No title in the text — opening words: འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ
No translation — Tibetan only: there is no translation we are licensed to publish (84000’s translations are no-derivatives, non-commercial)
Vol. 53 · folio 58a
པར་མེད་པར་བཤད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཁྱད་པར་མེད་པར་མ་བཤད་དེ། རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་མི་འགྱུར། མི་འཕོ་བ་འབའ་ཞིག་ཁྱད་པར་མེད་པར་བཤད་
དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ངའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཉེ་གནས་ཐམས་ཅད་རྩོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡུལ་ཀོའུ་ཤཱམ་བཱིའི་དགེ་སློང་མ་རུངས་པ་རྣམས་ངའི་ལུང་དང་འགལ་བར་བྱེད་དེ། ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པ་བཤིག་ནས་མ་བརྟགས་པའི་རྫས་ལེན་ཏེ། རྙེད་པ་དང་། གྲགས་པ་ཚོལ་
བའི་ཕྱིར་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གན་དུ་བདག་བསྟོད་དེ། འདི་ལྟར་ངས་ཟག་པ་མེད་པ་ཐོབ་བོ། །གང་ཞེ་ན་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུའི་བར་ཐོབ་བོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་གཞན་ལ་བརྙས་སྨོད་དོ། །སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། མཁན་
པོ་ལ་བཀུར་སྟི་མི་སྐྱེད། ཁྱོད་ཀྱིས་ང་ལ་འདི་སྐད་དུ་རྫས་འདི་ལྟ་བུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འཆང་དུ་གནང་ངོ་། །རྫས་འདི་ལྟ་བུ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འཆང་དུ་མི་གནང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལས། ངས་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ་རྫས་འདི་ལྟ་བུ་དག་ནི་ངས་ཡང་དག་པར་མ་གནང་ངོ་ཞེས་བྱས་ན་ཡང་ངའི་
ཚིག་བཟློག་སྟེ། རྫས་འདི་ལྟ་བུ་དག་ནི་ཡང་དག་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། མ་རུངས་པ་དེ་དག་ངའི་ཚིག་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་ནས། དེ་དག་གི་ཕྱིར་ངས་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་ལ་ཁྱོད་ཐོགས་སོ་སྙམ་མ་སེམས་ཤིག །ད་སྟེ་ཟླ་བ་གསུམ་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་
ཞེས་བྱས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དགེ་སློང་མ་རུངས་པ་དེ་དག་གི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཉེ་གནས་བསླབ་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ངའི་སྐུ་མི་མཐོང་ཞིང་། ངའི་ཆོས་མི་ཐོས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ནི་ངའི་སྐུ་མཐོང་ཞིང་།
རྟག་ཏུ་ང་ལ་ཆོས་ཐོས་པས་ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ་ཞེས་མི་ཟེར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཉེ་གནས་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ་ཞེས་ཟེར་མོད་ཀྱི། ང་ནི་ཡང་དག་པར་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་ངའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཉེ་གནས་དག་ལས། དེ་
Vol. 53 · folio 58b
བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་ནི་ངའི་ཉེ་གནས་མ་ཡིན་ཏེ། བདུད་ཀྱི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ། ངན་པར་ལྟ་བ། སྡིག་པ་ཅན། ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་དེ་
ཉིད་ངའི་ཉེ་གནས་ཡང་དག་པ་ཡིན་ཏེ། བདུད་ཀྱི་གྲོགས་མ་ཡིན། ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ངན་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་ཐོག་མ་ནས་ངའི་ཉེ་གནས་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མི་བྱེད་ཅིང་ཅང་མི་སྨྲ་བར་བཞུགས་ཏེ། དེ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པའོ་ཞེས་ཟེར་བ་མ་མཐོང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ཁྱིམ་བདག་ཞིག་ལ་བུ་མང་དུ་ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་ཁྱིམ་བདག་དེ་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ཏུ་སོང་བ་ལས་ཕྱིར་མ་ལོག་པའི་བར་དུ་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཕ་ཤིའོ་སྙམ་སེམས་ཏེ། ཁྱིམ་བདག་དེ་མ་ཤི་བར་བུ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་
བསླད་པས་ཤི་བའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཉེ་གནས་ཀྱང་ང་མི་མཐོང་བས་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་རྩྭ་མཆོག་ཏུ་སཱ་ལའི་ཤིང་བར་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ་སྙམ་སྟེ། ང་ནི་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཉེ་
གནས་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་སྒྲོན་མ་གསལ་བ་ལ་གཅིག་གིས་བཀབ་ན། གཞན་མི་ཤེས་པ་རྣམས་སྒྲོན་མ་ཤིའོ་སྙམ་སེམས་ཏེ། སྣང་བའི་དཔལ་དེ་ཡང་དག་པར་མ་ཤི་བར་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཤི་བའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་
ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཉེ་གནས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་ཡོད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པས་ཁེབས་པས་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། ཡང་དག་པའི་སྐུ་མི་མཐོང་བས་མེད་པ་དང་། འདས་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་དེ། ང་ནི་ཡང་དག་པར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་ལེན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་
བུ་དཔེར་ན་དམུས་ལོང་ནི་ཉི་ཟླ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཉིན་མཚན་དང་། སྣང་བ་དང་། མུན་པའི་མཚན་མ་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཉི་མ་དང་། ཟླ་བ་ཡང་དག་པར་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཡང་དག་པར་ཉི་མ་དང་། ཟླ་བ་ཡོད་པ་
Vol. 53 · folio 59a
ལས་དམུས་ལོང་གིས་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལོག་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་དེ། ཉི་ཟླ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཉེ་གནས་ཀྱང་དམུས་ལོང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་མཐོང་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ་སྙམ་སེམས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་སོ། །དེ་དག་ལོག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་སྐྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་སྤྲིན་དང་ཁུག་རྣས་ཉི་ཟླ་བསྒྲིབས་ན་གླེན་པ་མི་ཤེས་པ་དག་ཉི་ཟླ་མེད་དོ་ཞེས་
ཟེར་རོ། །ཉི་ཟླ་ནི་ཡང་དག་པར་ཡོད་ན་ཡོངས་སུ་ཁེབས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱིས་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཉེ་གནས་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་མང་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་བསྒྲིབས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་མཐོང་བས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་སྐུ་ཚེ་འདས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱིས་པ་ཆུང་ངུའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་པར་ཟད་ཀྱི་སྐུ་ཚེ་འདས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་ཉི་མ་ནུབ་པ་ན་རི་ནག་པོས་བསྒྲིབས་པས་སེམས་ཅན་གྱིས་མི་མཐོང་སྟེ། ཉི་མའི་རང་
བཞིན་ནི་ཡང་དག་པར་ནུབ་པ་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་གྱིས་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ནུབ་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཉེ་གནས་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་རི་བོས་བསྒྲིབས་པས་ངའི་སྐུ་མི་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་
ངན་ལས་འདས་སོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་དོ། །ང་ནི་ཡང་དག་པར་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་སོ། །དེ་བས་ན་ངས་ཡུལ་ཡངས་པ་ཅན་དུ་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་ལ་ད་སྟེ་ཟླ་བ་གསུམ་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔ་ནས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་ཕྱིས་ཟླ་བ་གསུམ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། རི་སྤོས་ཀྱི་ངད་ཅན་ན་སུ་བརྟ་ལའི་ཚུལ་ནས་བྱུང་ནས། ངའི་སྤྱན་སྔར་འོང་བ་གཟིགས་ཏེ། དེ་བས་ན་ངས་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་ལ་ད་སྟེ་ཟླ་བ་གསུམ་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་ཞེས་
Vol. 53 · folio 59b
བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་སྟོབས་པོ་ཆེ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་ཟླ་བ་གསུམ་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་ལ་ད་སྟེ་ཟླ་བ་གསུམ་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་
ཀྱི་བུ་ཙུན་ད་ལ་སོགས་པ་ལིཙྪ་བཱི་ལྔ་བརྒྱ་དང་། བུ་མོ་ཨ་འབྲ་ཡང་ཟླ་བ་གསུམ་ན་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བས་དེ་དག་གི་ཕྱིར་ཡང་ངས་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་ལ་ད་སྟེ་ཟླ་བ་གསུམ་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་ཞེས་
བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སུན་ཆར་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་མུ་སྟེགས་ཅན་གཅེར་བུ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་དེ། ངས་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཆོས་བསྟན་ཀྱང་ང་ལ་མ་དད་ཡིད་མི་ཆེས་ཏེ། དེ་ཡང་ཟླ་བ་གསུམ་ན་ངན་པར་ལྟ་བའི་རྩ་བ་ཆོད་པར་འགྱུར་བར་ངས་རིག་པས་དེའི་
ཕྱིར་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་ལ་ད་སྟེ་ཟླ་བ་གསུམ་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཅིའི་རྒྱུ་ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་ངས་སྔོན་ཆུ་བོ་དགའ་སྐྱེད་ཀྱི་འགྲམ་དུ་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་ལ། ད་ལྟར་མང་དུ་ཤེས་པའི་ཉེ་གནས་མེད་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ་ཞེས་
བཀའ་སྩལ་པ་ནི་ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དགེ་སློང་སྡེ་ལྔ་ལ་ཡུལ་བ་རཱ་ཎ་སཱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་སྙམ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡ་ཤ་དང་། པཱུརྞ་དང་། བི་མ་ལ་དང་། ག་བཱམྤ་ཏི་དང་། སུ་བཱ་ཧུ་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་ལྔའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཁྱིམ་བདག་
དྲག་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་བཅུའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཡུལ་དབུས་འགྱུར་འཆང་གི་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་དང་མི་ཚད་མེད་པ་སྙེད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ལྟེང་རྒྱས་འོད་སྲུང་ལ་སོགས་པ་འཁོར་དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་དང་། གཞན་ཡང་ཆུ་བོ་འོད་སྲུང་དང་། ག་
ཡཱ་འོད་སྲུང་སྤུན་གྱི་ཉེ་གནས་ལྔ་བརྒྱའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་ངས་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་ལ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མྱ་ངན་ལས་
Vol. 53 · folio 60a
འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་མཐོང་བར་ཉོན་མོངས་པ་ཆོད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རྟག་པ་དང་། བདག་ནི་མེད་ཀྱི། བདེ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ཡོད་དེ། དེ་བས་ན་ཉོན་མོངས་པ་བཅད་མོད་ཀྱི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་མི་བྱའོ། །གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་
མཐོང་ཞིང་ཉོན་མོངས་པ་ཆོད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རྟག་པ་དང་། བདག་དང་། བདེ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཆོད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་
ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མྱ་ངན་ཅེས་བྱ་བ་མི་བྱེད་པའོ། །འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐགས་སུ་འཐག་པའོ། །ཐགས་སུ་མི་འཐག་པའི་དོན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁེབས་པའོ། །དེ་ལྟར་མི་ཁེབས་པའི་དོན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་
བྱའོ། །ཡང་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་སྟེ། མི་འགྲོ་མི་འོང་བའི་དོན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེན་པ་སྟེ། མི་ལེན་པའི་དོན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ངེས་པ་སྟེ། ངེས་པར་
མ་ངེས་པ་མེད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསར་རྙིང་ཞེས་བྱ་སྟེ། གསར་རྙིང་མེད་པའི་དོན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་དོན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་
ཀྱི་བུ་ཨུ་རུ་ཀ་ཀ་བྱི་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་སློབ་མ་དག་འདི་སྐད་དུ་འདས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཅེས་ཟེར་ཏེ། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དོན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོད་པ་མེད་པའི་དོན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །
Vol. 53 · folio 60b
འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདུས་པ་མེད་པའི་དོན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་མེད་པའི་དོན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཉོན་མོངས་པ་གཅོད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། གང་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ། ཆོས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བུས་པ་མ་རབས་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་དང་། གསུང་དང་། ཐུགས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
ཚད་མེད་གྲངས་མེད་མཐའ་ཡས་པ་སྙེད་ཀུན་ཏུ་ཡང་ཐོགས་པ་མེད་པས་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་ཏུ་གནས་ཏེ་མི་འགྱུར་མི་འཕོ་བས་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མཐར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་
སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་དམ་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་བདུན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ།། །།བམ་པོ་སུམ་ཅུ་བཞི་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་
ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་དམ་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པས་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི། དངོས་པོ་ལྔ་གཅད་པ་དང་། དངོས་པོ་ལྔ་སྤོང་བ་དང་།
དངོས་པོ་དྲུག་དང་ལྡན་པར་བྱ་བ་དང་། དངོས་པོ་ལྔ་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པ་དང་། དངོས་པོ་གཅིག་རབ་ཏུ་བསྲུང་བ་དང་། དངོས་པོ་བཞི་ལ་བསྙེན་པ་དང་། ཡང་དག་པ་གཅིག་ལ་དད་ཅིང་རྗེས་སུ་གཞོལ་བ་དང་། སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་
Vol. 53 · folio 61a
པར་གྲོལ་བའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དངོས་པོ་ལྔ་གཅད་པ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་ཕུང་པོ་ལྔ་སྟེ། གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།
འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་འཁོར་བ་ལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཁུར་ལྕི་བ་དང་མི་འབྲལ་བ་དང་། འགྱེས་པ་དང་འདུས་པར་བྱེད་པ་དང་། དུས་གསུམ་དུ་གཏོགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བརྟགས་ཀྱང་དམིགས་སུ་མེད་དེ། འདི་དག་ནི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མཐོང་ཡང་མཚན་མར་མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་རྣམ་པ་བཅུ་ལ་རང་བཞིན་བརྟགས་ཀྱང་དམིགས་སུ་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཚོར་བ་ལ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། ཚོར་བའི་ཕུང་པོར་མཐོང་ཡང་ཐོག་མ་ནས་
ཚོར་བའི་མཚན་མ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚོར་བ་ལ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ཡོད་ཀྱང་། བདེན་པ་དང་ངེས་པའི་དོན་མེད་དེ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཚོར་བའི་ཕུང་པོར་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་རྩ་བ་ཡིན་པར་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་ཏེ། དེ་བས་ན་ཐབས་ཀྱིས་གཅོད་དོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དངོས་པོ་ལྔ་སྤོང་བ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྟ་བ་རྣམ་པ་ལྔའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། འཇིག་
ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་ལྟ་བ་དང་། ངན་པར་ལྟ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་སྙེམས་པ་དང་། ལྟ་བ་སྙེམས་པའོ། །དེ་ལྟར་ལྟ་བ་རྣམ་པ་ལྔའི་རྐྱེན་གྱིས་ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་སྐྱེ་སྟེ། ལྟ་བ་དེ་དག་གི་རྐྱེན་གྱིས་འཁོར་བར་འཁོར་ཞིང་རྒྱུན་མི་འཆད་དེ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་བག་བྱེད་དེ་བསྙེན་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དངོས་པོ་དྲུག་དང་ལྡན་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དྲུག་གོ། །དྲུག་གང་ཞེ་ན་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ལྷ་
Vol. 53 · folio 61b
རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། སྦྱིན་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དངོས་པོ་དྲུག་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དངོས་པོ་ལྔ་ཡོངས་སུ་སྒོམ་པ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་ལྔའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན།
ཤེས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ལུས་དང་སེམས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་རེག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། དགའ་བ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་བསྒོམས་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་
ལ་བསྙེན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་མོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དངོས་པོ་གཅིག་བསྲུང་བ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པར་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྲུང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་བུ་གཅིག་པ་བསྲུང་བའམ། ཞར་བ་མིག་ཡ་གཅིག་བསྲུང་བའམ། དགོན་པའི་དབྱེ་ཆེན་པོར་འགྲོ་བ་དེད་དཔོན་བསྲུང་བ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྲུང་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
སེམས་བསྲུང་བའི་རྒྱུས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་བོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ལྡན་ཏེ། དེ་ཉིད་བླ་ན་མེད་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་
ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དངོས་པོ་གཅིག་རབ་ཏུ་བསྲུང་ངོ་། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དངོས་པོ་བཞི་ལ་བསྙེན་པ་ཞེ་ན། ཚད་མེད་པའི་སེམས་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། དགའ་བ་ཆེན་པོ་དང་། བཏང་སྙོམས་
ཆེན་པོའོ། །སེམས་བཞི་པོ་དེའི་རྒྱུས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་མཐའ་ཡས་པ་སྙེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྙེན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པ་གཅིག་ལ་དད་ཅིང་རྗེས་སུ་གཞོལ་བ་གང་ཞེ་ན།
Vol. 53 · folio 62a
དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལམ་གཅིག་ཏུ་འགྲོ་བར་རིག་གོ། །ལམ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་སྟེ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་དད་ཅིང་རྗེས་སུ་གཞོལ་ཏེ་འགལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་འགགས་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་
ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་
གྲོལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྔོན་མ་ཐོས་པ་ནི་ཐོས། སྔོན་མ་མཐོང་བ་ནི་མཐོང་། སྔོན་མ་ཕྱིན་པར་ནི་ཕྱིན་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་དུ་སྣང་བ་མཐོ་བཙུན་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་པོས་གསོལ་པ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་དོན་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། སེམས་ནི་ཐོག་མ་ནས་བཅིངས་པ་མ་མཆིས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་བཅིངས་པར་
མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཐོག་མ་ནས་བཅིངས་པ་མ་མཆིས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་གསུངས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་མ་བཅིངས་པ་ལགས་ན། ཅིའི་རྒྱུ་ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་བཅིངས་པར་
འགྱུར། དཔེར་ན་རྭ་ལ་འཇོ་བ་དང་འདྲ་སྟེ། ཐོག་མ་ནས་འོ་མའི་མཚན་ཉིད་མ་མཆིས་པས་ལས་མང་དུ་བགྱིས་ཀྱང་འོ་མ་འབྱུང་མི་སྲིད་དོ། །ནུ་མ་བཞོ་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ལགས་ཏེ་ལས་ཉུང་ངུ་བགྱིས་ཀྱང་འོ་མ་མང་དུ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཐོག་མ་ནས་འདོད་ཆགས་མ་
Vol. 53 · folio 62b
མཆིས་ན། ད་ཅི་སྟེ་མཆིས་པར་གྱུར། གལ་ཏེ་ཐོག་མ་ནས་འདོད་ཆགས་མ་མཆིས་ལ། ཕྱིས་གཟོད་མཆིས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ལགས་ན། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐོག་མ་མ་མཆིས་པ་ཡང་ད་མཆིས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་
སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེར་ན་མོ་ཤམ་ནི་ཐོག་མ་ནས་བུའི་མཚན་ཉིད་མ་མཆིས་པས་ཇི་ལྟར་ལས་མང་དུ་བགྱིས་ཏེ། རྒྱུ་རྐྱེན་ཚད་མེད་པ་བསགས་ཀྱང་བུར་འགྱུར་མི་སྲིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཐོག་མ་ནས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་མཆིས་ན། རྐྱེན་
མང་པོ་རྣམས་དང་མཇལ་ཀྱང་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་མི་སྲིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤིང་གཤེར་བ་ནི་ཇི་ལྟར་གཙུབས་ཀྱང་མེ་མི་ཕྱིན་པ་ལྟར། སེམས་ཀྱང་དེ་དང་མཚུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཙུབས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་མི་སྐྱེད་ན། ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་
སེམས་འཆིང་བར་ནུས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེར་ན་བྱེ་མ་ནི་ཇི་ལྟར་བཙིར་ཀྱང་མར་མི་འབྱུང་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བཙིར་ཀྱང་འདོད་ཆགས་མི་སྐྱེའོ། །དེ་བས་ན་འདོད་ཆགས་དང་སེམས་ནི་ཐ་དད་པ་ལགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་མཆིས་ཀྱང་སེམས་ལ་
འགོ་བར་ག་ལ་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ཕུར་པ་བཙུགས་ན་ཆགས་པའི་གནས་མ་མཆིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ལ་འདོད་ཆགས་བཙུགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སེམས་འཆིང་མི་ནུས་སོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་སེམས་ལ་འདོད་ཆགས་མ་མཆིས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བགྱི་ན། ཅིའི་སླད་དུ་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་ཚེར་མ་མི་དབྱུང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདས་པའི་སེམས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་མི་བགྱི། མ་
འོངས་པའི་སེམས་ཀྱང་རྣམ་པར་མ་གྲོལ། ད་ལྟར་གྱི་སེམས་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་ལྷན་མི་གཅིག་ན་དུས་གང་གི་སེམས་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་འདས་པའི་སྒྲོན་མ་མུན་པ་བསལ་མི་ནུས་པ་ལ་མ་འོངས་པའི་སྒྲོན་མ་ཡང་མུན་པ་མི་སེལ། ད་ལྟར་གྱི་
Vol. 53 · folio 63a
སྒྲོན་མ་ཡང་མུན་པ་མི་སེལ་ཏོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། སྣང་བ་དང་། མུན་པ་ནི་དུས་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱང་དེ་དང་མཚུངས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་གསུངས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདོད་ཆགས་ནི་མཆིས་
པ་ལགས་སོ། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་མ་མཆིས་ན་བུད་མེད་མཐོང་བའི་ཚེ་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་སོ། །ཇི་སྟེ་བུད་མེད་མཐོང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་འདོད་ཆགས་ནི་ཡང་དག་པར་མཆིས་པར་རིག་གོ། །དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་མཆིས་པས་ན་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་རྒྱུད་དུ་ལྟུང་ངོ་། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེར་ན་ལ་ལ་ཞིག་རི་མོར་བྲིས་པའི་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་མཐོང་ཡང་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་སྟེ། འདོད་ཆགས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཐོབ་བོ། །ཇི་སྟེ་ཐོག་མ་ནས་འདོད་ཆགས་མ་མཆིས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་རི་མོ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་
བར་འགྱུར། གལ་ཏེ་སེམས་ལ་འདོད་ཆགས་མ་མཆིས་ན་ཅིའི་སླད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་ཅེས་གསུངས། གལ་ཏེ་སེམས་ལ་འདོད་ཆགས་མཆིས་ན་ཇི་སྟེ་མཚན་མ་མཐོང་ནས་གདོད་སྐྱེ་ལ། མཚན་མ་མ་མཐོང་ན་མི་སྐྱེ། བདག་
གིས་ད་ལྟར་སྡིག་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཆིས་པར་མཐོང་བས་ན་འདོད་ཆགས་མཆིས་པར་འཚལ་ཏེ། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་མཆིས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེར་ན་སེམས་ཅན་དག་ལུས་མཆིས་ཀྱང་བདག་མ་མཆིས་ཏེ། བུས་པ་མ་རབས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་
འདུ་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་མཆིས་ཀྱང་ངན་སོང་གསུམ་དུ་མི་ལྟུང་ན། ཅིའི་སླད་དུ་འདོད་ཆགས་ཅན་བུད་མེད་ཀྱི་མཚན་མ་མཆིས་པར་བུད་མེད་དུ་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་ངན་སོང་གསུམ་དུ་ལྟུང་བར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེར་ན་མེ་ནི་གཙུབས་པས་བྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་
མེའི་རང་བཞིན་དེ་རྒྱུ་ཀུན་གྱི་ནང་ན་མ་མཆིས་ན་ཅིའི་རྒྱུ་ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བར་གྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདོད་ཆགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ནང་ན་འདོད་ཆགས་མ་མཆིས། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ནང་ན་ཡང་འདོད་ཆགས་མ་མཆིས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་གཟུགས་དང་།
Vol. 53 · folio 63b
དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་ལས་འདོད་ཆགས་སྐྱེས་པར་གྱུར། གལ་ཏེ་རྒྱུ་མང་པོའི་ནང་ན་འདོད་ཆགས་མ་མཆིས་ན། ཅི་སྟེ་སེམས་ཅན་འབའ་ཞིག་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་ལ། སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མི་སྐྱེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཀྱང་མ་ངེས་
པའོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ངེས་པ་ཞིག་ལགས་ན་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་མ་མཆིས་སོ། །གལ་ཏེ་མ་ངེས་པ་ཞིག་ཅེ་ན། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་ཅེས་གསུངས། འདོད་ཆགས་ཀྱང་མ་ངེས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་མ་ངེས་པ་ལགས་ན། ཅི་སྟེ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ངན་
སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། དེ་ལྟ་བས་ན་འདོད་ཆགས་དང་ཡུལ་གཉིས་ཀ་མ་ངེས་སོ། །ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གཟུགས་རྣམ་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་པ་ལས། ཆེད་འགའ་ནི་འདོད་ཆགས་སྐྱེ། ཆེད་འགའ་ནི་ཞེ་སྡང་སྐྱེ། ཆེད་འགའ་ནི་གཏི་མུག་སྐྱེ་སྟེ། དེ་བས་ན་འདོད་ཆགས་དང་
ཡུལ་གཉིས་ཀ་མ་ངེས་པའོ། །གལ་ཏེ་གཉིས་ཀ་མ་ངེས་ན་ཅིའི་སླད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་ན་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་དུ་སྣང་བ་མཐོ་བཙུན་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་བཅིངས་པ་མ་ཡིན། མ་བཅིངས་པ་ཡང་མ་ཡིན། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་མ་ཡིན།
རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ་ཡང་མ་ཡིན། ཡོད་པ་མ་ཡིན། མེད་པ་མ་ཡིན། ད་ལྟར་མ་ཡིན། འདས་པ་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མུ་སྟེགས་ཅན་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲ་སྟེ། རྒྱུ་
དང་རྐྱེན་འདུས་པ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེའོ་ཞེས་སྨྲའོ། །གལ་ཏེ་རྐྱེན་རྣམས་ལ་ཐོག་མ་ནས་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་མེད་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་ན། ནམ་མཁའ་ཡང་མ་སྐྱེས་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་རིགས་སོ། །ནམ་མཁའ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྐྱེན་རྣམས་ལ་ཐོག་མ་ནས་
Vol. 53 · folio 64a
འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་འདུས་པ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དཔེར་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷ་སྦྱིན་ནི་རྩིག་པ་བརྩིག་ན། འཇིམ་པ་དང་ས་སྦྱོར་གྱི། ཚོན་རྩི་མི་སྦྱོར་རོ། །རི་མོ་འདྲི་ན་ཚོན་རྩི་སྦྱོར་གྱི། རྩྭ་དང་ཤིང་མི་སྦྱོར་རོ། །
གོས་དྲུ་བ་ན་སྐུད་པ་སྦྱོར་གྱི། འཇིམ་པ་དང་ཤིང་མི་སྦྱོར་རོ། །ཁང་པ་བྱེད་ན་འཇིམ་པ་དང་ཤིང་སྦྱོར་གྱི། སྐུད་པ་མི་སྦྱོར་རོ། །དེ་ལྟར་སྦྱོར་བས་ན་དེ་དག་གི་ནང་ན་སོ་སོ་ནས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་རིག་གོ། །འབྲས་བུ་སྐྱེས་པས་རྒྱུའི་ནང་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་རང་བཞིན་ཡོད་དོ། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་མེད་
ན་དངོས་པོ་གཅིག་ལས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བའི་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་སྦྱར་དུ་ཡོད་ལ་བྱར་རུང་། །དབྱུང་དུ་རུང་བས་ན་དེ་དག་གི་ནང་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཐོག་མ་ནས་འབྲས་བུ་ཡོད་དོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་མེད་ན་སུ་ཡང་མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་དེ་མི་འབྱུང་ངོ་། །ནམ་མཁའ་ནི་
མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་པས་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བར་ནུས་སོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷའི་ས་བོན་ནི་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་གནས། འོ་མའི་ནང་ན་མར་གྱི་སྙིང་ཁུ་ཡོད་པ་དང་། སྐུད་པ་ལས་རས་སུ་གྱུར་པ་དང་། འཇི་བའི་ནང་ན་རྫ་མ་ཡོད་པ་བཞིན། རིགས་ཀྱི་བུ་བུས་
པ་མ་རབས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་རིག་པས་མདོངས་པས་འདི་ལྟར་ངེས་པར་འཆད་དོ། །ཚོན་ནི་ཆགས་པའི་དོན་ཏེ། སེམས་ནི་འདོད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ། །ཡང་འདི་སྐད་དུ་བུས་པ་མ་རབས་ཀྱི་སེམས་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་ཡོད་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རང་བཞིན་ཡང་
ཡོད་དེ། འདོད་ཆགས་པའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པ་ན་འདོད་ཆགས་པའི་སེམས་སྐྱེའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་སྐྱེ་ཞེས་སྨྲ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྨྲ་མོད་ཀྱི་དོན་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བུས་པ་མ་རབས་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲ་སྟེ། རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་
ན་འབྲས་བུ་མེད་དོ། །རྒྱུ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཕྲ་བ་དང་སྦོམ་པོའོ། །ཕྲ་བ་ནི་རྟག་པའོ། །སྦོམ་པོ་ནི་མི་རྟག་པའོ། །ཕྲ་བའི་རྒྱུ་ལས་སྦོམ་པོའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། སྦོམ་པོའི་རྒྱུ་དེ་ལས་འབྲས་བུར་འགྱུར་རོ། །སྦོམ་པོ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཡང་མི་རྟག་ཅེས་འཆད་དོ། །རིགས་
Vol. 53 · folio 64b
ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བུས་པ་མ་རབས་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་དུ་སེམས་ཀྱང་རྒྱུ་མེད་ལ། འདོད་ཆགས་པ་ཡང་རྒྱུ་མེད་དེ། དུས་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་སྐྱེའོ་ཞེས་སྨྲ་སྟེ། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མི་ཤེས་པས་རྒྱུད་དྲུག་ཏུ་འཁོར་ཏེ། སྐྱེ་ཤི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་
པར་ལེན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ཁྱི་ཞིག་ལྟོང་བཏགས་ཏེ་ཀ་བ་ལ་བཏགས་ན་རྟག་ཏུ་ཀ་བ་ལ་འཁོར་ཏེ་སྤོང་མི་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བུས་པ་མ་རབས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། མ་རིག་པའི་ལྟོང་གིས་འཁོར་བའི་ཀ་བ་ལ་བཅིངས་པས་སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་
རྩ་ལྔར་འཁོར་ཏེ་སྤོང་མི་ནུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ལ་ལ་ཞིག་མི་གཙང་བའི་དོང་དུ་ལྷུང་བ་ལས་བྱུང་ནས་ཕྱིར་ཡང་ནང་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ནད་པ་ནད་སོས་ནས་ཕྱིར་ནད་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་བྱེད་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ལ་ལ་ཞིག་འབྲོག་དགོན་པར་སོང་བ་འཁོར་བ་ལས་ཕྱིར་
སོང་བ་དང་། ཇི་ལྟར་དག་པར་བཀྲུས་ནས་ཕྱིར་འཇིམ་པ་དང་སས་བསྐུས་པ་ལྟར་བུས་པ་མ་རབས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཏེ། འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་འབའ་ཞིག་ལས་མ་གྲོལ་བ་ལས་ཕྱིར་ཡང་ངན་སོང་གསུམ་དུ་
འོང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བུས་པ་མ་རབས་ཐམས་ཅད་ནི་འབྲས་བུ་འབའ་ཞིག་རྟོག་སྟེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་མི་རྟོག་གོ། །ཇི་ལྟར་ཁྱི་རྡོ་ལ་སྙེགས་ཀྱི་མི་ལ་མི་སྙེགས་པ་ལྟར་བུས་པ་མ་རབས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། འབྲས་བུ་འབའ་ཞིག་རྟོག་གི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་
ལ་མི་རྟོག་གོ། །དེ་ལྟར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ནས་ལོག་སྟེ། ཕྱིར་ཡང་ངན་སོང་གསུམ་དུ་ལྟུང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ངེས་པར་རྒྱུའི་ནང་ན་འབྲས་བུ་ཡོད་ཅེའམ། རྒྱུའི་ནང་ན་འབྲས་བུ་མེད་ཅེའམ། འབྲས་བུ་ཡོད་ཀྱང་
ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད་ཅེའམ། འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་གཅིག་ཏུ་ཆད་པར་མི་སྟོན་ཏོ། །གང་འདི་སྐད་དུ་རྒྱུའི་ནང་ན་ཐོག་མ་ནས་ངེས་པར་འབྲས་བུ་ཡོད་ཅེའམ། ངེས་པར་འབྲས་བུ་མེད་ཅེའམ། ངེས་པར་འབྲས་བུ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད་ཅེ་
Vol. 53 · folio 65a
འམ། ངེས་པར་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་སྨྲ་ན་དེ་ནི་བདུད་ཀྱི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ། བདུད་ཀྱི་རིས་སུ་གཏོགས་པ། སྲེད་པ་ཅན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྲིད་པ་ཅན་དེ་ནི་འཁོར་བས་བཅིངས་པ་གཅོད་མི་ནུས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་མཚན་
ཉིད་དང་། འདོད་ཆགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དབུ་མའི་ལམ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་སྟོན་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་
ནོ། །དེ་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། མིག་དང་། གཟུགས་དང་། སྣང་བ་དང་། སེམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡང་ངེས་པར་མིག་ལ་མི་གནས། གཟུགས་དང་། སྣང་བ་དང་། སེམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་ནང་ན་མི་གནས། བར་ན་མི་གནས། ཡོད་པ་
མ་ཡིན། མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་འཆད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་
རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ངེས་པར་སེམས་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་ཅེའམ། རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་མེད་ཅེས་མི་འཆད་དོ། །རྣམ་པར་དག་པ་དང་། རྣམ་པར་མ་དག་པའི་སེམས་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྐྱེན་ལས་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བས་ན་
མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐོག་མ་ནས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བཤད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་སྐྱེའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་
བར་འབྱུང་བ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཁོར་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེ་ལ། འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགོག་པ་ཡང་ཡོད། འདོད་ཆགས་
Vol. 53 · folio 65b
དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེ་ལ། འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་འགོག་པ་ཡང་ཡོད། འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་སྐྱེ་ལ། འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགོག་པ་ཡང་ཡོད། འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་སྐྱེ་ཞིང་། འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་འགོག་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་
ལ་ཇི་ལྟར་ན་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེ་ལ། འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགོག་པ་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་བུས་པ་མ་རབས་གང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་མ་བཅད་པར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དེ་ནི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེ་
ཞིང་འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་མ་བཅད་པས་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེ་ལ། སེམས་འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་འགོག་གོ། །དཔེར་ན་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བསམ་གཏན་
དང་པོའི་སྐལ་བ་ཡོད་དེ། བསྒོམས་ཀྱང་རུང་མ་བསྒོམས་ཀྱང་རུང་རྟག་ཏུ་ལྡན་ཏེ། རྐྱེན་དང་ནམ་ཕྲད་པ་ན་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རྐྱེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མེའི་བསྐལ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བུས་པ་མ་རབས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། བསྒོམས་ཀྱང་རུང་མ་བསྒོམས་ཀྱང་རུང་།
སེམས་འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་ལ། འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་འགོག་གོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་མ་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེ་ལ། འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགོག་པ་ཞེ་ན། ཉེ་གནས་ཉན་ཐོས་རྣམས་
ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་སྐྱེའོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་ལ་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་ཀེང་རུས་བསྒོམས་ཏེ། དེ་ནི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་ལ། འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་
སྐྱེ་ལ། འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགོག་པ་ཡོད་དོ། །དཔེར་ན་ཉན་ཐོས་འབྲས་བུ་བཞི་མ་ཐོབ་པ་དག་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་སྐྱེའོ། །འབྲས་བུ་བཞི་ཐོབ་པ་ན་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་འགོག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་
Vol. 53 · folio 66a
སྐྱེ་ལ། འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མི་གཡོ་བའི་ས་ཐོབ་པ་ན་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་ལ། འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགོག་གོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་འདོད་ཆགས་
དང་ལྷན་ཅིག་མི་སྐྱེ་ལ། འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་འགོག་པ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་བཅད་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ཡོད་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་མཐའ་ཡས་
པ་སྙེད་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་རྩོལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་སྐྱེ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་འགོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་སྐྱེ་ལ། འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགོག་པ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་དགྲ་
བཅོམ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། མི་གཡོ་བའི་ས་ཐོབ་པ་མ་གཏོགས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་རྣམས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་སྐྱེ་ལ། འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགོག་གོ། །དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོང་གིས་དག་ཅེའམ། ཡོང་གིས་མ་དག་ཅེས་ངེས་པར་ནི་མི་འཆད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ཉི་ཟླ་
ལ་ཁུག་རླངས་དང་། རྡུལ་དང་། སྤྲིན་དང་། ན་བུན་དང་། སྒྲ་གཅན་འཛིན་ལ་སོགས་པས་བསྒྲིབས་ཏེ། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མི་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་མི་མཐོང་མོད་ཀྱི་ཉི་ཟླའི་རང་བཞིན་དེ་སྒྲིབ་པ་ལྔ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ།
རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཁ་ཅིག་གི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བས་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་འབྲེལ་ཏོ་ཞེས་འཆད་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཡང་དག་པར་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །གང་འདོད་
Vol. 53 · folio 66b
མི་ཆགས་པ་ནི་འདོད་མི་ཆགས་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། འདོད་མི་ཆགས་པའི་སེམས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་ལ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཀྱང་འདོད་མི་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་
སེམས་ལ་འགོ་བར་མི་ནུས་སོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་བཅོམ་པས་དེའི་ཕྱིར་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་བོ་ཞེས་འཆད་དོ། །སེམས་ཅན་མ་རབས་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་
མོངས་པ་སྐྱེ་ལ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་རི་ཁ་བ་ཅན་རབ་ཏུ་གཟར་བའི་གནས་ན་མི་དང་སྤྲེའུ་གཉིས་ཀ་འགྲོ་མི་ནུས་སོ། །གནས་ལ་ལར་ནི་སྤྲེའུ་འགྲོ་ནུས་ཀྱང་མི་འགྲོ་མི་ནུས་སོ། །གནས་ལ་ལར་ནི་སྤྲེའུ་དང་མི་གཉིས་ཀ་འགྲོ་ནུས་
སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མི་དང་སྤྲེའུ་གཉིས་ཀ་ཐར་བའི་གནས་ན་རྔོན་པ་དག་ཤིང་ལེབ་ལ་རྙོང་གིས་བསྐུས་ནས་སྤྲེའུ་འཛིན་ཏོ། །སྤྲེའུ་ཐེ་ཙོམ་ཟ་བས་ལག་པ་བརྐྱང་སྟེ་མྱངས་སོ། །ལག་པས་རེག་ནས་འབྱར་བར་གྱུར་ཏོ། །ལག་པ་ཤོར་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རྐང་པས་བརྫིས་པ་དང་རྐང་པ་ཡང་
འབྱར་བར་གྱུར་ཏོ། །རྐང་པ་ཤོར་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་སོས་བཟུང་བ་དང་ཁ་ཡང་འབྱར་བར་གྱུར་ཏེ། །དེ་ལྟར་ཡན་ལག་ལྔ་ཀུན་ཤོར་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་རྔོན་པས་འཁར་བའི་ཐོག་ཏུ་བཞག་ནས་ཁུར་དུ་ཁྱེར་ཏེ་ཁྱིམ་དུ་འོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་རི་ཁ་བ་ཅན་གྱི་གཟར་བའི་གནས་
ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་ལམ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུའི་དཔེའོ། །སྤྲེའུ་ནི་བུས་པ་མ་རབས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་དཔེའོ། །རྔོན་པ་ནི་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་གྱི་དཔེའོ། །རྙོང་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དཔེའོ། །མི་དང་སྤྲེའུ་གཉིས་
ཀ་མི་ཐར་བ་ནི་བུས་པ་མ་རབས་རྣམས་དང་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་གཉིས་ཀས་མི་ཐར་བའི་དཔེའོ། །སྤྲེའུ་ཐར་ལ་མི་མི་ཐར་བ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་འདོད་པ་ལྔས་ཀྱང་བཅིང་མི་ནུས་པའི་དཔེའོ། །མི་དང་སྤྲེའུ་གཉིས་ཀ་ཐར་བ་
Vol. 53 · folio 67a
ནི་བུས་པ་མ་རབས་དང་། བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་རྟག་ཏུ་འཁོར་བ་ལ་གནས་ཏེ། ནན་ཏན་དུ་སྤྱོད་མི་ནུས་པའི་དཔེའོ། །བུས་པ་མ་རབས་ནི་འདོད་པ་ལྔས་བཅིངས་པས་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་གྱིས་བདེ་བླག་ཏུ་ཁྱེར་བ་ནི་རྔོན་པ་དེས་སྤྲེའུ་ཟིན་ནས་ཁུར་དུ་ཁྱེར་ཏེ་
ཁྱིམ་དུ་འོངས་པའི་དཔེའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་བདག་གི་ཁམས་ཀྱི་ཡུལ་ན་གནས་ན་ལུས་དང་སེམས་གཉིས་ཀ་བདེའོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་ཡུལ་དུ་སོང་ན་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། བདག་
གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་གནས་ན་རབ་ཏུ་བདེའོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་ཡུལ་ལ་གནས་ན་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་དང་ཕྲད་དེ་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །བདག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞིའོ། །གཞན་གྱི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་
ཇི་ལྟར་ན་བདུད་ཀྱི་རིས་སུ་གཏོགས་པ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་ལྟ། རྟག་པ་ལ་མི་རྟག་པར་ལྟ། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་ནི་བདེ་བར་ལྟ། བདེ་བ་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བར་ལྟ། ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པར་ལྟ། ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ལ་ཡོངས་སུ་དག་
པར་ལྟ། བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ། བདག་ལ་བདག་མེད་པར་ལྟ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་ལྟ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་པར་ལྟ། ཐེག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཐེག་པར་ལྟ། ཐེག་པ་ལ་ནི་ཐེག་པ་མ་ཡིན་
པར་ལྟ་སྟེ། དེ་དག་ནི་བདུད་ཀྱིས་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདུད་ཀྱིས་བཅིངས་པ་ནི་སེམས་མ་བྱང་བའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པར་ལྟ་ཞིང་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་ངེས་པར་ལྟ་ན། དེས་གཟུགས་མཐོང་བའི་ཚེ་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་
འཛིན་པ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐོང་བའི་བར་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཛིན་ཏེ། སྐྱེས་པ་ལ་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྟ། བུད་མེད་ལ་བུད་མེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྟ། ཉི་མ་ལ་ཉི་མའི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྟ། ཟླ་བ་ལ་ཟླ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྟ། ལོ་ལ་ལོའི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྟ།
Vol. 53 · folio 67b
ཕུང་པོ་ལ་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྟ། སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྟ། ཁམས་ལ་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྟ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུར་ལྟ་བ་ནི་བདུད་ཀྱིས་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདུད་ཀྱིས་བཅིངས་པ་ནི་སེམས་མ་བྱང་བའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་གང་བདག་ལ་
གཟུགས་སུ་ལྟ་ཞིང་། གཟུགས་ཀྱི་ནང་ན་བདག་ཡོད་ལ་བདག་གི་ནང་ནའང་གཟུགས་ཡོད་དེ། གཟུགས་ནི་བདག་ལ་གཏོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བདག་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་ལྟ་ཞིང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ནང་ན་བདག་ཡོད་ལ། བདག་གི་ནང་ན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་
ཡོད་དེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་བདག་ལ་གཏོགས་པའི་བར་དུ་ལྟ་ན། དེ་ལྟར་ལྟ་བ་དེ་ནི་བདུད་ཀྱིས་བཅིངས་པ་བདུད་ཀྱི་རིས་སུ་གཏོགས་པ་སྟེ། ངའི་ཉེ་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཉེ་གནས་དག་དེ་ལྟར་མདོ་སྡེ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་སྤངས་ཏེ། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཡི་
གེ་དང་གཙུག་ལག་རྣམ་པ་མང་པོ་སློབ་པར་བྱེད་དེ། རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཞི་བའི་ལམ་མི་སྒོམ་པར་འཇིག་རྟེན་པ་ཁྱིམ་པའི་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་བོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཁྱིམ་པའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ཞེ་ན། མ་བརྟགས་པའི་རྫས་ཐམས་ཅད་འཆང་བའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། བྲན་ཕོ་དང་། བྲན་མོ་དང་།
ཞིང་དང་། ཁང་པ་དང་། བལ་གླང་དང་། རྟ་དང་། ཤིང་རྟ་དང་། རྔ་མོ་དང་། བོང་བུ་དང་། བྱ་དང་། ཁྱི་དང་། སྤྲེའུ་དང་། ཕག་དང་། ལུག་དང་། ནས་འབྲས་སྣ་ཚོགས་འཆང་སྟེ། མཁན་པོ་དང་། དགེ་འདུན་སྤོང་ཞིང་ཁྱིམ་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སྟེན་ཏེ། འཕགས་པའི་ཆོས་དང་འགལ་བར་བྱེད་ཅིང་
ཁྱིམ་པའི་སྐྱེ་བོ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་མ་བརྟགས་པའི་རྫས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འཆང་དུ་གནང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་ནི་ཁྱིམ་པའི་བྱ་བ་ཤ་སྟག་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཉེ་གནས་ཁ་ཅིག་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་གྱི། རྙེད་པ་དང་གྲགས་པའི་
ཕྱིར་མདོ་སྡེ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་མཉན་ཀྱང་དགེ་འདུན་གྱི་སྤྱིའི་ནོར་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་ཕྲེང་བ་དང་། རྫས་སྤྱོད་ཅིང་ཟ་བ་ལ་བདག་གི་དང་འདྲ་བར་འཛིན་ཏེ། གཞན་གྱིས་རྙེད་པ་དང་གྲགས་པ་ལ་ཕྲག་དོག་དང་། སེར་སྣ་བྱེད་ལ། རྒྱལ་པོ་དང་། རྒྱལ་བུ་རྣམས་ལ་སྟེན་ཅིང་མོ་འདེབས་པ་དང་། ལྟས་
Vol. 53 · folio 68a
བཟང་ངན་ལྟ་བ་དང་། མིག་མངས་དང་། ཨུག་ཤུད་དང་། ཆོ་ལོ་དང་། ཁྲས་དང་། རྩེད་མོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་དེ། དགེ་སློང་མ་དང་། ཡུགས་ས་མོ་ལ་སྟེན་པ་དང་། དགེ་ཚུལ་གཉིས་འཆང་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ཤན་པ་དང་། རྔོན་པ་དང་། ཆང་འཚོང་བའི་ཁྱིམ་དང་།
རིགས་ངན་གདོལ་པའི་གནས་རྒྱུ་ཞིང་འགྲོ་བ་དང་། ཚོང་སྤྲུལ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་དང་། བདག་གིས་ལག་དར་ཏེ་ཁ་ཟས་བྱེད་པ་དང་། གཞན་གྱི་ཡུལ་དུ་ཕོ་ཉར་འགྲོ་ཞིང་ཐ་ན་ཕྲིན་སྐྱེལ་བའི་ལས་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ནི་བདུད་ཀྱི་འཁོར་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ངའི་ཉེ་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །
དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་ལ། འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་འགོག་པ་ནས། སེམས་གཏི་མུག་གི་བར་དུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་ཞིང་ལྷན་ཅིག་འགོག་གོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་དག་པའང་མ་ཡིན་ལ་མ་དག་པའང་མ་ཡིན་
ཏེ། དེ་བས་ན་ངས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་བོ་ཞེས་བཤད་དོ། །གང་མ་བརྟགས་པའི་རྫས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ལེན་མི་འཆང་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་དང་། ཀློག་པ་དང་། འདོན་པ་དང་། ཡི་གེར་བྲིས་ཏེ་དགྲོལ་ཞིང་བཤད་པ་དེ་དག་ནི་
ངའི་ཉེ་གནས་ཡང་དག་པ་ཡིན་པས་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མི་འགྲོ་བ་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་སྒོམ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྒོམ་པ་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་སྐྱེ། འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགོག་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་དམ་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་དམ་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པས་ཡོན་ཏན་དགུ་
དང་ལྡན་པ་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་དམ་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པས་ཐོག་མ་དངོས་པོ་ལྔ་བསྐྱེད་ན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དད་པ་དང་། སེམས་དབེན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་
Vol. 53 · folio 68b
དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྟེན་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་དད་པ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་། སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། དབེན་པ་གཉིས་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། ཐེག་པ་གཅིག་གི་ལམ་
ལས་ལམ་གཞན་མེད་དེ། སེམས་ཅན་རྣམས་མྱུར་དུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། ཐབས་མཁས་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་དད་པ་ཞེས་
བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་དད་པ་ནི་དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེའམ། ལྷའམ། བདུད་དམ། ཚངས་པའམ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཞིག་མི་ནུས་སོ། །དད་པ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་འཕགས་པའི་རང་བཞིན་འཐོབ་སྟེ། སྦྱིན་པ་བྱས་པ་མང་ཡང་རུང་ཉུང་ཡང་རུང་། ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཉེ་བར་འགྱུར་ཏེ་འཁོར་བར་མི་ལྟུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ནི་དད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ལྟར་མི་ལྟ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་སྒོམ་པའི་
དངོས་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སེམས་དབེན་པ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དྲང་པོའི་སེམས་འཇོག་གོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་གལ་ཏེ་རྒྱུ་རྐྱེན་ཕྲད་ན་གཡོ་དང་སྒྱུ་སྐྱེ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་
ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བར་ཤིན་ཏུ་མཁས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་གྱི་ཉེས་པའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་མཐོང་ཡང་མི་བརྗོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་དོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་ཉོན་
མོངས་པ་སྐྱེས་ན་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱིས་ལེགས་པ་ཅུང་ཟད་མཐོང་ན་ཡང་བསྔགས་ཤིང་བསྟོད་དོ། །ལེགས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་བསྔགས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
Vol. 53 · folio 69a
བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་དུ་སྣང་བ་མཐོ་བཙུན་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྔགས་པས་སེམས་ཅན་ཚད་མ་མཆིས་པ་སྙེད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེའོ་ཞེས་བགྱི་བའི་དོན་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་ཐོག་མ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་སྡེ་ཕྱེ་བ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་ཞིག་གསུངས་ཏེ། གང་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ནད་པ་གང་སྨན་པ་མཁས་པ་དང་། སྨན་བཟང་པོ་དང་ཕྲད་ཅིང་ནད་གཡོག་ཡོད་པས་ནད་མྱུར་དུ་འཚོ་ལ། གལ་ཏེ་དེ་དག་མེད་ན་ནམས་ཀྱང་མི་འཚོ་བ་དང་། དེ་དག་
དང་ཕྲད་ཀྱང་རུང་། མ་ཕྲད་ཀྱང་རུང་སྟེ་ཡོང་མི་འཚོ་བ་དང་། དེ་དག་དང་ཕྲད་ཀྱང་རུང་། མ་ཕྲད་ཀྱང་རུང་ཡོང་གིས་འཚོ་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྣམ་པ་གསུམ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གལ་ཏེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་དེ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ལས་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེའོ། །གལ་ཏེ་མ་ཕྲད་ན་མི་སྐྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་ལྡོག་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་སོ། །དགེ་
བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་དེ། སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་ཀྱང་སེམས་བསྐྱེད་མི་ནུས་ལ་གལ་ཏེ་མ་ཕྲད་ཀྱང་སེམས་བསྐྱེད་མི་ནུས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལོག་སྲེད་ཅན་ནོ། །ཕྲད་ཀྱང་རུང་། མ་ཕྲད་ཀྱང་རུང་། ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཕྲད་ཀྱང་རུང་། མ་ཕྲད་ཀྱང་རུང་། ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེ་བ་ཞིག་ལགས་ན། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
Vol. 53 · folio 69b
རང་བཞིན་བསྔགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེའོ་ཞེས་གསུངས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་ཀྱང་རུང་། མ་ཕྲད་ཀྱང་རུང་། སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་ཆོས་ཐོས་ཀྱང་རུང་།
མ་ཐོས་ཀྱང་རུང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་དེ་ཡང་དེ་ལྟ་མ་ལགས་པར་འཚལ་ཏོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། དེ་དག་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་བའི་སླད་དུའོ། །ལོག་སྲེད་ཅན་ཡང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་ཐོས་ཀྱང་རུང་། མ་ཐོས་ཀྱང་རུང་། ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་ལོག་སྲེད་ཅན་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བཅད་པའོ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ཡང་དེ་ལྟ་
མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་བཅད་པའི་སླད་དུའོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་གཅད་དུ་མི་རུང་བའི་ཆོས་ཅན་ལགས་ན་ཅིའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བཅད་པའོ་ཞེས་གསུངས། ཇི་ལྟར་སྔོན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་
སྡེ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་གསུངས་པ་ལས་དགེ་བ་ཞེས་བགྱི་བ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའོ། །རྟག་པ་ནི་གཅད་དུ་མ་མཆིས། མི་རྟག་པ་ནི་གཅད་དུ་མཆིས་སོ། །མི་རྟག་པ་གཅད་དུ་མཆིས་པས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་ན། རྟག་པ་གཅད་དུ་མ་མཆིས་པ་ཡང་ཅིའི་སླད་
དུ་མ་བཟློག །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཅད་དུ་མ་མཆིས་པས་ལོག་སྲེད་ཅན་མ་ལགས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཅིའི་སླད་དུ་ལོག་སྲེད་ཅན་ཞེས་གསུངས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་ན། ཅིའི་སླད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མདོ་སྡེ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་རྒྱས་པར་བསྟན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེར་ན་ཀླུང་ཆེན་པོ་བཞི་ཅར་མཚོ་མ་དྲོས་པ་ནས་བྱུང་བས་གལ་ཏེ་མིའམ། ལྷའམ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀླུང་ཆེན་པོ་རྒྱ་མཚོར་
Vol. 53 · folio 70a
མི་འབབ་ཀྱི། སླར་ཐོག་མ་བྱུང་བའི་གནས་སུ་འབབ་ཅེས་བགྱི་བ་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་མ་མཆིས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཆིས་པས་ཐོས་ཀྱང་རུང་། མ་ཐོས་ཀྱང་རུང་། ཚུལ་ཁྲིམས་འཛིན་ཀྱང་རུང་། མི་
འཛིན་ཀྱང་རུང་། སྦྱིན་པ་བགྱིས་ཀྱང་རུང་། མ་བགྱིས་ཀྱང་རུང་། སྤྱོད་ཀྱང་རུང་། མི་སྤྱོད་ཀྱང་རུང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱང་རུང་། ཡེ་ཤེས་མ་ལགས་པ་ཡང་རུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེར་ན་རི་ཨུད་ཏ་
ཡ་ན་ཞེས་བགྱི་བ་ལས་ཉི་མ་ཤར་ཏེ་ཉི་མ་གུང་དུ་ཕྱིན་ནས། ཉི་མ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་མི་འགྲོའི། སླར་ཤར་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་སྙམ་དུ་བསམ་པའི་གནས་མ་མཆིས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཐོས་པ་མ་མཆིས། ཚུལ་ཁྲིམས་མི་འཛིན། སྦྱིན་
པ་མི་བགྱིད། སྤྱད་པ་མི་སྤྱོད། ཡེ་ཤེས་མ་མཆིས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མི་ཐོབ་པའི་གནས་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ལ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ལགས། མེད་པ་ཡང་མ་ལགས་སོ་
ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་དེ་ཡང་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་འོ་མའི་ནང་ན་ཞོའི་རང་བཞིན་མ་མཆིས་ན། ཞོ་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །ནྱ་གྲོ་དྷའི་ས་བོན་ལ་འདོམ་ལྔར་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་མ་མཆིས་ན་ཤིང་འདོམ་ལྔ་པར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
རང་བཞིན་གྱི་ནང་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་མ་མཆིས་ན། ཇི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར། དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ལགས། མེད་པ་ཡང་མ་ལགས་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་དོན་དང་ལྡན་
པར་འགྱུར། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འཇིག་རྟེན་ན་སྐྱེས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཇི་ལྟར་ཨུ་དུམ་བཱ་རའི་མེ་ཏོག་ལྟར་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ནོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། མི་དགེ་བའི་ཆོས་མི་བྱེད་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་སྡིག་བྱས་པ་
Vol. 53 · folio 70b
འགྱོད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ནོ། །ཡང་སྐྱེས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དྲིན་མེད་པ་དང་། དྲིན་དྲན་པའོ། །ཡང་སྐྱེས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཆོས་མ་ཐོས་པ་ཉན་པ་དང་། ཐོས་པ་མི་བརྗེད་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་སྐྱེས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། གསར་བྱེད་པ་དང་།
རྙིང་འཆོས་པའོ། །ཡང་སྐྱེས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཆོས་ཐོས་པར་དགའ་བ་དང་། ཆོས་སྟོན་པར་དགའ་བའོ། །ཡང་སྐྱེས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། འདྲི་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། ལན་འདེབས་པ་ལ་མཁས་པའོ། །འདྲི་བ་ལ་མཁས་པ་ནི་ཁྱོད་ཡིན་ནོ། །ལན་འདེབས་པ་ལ་
མཁས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདྲི་མཁས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྡོང་པོ་སྐེམས་པ་དང་། འཁོར་བ་མཐའ་ཡས་པའི་ཀླུང་ཆེན་པོ་ལས་སྒྲོལ་བ་དང་། བདུད་
ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྡིག་ཏོ་ཅན་གྱི་དམག་ལ་རྒལ་བ་དང་སྡིག་ཏོ་ཅན་གྱིས་བསྒྲེང་བའི་རྒྱལ་མཚན་བསྒྱེལ་བར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ངས་གོང་དུ་ནད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བཤད་པ་ལས། སྨན་པ་མཁས་པ་དང་། ནད་གཡོག་དང་། སྨན་བཟང་པོ་དང་ཕྲད་དམ། མ་ཕྲད་ཀྱང་རུང་
ནད་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ལྡན་ཡང་རུང་མི་ལྡན་ཡང་རུང་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚེའི་ཚད་ངེས་པའོ། །གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་ཚེ་རབས་ཚད་མེད་པའི་བར་དུ་དགེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྤྱད་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། རབ་དང་འབྲིང་དང་། ཐ་མའོ། །དེ་ལྟར་དགེ་བ་རྣམ་
པ་གསུམ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཚེའི་ཚད་ངེས་པར་གྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་གླིང་དུ་སྐྱེས་པའི་མི་དག་ཚེ་ལོ་སྟོང་ཐུབ་པ་ནད་ཀྱིས་བཏབ་ན། གལ་ཏེ་སྨན་པ་མཁས་པ་དང་། སྨན་བཟང་པོ་དང་། ནད་གཡོག་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་ཀྱང་རུང་། མ་ཕྲད་ཀྱང་རུང་སྟེ་འཚོ་བར་
འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེའི་ཚད་ངེས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ངས་ནད་པ་སྨན་པ་མཁས་པ་དང་། སྨན་བཟང་པོ་དང་། ནད་གཡོག་དང་ཕྲད་ན་ནད་འཚོ་བར་འགྱུར་གྱི། གལ་ཏེ་དེ་དག་དང་མ་ཕྲད་ན་མི་འཚོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རིགས་
Vol. 53 · folio 71a
ཀྱི་བུ་གང་ཟག་དེ་ནི་ཚེའི་ཚད་མ་ངེས་པ་སྟེ། ཚེ་མ་ཟད་ཀྱང་རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམ་པ་དགུས་གློ་བུར་དུ་ཚེའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དགུ་གང་ཞེ་ན། ཟས་མི་བདེ་བར་འགྱུར་བར་ཤེས་བཞིན་དུ་ཟོས་པ་དང་། མང་དུ་ཟ་བ་དང་། ཟས་སྔ་མ་མ་ཞུ་བར་ཡང་ཟ་བ་དང་། བཤང་
གཅི་དུས་བཞིན་དུ་མི་འདོར་བ་དང་། ན་བའི་ཚེ་སྨན་པའི་ངག་མི་ཉན་པ་དང་། ནད་གཡོག་གི་ངག་བཞིན་དུ་མི་བྱེད་པ་དང་། སྐྱུགས་སྨན་བཏང་ནས་ནན་གྱིས་བརྣགས་ཏེ་མི་སྐྱུག་པ་དང་། ནུབ་མོ་འཕྱན་པ་ལས་གདོན་དྲག་པོས་བཏབ་པ་དང་མི་ཚངས་པ་བག་མེད་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་
བུའི་རྐྱེན་གྱིས་ན་བར་གྱུར་པ་དག །གལ་ཏེ་སྨན་པ་དང་། སྨན་དང་ཕྲད་ན་འཚོ་ལ། གལ་ཏེ་མ་ཕྲད་ན་མི་འཚོའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ངས་གོང་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་སྨན་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་ཀྱང་རུང་མ་ཕྲད་ཀྱང་རུང་སྟེ་མི་འཚོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གལ་
ཏེ་མི་ཞིག་ཚེ་ཟད་ན་སྨན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་ཀྱང་རུང་མ་ཕྲད་ཀྱང་རུང་སྟེ་མི་འཚོའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་ངས་ནད་པ་དེ་ནི་སྨན་དང་སྨན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་ཀྱང་རུང་མ་ཕྲད་ཀྱང་རུང་སྟེ་མི་འཚོའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ།
གང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ཕྲད་དེ་ཆོས་ཟབ་མོ་འདི་འདྲི་ཞིང་མཉན་ཏམ། དེ་དང་མ་ཕྲད་ཀྱང་རུང་སྟེ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།
ཇི་ལྟར་བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་མིའི་ཚེའི་ཚད་ངེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ངས་གསུངས་པ་ལྟར་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ། གལ་ཏེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་ཆོས་ཟབ་མོ་ཐོས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེའོ། །གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་མ་ཕྲད་དེ་ཆོས་ཟབ་མོ་མ་ཐོས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཚེ་མ་ངེས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དགུས་གློ་བུར་དུ་ཚེའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ནད་པ་དེ་སྨན་པ་དང་ཕྲད་ན་
Vol. 53 · folio 71b
ནད་འཚོ་ལ། གལ་ཏེ་མ་ཕྲད་ན་ནད་མི་འཚོ་བ་བཞིན་ཏེ། དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ཕྲད་དེ་ཆོས་ཟབ་མོ་ཐོས་ན་སེམས་སྐྱེ་ལ། གལ་ཏེ་མ་ཕྲད་ན་སེམས་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་ངས་བཤད་དོ། །ཇི་ལྟར་ངས་གོང་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་
སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ཕྲད་དེ་ཆོས་ཟབ་མོ་ཐོས་སམ། གལ་ཏེ་མ་ཐོས་ཀྱང་རུང་སྟེ་སེམས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་ལོག་སྲེད་ཅན་དག་ནི་གལ་ཏེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་
དང་ཕྲད་དེ་ཆོས་ཟབ་མོ་ཐོས་ཀྱང་རུང་། མ་ཐོས་ཀྱང་རུང་སྟེ་ལོག་སྲེད་ཅན་གྱི་སེམས་མི་སྤོང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་བའི་ཆོས་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོག་སྲེད་ཅན་དག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མི་ཐོབ་བོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་
ན་ལོག་སྲེད་ཅན་ཞེས་མི་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཁ་ཅིག་གིས་ལོག་སྲེད་ཅན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་བོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལོག་སྲེད་ཅན་ནི་ཡང་དག་པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མི་འཐོབ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཚེ་ཟད་པ་སྨན་དང་། སྨན་
པ་མཁས་པ་དང་། ནད་གཡོག་དང་ཕྲད་ཀྱང་མི་འཚོ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དད་པའོ། །སྲེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་ལྡན་པའོ། །དད་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ལོག་སྲེད་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་དད་པ་མ་ཡིན་ལ།
སེམས་ཅན་གྱིས་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མི་ལྡན་ན་ཇི་ལྟར་གཅོད་པར་འགྱུར། ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་མཁས་པའོ། །སྲེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་ལྡན་པའོ། །ཐབས་མཁས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ལོག་སྲེད་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཐབས་མཁས་པ་བསྒོམ་
པ་མ་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་གྱིས་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མི་ལྡན་ན་ཇི་ལྟར་གཅོད་པར་འགྱུར། ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །སྲེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་ལྡན་པ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ལོག་སྲེད་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་བརྩོན་འགྲུས་མ་
Vol. 53 · folio 72a
ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་གྱིས་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མི་ལྡན་པས་ན་ཇི་ལྟར་གཅོད་པར་འགྱུར། ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པའོ། །སྲེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་ལྡན་པ་སྟེ། དྲན་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ལོག་སྲེད་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་དྲན་པ་མ་
ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་གྱིས་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གཅོད་པར་འགྱུར། ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །སྲེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་ལྡན་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ལོག་སྲེད་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཡིན་
ལ། སེམས་ཅན་གྱིས་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གཅོད་པར་འགྱུར། ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །སྲེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་ལྡན་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ལོག་སྲེད་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཤེས་རབ་མ་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་
གྱིས་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མི་ལྡན་ན་ཇི་ལྟར་གཅོད་པར་འགྱུར། ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པའི་དགེ་བའོ། །སྲེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་ལྡན་པའོ། །མི་རྟག་པའི་དགེ་བ་དང་། མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ལོག་སྲེད་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན། དགེ་བ་མ་ཡིན། མི་
དགེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་བའི་ཆོས་ནི་ཐབས་མཁས་པས་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཐབས་མཁས་པས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དགེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་མི་དགེ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །ཡང་དགེ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དགེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་ལ་འཐོབ་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་བཅད་པས་ན་ལོག་སྲེད་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་
ཀྱིས་སྨྲས་པ་ལྟར། གལ་ཏེ་ལོག་སྲེད་ཅན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་ན། ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལས་མ་བཟློག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་ལོག་སྲེད་ཅན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཞིག་དགུ་པོ་རྒྱུད་མངས་ཀྱི་སྒྲ་སྙན་ཅིང་ཡིད་
Vol. 53 · folio 72b
དུ་འོང་བ་ཐོས་ནས་སེམས་དེ་ལ་ཆགས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་དགའ་བས་གཏོང་བའི་སེམས་མེད་དོ། །དེ་ནས་བློན་པོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་སྒྲ་སྙན་པ་ག་ལས་བྱུང་ཞེས་དྲིས་སོ། །བློན་པོ་ཆེན་པོས་ལན་བཏབ་པ། འདི་ལྟར་སྒྲ་སྙན་པ་ནི་དགུ་པོ་རྒྱུད་མངས་ལས་བྱུང་ངོ་། །རྒྱལ་པོས་སྒྲ་
དེ་ཁྱེར་ཏེ་ཤོག་ཅེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་བློན་པོ་ཆེན་པོས་དགུ་པོ་རྒྱུད་མངས་བླངས་ནས་རྒྱལ་པོའི་མདུན་དུ་བཞག་གོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྒྲ་དེ་ནི་འདི་ལས་བྱུང་ངོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །རྒྱལ་པོས་དགུ་པོ་རྒྱུད་མངས་ལ་སྒྲ་ཕྱུང་སྒྲ་ཕྱུང་ཞེས་བྱས་ཀྱང་དགུ་པོ་རྒྱུད་
མངས་དེ་ལ་སྒྲ་མ་བྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་རྒྱུད་བཅད་ཀྱང་སྒྲ་མ་བྱུང་། ཤུན་པ་དང་ཤིང་སོ་སོར་གཤེགས་ཏེ་སྒྲ་བཙལ་ཀྱང་མ་རྙེད་དེ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་བློན་པོ་དེ་ལ་ཁྲོས་ཏེ། དེ་ལྟར་བརྫུན་བྱས་ཏེ་ཅི་བྱ་ཞེས་བྱས་སོ། །བློན་པོ་ཆེན་པོས་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་གསོལ་པ། སྒྲ་འདོད་པ་
ནི་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་མ་ལགས་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མང་པོ་དང་། ཐབས་མཁས་པས་གདོད་སྒྲ་འབྱུང་ངོ་། །སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་གནས་པའི་གནས་མེད་དེ། ཐབས་མཁས་པས་གདོད་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་བོ། །ལོག་སྲེད་ཅན་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་ན་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལས་ཇི་ལྟར་བཟློག །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་ལོག་སྲེད་ཅན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་ན། དེ་ནི་ངན་སོང་གསུམ་དུ་མི་འགྲོ་སྟེ། ལོག་སྲེད་
ཅན་ཡང་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་ཡིད་མི་ཆེས་པའི་ཕྱིར་ངན་སོང་གསུམ་དུ་ལྟུང་ངོ་། །ངན་སོང་གསུམ་དུ་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་ལོག་སྲེད་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ལྟར། གལ་ཏེ་འོ་མ་ལ་ཞོའི་རང་བཞིན་མེད་ན་ཞོ་
འབྱུང་བ་མི་རིགས་ལ། ནྱ་གྲོ་དྷའི་ས་བོན་ལ་འདོམ་ལྔའི་རང་བཞིན་མེད་ན་ཤིང་འདོམ་ལྔ་སྐྱེ་བའི་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གླེན་པ་དག་ནི་དེ་སྐད་འཆད་དེ། མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་ལ་ནི་ནམས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་
Vol. 53 · folio 73a
ཏེ་འོ་མའི་ནང་ན་ཞོའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཞིག་ན། རྒྱུ་རྐྱེན་མང་པོའི་མཐུ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་རིགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ཆུ་དང་འོ་མ་བསྲེས་ཏེ་མནན་ན་ཟླ་བ་གཅིག་བཞག་ཀྱང་ཞོར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཤིང་བ་ཀེའུ་ཞེས་བྱའི་ཁུ་བ་ཐིགས་པ་གཅིག་གིས་དྲི་མ་
བྱས་ན་གདོད་ཞོར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཐོག་མ་ནས་ཞོའི་རང་བཞིན་ཡོད་ན་ཇི་སྟེ་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་པོ་ལ་ལྟོས། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་པོས་གདོད་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་རྐྱེན་མང་པོས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །གང་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་པོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འཐོབ་པ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རྟག་ཏུ་གཞན་གྱི་
ལེགས་པ་བསྔགས་ཤིང་ཉེས་པ་མི་བརྗོད་དེ། དེ་ནི་དྲང་པོའི་སེམས་ཞེས་བྱའོ།། །།བམ་པོ་སུམ་ཅུ་ལྔ་པ། གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དྲང་པོ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྟག་ཏུ་ཉེས་པ་མི་བྱེད་
དོ། །གལ་ཏེ་ཉེས་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དེའི་མོད་ལ་མཁན་པོའམ་སློབ་དཔོན་གཅིག་ལ་མཐོལ་ཞིང་བཤགས་ཏེ་མི་འཆབ་བོ། །ཁྲེལ་བ་དང་འཛེམ་པས་བདག་ལ་བདག་གཤེ་ཞིང་ཕྱིན་ཆད་མི་བྱེད་པར་ཡི་དམ་འཆའོ། །སྡིག་པ་ཡང་བ་ལ་རབ་ཏུ་ལྕི་བའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་དོ། །
གལ་ཏེ་མི་ཞིག་གིས་དྲིས་ན། ཡང་དག་པར་ཉེས་སོ་ཞེས་ལན་འདེབས་སོ། །སྡིག་པ་དེ་བཟང་ངམ། ངན་ཅེས་དྲིས་ན་ངན་ཞེས་ལན་འདེབས་སོ། །ཡང་སྡིག་པ་དེ་དགེའམ། མི་དགེ་ཞེས་དྲིས་ན། མི་དགེ་ཞེས་ལན་འདེབས་སོ། །ཡང་སྡིག་པ་དེ་དགེ་བའི་འབྲས་
བུའམ། མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་ཞེས་དྲིས་ན། སྡིག་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལན་འདེབས་སོ། །ཡང་སྡིག་པ་འདི་སུས་བྱས། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་གྱིས་བྱས་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲིས་ན། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་
Vol. 53 · folio 73b
དང་། དགེ་འདུན་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་གིས་བྱས་སོ། །དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་འདུས་པས་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་ལན་འདེབས་སོ། །དེ་ལྟར་སེམས་དྲང་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་
པའི་ཕྱིར་ལོག་སྲེད་ཅན་ཞེས་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སེམས་དྲང་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉེ་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱིས་ཕུལ་བའི་གོས་དང་། བཟའ་བ་དང་། བཅའ་བ་དང་། མལ་ཆ་དང་། ནད་ཀྱི་རྐྱེན་སྨན་དེ་དག་ལས་སྣ་གཅིག་ཀྱང་ཁྲི་ཕྲག་བཅུ་སྙེད་བླངས་ཀྱང་
མང་ངོ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་དྲང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཛིན་པ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པ་ནི་ལྷར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། འཇིག་པའི་ཕྱིར་
མ་ཡིན་པ་ནས། ཁྱིའི་སྡོམ་པ་དང་། བྱའི་སྡོམ་པ་དང་། བ་ལང་གི་སྡོམ་པ་དང་། རྒྱ་བྱའི་སྡོམ་པའི་བར་དུ་མནོས་པ་མ་ཡིན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཞིག་པར་མི་བྱེད། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པར་མི་བྱེད། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་འཕན་ཡོད་པར་མི་བྱེད། ཚུལ་ཁྲིམས་སྣ་
ཚོགས་པ་མི་བྱེད། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་བྱེད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཁྲིམས་ནོད་ཅིང་འཛིན་ཏེ། བསྙེན་པར་རྫོགས་ཀྱང་རྒྱགས་ཤིང་དྲེགས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་པ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ལ་དགེ་བའི་
ལམ་སྟོན་ཅིང་མི་དགེ་བའི་ལམ་མི་སྟོན་ཏེ། མི་དགེ་བའི་ལམ་ནི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ང་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡང་དག་པ་ཡིན་ཏེ། བྲམ་ཟེ་ཕུ་ག་ལའི་ལྟ་བ་ངན་པ་ཐམས་ཅད་གཅོད་ནུས་སོ། །རིགས་
Vol. 53 · folio 74a
ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གང་ང་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་ན། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡོད་ཀྱང་ལྷར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་སུན་འདའ་ཆ་ཏ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་བའི་རིགས་པ་ལས་ང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་
སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་བྱང་ནས་གཟུགས་ཡོད་པའི་ལྷར་སྐྱེས་སོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དང་། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡང་དག་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལོག་སྲེད་
ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ང་སྔོན་ཡུལ་སེར་སྐྱ་ན་བཞུགས་པ་ན་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་ཉེ་གནས་གཉིས་ཡོད་དེ། གཅིག་ནི་ཀེང་རུས་ལ་རྟོག་ཏུ་བཅུག །གཅིག་ནི་དབུགས་འགྲང་དུ་བཅུག་སྟེ། ལོ་གྲངས་མང་དུ་ལོན་ཡང་གཉིས་ཀ་ཏིང་ངེ་འཛིན་
མ་ཐོབ་བོ། །དེ་ལྟར་མ་ཐོབ་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མེད། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་ལོག་པར་ལྟ་བ་སྐྱེས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་བདག་ཅག་གིས་ཐོབ་པའི་རིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ཅག་བསྟན་པའི་ལུང་
ཤིན་ཏུ་སྡོམ་ཞིང་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ང་དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་དེ་གཉིས་ངན་པར་ལྟ་བའི་སེམས་སྐྱེ་བར་མཐོང་ནས་ཤཱ་རིའི་བུ་བོས་ཏེ་འདི་སྐད་སྤྱོས་སོ། །ཁྱོད་ལེགས་པར་མི་སྟོན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་སློབ་མ་དེ་གཉིས་ལ་གོ་བསྣོར་ཏེ་ཆོས་ལོག་པར་བསྟན། ཁྱོད་
ཀྱི་སློབ་མ་གཉིས་ནི་རིགས་སོ་སོ་སྟེ། གཅིག་ནི་གོས་འཁྲུ་བའོ། །གཅིག་ནི་གསེར་མགར་རོ། །གསེར་མགར་ལ་ནི་དབུགས་འགྲང་བ་བསྟན་པའི་རིགས། གོས་འཁྲུ་བ་ལ་ནི་ཀེང་རུས་རྟོག་པ་བསྟན་པའི་རིགས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ནོར་བའི་ཕྱིར་མི་དེ་
གཉིས་ལོག་པར་མི་དགེ་བ་སྐྱེས་ཏེ། ངས་དེའི་ཚེ་མི་དེ་གཉིས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་ཆོས་བསྟན་པས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཐོས་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ང་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡང་དག་པ་ཡིན་གྱི།
Vol. 53 · folio 74b
ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་ལྕི་བ་ཡོད་པ་དག་ཀྱང་ང་དང་ཕྲད་ན་ངས་ཐབས་ཀྱིས་དེ་དག་གཅོད་དོ། །དཔེར་ན་ངའི་ནུ་བོ་བསྙེན་དགའ་བོ་འདོད་ཆགས་རབ་ཏུ་ལྕི་བ་དང་བཅས་ཏེ།
ངས་ཐབས་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཅད་དོ། །སོར་མོའི་ཕྲེང་བ་ཞེ་སྡང་རབ་ཏུ་ལྕི་བ་དང་བཅས་ཏེ། ང་མཐོང་བས་ཞེ་སྡང་ཞི་བར་གྱུར་ཏོ། །རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་གཏི་མུག་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བ་དང་བཅས་ཏེ། ང་མཐོང་བས་གཏི་མུག་གི་སེམས་
མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་པ་ཡི་ཀ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་བར་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་རབ་ཏུ་སོགས་ཏེ། ང་མཐོང་བས་མོད་ལ་དེ་དག་ཟད་ཅིང་ཞི་བར་གྱུར་ཏོ། །གལ་ཏེ་མི་མ་རབས་ངན་པ་དག་ང་ལ་བསྙེན་ཅིང་ངའི་ཉེ་གནས་བྱེད་ན་དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ལྷ་དང་མི་
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཀུར་ཞིང་བསྟི་སྟང་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཤི་རི་ཀུ་བ་ཏ་ངན་པར་ལྟ་བ་ཤིན་ཏུ་མཆེད་པ་ཡང་ང་མཐོང་བས་ངན་པར་ལྟ་བ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། ང་མཐོང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་རྒྱུ་འགགས་ནས་ལྷར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་ཏོ། །ཇི་ལྟར་
རིགས་ངན་དབུགས་འཕྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ཚེའི་དུས་བྱེད་དུ་ཉེ་བ་ན། ང་མཐོང་བས་ཕྱིར་ཚེ་རིང་བར་གྱུར་ཏོ། །དཔེར་ན་ཀཽ་ཤི་ཀ་སེམས་བསླད་ཅིང་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ཏེ། ང་མཐོང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་སྔོན་བཞིན་དུ་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ངན་གཽ་ཏ་མཱིའི་བུ་རྐེ་བ་
ཞེས་བྱ་བ། རྟག་ཏུ་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་དེ། ང་མཐོང་བས་ལས་དེ་དག་སྤངས་པར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་སློང་ཅན་དེ་དང་དགེ་སློང་རྩྭ་མདུད་གཉིས་ཀྱང་ང་མཐོང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ལུས་དང་། སྲོག་གི་བར་དུ་ཡལ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པ་མ་ཉམས་སོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་
དགེ་སློང་དགའ་བོས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཕྱེད་སྟོན་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཆད་དེ། ང་ནི་དེ་སྐད་དུ་མི་སྟོན་ཏེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་
Vol. 53 · folio 75a
སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་
པོའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་ཡི་གེར་བྲིས་ཤིང་ཀློག་གམ། འདོན་ཏམ། རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་སྟོན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་སྡེ་བཅུ་གཅིག་བཞག་སྟེ། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་འབའ་ཞིག་གཟུངས་སུ་འཛིན་ཅིང་ཀློག་གམ། འདོན་
ཏམ། ཡི་གེར་བྲིས་སམ། འབྱེད་ཅིང་སྟོན་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་བཞག་སྟེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་དམ་པ་འདི་གཟུངས་སུ་འཛིན་ཅིང་ཡི་གེར་བྲིས་སམ། འདོན་
ཏམ། ཀློག་གམ། འབྱེད་ཅིང་སྟོན་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་འདི་ཡང་བཞག་སྟེ། ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གཟུངས་སུ་འཛིན་ཏམ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་ཡང་བཞག་སྟེ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་རྟག་ཏུ་གནས་པ། རང་བཞིན་མི་འགྱུར་མི་འཕོ་བ་གཟུངས་སུ་འཛིན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཡང་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བཞག་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་ཏུ་ཆོས་མི་གསུང་བར་ཤེས་ན། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ནི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཤད་ཀྱང་རྟག་ཏུ་ཅི་ཡང་གསུང་བ་མེད་དེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་སྒོམ་པས་མང་
དུ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དེ་ལྔ་དང་ལྡན་ན། བྱེད་དཀའ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར། བཟོད་དཀའ་བ་བཟོད་པར་འགྱུར། གཏོང་དཀའ་བ་གཏོང་བར་འགྱུར་རོ། །
Vol. 53 · folio 75b
དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེད་དཀའ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ལ་ལ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་ཏིལ་འབྲུམ་གཅིག་ཟ་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཐོས་ན། ཚིག་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཕྱིར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་ཚད་མེད་པའི་
བར་དུ་རྟག་པར་ཏིལ་འབྲུམ་བུ་གཅིག་ཟའོ། །འདི་སྐད་དུ་མེའི་ནང་དུ་མཆོངས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་བོ་ཞེས་ཐོས་ན། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་བར་དུ་མཚམས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ཤིན་ཏུ་འབར་བའི་མེའི་ཕུང་པོར་འཇུག་སྟེ། དེ་ནི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེད་དཀའ་བ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟོད་དཀའ་བ་བཟོད་པ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ལག་པ་དང་། དབྱུག་པ་དང་། རལ་གྲི་དང་། རྡོས་རྡེག་ཅིང་གཏུབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་ཡོངས་
སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཐོས་ནས། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་ཚད་མེད་པའི་བར་དུ་དེ་དག་ཉམས་སུ་ལེན་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་བར་མི་འཛིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟོད་དཀའ་བ་ལ་བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
གཏོང་བ་དཀའ་བ་གཏོང་བ་ཞེ་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཡུལ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། ཆུང་མ་དང་། བུ་དང་། མགོ་དང་། མིག་དང་། རྐང་པ་དང་། ཀླད་པ་གཞན་ལ་སྦྱིན་པ་བྱས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་བོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཐོས་ནས། བསྐལ་པ་གྲངས་
མེད་ཚད་མེད་པའི་བར་དུ་ཡུལ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། ཆུང་མ་དང་། བུ་དང་། མགོ་དང་། མིག་དང་། རྐང་པ་དང་། ཀླད་པ་ལ་སོགས་པ་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་གཏོང་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཏོང་དཀའ་བ་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེད་
དཀའ་བ་བྱེད་ཅིང་བཟོད་དཀའ་བ་ལ་བཟོད་དེ། གཏོང་དཀའ་བ་གཏོང་ཡང་། འདི་ལྟར་ངས་བྱས་སོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་མི་འཇོག་གོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ཕ་མ་བུ་གཅིག་བདོག་པ་ཤིན་ཏུ་བྱམས་ཏེ། གོས་བཟང་པོ་དང་། ཟས་ཞིམ་པོས་དུས་སུ་གསོ་ཞིང་བསྙོད་དེ། ཅིས་
Vol. 53 · folio 76a
ཀྱང་མི་བྲེལ་བར་བྱེད་དོ། །བུ་དེས་གལ་ཏེ་ཕ་མ་ལ་སྨད་པའི་སེམས་སྐྱེ་སྟེ། ཁ་ངན་པས་སྤྱོས་ཀྱང་ཕ་མས་བྱམས་པའི་ཕྱིར་ཁྲོ་ཞིང་མི་དགའ་བ་མི་སྐྱེ་སྟེ། འདི་ལྟར་ངས་གོས་དང་ཟས་བྱིན་ནོ་སྙམ་མི་སེམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པ་ལྟར་ལྟའོ། །གལ་ཏེ་བུ་ན་ན་ཕ་མ་ཡང་ན་སྟེ། སྨན་དང་སྨན་པ་ཚོལ་ཞིང་རབ་ཏུ་བརྩོན་པས་ནད་གསོའོ། །ནད་སོས་ནས་འདི་སྙམ་དུ་ངས་བུའི་ནད་གསོས་སོ་སྙམ་མི་སེམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ།
སེམས་ཅན་རྣམས་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཀྱིས་གདུངས་པ་མཐོང་ནས། བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཐོས་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་བཅད་ནས་འདི་སྙམ་དུ་ངས་སེམས་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་བཅད་དོ་སྙམ་མི་སེམས་སོ། །གལ་ཏེ་
དེ་ལྟར་སེམས་ན་ནམས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མི་ཐོབ་སྟེ། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་གཅིག་ཀྱང་བདག་གིས་ཆོས་བསྟན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་བཅད་དོ་སྙམ་སེམས་པ་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མི་སྡང་མི་བྱམས་
སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རབ་ཏུ་སྒོམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པས་སུ་ལ་སྡང་ཞིང་སུ་ལ་བྱམས་པ་སྐྱེད། རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ནགས་ཚལ་ལ་མེས་ཚིག་གམ། མིས་བཅད་དམ། ཆུས་གཡེངས་ན་ཡང་ཚལ་
གྱི་ཤིང་དེ་སུ་ལ་གཤེ་ཞིང་སུ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གཤེ་བ་ཡང་མེད། དགའ་བ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་དུ་སྣང་བ་མཐོ་བཙུན་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའམ། སྟོང་པ་བསྒོམས་པས་སྟོང་། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ན། སྟོང་པ་བསྒོམས་
Vol. 53 · folio 76b
པས་གཟོད་སྟོང་པ་མཐོང་བའི་མི་རིགས་ན། ཇི་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོང་པ་བསྒོམས་པས་སྟོང་པ་མཐོང་ཞེས་གསུངས། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྟོང་ན། ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་བསྒོམས་ཀྱང་སྟོང་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་
རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེ་ན། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་མ་ཡིན་
ཏེ། ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་ལས་གཞན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་ལས་གཞན་པའང་མ་ཡིན། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན། ཅིའི་
ཕྱིར་གཟུགས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་ཅེས་སྨྲ། རང་བཞིན་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། མཚན་ཉིད་འདྲ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་བུས་པ་མ་རབས་གླེན་པ་མཐོང་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཞི་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ། །བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དངོས་པོ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐོག་མ་ནས་སྟོང་པ་ཞི་བ་མཐོང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེ་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་ན། དེ་དག་དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན། བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན། ཤེས་རབ་
ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མི་འཐོབ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ། སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་མི་མཐོང་སྟེ། བདུད་ཀྱི་འཁོར་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྟོང་པ་
བསྒོམས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་མཐོང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མི་རྟག་པས་ན་འགགས་པས་འགོག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ན་འགགས་པས་འགོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པས་ན་བསྐྱེད་
Vol. 53 · folio 77a
པས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། འགགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་ན་འགགས་པས་འགོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ལན་ཚྭ་ནི་བྲོ་བའི་མཚན་
ཉིད་ཡིན་པས་གཞན་བྲོ་བར་བྱེད། ཤ་ཁ་རའི་མཚན་ཉིད་མངར་བས་གཞན་མངར་བར་བྱེད། ཆང་གི་མཚན་ཉིད་སྐྱུར་བས་གཞན་སྐྱུར་བར་བྱེད། སྒའི་མཚན་ཉིད་ཚ་བས་གཞན་ཚ་བར་བྱེད། ཨ་རུ་རའི་མཚན་ཉིད་ཁ་བས་གཞན་ཁ་བར་བྱེད། ཨ་མྲའི་མཚན་ཉིད་བསྔལ་བས་གཞན་
བསྔལ་བར་བྱེད། དུག་གི་མཚན་ཉིད་འཆི་བར་བྱེད་པས་གཞན་འཆི་བར་བྱེད། ཟིལ་དངར་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་མི་འཆི་བར་བྱེད་དེ། གཞན་དང་བསྲེས་ན་ཡང་མི་འཆི་བར་ནུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་པ་སྒོམ་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སྟོང་པ་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་
རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཞི་བར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་དུ་སྣང་བ་མཐོ་བཙུན་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ལན་ཚྭས་ཚྭ་མི་བྲོ་བ་ཚྭ་བྲོ་བར་བགྱིད་པ་ལྟར་སྟོང་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལགས་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་
དེ་ནི་དགེ་བ་མ་ལགས། དམ་པ་མ་ལགས་ཏེ། རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའོ། །གལ་ཏེ་སྟོང་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སྟོང་པ་འབའ་ཞིག་མཐོང་ན། སྟོང་པ་ནི་མ་མཆིས་པའི་ཆོས་ལགས་ན། ཇི་ལྟར་ཅི་ཞིག་མཐོང་བར་འགྱུར། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་སྟོང་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ། སྟོང་པ་
མ་ཡིན་པའི་ཆོས་མཐོང་ན། སྟོང་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་མ་ཡིན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ལན་ཚྭ་ཚྭ་མི་བྲོ་བ་བྲོ་བར་བྱེད་པ་ལྟར། སྟོང་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་སྟོང་པར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་སྟེ། སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་
མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་སྟོང་པ་ཡིན་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་འདོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་བའི་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་ན་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་ཡིན་པར་འགྱུར། རིགས་ཀྱི་བུ་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཡོད་
Vol. 53 · folio 77b
པའོ། །རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་སེམས་ཅན་གྱི་འདོད་ཆགས་བསྐྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ན། སེམས་ཅན་གྱི་འདོད་ཆགས་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པར་འགྱུར། དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བས་
ན་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྟོང་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བུས་པ་མ་རབས་ཐམས་ཅད་ནི་བུད་མེད་མཐོང་ན་བུད་མེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྐྱེའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། བུད་མེད་མཐོང་ཡང་
བུད་མེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་འདོད་ཆགས་མི་སྐྱེའོ། །འདོད་ཆགས་མི་སྐྱེ་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པས་བུད་མེད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དེའི་རྗེས་སུ་བུད་མེད་དོ་ཞེས་འཆད་དོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེས་པ་མཐོང་
སྟེ་བུད་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ངས་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བྲམ་ཟེ་ཁྱོད་གལ་ཏེ་ཉིན་མོ་ལ་མཚན་མོ་ཞེས་ཟེར་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའོ། །མཚན་མོ་ལ་ཉིན་པར་ཞེས་ཟེར་ན་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ། །ཉིན་ལ་ཉིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འཛིན། མཚན་
ལ་མཚན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་མི་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དགུ་ལ་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྟོང་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་ན་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་མི་མཐོང་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད་དེ། རང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་།
རང་བཞིན་མེད་པའོ། །སེམས་ཅན་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་བཤད་དེ། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པར་བཤད་དོ། །སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་དག་སྟོང་པའི་ཆོས་མཐོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པས་སྟོང་པ་མཐོང་བར་བྱེད་ལ། ཆོས་ཀྱི་རང་
Vol. 53 · folio 78a
བཞིན་མེད་པ་དག་ཀྱང་སྟོང་པ་བསྒོམས་པས་སྟོང་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྟོང་པ་བསྒོམས་པས་སྟོང་པ་མཐོང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་འདི་སྐད་དུ་སྟོང་པར་མཐོང་བ་དེ་སྟོང་པ་ནི་མེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ཅི་ཞིག་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དེ་
བཞིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ནི་ཡང་དག་པར་ཅི་ཡང་མི་མཐོང་ངོ་། །ཅི་ཡང་མི་མཐོང་བ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ཡང་མེད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་སྒོམ་པ་ནི་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཅི་ཡང་མི་མཐོང་ངོ་། །གང་མཐོང་བ་ཡོད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་ངོ་། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་སྒོམ་མི་ནུས། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་མི་ཐོབ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རང་བཞིན་
མེད་པར་མཐོང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐོང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྟོང་པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་གྱི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་སྟོང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་སྟོང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་སྟོང་། བཟོད་
པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་སྟོང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་སྟོང་། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་སྟོང་། གཟུགས་ཀྱང་སྟོང་། མིག་ཀྱང་སྟོང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་སྟོང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་སྟོང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་
སྟོང་སྟེ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་སྟོང་པར་མཐོང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ང་གྲོང་ཁྱེར་སེར་སྐྱ་ན་བཞུགས་པ་ན། དགའ་བོ་ལ་ཁྱོད་མྱ་ངན་དང་། ཡི་སློང་བ་དང་། སྨྲེ་སྔགས་མ་འདོན་ཅིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། དགའ་བོས་གསོལ་པ།
བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གི་འཁོར་དང་གཉེན་ཐམས་ཅད་ཤི་ན་མྱ་ངན་ཇི་ལྟར་མི་བྱ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་བདག་དང་བཅས་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་འདིར་སྐྱེས་ལ། ཤཱཀྱའི་རིགས་གཅིག་པ་ཐམས་ཅད་གཉེན་ཉེ་བ་ཡིན་ན། ཇི་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉག་གཅིག་མྱ་ངན་མི་མཛད་
Vol. 53 · folio 78b
ཅིང་མདངས་སྔོན་པས་ཀྱང་གསལ་བར་གྱུར་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དགའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་གྲོང་ཁྱེར་སེར་སྐྱ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པར་མཐོང་ཡང་ངས་ནི་སྟོང་པ་ཞི་བ་ཅི་ཡང་མེད་པར་མཐོང་ངོ་། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཤཱཀྱའི་རིགས་ཀུན་ཉེ་བ་ཡིན་པར་
མཐོང་ཡང་། ངས་ནི་སྟོང་པ་བསྒོམས་པས་ཅི་ཡང་མེད་པར་མཐོང་ངོ་། །དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁྱོད་མྱ་ངན་དང་། སྡུག་བསྔལ་སྐྱེས་ལ། ང་ནི་སྔོན་བས་མདོག་གསལ་བར་གྱུར་ཏོ། །སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་ལྟར་སྟོང་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པའི་
ཕྱིར་མྱ་ངན་མི་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་དགུ་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་དམ་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ན་ནང་
གི་ཐ་མའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་དང་ལྡན་པ་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་སྒོམ་ཞིང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་ཞུགས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་སྟོན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མངོན་པར་སྟོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའམ། ལན་ཅིག་ཕྱིར་ལྡོག་པའམ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའམ། དགྲ་བཅོམ་པའམ། རང་སངས་རྒྱས་སམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ཚིག་དེ་
ལ་ཡིད་ཆེས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཡིད་མི་ཆེས་པ་ནི་འཁོར་བར་འཁོར་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་དུ་སྣང་བ་མཐོ་བཙུན་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་
ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་གང་དག་མདོ་སྡེ་འདི་ལ་བཀུར་སྟི་མི་བགྱིད། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཉེ་གནས་གཏི་མུག་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་བཤིག་པ། རྩོད་པར་དགའ་བ། མདོ་སྡེ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་སྤོང་ཞིང་མུ་སྟེགས་
Vol. 53 · folio 79a
ཅན་གྱི་གཙུག་ལག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡི་གེ་དང་། ཚིགས་བཅད་འདོན་ཅིང་ཀློག་སྟེ། མ་བརྟགས་པའི་རྫས་ཐམས་ཅད་འཆང་བ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་དག་ནི་ཙན་དན་བཟང་པོས་ཤིང་ངན་པ་རྗེ་བ་དང་། གསེར་གྱིས་ར་གན་
རྗེ་བ་དང་། དངུལ་གྱིས་ཞ་ཉེ་རྗེ་བ་དང་། དར་གྱིས་བལ་སྣམ་རྗེ་བ་དང་། ཟིལ་དངར་གྱིས་དུག་རྗེ་བ་དང་མཚུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཙན་དན་གྱིས་ཤིང་ངན་པ་རྗེ་ཞེ་ན། ངའི་ཉེ་གནས་དག་རྙེད་པ་དང་གྲགས་པའི་ཕྱིར་ཁྱིམ་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་སྡེ་འདི་དང་ཆོས་འཆད་དེ། ཁྱིམ་པ་
རྒྱགས་པས་ཉན་མི་འདོད་ནས་ཁྱིམ་པ་གོང་དུ་བཞག་སྟེ། དགེ་སློང་འོག་ཏུ་འདུག་ཅིང་བཟའ་བ་དང་། བཅའ་བ་བཟང་པོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྦྱར་ཏེ་བྱིན་ཡང་ཉན་དུ་མི་བཏུབ་པ་དེ་ནི་ཙན་དན་གྱིས་ཤིང་ངན་པ་རྗེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་གསེར་གྱིས་ར་གན་རྗེ་བ་ཞེ་ན། ར་གན་ནི་གཟུགས་
དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱའི་དཔེའོ། །གསེར་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དཔེ་སྟེ། ངའི་ཉེ་གནས་རྣམས་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་མནོས་པ་བཤིག་པ་དེ་ནི་གསེར་གྱིས་ར་གན་རྗེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་དངུལ་གྱིས་ཞ་ཉེ་རྗེ་བ་ཞེ་ན། དངུལ་ནི་དགེ་བ་བཅུའི་དཔེའོ། །
ཞ་ཉེ་ནི་མི་དགེ་བ་བཅུའི་དཔེ་སྟེ། ངའི་ཉེ་གནས་རྣམས་དགེ་བ་བཅུ་བཏང་ནས་མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤྱད་པ་དེ་ནི་དངུལ་གྱིས་ཞ་ཉེ་རྗེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དར་གྱིས་སྣམ་བུ་རྗེ་བ་ཞེ་ན། སྣམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲེལ་བ་དང་འཛེམ་པ་མེད་པའི་དཔེའོ། །དར་ནི་ཁྲེལ་བ་དང་འཛེམ་པ་ཡོད་པའི་
དཔེ་སྟེ། ངའི་ཉེ་གནས་རྣམས་ཁྲེལ་བ་དང་འཛེམ་པ་བཏང་སྟེ། ཁྲེལ་བ་དང་འཛེམ་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་ནི་དར་གྱིས་སྣམ་བུ་བརྗེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བདུད་རྩི་དུག་དང་རྗེ་བ་ཞེ་ན། དུག་ནི་རྙེད་པ་དང་གྲགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དཔེའོ། །བདུད་རྩི་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་
ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དཔེ་སྟེ། ངའི་ཉེ་གནས་རྣམས་རྙེད་པ་དང་གྲགས་པའི་ཕྱིར་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་བདག་རབ་ཏུ་སྟོད་ཅིང་། བདག་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ཐོབ་བོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ནི་བདུད་རྩིས་དུག་བརྗེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་ངན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་
Vol. 53 · folio 79b
པའི་མདོ་སྡེ་དམ་པ་འདི་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་སྤེལ་ཏོ། །དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཉེ་གནས་ཁ་ཅིག་མདོ་སྡེ་འདི་ཡི་གེར་བྲིས་ཤིང་གཟུངས་སུ་འཛིན་ཏེ་ཀློག་གམ། འདོན་ཅིང་འཆད་དམ། རྒྱས་པར་བྱེད་ན། དགེ་སློང་མ་རུངས་པ་དེ་དག་གིས་གསོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་
ནས་དགེ་སློང་མ་རུངས་པ་དེ་དག་ལྷན་ཅིག་འདུག་ནས། ཁྲིམས་དམ་པོ་འདི་དག་འཆའོ། །གལ་ཏེ་གང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་འདི་ཡི་གེར་བྲིས་ཤིང་འཛིན་ཏམ། ཀློག་གམ། འདོན་ཏམ། འབྱེད་ཅིང་སྟོན་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་མི་གནས།
ལྷན་ཅིག་མི་འདུག །གཏམ་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ངན་པར་ལྟ་བས་བྱས་པའོ། །ངན་པར་ལྟ་བ་ནི་སྟོན་པ་དྲུག་སྟེ། འདི་ནི་སྟོན་པ་དྲུག་གི་མདོ་སྡེ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་མ་ཡིན་
ནོ། །དེ་ཅི་ལྟ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ། བདག་མེད་པ། བདེ་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ལ། གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་སྨྲ་ན། དེ་ལ་ཅིའི་
ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་མདོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ། སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དགེ་སློང་རྣམས་རྫས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འཆང་དུ་གནང་ལ། སྟོན་པ་དྲུག་གིས་བཤད་པ་ལ་ནི་ཉེ་གནས་ལ་རྫས་ཐམས་ཅད་འཆང་དུ་མི་གནང་སྟེ། དེ་བས་ན་ཅིའི་
ཕྱིར་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཉེ་གནས་ལ། བའི་འོ་མ་ལས་གྱུར་པ་རོ་དམ་པ་ལྔ་དང་། ཤ་ལ་སོགས་པ་བཟར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་མ་བཅས་སོ། །སྟོན་པ་དྲུག་ནི་ལན་ཚྭ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་། བའི་འོ་མའི་རོ་
རྣམ་པ་ལྔ་དང་། སྣུམ་པ་དང་། ཁྲག་ལ་སོགས་པ་བཟར་མི་གནང་སྟེ། དེ་དག་བཟར་མི་གནང་བ་ལགས་ན་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་བཤད་དེ། མདོ་སྡེ་འདི་ལ་ཐེག་པ་
Vol. 53 · folio 80a
གཅིག་པུ་འབའ་ཞིག་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་འཆད་ན། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དམ་པའོ་ཞེས་བྱ། སངས་རྒྱས་ནི་མཐར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ་ཞེས་གསུངས་ལ། མདོ་སྡེ་འདི་ལས་སངས་རྒྱས་ནི་རྟག་པ། བདེ་
བ། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ་ཞེས་འཆད་དེ་མདོ་སྡེ་འདི་ནི་མདོ་སྡེ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་གྲངས་སུ་མ་གཏོགས་ཏེ་བདུད་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དག་ནི་ངའི་ཉེ་
གནས་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་འདི་ལ་དད་ཅིང་རྗེས་སུ་གཞོལ་མི་ནུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་དེའི་ཚེ་ན་སེམས་ཅན་གང་མདོ་སྡེ་འདི་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཙམ་ལ་དད་ཅིང་ཡིད་ཆེས་ན། དེ་ནི་ངའི་ཉེ་གནས་ཡང་དག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །
དེ་ལྟར་དད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་སྟེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་དུ་སྣང་བ་མཐོ་བཙུན་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་དེང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ་ལེགས་པར་བསྟན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་དངོས་པོ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་འདིའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་
རྟོགས་ཤིང་འཚལ་བར་གྱུར་ཏོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་འཚལ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅུང་ཟད་ཅིག་མཐོང་སྟེ། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་བདག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་
པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའམ། མདོ་སྡེ་དམ་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་དུ་སྣང་བ་མཐོ་བཙུན་དཔལ་
Vol. 53 · folio 80b
གྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བས། ཡོངས་སུ་དྲིས་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་མང་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལས་སངས་རྒྱས་ཡོད་དམ། སངས་རྒྱས་མེད་དམ། ཆོས་ཡོད་དམ། ཆོས་མེད་དམ།
དགེ་འདུན་ཡོད་དམ། དགེ་འདུན་མེད་དམ། སྡུག་བསྔལ་ཡོད་དམ། སྡུག་བསྔལ་མེད་དམ། ཀུན་འབྱུང་ཡོད་དམ། ཀུན་འབྱུང་མེད་དམ། འགོག་པ་ཡོད་དམ། འགོག་པ་མེད་དམ། ལམ་ཡོད་དམ། ལམ་མེད་དམ། བདེན་པ་ཡོད་དམ། བདེན་པ་མེད་དམ། བདག་ཡོད་
དམ། བདག་མེད་དམ། སྡུག་བསྔལ་ཡོད་དམ། སྡུག་བསྔལ་མེད་དམ། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡོད་དམ། ཡོངས་སུ་དག་པ་མེད་དམ། རྟག་པ་ཡོད་དམ། རྟག་པ་མེད་དམ། ཐེག་པ་ཡོད་དམ། ཐེག་པ་མེད་དམ། རང་བཞིན་ཡོད་དམ། རང་བཞིན་མེད་དམ། སེམས་ཅན་
ཡོད་དམ། སེམས་ཅན་མེད་དམ། སྲིད་པ་ཡོད་དམ། སྲིད་པ་མེད་དམ། ཡང་དག་པ་ཡོད་དམ། ཡང་དག་པ་མེད་དམ། རྒྱུ་ཡོད་དམ། རྒྱུ་མེད་དམ། འབྲས་བུ་ཡོད་དམ། འབྲས་བུ་མེད་དམ། བྱེད་པ་ཡོད་དམ། བྱེད་པ་མེད་དམ། ལས་ཡོད་དམ། ལས་མེད་དམ། རྣམ་
པར་སྨིན་པ་ཡོད་དམ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་དམ། སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་ཅི་དང་ཅི་འདོད་པ་དྲིས་ཤིག་དང་། ངས་དེ་དང་དེ་དག་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་ཁྱེད་ལ་བསྟན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ལྷའམ། མིའམ། བདུད་དམ། ཚངས་པའམ། དགེ་སློང་ངམ། བྲམ་ཟེ་
ལ་སོགས་པ་གང་གིས་དྲིས་ཀྱང་ངས་ལན་མི་ཐེབས་པ་མེད་དོ། །དེ་ནས་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེའི་ནང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེང་གེ་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་འདུག་པ་ལས་ལངས་ཏེ་གོས་ཚགས་བཅོས་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞབས་ལ་སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། པུས་མོའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ནས་
ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཀྱང་ཞུ་བ་ཞུ་སྙམ་སེམས་ཀྱིས་བསམས་པ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་འདྲིར་གནང་བའི་གོ་སྐབས་ཕྱེ་བ་ལེགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་མང་པོ་རྣམས་
Vol. 53 · folio 81a
ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམས་ཁྱེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལ་ལྷག་པར་བཀུར་སྟི་དང་རིམ་གྲོ་དང་བསྟི་སྟང་བསྐྱེད་དེ། སྤོས་དང་། མེ་ཏོག་དང་། རོལ་མོ་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། གདུགས་དང་། བ་དན་དང་། གོས་དང་། བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། མལ་
ཆ་དང་། ནད་ཀྱི་རྐྱེན་སྨན་དང་། གནས་ཁང་ལ་སོགས་པ་འབུལ་བ་དང་། བསུ་བ་དང་བསྐྱལ་བ་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདིས་ནི་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རབ་ཏུ་བསྐྲུན་ཏེ། བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པས་དེང་ངའི་སྤྱན་སྔར་སེང་གེའི་སྒྲ་བསྒྲག་སྙམ་སེམས་
སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་སེང་གེའི་རྒྱལ་པོ་ནི་བདག་གི་སྟོབས་དང་། མཆེ་བ་དང་། སྡེར་མོ་རྣོ་བར་ཤེས་པས་རྐང་ལག་བཞི་ས་ལ་བརྟེན་ཏེ། བྲག་ཕུག་ན་གནས་ཀྱང་མཇུག་མ་བརྡབས་ནས་སྒྲ་སྒྲོགས་སོ། །གང་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་རྣམས་དང་ལྡན་པ་ནི་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་ནུས་པར་རིག་པར་
བྱའོ། །སེང་གེའི་རྒྱལ་པོ་ཡང་དག་པ་ནི་ནང་པར་སྔར་ཕུག་ནས་བྱུང་སྟེ། རྣམ་པར་བསྒྱིངས་ནས་གླལ་ཏེ་ཕྱོགས་བཞིར་བལྟས་ནས། དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གི་ཕྱིར་སྒྲ་རབ་ཏུ་སྒྲོགས་སོ། །བཅུ་གཅིག་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པར་སེང་གེ་མ་ཡིན་པར་སྒྱུས་སེང་གེ་
ལྟར་འཆོས་པ་རྣམ་པར་གཞིག་པ་དང་། བདག་གི་མཐུ་རྩལ་སད་པ་དང་། གནས་དག་པར་བྱ་བ་དང་། བུ་རྣམས་གནས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། འགྲོ་བ་མང་པོ་འཇིགས་པའི་སེམས་མེད་པར་བྱ་བ་དང་། གཉིད་ལོག་པ་སད་པར་བྱ་བ་དང་། གཅན་གཟན་ལེ་ལོ་ཅན་ཐམས་ཅད་ལེ་ལོ་མེད་
པར་བྱ་བ་དང་། གཅན་གཟན་རྣམས་འཁོར་ཞིང་རྟེན་དུ་འགྱུར་བར་བྱ་བ་དང་། སྤོས་ཀྱི་བལ་གླང་ཆེན་པོ་གདུལ་བ་དང་། བུ་རྣམས་སློབ་པ་དང་། བདག་གི་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བརྒྱན་པ་དང་བཅུ་གཅིག་གོ། །གཅན་གཟན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སེང་གེའི་སྒྲ་ཐོས་ན། ཆུའི་རིགས་
ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཆུ་ཟབ་མོའི་གཏིང་དུ་གབ། སྐམ་སར་འགྲོ་བ་ནི་ཁུང་དུ་འབྲོས། འཕུར་བ་རྣམས་ནི་ས་ལ་ལྟུང་། སྤོས་ཀྱི་བལ་གླང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་མི་གཙང་བ་ཤོར་ཏེ་འབྲོས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ཇི་ལྟར་ཝས་ལོ་བརྒྱར་སེང་གེའི་ཕྱི་བཞིན་འགྲོ་ཡང་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་མི་ནུས་སོ། །
Vol. 53 · folio 81b
གང་སེ་གེའི་ཕྲུ་གུ་ལོ་གསུམ་ལོན་པ་དག་ནི་སེང་གེའི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་སྒྲ་སྒྲོགས་ནུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཆེ་བ་དང་། སྡེར་མོ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། དཔའ་བའི་སྟོབས་བཅུ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མཇུག་མ་དང་། བསམ་གཏན་བཞིའི་ཕུག་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་གནས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་ཏེ། བདུད་ཀྱི་དམག་རབ་ཏུ་བཅོམ་ནས་འཁོར་མང་པོ་རྣམས་ལ་སྟོབས་བཅུ་
བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་ངན་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱི་མགོན་དང་སྐྱབས་མཛད་དོ། །འཁོར་བས་འཇིགས་པ་རྣམས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་དེ། མ་རིག་པའི་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སད་པར་མཛད་ཅིང་། མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་རྣམས་འགྱོད་
པའི་སེམས་སྐྱེ་བར་མཛད་དོ། །ངན་པར་ལྟ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྟོན་ཅིང་སྟོན་པ་དྲུག་གིས་བསྟན་པ་དག་སེང་གེའི་སྒྲ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་མཛད་པ་དང་། འོད་སྲུང་རྫོགས་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་དྲེགས་པའི་སེམས་གཞིག་པ་དང་། ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱིས་འགྱོད་པའི་སེམས་
སྐྱེ་བར་མཛད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་ལྔ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོབས་དང་སེམས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་མཛད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་ལྟ་བའི་འཁོར་བཞི་པོས་ངན་པར་ལྟ་བའི་སྡེ་བཞི་ལ་འཇིགས་པ་མེད་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། ཚངས་
པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། ལྷའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཕུག་ནས་བྱུང་སྟེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ང་རྒྱལ་དང་དྲེགས་པ་ལ་སོགས་པ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་གླལ་བ་མཛད་དོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་བཞིར་ལྟའོ། །སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་བཞི་ཐོབ་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རྐང་ལག་བཞི་ས་ལ་བཙུགས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྣམ་པར་དགོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་སོ། །སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་
Vol. 53 · folio 82a
ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་ཏུ་གནས་ཤིང་། མི་འགྱུར་མི་འཕོ་བར་ངེས་པར་བཤད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་འབྲིང་དུ་བསྐལ་པ་གྲངས་
མེད་ཚད་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་གི་བར་དུ་འགྲོ་ཡང་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་མི་ནུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པས་གལ་ཏེ་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དེ་ནི་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་སེང་གེའི་སྒྲ་ཡང་ད་ལྟར་སེང་གེའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་བསྒྲགས་པར་བསམས་ཀྱིས། དེ་བས་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་དང་རིམ་གྲོ་དང་བཀུར་སྟི་གྱིས་ཤིག །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེང་གེའི་སྒྲ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ།
རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཞུ་བ་ཡོད་ན་ཅི་དང་ཅི་འདོད་པ་དྲིས་ཤིག །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེང་གེའི་སྒྲས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལགས། དོན་ཅི་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་
ཞེས་བགྱི། ཡང་ཇི་ལྟར་ན་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བགྱི། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཆིས་ན་ཅིའི་སླད་དུ་མི་མཐོང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཆིས་པས་བཅུ་པའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་ཆོས་ཅི་ལ་གནས་ན་གསལ་བར་མི་མཐོང་། སངས་རྒྱས་ནི་ཆོས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་བཞུགས་ན་གསལ་བར་གཟིགས། ས་བཅུ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མིག་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་གསལ་བར་མི་མཐོང་། སངས་རྒྱས་ནི་སྤྱན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་གསལ་བར་གཟིགས། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །གལ་ཏེ་གང་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ནི་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་གང་ཞེ་ན། ཡེ་ཤེས་དང་བསོད་ནམས་སོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཚོགས་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་དང་
Vol. 53 · folio 82b
ལྡན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཤེས་པ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པ་ཇི་ལྟ་བུའི་མིག་གིས་མཐོང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཇི་ལྟ་བུའི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་པའི་བར་དུ་ཤེས་སོ། །
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེང་གེའི་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་བགྱི། ཇི་ལྟར་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་བགྱི། རིགས་ཀྱི་བུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ས་དང་པོ་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་
ཞེས་བྱའོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་པའི་བར་དུའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་
དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དགུ་པའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་འདུས་བྱས་པ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ། སྲིད་པ་དང་བཅས་
པ། འབྲས་བུ་ཡོད་པ། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ། རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བུས་པ་མ་རབས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ། ཟག་པ་མེད་པ། སྲིད་པ་མེད་པ། འབྲས་བུ་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ། རྟག་ཏུ་གནས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ནི་
ཚོགས་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་དང་ལྡན་པས་དོན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་འདི་ཞུ་བ་ལ་སྤོབས་པར་གྱུར་ཏོ། །ངས་ཀྱང་ཚོགས་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་དང་ལྡན་པས་དོན་འདི་འདྲི་བའི་ལན་ཐེབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་གང་ཚོགས་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་དང་ལྡན་ན། རྣམ་པ་གཅིག་གམ་གཉིས་ཞེས་འདྲི་བའི་མི་རིགས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཅིག་དང་གཉིས་ཀྱིས་ལན་བཏབ་ཅེས་གསུངས། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་དང་གཉིས་མ་
Vol. 53 · folio 83a
མཆིས་སོ། །རྣམ་པ་གཅིག་དང་གཉིས་ནི་བུས་པ་མ་རབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཚོགས་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་མེད་ན། རྣམ་པ་གཅིག་དང་གཉིས་མི་ཤེས་སོ། །བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཚོགས་དེ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་དང་གཉིས་པ་ཤེས་སོ། །གང་ཆོས་རྣམས་ལ་གཅིག་གམ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པའི་དོན་དེ་ཡང་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གཅིག་གམ་གཉིས་མེད་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་གཅིག་མི་
གཉིས་པ་ཇི་ལྟར་བཤད། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་གཅིག་པ་དང་གཉིས་པ་ནི་བུས་པ་མ་རབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བུས་པ་མ་རབས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཅིག་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་ནི་འཁོར་བ་ཞེས་
བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་གཅིག་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཉིས་ནི་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མ་རིག་པ་ལ་སྲེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་བུས་པ་མ་རབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ལ། འཁོར་བ་ཡང་བུས་པ་མ་རབས་ཀྱི་
མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ནི་དྲི་བ་དང་ལན་བཏབ་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་འདྲི་བ་བརྟགས་པར་ཉོན་ཅིག་དང་། ངས་རྣམ་པར་དགྲོལ་ཞིང་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟོང་པའོ། །དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་དང་མི་སྟོང་པ་གཉིས་ཀ་མི་མཐོང་བའོ། །ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་ནི་སྟོང་པ་དང་། མི་སྟོང་པ་དང་། རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་
དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། བདག་མེད་པ་ཀུན་མཐོང་ངོ་། །སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་དོ། །མི་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །བདག་མེད་པའི་བར་དུ་ནི་འཁོར་བའོ། །བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་སྟོང་
Vol. 53 · folio 83b
པར་མཐོང་ལ། སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་མི་མཐོང་བ་ནི་ལམ་དབུ་མ་ཞེས་མི་བྱ། ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་བར་དུ་མི་མཐོང་ལ། བདག་མི་མཐོང་བ་ནི་ལམ་དབུ་མ་ཞེས་མི་བྱའོ། །ལམ་དབུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་
རྟག་པར་འགྱུར་ཞིང་འཕོ་བ་མེད་པ་སྟེ། མ་རིག་པས་ཁེབས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐོང་བར་མ་གྱུར་ཏོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་མཐོང་སྟེ། མི་སྟོང་པར་མི་མཐོང་བ་ནས། ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་བར་དུ་མཐོང་སྟེ། བདག་ཏུ་མི་
མཐོང་ངོ་། །དེ་བས་ན་དོན་དམ་པའི་སྟོང་པ་མ་ཐོབ་བོ། །དོན་དམ་པའི་སྟོང་པ་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ལམ་དབུ་མ་མི་སྤྱོད། ལམ་དབུ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་ལམ་དབུ་མ་མཐོང་བ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ངེས་པར་བདེ་བ་སྤྱོད་པ་དང་།
ངེས་པར་སྡུག་བསྔལ་སྤྱོད་པ་དང་། ངེས་པར་སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་སྤྱོད་པའོ། །ངེས་པར་བདེ་བ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་མཚམས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་གནས་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་
བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་བདེ་བ་ལ་རེག་པ་བཞིན་ནོ། །ངེས་པར་སྡུག་བསྔལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུས་པ་མ་རབས་རྣམས་སོ། །ངེས་པར་སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་སོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་
དང་བདེ་བ་ལ་ལམ་དབུ་མའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དེ། དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་མོད་ཀྱི་མི་མཐོང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དབུ་མའི་ས་བོན་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་ལམ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རབ་དང་། འབྲིང་དང་། ཐ་མའོ། །དེ་ལ་ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚངས་པ་དག་རྟག་པ་མེད་པ་ལ་ནོར་བར་རྟག་པར་ལྟ་བའོ། །
Vol. 53 · folio 84a
རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་མི་རྟག་པ་ལ་ནོར་བར་རྟག་པར་མཐོང་ལ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་རྟག་པ་ཡིན་པ་ལ་ནན་ཏན་གྱིས་མི་རྟག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའོ། །དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་རབ་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །
འབྲིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་སྟོང་པ་སྟེ། མི་རྟག་པ་ནི་རྟག་པར་མཐོང་། རྟག་པ་ནི་མི་རྟག་པར་མཐོང་བའོ། །དོན་དམ་པའི་སྟོང་པ་ནི་མཐའ་མ་ཞེས་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བུས་པ་མ་རབས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཅེས་ཀྱང་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་
ན། རབ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ལམ་ནི་རབ་མ་ཡིན། ཐ་མ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དེའི་ཕྱིར་ལམ་དབུ་མ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་འཁོར་བའི་ཐོག་མའི་མཐའ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པའོ། །དེ་
གཉིས་ཀྱི་བར་ན་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནི་ལམ་དབུ་མ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ལམ་དབུ་མ་དེས་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་གཞིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དབུ་མ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ལམ་དབུ་མའི་ཆོས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བས་
ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་རྟག་པ་བདེ་བ། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར། མི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་མེད་པ། བདག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཡང་དག་པར་ན། མི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་མེད་པ་
དང་། བདག་མེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མི་དབུལ་པོ་ཞིག་གི་ཁྱིམ་ན་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་ཡོད་དེ། དེས་མི་མཐོང་ན་མི་མཐོང་བའི་དབང་གིས་རྟག་པ་མེད། བདེ་བ་མེད། བདག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་མེད་དོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གཅིག་གིས་
དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་ཁྱོད་ཀྱི་ཁྱིམ་ན་རིན་པོ་ཆེ་གསེར་གྱི་གཏེར་ཡོད་ན། ཅི་སྟེ་འདི་ལྟར་དབུལ་ཕོངས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་མེད་པ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་མེད་པར་གྱུར་ཅེས་བྱས་ནས། དེ་ནས་ཐབས་ཀྱིས་དེ་མཐོང་བར་བྱས་སོ། །མཐོང་བར་
Vol. 53 · folio 84b
གྱུར་པས་མི་དེ་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱིས་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར། རྟག་པ་མེད། བདེ་བ་མེད། བདག་མེད། ཡོངས་སུ་དག་པ་མེད་དོ། །དགེ་
བའི་བཤེས་གཉེན་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ་མཐོང་བར་མཛད་དོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་བར་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐོབ་བོ། །གཞན་ཡང་རིགས་
ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ལྟ་བ་བསྐྱེད་པ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྟག་པ་དང་། ཆད་པའོ། །དེ་ལྟར་ལྟ་བ་དེ་གཉིས་ནི་ལམ་དབུ་མ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། རྟག་པ་མེད་པ་དང་། ཆད་པ་མེད་པ་ནི་ལམ་དབུ་མ་ཞེས་བྱའོ། །རྟག་པ་དང་ཆད་པ་མེད་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་
གཉིས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱའོ། །ཐེག་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་རྟོགས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐོབ་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོག་མོད་ཀྱི། སེམས་ཅན་རྣམས་
མ་རིག་པས་ཡོངས་སུ་ཁེབས་པའི་ཕྱིར་མི་མཐོང་སྟེ། ཇི་ལྟར་རི་བོང་དང་རྟས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཆུ་ཀླུང་རྒལ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་རྟོགས་པའི་
ཡེ་ཤེས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་ཡིན་ཏེ། དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ག་གོན་ནི་མཁྲིས་པའི་ནད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཁྲིས་པའི་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་
རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་རྒྱུ་ཡོད། རྒྱུའི་རྒྱུ་ཡོད། འབྲས་བུ་ཡོད། འབྲས་བུའི་འབྲས་བུ་ཡོད་དོ། །རྒྱུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་སོ། །རྒྱུའི་
Vol. 53 · folio 85a
རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །འབྲས་བུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །འབྲས་བུའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་
རྣམས་ནི་འབྲས་བུའོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྲས་བུར་འགྱུར་ཏེ། དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་མ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ལ། རྐྱེན་གྱི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་ལ། འབྲས་བུའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །སངས་
རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ནི་མི་སྐྱེ་མི་འགོག །རྟག་པ་མ་ཡིན། ཆད་པ་མ་ཡིན། གཅིག་གམ་གཉིས་མ་ཡིན། འོངས་པ་མ་ཡིན། སོང་བ་མ་ཡིན། རྒྱུ་མ་ཡིན། འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་
རྒྱུ་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བུའོ། །འབྲས་བུ་ཡིན་ལ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའོ། །རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ལྟ་བུའོ། །རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་
འབྲས་བུ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་མི་འགྱུར་མི་འཕོ་བའོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་ངས་མདོ་སྡེ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ནི་དོན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་སྟེ། ཤེས་པ་མེད། མཐོང་བ་མེད། བསམ་དུ་མེད་པས།
སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དོན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅེ་ན། ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་དང་སྤྱོད་པ་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཆད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི།
འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་འགོག་ཀྱང་སྟོར་བ་མེད་པ་དང་། བྱེད་པ་མེད་ཀྱང་བྱས་པའི་ལས་ཡོད་པ་དང་། མྱོང་བ་མེད་ཀྱང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོད་པ་དང་། མྱོང་བ་འགོག་པ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མི་འཇིག་མི་སྟོར་བ་དང་། གང་གིས་ཀྱང་སེམས་
Vol. 53 · folio 85b
ཅན་ཐམས་ཅད་འདུས་ཏེ་འབྱུང་བར་བསམས་པས་དཔགས་ཏེ་ཤེས་པ་མེད་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་དང་འགྲོགས་ཀྱང་མི་ཤེས་མི་མཐོང་བ་དང་། མི་མཐོང་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པས་ཐོག་མ་འབའ་ཞིག་མཐོང་ཡང་
ཐ་མ་མི་མཐོང་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་གཟིགས་སོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གསལ་བར་གཟིགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་མི་མཐོང་བས་རབ་ཏུ་འཁོར་
རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་དར་གྱི་སྲིན་བུ་དར་གྱི་སྒོ་ང་བྱེད་པ་རང་སྐྱེ་ཞིང་རང་འཆི་བ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ལས་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་ཕོ་ལོང་བརྡབས་པ་ལྟར་འཁོར་བར་རབ་ཏུ་འཁོར་རོ། །
རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བས་ན་ངས་མདོ་སྡེ་ཀུན་ལས་གལ་ཏེ་གང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་མཐོང་ན་ཆོས་མཐོང་ངོ་། །ཆོས་མཐོང་ན་སངས་རྒྱས་མཐོང་ཞེས་གསུངས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་
དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཐ་མ་དང་། བར་མ་དང་། རབ་དང་། རབ་ཀྱི་ཡང་རབ་བོ། །རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐ་མས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་སྟེ། མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཐོབ་
བོ། །རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྲིང་གིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་སྟེ། མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཐོབ་བོ། །རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་གསལ་བར་མི་མཐོང་སྟེ། མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་ས་བཅུ་ལ་གནས་སོ། །ཡེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡང་རབ་ནི་གསལ་བར་མཐོང་བས་བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཐོབ་བོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་དོན་དམ་པའི་སྟོང་པའོ། །དོན་དམ་པའི་སྟོང་པ་ནི་ལམ་དབུ་མའོ། །ལམ་དབུ་མ་ནི་སངས་རྒྱས་སོ། །སངས་
Source and licence
Text: Esukhia’s Derge Kangyur e-text (Esukhia/derge-kangyur · commit a582cf47) · public domain
Licence Public Domain · Evidence
README ของ Esukhia/derge-kangyur ที่ commit a582cf471b7c (เปิดอ่านแล้ว ๓ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public Domain work, and as such is also in the Public Domain." · สำเนาคำต่อคำ: data/kangyur-src/SOURCE-README.md
No translation — Tibetan only: there is no translation we are licensed to publish (84000’s translations are no-derivatives, non-commercial)
- Shown: the woodblock reading — Esukhia’s editorial marks ({original,normalised} · (error?,suggestion) · […] · #) are all kept in the data
- The Tibetan text is not in the collection search yet — the available tokenizer drops Tibetan vowel signs and would match the wrong words