This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Front matter of the printed edition
๙ ฉวชาตกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๙. ฉวชาดก ว่าด้วยการนั่งที่ไม่สมควร
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๔. จตุกกนิบาต] ๑. กาลิงควรรค ๙. ฉวชาดก (๓๐๙) ๙. ฉวชาดก (๓๐๙) ว่าด้วยการนั่งเรียนมนต์ไม่เหมาะสมเหมือนเรียนกับศพ (คนจัณฑาลโพธิสัตว์ไปลักมะม่วงในพระราชอุทยาน เห็นพระราชานั่งในที่สูง เรียนมนต์ ปุโรหิตนั่งในที่ต่ำสอนมนต์ จึงลงจากต้นมะม่วงมาตำหนิ ถูกพระราชา ตรัสถามแล้ว จึงกราบทูลว่า)
This unit’s Mahachula text is shown as one range after the Royal items (§33–36 in Mahachula numbering) Go to the Mahachula text
สพฺพํ อิทญฺจ มริกตํ อุโภ ธมฺมํ น ปสฺสเร อุโภ ปกติยา จุตา โย จายํ มนฺเต ฌาเปติ โย จ มนฺตํ อธียติ ฯ
กิจทั้งหมดที่เราทั้งสองกระทำแล้ว เป็นกิจลามก คนทั้ง ๒ ไม่เห็นธรรม คนทั้ง ๒ เคลื่อนแล้วจากปกติเดิม คือ อาจารย์นั่งบนอาสนะต่ำบอก มนต์ และศิษย์นั่งบนอาสนะสูงเรียนมนต์.
สาลีนํ โอทนํ ภุญฺเช สุจึ มํสูปเสจนํ ตสฺมา เอตํ น เสวามิ ธมฺมํ อิสีภิ เสวิตํ ฯ
เราบริโภคข้าวสุกแห่งข้าวสาลีขาวสะอาด ปรุงด้วยเนื้อ (ของพระราชา พระองค์นี้) เพราะเหตุนั้น เราจึงไม่ซ่องเสพธรรมนั้น ที่พวกฤาษี ซ่องเสพมาแล้ว.
ปริพฺพช มหา โลโก ปจนฺตญฺเญปิ ปาณิโน มา ตฺวํ อธมฺโม อาจริโต ตสฺมา กุมฺภมิวาภิทา ฯ
ท่านจงหลีกไปเสียเถิด ขึ้นชื่อว่าโลกกว้างใหญ่ แม้คนอื่นๆ ก็หุงต้มกิน เพราะเหตุนั้น อธรรมที่ท่านประพฤติมาแล้ว อย่าทำลายท่านเสียเลย ดุจก้อนหินต่อยหม้อให้แตก ฉะนั้น.
ธิรตฺถุ ตํ ยสลาภํ ธนลาภญฺจ พฺราหฺมณ ยา วุตฺติ วินิปาเตน อธมฺมจรเณน วาติ ฯ ฉวชาตกํ นวมํ ฯ ---------
ดูกรพราหมณ์ เราติเตียนการได้ยศ การได้ทรัพย์ และความประพฤติ เลี้ยงชีวิต ด้วยการทำตนให้ตกต่ำ หรือด้วยการประพฤติไม่เป็นธรรม. จบ ฉวชาดกที่ ๙.
Mahachula edition, §33–36 of this unit
Shown as one range for the whole unit, not placed under Royal items — at least one paragraph pairing fell below the threshold, so none is placed item by item rather than risk a wrong item
กิจที่เราทั้ง ๓ กระทำขึ้นนี้ทั้งหมดไม่ชอบธรรม เพราะคนทั้ง ๒ ไม่เห็นธรรมเนียม จึงเคลื่อนคลาดจากธรรมเนียมเดิม อาจารย์ผู้สอนมนต์นั่งต่ำ และศิษย์ผู้เรียนมนต์นั่งสูง (ปุโรหิตกล่าวว่า)
เราบริโภคข้าวสาลีสุก สะอาด ปรุงด้วยเนื้อ เพราะฉะนั้น เราจึงไม่ประพฤติธรรม ที่ฤๅษีทั้งหลายประพฤติกัน (พระโพธิสัตว์กล่าวว่า)
ท่านจงหลีกไป โลกนี้ยังกว้างใหญ่ แม้คนอื่นในชมพูทวีปก็ยังหุงข้าวกินกันอยู่ เพราะเหตุนั้น ขออธรรมที่ท่านได้ประพฤติมาแล้ว อย่าได้ทำลายท่านเหมือนหินทำลายหม้อเลย
พราหมณ์ น่าติเตียนการได้ยศ และการได้ทรัพย์สำหรับเลี้ยงชีวิต ซึ่งเป็นเหตุให้ประสบความพินาศ และประพฤติผิดธรรม ฉวชาดกที่ ๙ จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๑๖๓}
This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Commentary
Later explanatory literature — not the Buddha’s word
Text layerอรรถกถาexplains the พระไตรปิฎก1 work(s) · 37 paragraphs — loaded when you open it, not part of this page
Open this edition’s own page · ฉวชาดก ว่าด้วย การนั่งที่ไม่สมควรThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
How Mahachula paragraphs are matched
Three editions per item, in the order Pali → Royal Thai → Mahachula Thai · show all three or one at a time from the toolbar
at least one paragraph pairing fell below the threshold, so none is placed item by item rather than risk a wrong item