๑. วิธูปนทายกเถราปทาน (๕๑) เล่ม ๓๒

ข้าพเจ้าได้ถวายพัดวีชนีเล่มหนึ่งแด่พระพุทธเจ้า พระนามว่าปทุมุตตระ ผู้เจริญที่สุดในโลก ผู้เป็นจอมแห่งเทวดาและมนุษย์ ผู้คงที่เช่นนั้น

ข้าพเจ้าทำจิตของตนให้เลื่อมใส ประนมมืออภิวาทพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้ว มุ่งหน้าหลีกไปทางทิศเหนือ

พระศาสดาผู้ทรงเป็นผู้นำชั้นเลิศของโลก ทรงจับพัดวีชนีแล้ว ประทับยืนอยู่ในท่ามกลางหมู่ภิกษุ ได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า

ด้วยการถวายพัดวีชนีเล่มนี้และด้วยการตั้งจิตไว้มั่น ผู้นี้จักไม่ตกวินิบาตนรกถึง ๑๐๐,๐๐๐ กัป

ข้าพเจ้าบำเพ็ญเพียร มีจิตเด็ดเดี่ยว มีใจตั้งมั่นในเจโตคุณ มีอายุ ๗ ขวบ ก็ได้บรรลุอรหัตตผล

ในกัปที่ ๖๐,๐๐๐ (นับจากกัปนี้ไป) ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๑๖ ชาติ มีพระนามว่าพีชมานะ มีพลานุภาพมาก

อปทานของท่านพระวิธูปนทายกเถระมีคำเริ่มต้นว่า ปทุมุตฺตรพุทฺธสฺส ดังนี้.

พระเถระแม้นี้ได้บำเพ็ญบุญสมภารไว้ในพระชินเจ้าผู้ประเสริฐองค์ก่อนๆ สั่งสมบุญทั้งหลายอันเป็นอุปนิสัยแห่งพระนิพพานในภพนั้นๆ ในกาลแห่งพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ บังเกิดในเรือนมีตระกูลแห่งหนึ่ง บรรลุนิติภาวะแล้ว สมบูรณ์ด้วยสมบัติ เกิดศรัทธา เลื่อมใสในพระผู้มีพระภาคเจ้า ในกาลเป็นคฤหัสถ์ได้สร้างพัดวีชนีอันสำเร็จด้วยทองเงิน แก้วมุกดาและแก้วมณี ถวายแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า,

ด้วยบุญกรรมนั้น ท่านท่องเที่ยวไปในเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย เสวยสมบัติทั้งสอง.

ในกาลแห่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าของเราทั้งหลายนี้เสด็จอุบัติแล้ว ท่านบังเกิดในเรือนมีตระกูลแห่งหนึ่ง ตบแต่งมีเหย้าเรือนแล้ว เห็นโทษในการครองเรือนและเห็นอานิสงส์ในบรรพชา เพียบพร้อมด้วยศรัทธา บวชในพระศาสนาเจริญวิปัสสนา ไม่นานก็บรรลุพระอรหัตแล้ว.

ท่านหวนระลึกถึงบุพกรรมของตน เพราะบุญกรรมนั้น เราได้โลกุตรสมบัตินี้ รู้กรรมนั้นโดยประจักษ์ เมื่อจะประกาศปุพพจริตาปทาน จึงกล่าวคำมีอาทิว่า ปทุมุตฺตรพุทฺธสฺส ดังนี้.

คำนั้นมีอรรถอันท่านกล่าวไว้ในหนหลังแล้วแล.

บทว่า วีชนิกา มยา ทินฺนา ความว่า ชื่อว่าวีชนี เพราะอรรถว่ายังความเร่าร้อนของสัตว์ทั้งหลายผู้เร่าร้อนอยู่ ให้ดับโดยพิเศษ คือยังลมอันมีความเยือกเย็นให้เกิด.

พัดวีชนีนั้น ชื่อว่าวีชนิกา. พัดวีชนีนั้นสำเร็จด้วยรัตนะ ๗ รุ่งโรจน์อยู่ เราได้สร้างถวายแล้ว. จบอรรถกถาวิธูปนทายกเถราปทาน -----------------------------------------------------