กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานการทำงานเกี่ยวกับรังสี พ.ศ. 2564
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
As promulgated — later amendments not consolidated256426 sections4 outline entries25 of 44 in กระทรวงแรงงานSource PDF · 8 pagesSource: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา · ตัวบทกฎหมายที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา — การพิจารณาของผู้ดำเนินการ (ไม่ใช่สัญญาอนุญาต ไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมาย) · sha256 8e72c246… · retrieved 2026-08-23 — full record at the end of the page
What edition is this?
This is the text as promulgated in the Royal Gazette in the year shown, not a consolidated edition. Sections later amended, added or repealed are not reflected — current enforcement status has not been checked.
Contents of this text
- หมวด ๑ บททั่วไป เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๘๑ กมาตรา ๓–๔ · 2 sections
- หมวด ๒ กำรควบคุมและป้องกันอันตรำยมาตรา ๕–๒๐ · 16 sections
- หมวด ๓ สัญลักษณ์ทำงรังสี สัญญำณเตือนภัย และระบบสัญญำณฉุกเฉินมาตรา ๒๑–๒๓ · 3 sections
- หมวด ๔ อุปกรณ์คุ้มครองควำมปลอดภัยส่วนบุคคล เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๘๑ กมาตรา ๒๔–๒๖ · 3 sections
Preamble
เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๘๑ ก หนา้ ๑๐ กฎกระทรวง กำหนดมำตรฐำนกำรทำงำนเกี่ยวกับรังสี พ.ศ. ๒๕๖๔ อำศัยอำนำจตำมควำมในมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๘ วรรคหนึ่ง แห่งพระรำชบัญญัติ ควำมปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. ๒๕๕๔ รัฐมนตรีว่ำกำรกระทรวง แรงงำนออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
All sections
Show as list- ๑
ให้ยกเลิกกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหารและกำรจัดการด้ำนควำมปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับรังสีชนิดก่อไอออน พ.ศ. ๒๕๔๗
- ๒
ในกฎกระทรวงนี้ “รังสี” หมำยควำมว่ำ คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้ำหรืออนุภำคใด ๆ ที่มีควำมเร็ว ซึ่งสำมำรถ ก่อให้เกิดกำรแตกตัวเป็นไอออนได้ในตัวกลำงที่ผ่ำนไป “ต้นกำเนิดรังสี” หมำยควำมว่ำ วัสดุกัมมันตรังสี เครื่องกำเนิดรังสี หรือวัสดุนิวเคลียร์ “วัสดุกัมมันตรังสี” หมำยควำมว่ำ ธำตุหรือสำรประกอบใด ๆ ที่องค์ประกอบส่วนหนึ่ง มีโครงสร้ำงภำยในอะตอมไม่คงตัว และสลำยตัวโดยปลดปล่อยรังสีออกมำ ทั้งที่มีอยู่ในธรรมชำติหรือ เกิดจำกกำรผลิต หรือกำรใช้วัสดุนิวเคลียร์ กำรผลิตจำกเครื่องกำเนิดรังสี หรือกรรมวิธีอื่นใด ทั้งนี้ ไม่รวมถึงวัสดุกัมมันตรังสีที่มีลักษณะเป็นวัสดุนิวเคลียร์ “เครื่องกำเนิดรังสี” หมำยควำมว่ำ เครื่องหรือระบบอุปกรณ์เมื่อมีกำรให้พลังงำนเข้ำไปแล้ว จะก่อให้เกิดกำรปลดปล่อยรังสีออกมำ และอุปกรณ์ตำมที่กำหนดในกฎกระทรวงที่ออกตำมกฎหมำย ว่ำด้วยพลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติที่ใช้ประกอบเป็นเครื่องกำเนิดรังสี “วัสดุนิวเคลียร์” หมำยควำมว่ำ
(๑) วัสดุต้นกำลัง ได้แก่
(ก) ยูเรเนียมที่มีอยู่ตำมธรรมชำติ ยูเรเนียมด้อยสมรรถนะ ทอเรียม หรือวัสดุอื่น ตำมที่กำหนดในกฎกระทรวงที่ออกตำมกฎหมำยว่ำด้วยพลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติ ทั้งนี้ รวมถึงสำรประกอบ หรือสำรผสมของธำตุหรือวัสดุดังกล่ำวตำมที่กำหนดในกฎกระทรวงที่ออกตำมกฎหมำยว่ำด้วยพลังงำน นิวเคลียร์เพื่อสันติ เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๘๑ ก หนา้ ๑๑
(ข) แร่หรือสินแร่ซึ่งประกอบด้วยวัสดุตำม
(ก) อย่ำงหนึ่งหรือหลำยอย่ำง โดยมีอัตรำ ควำมเข้มข้นตำมที่กำหนดในกฎกระทรวงที่ออกตำมกฎหมำยว่ำด้วยพลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติ
(๒) วัสดุนิวเคลียร์พิเศษ ได้แก่
(ก) พลูโทเนียม ยูเรเนียม ๒๓๓ ยูเรเนียมที่เสริมสมรรถนะด้วยยูเรเนียม ๒๓๓ หรือยูเรเนียม ๒๓๕ หรือสำรประกอบของธำตุดังกล่ำว
(ข) วัสดุใด ๆ ที่มีวัสดุตำม
(ก) อย่ำงหนึ่งหรือหลำยอย่ำงผสมเข้ำไป
(ค) วัสดุนิวเคลียร์พิเศษอื่นตำมที่กำหนดในกฎกระทรวงที่ออกตำมกฎหมำยว่ำด้วย พลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติ
(๓) วัสดุอื่นตำมที่กำหนดในกฎกระทรวงที่ออกตำมกฎหมำยว่ำด้วยพลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติ “เชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว” หมำยควำมว่ำ เชื้อเพลิงนิวเคลียร์ที่ผ่ำนกำรใช้งำนใน เครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์แล้ว และไม่นำไปใช้งำนในเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์อีก “กำกกัมมันตรังสี” หมำยควำมว่ำ วัสดุไม่ว่ำจะอยู่ในรูปของแข็ง ของเหลว หรือก๊ำซ ดังต่อไปนี้
(๑) วัสดุกัมมันตรังสีที่อยู่ภำยใต้กำรควบคุมตำมกฎหมำยว่ำด้วยพลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติ บรรดำที่ไม่อำจใช้งำนได้ตำมสภำพอีกต่อไป
(๒) วัสดุที่ประกอบหรือปนเปื้อนด้วยวัสดุนิวเคลียร์หรือวัสดุกัมมันตรังสีที่อยู่ภำยใต้ กำรควบคุมตำมกฎหมำยว่ำด้วยพลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติ ทั้งนี้ วัสดุที่ประกอบหรือปนเปื้อนดังกล่ำว ต้องมีค่ำกัมมันตภำพต่อปริมำณหรือกัมมันตภำพรวมสูงกว่ำเกณฑ์ปลอดภัยที่คณะกรรมกำรพลังงำน นิวเคลียร์เพื่อสันติกำหนดตำมกฎหมำยว่ำด้วยพลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติ
(๓) วัสดุอื่นใดที่มีกัมมันตภำพตำมที่คณะกรรมกำรพลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติกำหนด ตำมกฎหมำยว่ำด้วยพลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติ ทั้งนี้ ไม่รวมถึงเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว “ปริมำณรังสีสะสม” หมำยควำมว่ำ ผลรวมของปริมำณรังสีที่ร่ำงกำยได้รับ “พื้นที่ควบคุม” หมำยควำมว่ำ พื้นที่ที่ต้องมีมำตรกำรด้ำนควำมปลอดภัยในกำรทำงำน เกี่ยวกับรังสีและตรวจสอบกำรได้รับรังสี เพื่อควบคุมกำรได้รับรังสีหรือป้องกันกำรแพร่กระจำยของ กำรปนเปื้อนทำงรังสีของลูกจ้างซึ่งปฏิบัติงำนเกี่ยวกับรังสี “ลูกจ้างซึ่งปฏิบัติงำนเกี่ยวกับรังสี” หมำยควำมว่ำ ลูกจ้างซึ่งได้รับมอบหมำยให้ปฏิบัติงำน หรือทำหน้ำที่ที่เกี่ยวข้องกับรังสี
หมวด ๑ บททั่วไป เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๘๑ ก
2 sections- ๓
กำรแจ้งตำมกฎกระทรวงนี้ให้เป็นไปตำมแบบที่อธิบดีประกาศกำหนด และ ให้ดำเนินกำรโดยวิธีการทำงอิเล็กทรอนิกส์เป็นหลัก ในกรณีที่ไม่สำมำรถดำเนินกำรโดยวิธีการ ทำงอิเล็กทรอนิกส์ได้ ให้กำรดำเนินกำรดังกล่ำวกระทำ ณ สถำนที่ ดังต่อไปนี้
(๑) ในกรุงเทพมหานคร ให้กระทำ ณ สำนักงำนสวัสดิกำรและคุ้มครองแรงงำน กรุงเทพมหานครในเขตพื้นที่ที่สถำนประกอบกิจการซึ่งต้นกำเนิดรังสีนั้นตั้งอยู่
(๒) ในจังหวัดอื่น ให้กระทำ ณ สำนักงำนสวัสดิกำรและคุ้มครองแรงงำนจังหวัด ที่สถำนประกอบกิจการซึ่งต้นกำเนิดรังสีนั้นตั้งอยู่
(๓) สถำนที่อื่นตำมที่อธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมำยประกาศกำหนด โดยให้คำนึงถึง กำรอำนวยควำมสะดวกและกำรลดภำระแก่นำยจ้ำง
- ๔
กำรเก็บเอกสำรหรือหลักฐำนไว้ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบจะเก็บ โดยวิธีการทำงอิเล็กทรอนิกส์ก็ได้
หมวด ๒ กำรควบคุมและป้องกันอันตรำย
16 sections- ๕
ให้นำยจ้ำงแจ้งประเภทต้นกำเนิดรังสี ปริมำณรังสี และสถำนประกอบกิจการ ซึ่งต้นกำเนิดรังสีนั้นตั้งอยู่ รวมทั้งแจ้งข้อมูลเกี่ยวกับการอนุญาตหรือกำรแจ้งกำรครอบครองหรือใช้ ตำมกฎหมำยว่ำด้วยพลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติต่ออธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมำยภำยในเจ็ดวันนับแต่ วันที่นำต้นกำเนิดรังสีเข้ำมำในสถำนประกอบกิจการ ในกรณีที่มีกำรเปลี่ยนแปลงข้อมูลตำมวรรคหนึ่ง ให้นำยจ้ำงแจ้งต่ออธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดี มอบหมำยภำยในสิบห้ำวันนับแต่วันที่มีกำรเปลี่ยนแปลง
- ๖
บทบัญญัติในข้อ ๗ ข้อ ๘ ข้อ ๑๑ ข้อ ๑๒ ข้อ ๑๓ ข้อ ๑๔ ข้อ ๑๕ ข้อ ๑๖ ข้อ ๑๗ ข้อ ๑๘ ข้อ ๒๐ ข้อ ๒๑ ข้อ ๒๒ ข้อ ๒๓ ข้อ ๒๔ และข้อ ๒๕ มิให้ใช้บังคับ แก่นำยจ้ำงซึ่งมีต้นกำเนิดรังสีที่ไม่อยู่ภำยใต้กำรควบคุมตำมกฎหมำยว่ำด้วยพลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติ
- ๗
นำยจ้ำงต้องกำหนดพื้นที่ควบคุมโดยจัดทำรั้ว คอกกั้น หรือเส้นแสดงแนวเขต หรือ วิธีการอื่นที่เหมำะสม และจัดให้มีป้ำยสัญลักษณ์ทำงรังสีพร้อมข้อควำมเตือนภัยที่เหมำะสมอย่ำงน้อย เป็นภำษำไทยและภำษำอื่นที่ลูกจ้างสำมำรถเข้ำใจได้ แล้วแต่กรณี แสดงให้เห็นชัดเจนในบริเวณนั้น
- ๘
เมื่อกำหนดพื้นที่ควบคุมตำมข้อ ๗ ให้นำยจ้ำงมีหน้ำที่ต้องควบคุมดูแล ดังต่อไปนี้
(๑) ไม่ให้ลูกจ้างซึ่งไม่มีหน้ำที่ปฏิบัติงำนเกี่ยวกับรังสีหรือบุคคลภำยนอกเข้ำไปในพื้นที่ควบคุม เว้นแต่ได้รับอนุญำตจำกนำยจ้ำง ทั้งนี้ ต้องอยู่ภำยใต้กำรควบคุมดูแลของเจ้ำหน้ำที่ควำมปลอดภัย ทำงรังสี เจ้ำหน้ำที่ดำเนินกำรทำงเทคนิคเกี่ยวกับวัสดุนิวเคลียร์ หรือเจ้ำหน้ำที่ควำมปลอดภัย ในกำรทำงำนระดับหัวหน้ำงำน แล้วแต่กรณี เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๘๑ ก หนา้ ๑๓
(๒) ไม่ให้ลูกจ้างหรือบุคคลใดเข้ำพักอำศัยหรือพักผ่อน หรือนำอำหำร เครื่องดื่ม หรือบุหรี่ เข้ำไปในพื้นที่ควบคุม
(๓) ไม่ให้บุคคลใดนำต้นกำเนิดรังสีที่สำมำรถเคลื่อนย้ำยได้ออกไปนอกพื้นที่ควบคุม เว้นแต่ ได้ดำเนินกำรตำมมำตรกำรควำมปลอดภัยตำมกฎหมำยที่เกี่ยวข้อง
(๔) ไม่ให้บุคคลใดนำภำชนะหรือวัสดุซึ่งปนเปื้อนวัสดุกัมมันตรังสีหรือวัสดุนิวเคลียร์ออกไป นอกพื้นที่ควบคุม เว้นแต่ได้ดำเนินกำรตำมมำตรกำรควำมปลอดภัยตำมกฎหมำยที่เกี่ยวข้อง
- ๙
ห้ำมนำยจ้ำงให้ลูกจ้างซึ่งตั้งครรภ์หรืออยู่ระหว่ำงกำรให้นมบุตรปฏิบัติงำนเกี่ยวกับรังสี
- ๑๐
นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกฎ ข้อบังคับ ระเบียบ แนวปฏิบัติ ว่ำด้วยควำมปลอดภัย ในกำรทำงำนเกี่ยวกับรังสีซึ่งอย่ำงน้อยต้องมีข้อควำมเป็นภำษำไทยและภำษำอื่นที่ลูกจ้างสำมำรถเข้ำใจได้ แล้วแต่กรณี พร้อมทั้งปิดประกาศให้ลูกจ้างซึ่งปฏิบัติงำนเกี่ยวกับรังสีทรำบ ณ บริเวณพื้นที่ปฏิบัติงำน
- ๑๑
นำยจ้ำงต้องจัดให้มีมำตรกำรด้ำนควำมปลอดภัยทำงรังสีตำมกฎหมำยว่ำด้วย พลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติ เพื่อป้องกันมิให้ลูกจ้างซึ่งปฏิบัติงำนเกี่ยวกับรังสีได้รับปริมำณรังสีสะสม เกินปริมำณที่กำหนด
- ๑๒
นำยจ้ำงต้องจัดให้มีอุปกรณ์บันทึกปริมำณรังสีประจำตัวบุคคลและต้องควบคุม ให้ลูกจ้างซึ่งปฏิบัติงำนเกี่ยวกับรังสีใช้อุปกรณ์ดังกล่ำวตลอดเวลำที่ปฏิบัติงำน อุปกรณ์บันทึกปริมำณรังสีประจำตัวบุคคลตำมวรรคหนึ่งต้องมีลักษณะเป็นอุปกรณ์บันทึก ปริมำณรังสีที่ใช้สวมใส่หรือติดไว้ตำมส่วนต่ำง ๆ ของตัวลูกจ้าง เพื่อกำรบันทึกปริมำณรังสีสะสม ที่ลูกจ้างได้รับตำมช่วงเวลำของกำรปฏิบัติงำนเกี่ยวกับรังสีซึ่งสำมำรถอ่ำนค่ำได้โดยทันทีหรือนำไปวิเครำะห์ ผลในภำยหลัง
- ๑๓
นำยจ้ำงต้องจัดทำข้อมูลเกี่ยวกับปริมำณรังสีสะสมที่ลูกจ้างซึ่งปฏิบัติงำนเกี่ยวกับรังสี ได้รับเป็นประจำทุกเดือนหรือทุกสำมเดือนขึ้นอยู่กับประเภทของต้นกำเนิดรังสี และต้องแจ้งข้อมูล ปริมำณรังสีสะสมดังกล่ำวให้ลูกจ้างทรำบทุกครั้ง ทั้งนี้ กำรจัดทำข้อมูลปริมำณรังสีสะสมให้เป็นไป ตำมแบบที่อธิบดีประกาศกำหนด ในกรณีที่ลูกจ้างซึ่งปฏิบัติงำนเกี่ยวกับรังสีได้รับปริมำณรังสีสะสมเกินปริมำณที่กำหนด ตำมกฎหมำยว่ำด้วยพลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติ ให้นำยจ้ำงแจ้งปริมำณรังสีสะสมดังกล่ำวพร้อมหำสำเหตุ และกำรป้องกันแก้ไขต่ออธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมำยภำยในเจ็ดวันนับแต่วันที่ทรำบข้อมูลปริมำณ รังสีสะสม ทั้งนี้ กำรแจ้งให้เป็นไปตำมแบบที่อธิบดีประกาศกำหนด นำยจ้ำงต้องเก็บเอกสำรหรือหลักฐำนตำมวรรคหนึ่งและวรรคสองไว้ไม่น้อยกว่ำสองปีนับแต่ วันสิ้นสุดกำรจ้ำงลูกจ้างแต่ละรำยไว้ ณ สถำนประกอบกิจการ เพื่อให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัย ตรวจสอบ
- ๑๔
นำยจ้ำงซึ่งมีต้นกำเนิดรังสีประเภทที่ต้องมีใบอนุญำตตำมกฎหมำยว่ำด้วยพลังงำน นิวเคลียร์เพื่อสันติ ต้องจัดให้มีเจ้ำหน้ำที่ควำมปลอดภัยทำงรังสีหรือเจ้ำหน้ำที่ดำเนินกำรทำงเทคนิค เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๘๑ ก หนา้ ๑๔ เกี่ยวกับวัสดุนิวเคลียร์ตำมกฎหมำยว่ำด้วยพลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติอย่ำงน้อยหนึ่งคนประจำ สถำนประกอบกิจการตลอดระยะเวลาที่มีกำรทำงำนเกี่ยวกับรังสี นำยจ้ำงซึ่งมีต้นกำเนิดรังสีประเภทที่ต้องแจ้งกำรครอบครองหรือใช้ตำมกฎหมำยว่ำด้วย พลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติ ต้องจัดให้มีเจ้ำหน้ำที่ควำมปลอดภัยในกำรทำงำนระดับหัวหน้ำงำนอย่ำงน้อย หนึ่งคนประจำสถำนประกอบกิจการตลอดระยะเวลาที่มีกำรทำงำนเกี่ยวกับรังสี ในกรณีที่เจ้ำหน้ำที่ตำมวรรคหนึ่งหรือวรรคสองพ้นจำกหน้ำที่ นำยจ้ำงต้องจัดให้มีเจ้ำหน้ำที่ คนใหม่แทนนับแต่วันที่เจ้ำหน้ำที่คนเดิมพ้นจำกหน้ำที่
- ๑๕
นำยจ้ำงต้องควบคุมดูแลให้เจ้ำหน้ำที่ควำมปลอดภัยทำงรังสีหรือเจ้ำหน้ำที่ดำเนินกำร ทำงเทคนิคเกี่ยวกับวัสดุนิวเคลียร์ตำมกฎหมำยว่ำด้วยพลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติ หรือเจ้ำหน้ำที่ควำมปลอดภัย ในกำรทำงำนระดับหัวหน้ำงำน ปฏิบัติหน้ำที่ ดังต่อไปนี้
(๑) ให้คำแนะนำหรือคำปรึกษำแก่นำยจ้ำงและลูกจ้างเกี่ยวกับควำมปลอดภัยในกำรทำงำน เกี่ยวกับรังสี รวมทั้งให้คำแนะนำหรือคำปรึกษำแก่นำยจ้ำงในกำรจัดทำกฎ ข้อบังคับ ระเบียบ แนวปฏิบัติ ว่ำด้วยควำมปลอดภัยในกำรทำงำนเกี่ยวกับรังสี เพื่อให้ลูกจ้างใช้เป็นคู่มือในกำรปฏิบัติงำน
(๒) ตรวจตรำและควบคุมดูแลกำรปฏิบัติงำน สภำพกำรทำงำน กำรใช้ และกำรบำรุงรักษำวัสดุ อุปกรณ์ และเครื่องมือ รวมทั้งกำรทำควำมสะอำดและกำรกำจัดการปนเปื้อนทำงรังสีตำมข้อ ๑๗ แล้วรำยงำนนำยจ้ำงให้ดำเนินกำรปรับปรุงแก้ไข
(๓) จัดทำบันทึก สถิติ และสืบหำสำเหตุของกำรเกิดอุบัติเหตุและโรคที่เกิดขึ้นเกี่ยวเนื่องจำก รังสี แล้วรำยงำนนำยจ้ำงให้ดำเนินกำรปรับปรุงแก้ไข
(๔) ประเมินอันตรำยจำกรังสีในพื้นที่ปฏิบัติงำนของลูกจ้างตำมหลักวิธีทำงด้ำนรังสีและบันทึก เป็นหลักฐำนอย่ำงน้อยเดือนละหนึ่งครั้ง และนำมำวำงแผนหรือกำหนดแนวทำงป้องกันและระงับ อันตรำย
- ๑๖
นำยจ้ำงต้องจัดให้มีที่ล้ำงมือ ที่ล้ำงหน้ำ และที่อำบน้ำ เพื่อให้ลูกจ้างซึ่งปฏิบัติงำน เกี่ยวกับรังสีใช้หลังจำกปฏิบัติงำนหรือก่อนออกจำกพื้นที่ปฏิบัติงำนของลูกจ้าง และต้องจัดให้มีสถำนที่ ที่ปลอดภัยในกำรเก็บชุดทำงำนเพื่อให้ลูกจ้างซึ่งปฏิบัติงำนเกี่ยวกับรังสีถอดชุดทำงำนและเก็บไว้ใน สถำนที่ดังกล่ำว
- ๑๗
นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรทำควำมสะอำดชุดทำงำนที่ใช้ปฏิบัติงำนเกี่ยวกับรังสี สิ่งของ อุปกรณ์ เครื่องใช้ รวมทั้งสถำนที่ที่มีกำรปนเปื้อนวัสดุกัมมันตรังสีหรือวัสดุนิวเคลียร์ ให้เป็นไป ตำมกฎหมำยว่ำด้วยพลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติ
- ๑๘
นำยจ้ำงต้องจัดให้มีแผนเพื่อป้องกันและระงับอันตรำยจำกรังสีในกรณีเกิดเหตุฉุกเฉิน ทำงรังสี และต้องจัดให้มีกำรฝึกซ้อมตำมแผนดังกล่ำวอย่ำงน้อยปีละหนึ่งครั้ง และเก็บเอกสำรหรือ หลักฐำนกำรฝึกซ้อมไว้ ณ สถำนประกอบกิจการ ให้พนักงำนตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบ เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๘๑ ก หนา้ ๑๕ ในกรณีที่นำยจ้ำงจัดให้มีแผนเพื่อป้องกันและระงับอันตรำยจำกรังสีในกรณีเกิดเหตุฉุกเฉิน ทำงรังสีตำมกฎหมำยว่ำด้วยพลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติหรือกฎหมำยอื่น ให้ถือว่ำนำยจ้ำงได้จัดให้มีแผน ตำมวรรคหนึ่งแล้ว
- ๑๙
ในกรณีที่ต้นกำเนิดรังสีรั่วไหล หก หล่น หรือฟุ้งกระจำย เกิดอัคคีภัย หรือ เกิดเหตุฉุกเฉินทำงรังสีอันอำจเป็นเหตุให้ลูกจ้างประสบอันตรำย เจ็บป่วย หรือเสียชีวิต ให้นำยจ้ำง สั่งให้ลูกจ้างทุกคนหยุดกำรทำงำนและออกไปยังสถำนที่ที่ปลอดภัยทันที และให้นำยจ้ำงดำเนินกำร ตำมแผนเพื่อป้องกันและระงับอันตรำยจำกรังสีในกรณีเกิดเหตุฉุกเฉินทำงรังสีทันที
- ๒๐
นำยจ้ำงต้องเก็บรักษำ เคลื่อนย้ำย และขนส่งต้นกำเนิดรังสี รวมทั้งจัดการ กำกกัมมันตรังสีหรือเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว ให้เป็นไปตำมกฎหมำยว่ำด้วยพลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติ
หมวด ๓ สัญลักษณ์ทำงรังสี สัญญำณเตือนภัย และระบบสัญญำณฉุกเฉิน
3 sections- ๒๑
นำยจ้ำงต้องจัดให้มีสัญลักษณ์ทำงรังสีพร้อมข้อควำมเตือนภัยจำกรังสีแสดงให้เห็น อย่ำงชัดเจนบริเวณพื้นที่ควบคุม ต้นกำเนิดรังสี กำกกัมมันตรังสี และเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว ทั้งนี้ สัญลักษณ์ทำงรังสีพร้อมข้อควำมเตือนภัยดังกล่ำวให้เป็นไปตำมกฎหมำยว่ำด้วยมำตรฐำน ผลิตภัณฑ์อุตสำหกรรมหรือกฎหมำยว่ำด้วยพลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติ
- ๒๒
นำยจ้ำงต้องจัดให้มีสัญญำณไฟสีแดงหรือป้ำยสัญลักษณ์เตือนภัยให้เห็นได้ อย่ำงชัดเจนขณะที่มีกำรใช้งำนต้นกำเนิดรังสี
- ๒๓
นำยจ้ำงต้องจัดให้มีระบบสัญญำณฉุกเฉินในกรณีเกิดเหตุฉุกเฉินทำงรังสี เพื่อให้ลูกจ้างออกไปยังสถำนที่ที่ปลอดภัย โดยสัญญำณฉุกเฉิน ต้องมีลักษณะ ดังต่อไปนี้
(๑) ระบบสัญญำณฉุกเฉินต้องเปล่งเสียงให้ลูกจ้างซึ่งทำงำนภำยในอำคำรได้ยินอย่ำงทั่วถึง
(๒) อุปกรณ์ที่ทำให้เสียงของสัญญำณฉุกเฉินทำงำนต้องอยู่ในที่เด่นชัดและเข้ำไปถึงได้ง่ำย
(๓) สัญญำณฉุกเฉินจะต้องมีเสียงที่แตกต่ำงไปจำกเสียงที่ใช้ในสถำนประกอบกิจการทั่วไป และห้ำมใช้เสียงดังกล่ำวในกรณีอื่นที่ไม่เกี่ยวข้องกัน
(๔) กิจการสถำนพยำบำลหรือสถำนที่ที่ไม่ต้องกำรใช้เสียง ต้องจัดให้มีอุปกรณ์หรือมำตรกำร อื่นใดที่สำมำรถแจ้งเหตุได้อย่ำงมีประสิทธิภำพ เช่น สัญญำณไฟ รหัส นำยจ้ำงต้องจัดให้มีกำรทดสอบประสิทธิภำพในกำรทำงำนของระบบสัญญำณฉุกเฉินอย่ำงน้อย เดือนละหนึ่งครั้ง และเก็บเอกสำรหรือหลักฐำนกำรทดสอบไว้ ณ สถำนประกอบกิจการ ให้พนักงำน ตรวจควำมปลอดภัยตรวจสอบ
หมวด ๔ อุปกรณ์คุ้มครองควำมปลอดภัยส่วนบุคคล เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๘๑ ก
3 sections- ๒๔
นำยจ้ำงต้องจัดให้มีอุปกรณ์คุ้มครองควำมปลอดภัยส่วนบุคคล เช่น หมวกพลำสติก ถุงมือผ้ำหรือยำง รองเท้ำ เสื้อคลุมที่ทำด้วยฝ้ำยหรือยำง แว่นตำ ที่กรองอำกำศ เครื่องช่วยหำยใจ หรืออุปกรณ์อื่นที่จำเป็น ซึ่งมีคุณสมบัติที่สำมำรถป้องกันหรือลดอันตรำยจำกรังสีที่จะเข้ำสู่ร่ำงกำย เพื่อให้ลูกจ้างซึ่งปฏิบัติงำนเกี่ยวกับรังสีใช้หรือสวมใส่ตลอดเวลำขณะปฏิบัติงำน ทั้งนี้ ให้เป็นไป ตำมสภำพและลักษณะของงำน นำยจ้ำงต้องควบคุมดูแลให้ลูกจ้างซึ่งปฏิบัติงำนเกี่ยวกับรังสีใช้หรือสวมใส่อุปกรณ์คุ้มครอง ควำมปลอดภัยส่วนบุคคลตลอดเวลำขณะปฏิบัติงำน ในกรณีที่ลูกจ้างซึ่งปฏิบัติงำนเกี่ยวกับรังสีไม่ใช้หรือ ไม่สวมใส่อุปกรณ์คุ้มครองควำมปลอดภัยส่วนบุคคล นำยจ้ำงต้องสั่งให้ลูกจ้างดังกล่ำวหยุดปฏิบัติงำน ทันทีจนกว่ำจะได้ใช้หรือสวมใส่อุปกรณ์ดังกล่ำว
- ๒๕
นำยจ้ำงต้องดำเนินกำรเกี่ยวกับอุปกรณ์คุ้มครองควำมปลอดภัยส่วนบุคคล ดังต่อไปนี้
(๑) จัดทำคู่มือหรือเอกสำรเกี่ยวกับประโยชน์ วิธีการใช้ และวิธีการบำรุงรักษำอุปกรณ์ คุ้มครองควำมปลอดภัยส่วนบุคคล พร้อมทั้งแจกจ่ำยให้แก่ลูกจ้างซึ่งปฏิบัติงำนเกี่ยวกับรังสีทุกคน ทั้งนี้ คู่มือและเอกสำรอย่ำงน้อยต้องมีข้อควำมเป็นภำษำไทยและภำษำอื่นที่ลูกจ้างสำมำรถเข้ำใจได้ แล้วแต่กรณี
(๒) สำธิตเกี่ยวกับวิธีการใช้และวิธีการบำรุงรักษำอุปกรณ์คุ้มครองควำมปลอดภัยส่วนบุคคล ให้ลูกจ้างซึ่งปฏิบัติงำนเกี่ยวกับรังสีทรำบ
(๓) กำหนดมำตรกำรหรือข้อบังคับเกี่ยวกับกำรใช้และกำรบำรุงรักษำอุปกรณ์คุ้มครอง ควำมปลอดภัยส่วนบุคคลเป็นลำยลักษณ์อักษร พร้อมทั้งแจ้งให้ลูกจ้างซึ่งปฏิบัติงำนเกี่ยวกับรังสีทรำบ บทเฉพำะกำล
- ๒๖
ในกรณีที่นำยจ้ำงนำต้นกำเนิดรังสีเข้ำมำในสถำนประกอบกิจการก่อนวันที่ กฎกระทรวงนี้มีผลใช้บังคับ ให้นำยจ้ำงแจ้งประเภทต้นกำเนิดรังสี ปริมำณรังสี และสถำนประกอบ กิจการซึ่งต้นกำเนิดรังสีนั้นตั้งอยู่ รวมทั้งแจ้งข้อมูลเกี่ยวกับการอนุญาตหรือกำรแจ้งกำรครอบครอง หรือใช้ตำมกฎหมำยว่ำด้วยพลังงำนนิวเคลียร์เพื่อสันติต่ออธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมำยภำยใน สำมสิบวันนับแต่วันที่กฎกระทรวงนี้มีผลใช้บังคับ ในกรณีที่มีกำรเปลี่ยนแปลงข้อมูลตำมวรรคหนึ่ง ให้นำยจ้ำงแจ้งต่ออธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดี มอบหมำยภำยในสิบห้ำวันนับแต่วันที่มีกำรเปลี่ยนแปลง ให้ไว้ ณ วันที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖4 สุชำติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่ำกำรกระทรวงแรงงาน เลม่ ๑๓๘ ตอนที่ ๘๑ ก หนา้ ๑๗ หมำยเหตุ :- เหตุผลในกำรประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๘ วรรคหนึ่ง แห่งพระรำชบัญญัติควำมปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. ๒๕๕๔ บัญญัติให้นำยจ้ำงบริหำร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภำพแวดล้อม ในกำรทำงำน ให้เป็นไปตำมมำตรฐำนที่กำหนดในกฎกระทรวง และเพื่อให้กำรทำงำนเกี่ยวกับรังสีมีมำตรฐำน อันจะทำให้ลูกจ้างมีควำมปลอดภัยในกำรทำงำนมำกขึ้น จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้
Notes and footnotes
หนา้ ๑๒
หนา้ ๑๖
Where this text comes from
- File published by
- สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาCouncil of State law index
- Council of State index entry
- https://www.ocs.go.th/searchlaw/law-index/item/13237ตัวบทกฎหมายที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา — การพิจารณาของผู้ดำเนินการ (ไม่ใช่สัญญาอนุญาต ไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมาย) — The licence is declared on this dataset record — it is the licence evidence for the whole text
- Source file
- https://www.ocs.go.th/searchlaw/power_link/download/eyJ1dWlkIjoiMjcyMzY1M2YtMTgwZS00MjAzLWFiMWMtNzc5NGM2OWIzNzVmIiwiZmlsZW5hbWUiOiLguIQwMTE0IOC4geC4juC4geC4o-C4sOC4l-C4o-C4p-C4hyAyNTY0LTgx4LiBLTEwLlBERiJ9.TS3Rg01ODX0CBJ_nJbOzFiFy5ceKGt6aeAEEkYQOeMQ8 pages
- File checksum
- sha256:8e72c24633a37c99884b3d977755cf11da6794af98730cf3676caa4bed80a367Pulled at 2026-08-23T22:50:48.177Z
- Text condition against the source
- Checked by three methods; no defect found"No defect found" is not "correct" — all three methods have blind spots, listed on the methodology page
- Text extraction
- pdftotext -layout บน ToUnicode ที่ซ่อม (repair-tounicode.py)Passed ai-law’s gates: ToUnicode repair · SARA AM restored · contiguous sections · OCR witness