུའི་མངོན་པར་སྤྲུལ་པ་བྱེད་ཀྱང་། ང་རྒྱལ་དང་དྲེགས་པའི་སེམས་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་འདི་སྙམ་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་གིས་ཀྱང་ཆོ་འཕྲུལ་འདི་ལྟ་བུ་སྟོན་མི་ནུས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་འབའ་ཞིག་གིས་སྟོན་ནུས་
Vol. 53 · folio 47b
སོ་སྙམ་སེམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་གནས་ན། ཡུད་ཙམ་ཐང་ཅིག་གིས་ཕྱོགས་བཅུར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀུན་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཕྱིར་གནས་སུ་འོང་བའི་མཐུ་ཡོད་ཀྱང་ངས་དེ་ལྟ་
བུ་ནུས་སོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ན། ཡུད་ཙམ་ཐང་ཅིག་གིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་
ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་གཅོད་ནུས་ཀྱང་ངས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་བཅད་དོ། །སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་གནས་
ནས་སྒྲ་སྐད་གཅིག་བསྙད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སོ་སོ་ནས་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་དང་། གཟུགས་གཅིག་བསྟན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སོ་སོ་ནས་གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་མ་མཐོང་བ་དང་། གནས་གཅིག་ན་གནས་ཏེ་ལུས་མི་བསྐྱོད་པས་སེམས་
ཅན་ཕྱོགས་གང་ན་གནས་པ་སོ་སོའི་ཕྱོགས་སུ་མཐོང་བ་དང་། ཁམས་སམ་སྐྱེ་མཆེད་གང་ཡང་རུང་ཆོས་གཅིག་བཤད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སོ་སོ་ནས་སྔོན་ཤེས་པ་ལྟར་ཐོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ན། སེམས་ཅན་མཐོང་ཡང་
ཐོག་མ་ནས་སེམས་ཅན་དུ་མཚན་མར་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་དོ། །སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དུ་མཐོང་ཡང་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དུ་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་མཐོང་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་མཐོང་ཡང་རྣམ་པར་
ཤེས་པའི་མཚན་མ་མེད་དོ། །ཉིན་དང་མཚན་དུ་མཐོང་ཡང་ཉིན་དང་མཚན་མོའི་མཚན་མ་མེད་དོ། །ཐམས་ཅད་མཐོང་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མ་མེད་དོ། །ཀུན་ནས་སྦྱོར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མཐོང་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མ་མེད་དོ། །འཕགས་པའི་
Vol. 53 · folio 48a
ལམ་བརྒྱད་པ་མཐོང་ཡང་འཕགས་པའི་ལམ་བརྒྱད་ཀྱི་མཚན་མ་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་མཐོང་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་མ་མེད་དོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཐོང་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཚན་མ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ནི་ཐོག་མ་ནས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་སྟོབས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོག་མ་ནས་མཚན་མ་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་ལ་བཞག་ན་
ཁ་དོག་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་ཕལ་མང་པོའི་ནང་དུ་གཞག་ན་ཁ་དོག་གཅིག་ཏུ་མ་ཆད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་རྡོ་རྗེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རིན་ཐང་མི་ཆོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡོད་པ་ཡང་ལྷ་དང་མི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དཔག་ཅིང་གཞལ་མི་ནུས་ཏེ། དེ་བས་ན་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མི་དབུལ་པོས་རིན་པོ་ཆེ་རྡོ་རྗེ་རྙེད་ན། དབུལ་ཕོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་དང་། བདུད་དང་ངན་པར་ལྟ་
བའི་གདུག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཐོབ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་དང་། བདུད་དང་ངན་པར་ལྟ་བའི་གདུག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པས་ཡོན་ཏན་དྲུག་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ།། །།འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། །བམ་པོ་སུམ་ཅུ་གསུམ་པ། གཞན་
ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་དམ་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པས་ཡོན་ཏན་བདུན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་
Vol. 53 · folio 48b
ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ན། འདི་སྙམ་དུ་ཆོས་གང་དག་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་ཉེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་སྙམ་བསམས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་རྣམ་པ་འདི་བཞིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་ཉེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བར་རྟོགས་ཀྱི། གང་དཀའ་ཐུབ་ཐམས་
ཅད་སྤྱོད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་ཉེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམ་པ་འདི་བཞིའི་ཕ་རོལ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ་ནི་གནས་མེད་དོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང་།
སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཆོས་ཉན་པ་དང་། ཐོས་ནས་ནན་ཏན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ནན་ཏན་བྱེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ལ་ལ་ཞིག་མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་དང་། ནད་མང་པོས་གཟིར་ཏམ། ཡི་དགས་ཀྱིས་བརླམས་ན། ནད་པ་དེ་སྨན་པ་
མཁས་པའི་གན་དུ་སོང་ནས། །སྨན་པས་ནད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྨན་དཔྱད་བསྟན་ན། ནད་པ་དེ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉན་ནས་དཔྱད་བཞིན་དུ་སྨན་སྦྱར་ཏེ་སྨན་ལེགས་པར་བཏང་ན་ནད་བྱང་ཞིང་ལུས་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ནད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྟ་བུའོ། །སྨན་པ་
མཁས་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལྟ་བུའོ། །སྨན་པས་དཔྱད་བསྟན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་ལྟ་བུའོ། །སྨན་པས་དཔྱད་བསྟན་པ་ལེགས་པར་མཉན་ཅིང་འཛིན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོའི་དོན་ནན་ཏན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །དཔྱད་བཞིན་དུ་སྨན་སྦྱོར་བ་ནི་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཡང་། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ལྟ་བུའོ། །ནད་བྱང་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་འགགས་པ་ལྟ་བུའོ། །བདེ་བ་ཐོབ་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུའོ། །རིགས་ཀྱི་
བུ་དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཞིག་ཆོས་བཞིན་དུ་སྲིད་བཟུང་ཞིང་འབངས་བདེ་བར་བྱ་སྙམ་བསམས་ནས་བློན་པོ་བློ་ཅན་དག་ལ་ཇི་ལྟར་བྱས་ན་ལེགས་ཞེས་དྲིས་སོ། །དེ་ནས་བློན་པོ་རྣམས་ཀྱང་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་པོས་ཡུལ་གྱི་སྲིད་བཟུང་བའི་ཆོས་སྨྲས་སོ། །རྒྱལ་པོས་དེ་ཐོས་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཡིད་
Vol. 53 · folio 49a
ཆེས་ཏེ། ཆོས་དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་གྱི་སྲིད་བཟུང་བས་དགྲ་རྣམས་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་འབངས་བདེ་བར་གྱུར་ཅིང་འཚེ་བ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྟ་བུའོ། །བློན་པོ་བློ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་
གཉེན་ལྟ་བུའོ། །བློན་པོ་བློ་ཅན་གྱིས་རྒྱལ་པོ་ལ་སྲིད་བཟུང་བའི་ཆོས་སྨྲས་པ་ནི་མདོ་སྡེ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་ལྟ་བུའོ། །རྒྱལ་པོས་ཐོས་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཡིད་ཆེས་ཤིང་སྤྱོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མདོ་སྡེ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཟབ་མོ་ལ་སེམས་ཤིང་
ནན་ཏན་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་བཞིན་དུ་ཡུལ་གྱི་སྲིད་བཟུང་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགྲ་རྣམས་མེད་པར་གྱུར་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ལྟ་བུའོ། །བདེ་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་
ན་མི་ཞིག་མཛེ་མ་རུངས་པས་བཏབ་པ་ལས། གྲོགས་པོ་མཛའ་བོ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་ཁྱོད་གལ་ཏེ་རི་རབ་ཀྱི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་ན་ནད་ཀུན་འབྱང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ན་སྨན་བཟང་པོ་རོ་བདུད་རྩི་དང་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་འཐུངས་ན་ནད་མི་འཚོ་བ་མེད་དོ། །དེ་ནས་
མི་དེས་ཡིད་ཆེས་ནས་རི་དེའི་དྲུང་དུ་སོང་སྟེ། སྨན་བདུད་རྩི་དང་འདྲ་བ་བརྔས་ནས་ཟོས་པས་ནད་སོས་ཏེ་ལུས་བདེ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཛེ་མ་རུངས་པ་ནི་བུས་པ་མ་རབས་ལྟ་བུའོ། །གྲོགས་པོ་མཛའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལྟ་བུའོ། །སེམས་
ཐག་པ་ནས་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་སེམས་ལྟ་བུའོ། །རི་རབ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་བརྒྱད་པ་ལྟ་བུའོ། །བདུད་རྩིའི་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བུའོ། །མཛེ་སོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུའོ། །བདེ་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་
Vol. 53 · folio 49b
པའི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་སློབ་དཔོན་ཞིག་ལ་སློབ་མ་དབང་པོ་རྣོ་བ་དག་གཅིག་ཡོད་ན། སློབ་དཔོན་དེ་ཉིན་མཚན་རྟག་ཏུ་སྟོན་ཀྱང་མི་སྐྱོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་དད་ཀྱང་རུང་མ་དད་ཀྱང་རུང་རྟག་ཏུ་སྟོན་ཏེ་སྐྱོ་བ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ནང་ན་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར།
དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དག་མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤོང་བར་བྱེད་ཅིང་དགེ་བ་བཅུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་དེ། དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་ཅིང་ཇི་
ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་བཞིན་དུ་སྟོན་ཅིང་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བདག་སྲོག་མི་གཅོད་པས་གཞན་ལ་སྲོག་མི་གཅོད་པ་སྟོན་པ་ནས་བདག་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པས་གཞན་ཡང་ཡང་དག་པར་ལྟ་བའི་བར་དུ་ནན་
ཏན་བྱེད་དུ་གཞུག་པ་སྟེ། གང་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་བྱང་ཆུབ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་དུ་གཞུག་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཅེས་བྱའོ། །བདག་དད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་
དང་། སྦྱིན་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ཤེས་རབ་བསྒོམས་པས་གཞན་ཡང་དད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སྦྱིན་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ཤེས་རབ་བསྒོམ་དུ་གཞུག་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཅེས་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཅེས་བྱ་
བ་ནི་ཆོས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་ཆོས་དག་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟར་ཅི་བྱེད་དོ་ཅོག་བདག་ལ་བདེ་བར་མི་སྦྱོར་གྱི། རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་དག་བདེ་བར་སྦྱོར་བ་དང་། གཞན་གྱིས་ཉེས་པ་མཐོང་ཡང་སྐྱོན་མི་སྨྲ་བ་སྟེ། རྟག་ཏུ་དགེ་བའི་ཆོས་འབའ་ཞིག་སྨྲ་བའོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་དགེ་
Vol. 53 · folio 50a
བའི་བཤེས་གཉེན་ཅེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན། ཟླ་བ་ནི་ཚེས་ཞག་གཅིག་ནས་ཞག་བཅྭ་ལྔའི་བར་དུ་ཁད་ཀྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་སློབ་པ་རྣམས་བགས་ཀྱིས་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དག་རིང་དུ་འགྱུར་
ཞིང་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེ་བར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་གང་གིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་དག་སྔོན་མེད་པ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །
ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ཡང་སྐྱེ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བསྙེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མདོ་སྡེ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་མདོ་སྡེ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་ཉན་
པ་ནི་ཆོས་ཉན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཉན་པ་དེ་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་ཉན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ཆོས་ཉན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་ཉན་པ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་ཆེན་པོའི་ནང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མཐར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ་ཞེས་ཐོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཆོས་ཉན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཆོས་ཉན་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་སྟེ།
འཕགས་པའི་ལམ་བརྒྱད་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གཅོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ཆོས་མཉན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་མཉན་པ་ནི་སྟོང་པ་བཅུ་གཅིག་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྟོང་པ་དེ་དག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་མར་མི་བལྟའོ། །ཆོས་
མཉན་པ་ནི་སེམས་ཐོག་མ་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐོག་མ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་བླ་ན་མེད་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཐོབ་པ་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་བར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཐོས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་
Vol. 53 · folio 50b
པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་བོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མི་ནད་པས་སྨན་པའི་སྨན་དཔྱད་དང་། སྨན་གྱི་མིང་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ནད་འཚོ་བར་མི་འགྱུར་གྱི། གང་གིས་འཐུངས་པས་ནད་སོས་པར་འགྱུར་རོ། །
དེ་བཞིན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཟབ་མོ་བཅུ་གཉིས་མཉན་པ་ཙམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཆོད་པར་མི་འགྱུར་གྱི། སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཏད་ཅིང་ཤིན་ཏུ་ནན་ཏན་བྱས་པས་ཆོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ནི་ནན་ཏན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་དོན་ཅིའི་ཕྱིར་
ནན་ཏན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལ་བདེན་པ་གཅིག་ཙམ་ཡང་ཡོད་པར་མ་མཐོང་བའོ། །
སྨོན་པ་མེད་པ་ནི་སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལ་སྨོན་པ་དང་ཚོལ་བར་མི་བྱེད་པའོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ནི་མཚན་མ་བཅུ་མེད་པ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་། སྒྲའི་མཚན་མ་དང་། དྲིའི་མཚན་མ་དང་། རོའི་མཚན་མ་དང་། རེག་བྱའི་མཚན་མ་དང་། སྐྱེ་བའི་མཚན་
མ་དང་། གནས་པའི་མཚན་མ་དང་། འགོག་པའི་མཚན་མ་དང་། ཕོའི་མཚན་མ་དང་། མོའི་མཚན་མ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་གསུམ་སྒོམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནན་ཏན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཞེ་ན།
དེ་ལ་ཆོས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྤྱོད་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་སྤྱོད་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་རྣམས་ཀྱང་འཐུན་པར་ལམ་གཅིག་ཏུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་དང་། མི་རྒ་བ། མི་ན་བ། མི་འཆི་བ། མི་བཀྲེས་པ། མི་སྐོམ་པ། སྡུག་བསྔལ་
Vol. 53 · folio 51a
དང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ། མི་ནུར་པ། མི་ནུབ་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་ཤེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་ཤེས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཡང་དག་པའི་དགེ་
བའི་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟག་ཏུ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། ནམ་དུ་ཡང་ཚིག་འཇམ་པོ་སྨྲ་བ་དང་། ནམ་དུ་ཡང་སྤྱོ་བ་དང་། ཚིག་
འཇམ་པོ་དང་སྤྱོ་བ་འདྲེས་པའོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡང་དག་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྨན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་
བཤེས་གཉེན་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནད་ཤེས་ཤིང་སྨན་ཤེས་པ་སྟེ། ནད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྨན་བྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་སྨན་པ་མཁས་པ་རིག་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ལ་མཁས་པས་སྔར་ནད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྟོག་གོ། །མཚན་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། རླུང་དང་།
མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་ནོ། །རླུང་ནད་ཡོད་པ་ལ་མར་སྦྱིན་ནོ། །མཁྲིས་པའི་ནད་ཡོད་པ་ལ་ནི་ཤ་ཁ་ར་སྦྱིན་ནོ། །བད་ཀན་ན་བ་ལ་ནི་སྒའི་ཁུ་བ་བླུད་དོ། །དེ་ལྟར་ནད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་ནས་སྨན་བྱིན་ཏེ་སོས་པར་གྱུར་པས་སྨན་པ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་དང་།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་བུས་པ་མ་རབས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ནད་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པར་ཤེས་སོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ནད་ཅན་ལ་ནི་ཀེང་རུས་ལ་རྟོག་པ་སྟོན་ཏོ། །ཞེ་སྡང་གི་ནད་ཅན་ལ་ནི་བྱམས་པ་
དང་སྙིང་རྗེ་ལ་རྟོག་པ་སྟོན་ཏོ། །གཏི་མུག་གི་ནད་ཅན་ལ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ། འབྱུང་བ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ལ་རྟོག་པ་སྟོན་ཏོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་མཉན་པ་ཆེན་པོ་ནི་
Vol. 53 · folio 51b
འགྲོ་བ་དག་བདེ་བར་སྒྲོལ་བའི་ཕྱིར་མཉན་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་བའི་འོད་པ་ཆེན་པོ་ལས་སྒྲོལ་ཏེ། དེ་བས་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་
རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་གངས་ཀྱི་རི་ནི་སྨན་མཆོག་དམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་དང་།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཡིན་ནོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གངས་ཀྱི་རི་ལ་སྨན་དམ་པ་བསུང་ཅན་བ་ཧ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། མི་ལ་ལ་ཞིག་དེ་མཐོང་ན་ཚེ་ཚད་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། ན་བའི་
སྡུག་བསྔལ་མེད་དོ། །གདུག་པ་བཞིས་ཀྱང་མི་ཚུགས་སོ། །གང་ཞིག་རེག་པར་གྱུར་ན་ཚེ་རིང་ཞིང་ལོ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ཚང་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གིས་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་ན། སྔོན་གྱི་ཚེ་དྲན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨན་གྱི་མཐུ་སྟོབས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་
དུ་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལའང་གང་ཞིག་གིས་མཐོང་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཆོད་པར་འགྱུར་ཏེ། བདུད་རྣམ་པ་བཞིས་ཀྱང་དཀྲུག་མི་ནུས་སོ། །གང་ལ་ལ་ཞིག་རེག་ན་གློ་བུར་དུ་ཚེའི་དུས་མི་བྱེད་དོ། །མི་སྐྱེ། མི་འཆི། མི་ལྡོག །མི་
ནུབ་བོ། །རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ལས་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པའོ། །གང་ཞིག་གིས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་གྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཅེས་བྱའོ། །རིགས་
ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་རི་སྤོས་ཀྱི་ངད་ཅན་ལ་མཚོ་མ་དྲོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། མཚོ་དེ་ལས་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་བཞི་འབྱུང་ངོ་། །བཞི་གང་ཞེ་ན། ཆུ་བོ་གང་གཱ་དང་། སིན་ཏུ་དང་། སི་ཏ་དང་། བཀྵུ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་འདི་སྐད་དུ་གང་ཞིག་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་ལས་བྱས་པ་དེ་ཀླུང་ཆེན་
Vol. 53 · folio 52a
པོ་དེ་བཞིའི་ནང་དུ་ཁྲུས་བྱས་ན། ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་སྡིག་པ་མང་པོ་འབྱང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲའོ། །དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་མ་རྟོགས་པར་བདེན་པ་གང་དག་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཞིག་གིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ན། ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་སྡིག་པ་མང་པོ་ཐམས་ཅད་འབྱང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ས་ཆེན་པོ་ལ་
འདི་ལྟ་སྟེ། རྩི་ཤིང་དང་། ནགས་ཚལ་ཐམས་ཅད་དང་། ཁྲེ་འབྲས་དང་། བུ་རམ་ཤིང་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པ་དག་ཐན་པ་བྱུང་ནས་ཚིག་སྟེ་སྐམས་སུ་ཉེ་བ་ལས། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་དགའ་བོ་དང་བསྙེན་དགའ་བོ་གཉིས་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་
རྒྱ་མཚོ་ལས་བྱུང་ནས་བདུད་རྩིའི་ཆར་ཕབ་ན། རྩི་ཤིང་དང་། ནགས་ཚལ་དང་། ཁྲེ་འབྲས་དང་། ཤིང་ཐམས་ཅད་རླན་ཞིང་ཕྱིར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཟད་དུ་ཉེ་བ་ན་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་
བསྐྱེད་དེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ནས་བདུད་རྩིའི་ཆར་ཕབ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་བཅུའི་ཆོས་དང་ལྡན་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཅེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་སྨན་པ་མཁས་པ་རིག་པ་
རྣམ་པ་བརྒྱད་ལ་མཁས་པས་ནད་པ་རྣམས་མཐོང་ན་ཆོ་རིགས་དང་། བཟང་ངན་དང་། ནོར་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ལྟ་སྟེ་ཐམས་ཅད་གསོའོ། །དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་དུ་སྨན་པ་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་གྲགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྣམས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་མཐོང་ན། ཆོ་རིགས་དང་། བཟང་ངན་དང་། ནོར་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ལྟ་སྟེ། བྱམས་ཤིང་བརྩེ་བའི་ཐུགས་བསྐྱེད་དེ། ཀུན་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་ན་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་འབྱང་བར་འགྱུར་ཏེ།
Vol. 53 · folio 52b
དེ་ལྟ་བས་ན་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་བསྙེན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཉན་པའི་
རྐྱེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་བསྙེན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་དད་པའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དད་པའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ནས། སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་།
བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་སྤྱོད་པ་ལ་མོས་ནས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་བར་དུ་འཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་དགེ་བའི་ཆོས་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ནི། ཆོས་མཉན་པའི་རྒྱུའི་སྟོབས་ཡིན་པར་རིག་པར་
བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ཁྱིམ་བདག་ཞིག་ལ་བུ་གཅིག་པུ་ཞིག་ཡོད་དེ། བུ་དེ་ཡུལ་གཞན་དུ་དགོས་པ་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་ཚོང་ལ་བཏང་སྟེ། ལམ་ཐར་བ་དང་མི་ཐར་བའི་གནས་བསྟན་ནས་ཡང་འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་སྦྲུལ་འཚོང་མ་དང་ཕྲད་ན་བསྙེན་པ་དང་ཆགས་པར་མ་བྱེད་ཅིག །
གལ་ཏེ་བསྙེན་ཏམ་ཆགས་ན། ལུས་དང་སྲོག་ཀྱང་ཡལ་ཞིང་ནོར་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྟོར་བར་འགྱུར་རོ། །མི་ངན་པ་མ་རུངས་པ་ཡང་གྲོགས་སུ་མ་ཚོལ་ཅིག་ཅེས་གཏམས་སོ། །བུས་པའི་གདམས་པའི་ངག་མཉན་ནས་ལུས་དང་སེམས་བདེ་ཞིང་རིན་པོ་ཆེ་ལ་
སོགས་པའང་མང་དུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་། འཁོར་རྣམ་པ་བཞི་ལ་ལམ་ཐར་བ་དང་མི་ཐར་བ་རྣམས་སྟོན་ཏོ། །འཁོར་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་ཐོས་པའི་ཕྱིར་མི་དགེ་བ་
ཐམས་ཅད་སྤོང་ཞིང་དགེ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་ཉན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་བསྙེན་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མེ་ལོང་གསལ་བའི་ནང་དུ་མིའི་གདོང་ལྟ་ན་མི་སྣང་བ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མཉན་པའི་
Vol. 53 · folio 53a
མེ་ལོང་གསལ་བ་ལ་ལ་ཞིག་གིས་བལྟ་ན་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་རབ་རིབ་མེད་པར་གསལ་བར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་མཉན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་བསྙེན་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ཚོང་དཔོན་དག་རིན་པོ་
ཆེའི་གླིང་དུ་འགྲོ་བ་ལས་ལམ་གྱི་རྒྱུས་མི་ཤེས་ཏེ། མི་གཅིག་ཅིག་གིས་ལམ་བསྟན་ནས་དེ་དག་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སོང་བ་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་དུ་ཕྱིན་ཏེ་རིན་པོ་ཆེ་གྲངས་མེད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགེ་བའི་གནས་སུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རིན་པོ་
ཆེ་ལེན་དུ་འགྲོ་བ་ལས། ལམ་ཐར་བ་དང་མི་ཐར་བའི་གནས་མི་ཤེས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྟན་ནས་སེམས་ཅན་དག་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་སོང་བས་དགེ་བའི་གནས་སུ་ཕྱིན་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་
ཆོས་མཉན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་བསྙེན་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་བལ་གླང་ཆང་གིས་མྱོས་པ་མང་དུ་གསོད་འདོད་པ་ལ། བལ་གླང་འདུལ་བའི་མཁན་པོས་ལྕགས་ཀྱུ་ཆེན་པོ་གླད་དུ་བཙུགས་ན། དེ་མ་ཐག་ཏུ་དུལ་ཏེ་མི་བགྲུངས་
པའི་སེམས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གིས་མྱོས་ཏེ། མི་དགེ་བ་མང་དུ་བྱེད་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐོས་པའི་ལྕགས་ཀྱུ་བཙུགས་ནས་སྡོད་དེ། མི་དགེ་བ་རྣམས་བྱེད་
པའི་སེམས་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་མཉན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་བསྙེན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ངས་མདོ་སྡེ་ཀུན་ལ་ངའི་ཉེ་གནས་རྣམས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མདོ་སྡེ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་ཉན་ཅིང་འཛིན་ན་སྒྲིབ་པ་ལྔ་དང་བྲལ་ཞིང་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་བསྒོམ་པར་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་བསྙེན་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་འཇིགས་པ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།
Vol. 53 · folio 53b
ཁྱིམ་བདག་སྐྱབས་མེད་ཟས་སྦྱིན་ནད་ཚབས་ཆེན་པོས་བཏབ་སྟེ། སེམས་རབ་ཏུ་འཇིགས་ཤིང་མི་དགའ་བ་ལས་ཤཱ་རིའི་བུས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཡོན་ཏན་བཞི་བསྟན་ཏེ། སྤྲོ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་བཤད་པ་ཐོས་ནས་འཇིགས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་མཉན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་བསྙེན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་མིག་བྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ན་མི་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། མིག་མེད་པ་དང་། མིག་ཡ་གཅིག་པ་དང་། མིག་གཉིས་པའོ། །མིག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་ཆོས་
མི་ཐོས་པའོ། །མིག་ཡ་གཅིག་པ་ནི་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཆོས་ཐོས་ཀྱང་སེམས་དེ་ལ་མི་གནས་པའོ། །མིག་གཉིས་པ་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཉན་ཅིང་འཛིན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་བཞིན་དེ་ལྟར་སྤྱོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན་མི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པར་ཤེས་པར་
འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་མཉན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་བསྙེན་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ང་སྔོན་གྲོང་ཁྱེར་རྩྭ་མཆོག་ན་བཞུགས་པའི་ཚེ་ཤཱ་རིའི་བུ་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ལས་ངས་དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་དགའ་བོ་བོས་ནས་རྒྱས་པར་ཆོས་བཤད་
དོ། །དེའི་ཚེ་ཤཱ་རིའི་བུས་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་ཐོབ་ནས་སློབ་མ་བཞི་ལ་ངའི་ཁྲི་འདི་ཐེག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འདོང་། ཆོས་ཉན་འདོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་སློབ་མ་བཞིས་བཏེག་ནས་གང་ན་བཞུགས་པར་ཕྱིན་ཏེ་ཆོས་ཐོས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཆོས་ཐོས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་
སྡུག་བསྔལ་བྱང་ནས་ལུས་བདེ་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་མཉན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་བསྙེན་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་བསྙེན་པར་འགྱུར་ཞེ་
ན། འདི་ལྟར་བསམས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་འདོད་པ་ལྔས་དཀྲིས་ཤིང་གླགས་པ་ལས་བསམས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བསམས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་
Vol. 53 · folio 54a
པ་ཆེན་པོ་ལ་བསྙེན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་རྟག་ཏུ་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམ་པ་བཞིས་བསླད་དེ་བསམས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་། མི་
བདེ་བ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་དག་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་མཐོང་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ཡང་ཆོད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བསམས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་བསྙེན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་
ཉིད་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྒ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། ན་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། མཚན་ཉིད་དེ་བཞིས་བུས་པ་མ་རབས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་བར་དུ་རབ་ཏུ་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་
ཏེ། གང་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསམས་ན་རྣམ་པ་དེ་བཞི་དང་ཕྲད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བསམས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་བསྙེན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་བསམས་པར་གཞན་གྱིས་ཐོབ་
པ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གང་གིས་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་མཐའ་ཡས་པའི་བར་དུ། སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཆོས་མཉན་ཀྱང་གལ་ཏེ་མ་བསམས་ན་ནམས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཡིད་ལ་བྱས་
པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་བསྙེན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གང་། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ལ་འཕོ་བ་དང་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་ཤིང་བཀུར་སྟི་དང་བསྟི་སྟང་བྱེད་ན། དེ་ཡང་སེམས་རྩེ་
གཅིག་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཆོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཡིད་ལ་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་བསྙེན་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞིན་དུ་སྒོམ་པ་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་
Vol. 53 · folio 54b
བུ་གང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤོང་ཞིང་། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞིན་དུ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་བཞིན་དུ་སྒོམ་པ་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ། དམིགས་སུ་མེད་པ། མི་རྟག་པ། མི་བདེ་བ། བདག་
མེད་པ། ཡོངས་སུ་མ་དག་པར་མཐོང་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལུས་དང་སྲོག་ཡལ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པ་མི་འཇིག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞིན་དུ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་བཞིན་དུ་སྒོམ་པ་ཞེ་ན། སྒོམ་པ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་
ཏེ། ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་དང་། ཡང་དག་པ་དང་། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་
ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་དང་། ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་
ལྟར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ཞེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། ཟད་པ་དང་། དགེ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། བདེན་པ་དང་། ཡང་དག་པ་དང་། རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་
སུ་དག་པ་སྟེ། དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་དངོས་པོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། དགེ་བའི་རང་བཞིན་དང་། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་བདེན་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། མི་བདེ་བ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་
དག་པའོ། །གཞན་ཡང་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོད་དེ། གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། དགེ་བའི་རང་བཞིན་དང་། མི་བདེན་པ་དང་། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ལམ་ལ་བརྟེན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་གཅོད་
Vol. 53 · folio 55a
པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ནི་མི་བདེན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་བདེན་པ་མེད་དོ། །བདེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མེད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་ཆོད་ཀྱང་
ཕྱིར་ལྡང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། མི་བདེ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དངོས་པོ་བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་མཚན་ཉིད་དྲུག་ཅེ་ན། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་
པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མི་བདེན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །མ་འོངས་པའི་དུས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཞེས་
བྱའོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་འཕགས་པའི་ལམ་བརྒྱད་ཐོབ་པས་བདེ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གང་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་
བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ཞེ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། དྲུག་གང་ཞེ་ན། རྟག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། བདེན་པ་དང་། དགེ་
བ་དང་། མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཡང་དག་པའོ། །གཞན་ཡང་དངོས་པོ་རྣམ་པ་བདུན་ཡོད་དེ། གང་ཞེ་ན། རིག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དྲུག་ནི་གོང་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ཞེ་ན། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བའི་མཚན་ཉིད། དགེ་བའི་མཚན་ཉིད། རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། བདེན་པ། ཡང་དག་པ་ལམ་སྟོན་
Vol. 53 · folio 55b
པ་ལྟར་རུང་བ་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། བདེ་
བ་དང་། མི་བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་དང་། ཤེས་པ་དང་། མི་ཤེས་པ་དང་། རིག་པ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། བདེན་པ་དང་། མི་བདེན་པ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། མི་སྒོམ་པ་དང་། སློབ་དཔོན་དང་།
སློབ་དཔོན་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡང་དག་པ་དང་། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དག་ཤེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་འདུན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ཞེ་ན། དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་།
བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། སློབ་པའི་མཚན་ཉིད་བལྟར་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་དགེ་བ་ཡང་དག་པ་མི་བདེན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རིག་པ་
སྟེ། དེ་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་འདུན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། མི་བདེ་བ་
དང་། བདག་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་དང་། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་
ཡིན་པ་དང་། ཤེས་པ་དང་། མི་ཤེས་པ་དང་། ཆད་པ་དང་། མ་ཆད་པ་དང་། རིག་པ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། མི་སྒོམ་པ་དང་། མཐོང་བ་དང་། མ་མཐོང་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་
Vol. 53 · folio 56a
དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་དང་། ནམ་མཁའ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་སྒོམ་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དང་། ཆོས་དང་དགེ་འདུན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པ་དང་། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རིག་པར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་དམ་པ་བསྒོམ་
པས་ནི་ནམ་མཁའ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྤྱན་ལྔ་ཡོད་ཀྱང་མི་མཐོང་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་འབའ་ཞིག་གིས་མཐོང་ངོ་། །ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་མཐོང་བ་ཡང་ཆོས་གང་ཡང་མི་མཐོང་བས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དངོས་
པོ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་ན། ནམ་མཁའ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་འགྱུར་ན། རྟག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྟག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡང་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སྟོང་པ་ནི་མེད་པའི་ཆོས་སོ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་
པས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་དངོས་པོ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ལ་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཡང་དངོས་པོ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དང་། ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཀ་ལ་
ཡང་དག་པའི་རང་བཞིན་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དཔེར་ན་མི་དག་འདི་སྐད་དུ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པར་བྱས་ན་སྟོང་པར་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ནམ་མཁའ་ནི་ཡང་དག་པར་ན་བྱར་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཅི་ཡང་མེད་པ་ཡིན་པས་
ན་སྟོང་པ་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་བྱར་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་ན་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་ཞེས་མི་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་པ་དག་ནི་འདི་སྐད་དུ་ནམ་མཁའ་ནི་གཟུགས་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ།
Vol. 53 · folio 56b
རྟག་པ་མི་འགྱུར་མི་འཕོ་བའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ཆེན་པོ་ལྔ་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཡང་དག་པར་ན་ནམ་མཁའ་དེ་ལ་རང་བཞིན་མེད་དེ། སྣང་བའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ཞེས་བཏགས་ཏེ། ཡང་དག་པར་ན་ནམ་མཁའ་མེད་དོ། །དཔེར་ན་ཀུན་
རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་རང་བཞིན་མེད་དེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། གནས་མེད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་གཅོད་པའི་གནས་ཡིན་པས་ན་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ནི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བདེ་བ་ཡིན་ཡང་བདེ་བ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཞི་བ་དམ་པའི་བདེ་བའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བདེ་བ་
རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། རབ་ཏུ་ཞི་བའི་བདེ་བ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པའི་བདེ་བའོ། །ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་བདེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། མྱོང་བའི་བདེ་བ་དང་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་བདེ་བ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པའི་བདེ་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་
བདེ་བ་གཅིག་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་བདེ་བའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་མཐོ་བཙུན་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉོན་མོངས་པ་
ཆོད་པའི་གནས་དེ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྔོན་ཐོག་མ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཆུ་བོ་དགའ་སྐྱེད་ཀྱི་འགྲམ་དུ་གཤེགས་ཏེ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བདུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ལྷགས་ནས་འདི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་དུས་ལ་བབ་ན་ཅི་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་གཤེགས་ཞེས་སྨྲས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ང་ལ་ད་ལྟར་མང་དུ་ཐོས་པའི་ཉེ་གནས་
Vol. 53 · folio 57a
ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པ། དབང་པོ་གསལ་ཞིང་ཤེས་རབ་རྣོ་བ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་མེད་པས་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་ཆོད་པའི་གནས་དེ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལགས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྣམས་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་པ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཆོད་པ་ལགས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་མི་གདགས། དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་ཆོད་པའི་གནས་ལགས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ནི་མངའི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་མ་མཆིས། གལ་
ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་ཆོད་པ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ལགས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྔོན་བྲམ་ཟེ་སྐྱེ་གྲགས་ཞེས་བགྱི་བ་ལ། འདི་སྐད་དུ་ངའི་སྐུ་འདི་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡང་དུས་གཅིག་ན་ཡུལ་ཡངས་པ་ཅན་
ན་བཞུགས་པའི་ཚེ་བདུད་ཀྱིས་ཡང་གསོལ་བ་བཏབ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྔོན་ནི་མང་དུ་ཐོས་པའི་ཉེ་གནས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཛིན་པ། ཤེས་རབ་གསལ་ཞིང་དབང་པོ་རྣོ་བ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་མེད་པས་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ད་ནི་དེ་
ལྟ་བུ་དག་དང་ལྡན་པ་ཡང་མཆིས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེའི་ཚེ་བདུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཁྱོད་གཟུགས་ལ་ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་མ་སྐྱེད་ཅིག །ད་སྟེ་ཟླ་བ་གསུམ་ན། ང་ཡོངས་སུ་
མྱ་ངན་ལས་འདའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་སྐུ་ཚེ་འདས་པ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ལགས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ད་སྟེ་ཟླ་བ་གསུམ་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་ཞེས་གསུངས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་ཆོད་
པ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལགས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་སྙིང་པོར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པས་དེ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལགས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་ད་སྟེ་ཟླ་བ་གསུམ་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་ཞེས་གསུངས།
Vol. 53 · folio 57b
བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེའི་ཚེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་གྲོང་ཁྱེར་རྩྭ་མཆོག་ཏུ་སྟོབས་པོ་ཆེ་དག་ལ་ནམ་གྱི་གུང་ལ་ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་ཞེས་གསུངས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བདེན་པར་གསུང་བ་ལགས་ན། ཅི་སྟེ་མི་བདེན་པའི་ཚིག་དེ་དག་
གསུངས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་མཐོ་བཙུན་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྗགས་རིང་ཞིང་ཡངས་པ་མངའོ་ཞེས་གསུངས་པས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་པ་ནས་མི་བདེན་པའི་ཚིག་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་སྨྲའོ་ཅོག་ཚིག་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། མི་བདེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ལྟར་བདུད་
སྡིག་ཏོ་ཅན་གྱིས་སྔོན་ང་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བདེན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བདུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་གྱི་ཡིད་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མི་བྱེད་པར་ཅང་མི་སྨྲ་
བར་འདུག་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་སེམས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་པས་མི་ཞིག་མི་སྨྲ་ཞིང་ཅང་མི་བྱེད་པ་མཐོང་ན། མི་དེ་ཤི་བ་དང་ཐ་མི་དད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་གྱི་ཡིད་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མི་
མཛད་ཅིང་ཅང་མི་གསུང་བ་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་སེམས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་དགེ་འདུན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཁྱད་པར་མེད་པར་མ་བཤད་དེ། རྟག་པར་གནས་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་
པའི་ཆོས་གཉིས་པོ་འབའ་ཞིག་ཁྱད་པར་མེད་པར་བཤད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སངས་རྒྱས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ཁྱད་པར་མེད་པར་མ་བཤད་དོ། །ཐེར་ཟུག་དང་། རྟག་པ་མི་འགྱུར་བ་འབའ་ཞིག་ཁྱད་
Source and licence
Text: Esukhia’s Derge Kangyur e-text (Esukhia/derge-kangyur · commit a582cf47) · public domain
Licence Public Domain · Evidence
README ของ Esukhia/derge-kangyur ที่ commit a582cf471b7c (เปิดอ่านแล้ว ๓ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public Domain work, and as such is also in the Public Domain." · สำเนาคำต่อคำ: data/kangyur-src/SOURCE-README.md
No translation — Tibetan only: there is no translation we are licensed to publish (84000’s translations are no-derivatives, non-commercial)
- Shown: the woodblock reading — Esukhia’s editorial marks ({original,normalised} · (error?,suggestion) · […] · #) are all kept in the data
- The Tibetan text is not in the collection search yet — the available tokenizer drops Tibetan vowel signs and would match the wrong words