๑. หัตถิทายกเถราปทาน (๒๑๑) เล่ม ๓๒
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พาวีสติโม หตฺถิวคฺโค ปฐมํ หตฺถิทายกตฺเถราปทานํ (๒๑๑)
๒๑๓|๒๑๓.๑| สิทฺธตฺถสฺส ภควโต ทิปทินฺทสฺส ตาทิโน นาคเสฏฺโฐ มยา ทินฺโน อีสาทนฺโต อุรูฬฺหโว ฯ |๒๑๓.๒| อุตฺตมตฺถํ อนุโภมิ สนฺติปทมนุตฺตรํ นาคทานํ มยา ทินฺนํ สพฺพโลกหิเตสิโน ฯ |๒๑๓.๓| จตุนวุเต อิโต กปฺเป ยํ นาคมททึ ตทา ทุคฺคตึ นาภิชานามิ นาคทานสฺสิทํ ผลํ ฯ |๒๑๓.๔| อฏฺฐสตฺตติกปฺปมฺหิ โสฬสาสึสุ ขตฺติยา สมนฺตปาสาทิกา นาม จกฺกวตฺตี มหพฺพลา ฯ |๒๑๓.๕| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา หตฺถิทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ หตฺถิทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๒๒. หัตถิวรรค] ๑. หัตถิทายกเถราปทาน ๒๒. หัตถิวรรค หมวดว่าด้วยพระหัตถิเป็นต้น ๑. หัตถิทายกเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระหัตถิทายกเถระ (พระหัตถิทายกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
ข้าพเจ้าได้ถวายช้างเชือกซึ่งประเสริฐ มีงางอนงาม ควรเป็นราชพาหนะแด่พระผู้มีพระภาคพระนามว่าสิทธัตถะ ผู้เป็นจอมแห่งเทวดาและมนุษย์ ผู้คงที่
ข้าพเจ้าบรรลุสันติบทอันเป็นประโยชน์สูงสุดซึ่งยอดเยี่ยม เพราะข้าพเจ้าได้ถวายช้างแด่พระผู้มีพระภาค ผู้แสวงหาประโยชน์เกื้อกูลแก่สัตว์โลกทั้งปวง
ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ถวายช้างไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายช้าง
ในกัปที่ ๗๘ (นับจากกัปนี้ไป) ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๑๖ ชาติ พระนามว่าสมันตปาสาทิกะ มีพลานุภาพมาก
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระหัตถิทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้หัตถิทายกเถราปทานที่ ๑ จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๓๗๙}
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อรรถกถาวรรคที่ ๒๑ เป็นต้น
เบื้องหน้าต่อแต่นี้ไป ทุกๆ เรื่องทั้งหมด ข้าพเจ้าจักทำการพรรณนาเฉพาะบทที่ยากเท่านั้น ส่วนในวรรคที่ ๒๑, ๒๒ และ ๒๓ ชื่อของพระเถระทั้งหมดได้แล้วด้วยบุญที่ตนเองได้กระทำไว้ จะต่างกันก็แต่เพียงบุญที่กระทำไว้เท่านั้น, ชื่อและพระนครที่ประทับอยู่ของพระพุทธเจ้าทุกๆ พระองค์ผู้ทรงให้พยากรณ์เหล่านั้น แม้ทั้งหมดก็ง่ายทั้งนั้นแล เพราะมีเนื้อความตามที่ได้กล่าวไว้แล้วในหนหลังแล.
ส่วนเนื้อความแห่งคาถาอปทาน บัณฑิตก็พอจะรู้ได้โดยง่ายทีเดียวด้วยการประกอบเทียบกับเนื้อความแล. -----------------------------------------------------
อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๒๐. ตมาลปุปผิยวรรค ๖. กิสลยปูชกเถราปทาน (๑๙๖)