འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ

ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨཱརྱ་ཨཥྚ་ད་ཤ་སཱ་ཧ་སྲི་ཀཱ་པྲཛྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ནཱ་མ་མཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

เล่ม ๓๑ · หน้า 56a

དག་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བས་བསྡུ་བར་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བས་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །གང་དག་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་དགོད་པར་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །གང་དག་ལན་ཅིག་ཕྱིར་

འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་དགོད་པར་བྱ་བ་དང་། གང་དག་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་དགོད་པར་བྱ་བ་དང་། གང་དག་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་དགོད་པར་བྱ་བ་དང་། གང་དག་རང་བྱང་ཆུབ་ལ་དགོད་པར་བྱ་བ་དང་། གང་དག་བྱང་ཆུབ་ལ་དགོད་པར་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དེ།

ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་རྫུ་འཕྲུལ་བྱ་བ་རྣམ་པ་དུ་མ་དག་བྱེད་ཅིང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ཏུ་འགྲོ་སྟེ། འདོད་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་ཏུ་རིན་པོ་ཆེ་ཇི་ལྟ་བུ་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རིན་པོ་ཆེ་དག་མངོན་པར་སྤྲུལ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་

བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་འགྲོའོ། །དེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་མཐོང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དེ། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་

ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ཅི་འདྲ་བ་དག་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཞན་དག་ན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་། ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་དག་ཀྱང་དེར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་

རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དག་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དེས་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པ་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་

ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ཙམ་དུ་གཟུགས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཅིང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཏེ། དགེ་བའམ། མི་དགེ་བའམ། འཇིག་རྟེན་པའམ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའམ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་

เล่ม ๓๑ · หน้า 56b

འམ། ཟག་པ་མེད་པའམ། འདུས་བྱས་སམ། འདུས་མ་བྱས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་དེ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ན་ཡང་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་ལོངས་སྤྱོད་དང་། ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །

དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། མཚན་མ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །

ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདུན་ཅུ་རྩ་གཅིག་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་

ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཚན་མ་མ་མཆིས་པ་དང་། རྩོལ་བ་མ་མཆིས་པ་དང་། མ་འདྲེས་པ་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་།

བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ལགས། ཟག་པ་མ་མཆིས་པའི་ཆོས་འདི་དག་ལ་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་དུ་བགྱི་བ་གདགས་ལགས། འདི་དག་ལ་ཐ་དད་དུ་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟར་མཆིས་ལགས།

སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ནང་དུ་འདུས་པ་ལགས། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ནང་དུ་འདུས་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཚན་ཉིད་མ་མཆིས་

པའི་ཆོས་འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མ་མཆིས་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་དུ་བགྱི་བ་གདགས་པར་འགྱུར་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་

เล่ม ๓๑ · หน้า 57a

དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་གནས་ཏེ། སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད། བཟོད་པ་སྒོམ་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད། བསམ་གཏན་རྣམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱེད།

ཤེས་རབ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །བྲག་ཅ་ལྟ་བུའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་གནས་ཏེ། སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད། བཟོད་པ་སྒོམ་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད། བསམ་གཏན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱེད། ཤེས་རབ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །མིག་ཡོར་

ལྟ་བུ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་གནས་ཏེ། སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད། བཟོད་པ་སྒོམ་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱེད། ཤེས་རབ་སྒོམ་པར་བྱེད་

དོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ། མཚན་ཉིད་མེད་པའོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ནི་བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་དང་། མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། མཚན་ཉིད་མེད་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྨི་ལམ་ལ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅི་ཡང་མེད་ལ། བྲག་ཅ་དང་།

མིག་ཡོར་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། སྒྱུ་མ་དང་། སྤྲུལ་པ་ལ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་དོ། །གང་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་གོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བས་ན་རྣམ་གྲངས་དེས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་སྦྱིན་

པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་། སྦྱིན་པ་པོའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་། ལེན་པ་པོའི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་གིས་དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་

པར་བྱེད་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་

เล่ม ๓๑ · หน้า 57b

འདི་དག་ལ་གནས་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཚད་མེད་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་

བ་བཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་དང་། དབང་པོ་ལྔ་དང་། སྟོབས་ལྔ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་དང་། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་

པར་བྱེད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་

བྱེད་དོ། །གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ལྔ་བརྒྱ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅྭ་བརྒྱད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་འཕགས་པ་

ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་འདི་དག་ལ་གནས་ཏེ། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དག་ཏུ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་སོང་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་དེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ལ་རིམ་གྲོ་ཡང་བྱེད་དོ། །དེར་ལོངས་སྤྱོད་དག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་

དོན་ཡང་བྱེད་དོ། །དེར་སེམས་ཅན་གང་དག་སྦྱིན་པས་བསྡུ་བར་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་སྦྱིན་པས་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །གང་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བསྡུ་བར་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །གང་དག་བཟོད་པས་བསྡུ་བར་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་བཟོད་པས་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །གང་དག་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བསྡུ་

བར་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །གང་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསྡུ་བར་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྡུ་བར་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་བར་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དགེ་བའི་

เล่ม ๓๑ · หน้า 58a

ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྡུད་པར་བྱེད་དེ། དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་འཁོར་བ་ཡང་ལེན་པར་བྱེད་ལ། འཁོར་བ་ན་ཡོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ལྷ་དང་མིའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་ཀྱང་འཛིན་པར་བྱེད་དེ། ཕུན་

སུམ་ཚོགས་པ་དེ་དག་གིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་རྟོགས་པས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཤེས་ལ། དེ་ལ་གནས་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཤེས་ལ་དེ་ལ་གནས་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །ཕྱིར་

མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཤེས་ལ་དེ་ལ་གནས་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་ལ་དེ་ལ་གནས་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །རང་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཤེས་ལ་དེ་ལ་གནས་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་ནས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་

ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དག་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཤེས་ལ། སངས་རྒྱས་

ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཤེས་སོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་གནས་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་

པར་བྱེད་དོ། །བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་དང་། མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང་། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་གནས་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་རྟོགས་ལ། བྲག་ཅ་

ལྟ་བུ་དང་། མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ཀྱང་རྟོགས་ནས་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཉམས་པ་དང་། སྐྱོན་མེད་པ་དང་། མ་འདྲེས་པ་དང་། མ་འཆོལ་བ་དང་། ནག་ནོག་མེད་པ་

เล่ม ๓๑ · หน้า 58b

དང་། དབང་འབྱོར་པ་དང་། མཁས་པས་བསྔགས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པ་དང་། འཕགས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་དུ་གཏོགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་གནས་ནས་ཡང་དག་པར་བླང་བ། བརྡ་ཅན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སྡོམ་པའི་ཚུལ་

ཁྲིམས་དང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་ངོ་། །དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ལྟ་བུ་དག་དང་ལྡན་ཡང་འདིས་བདག་རྒྱལ་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དག་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེའམ། བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དག་དང་། ཁྱིམ་བདག་

གི་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དག་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེ་འམ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་འམ། ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་ཅིག་ཅེའམ། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེའམ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་སམ། འཐབ་

བྲལ་བ་རྣམས་སམ། དགའ་ལྡན་པ་རྣམས་སམ། འཕྲུལ་དགའ་བ་རྣམས་སམ། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་། སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེའམ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེའམ། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུའམ། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་

འམ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དམ། རང་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་པས་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་མེད་

པའི་ཆོས་ཀྱིས་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཆོས་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའམ། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའམ། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་

ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་

เล่ม ๓๑ · หน้า 59a

པར་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཞུགས་ཏེ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་ནས། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་ཅིང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཐོབ་ལ། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ལྔ་བརྒྱ་ལ་

གནས་ནས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ཐོབ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་འགྲོ་ཞིང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཡང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་འཁོར་བའི་འགྲོ་བ་ལྔར་ཡང་

འཁོར་ལ་འཁོར་བ་ན་སྤྱོད་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཀྱང་གོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྤྲུལ་པ་ནི་འགྲོ་བ་དང་། འགྲེང་བ་དང་། འདུག་པ་དང་། ཉལ་བར་ཡང་བྱེད་ལ་དེ་ལ་འགྲོ་བ་དང་། འོང་བ་དང་། གནས་པ་དང་། འདུག་པ་དང་། ཉལ་བ་ཡང་མེད་དེ། དེ་ནི་

སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡང་བྱེད་ལ། སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཆོས་

ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཏེ། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་དག་བཏུལ་ནས་ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་འགའ་ཡང་མ་མཐོང་ནས། དེས་ཚེའི་འདུ་བྱེད་པོར་ཏེ། སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ་ནས་

ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །རབ་འབྱོར་སྤྲུལ་པ་དེས་ཀྱང་བསྐལ་པ་འདས་ཀྱི་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཏེ། སྤྲུལ་པ་དེ་ལ་ཡང་

གཟུགས་སམ། ཚོར་བའམ། འདུ་ཤེས་སམ། འདུ་བྱེད་རྣམས་སམ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དངོས་པོ་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་སེམས་ཅན་དང་། སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པ་ཡང་མི་དམིགས་ལ། སེམས་ཅན་

เล่ม ๓๑ · หน้า 59b

རྣམས་ཀྱི་དོན་ཀྱང་བྱེད་དོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནང་དུ་འདུས་པར་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་དང་། བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་དང་། མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་གནས་ནས་མཚན་

ཉིད་མེད་པའི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་གནས་ནས། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་

ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཟོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་གི་བར་དུ་བར་

སྐབས་དེར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལྷགས་ནས། སྤྱོས་སམ། བརྒྱད་དམ། ཚོགས་པར་མི་དབྱུང་བའམ། ཚིག་རྩུབ་པོ་བརྗོད་ཀྱང་རུང་། བོང་བ་དང་། དབྱུག་པ་དང་། མཚོན་གྱིས་བསྣུན་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་

རྫོགས་པར་བྱེད་འདོད་པས་སུ་ཞིག་བདག་ལ་སྤྱོ་བར་བྱེད་ཅེའམ། བརྒྱད་པར་བྱེད་ཅེའམ། ཚོགས་པར་མི་དབྱུང་བའམ། ཚིག་རྩུབ་པོ་རྗོད་པར་བྱེད་ཅེའམ། བོང་བ་དང་། དབྱུག་པ་དང་། མཚོན་ཆས་བསྣུན་པར་བྱེད་ཅེས་འཁྲུག་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་གཅིག་ཙམ་ཡང་བསྐྱེད་པར་

མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པར་བཟོད་ན། དེ་ལ་སུ་ཞིག་བདག་ལ་སྤྱོ་བར་བྱེད་ཅེའམ། བརྒྱད་པར་བྱེད་ཅེའམ། ཚོགས་པར་མི་དབྱུང་བའམ། ཚིག་རྩུབ་པོ་རྗོད་པར་བྱེད་ཅེའམ། བོང་བ་དང་། དབྱུག་པ་དང་། མཚོན་ཆས་བསྣུན་པར་བྱེད་ཅེས་

เล่ม ๓๑ · หน้า 60a

བྱ་བར་དབྱུང་བར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། དེ་དེ་ལྟར་རྟོག་ན་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པ་དེས་ན་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་

དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ནི་ཅི་ཞིག་ལགས། འདིའི་ཚད་ནི་ཇི་ཙམ་ལགས། ཤེས་པ་ནི་གང་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རབ་འབྱོར་

ཆོས་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བཟོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤེས་པ་དེས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་

འདས་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་གང་ལགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་བཟོད་པ་གང་ལགས་པའི་བཟོད་པ་འདི་གཉིས་ལ་ཐ་དད་དུ་བགྱི་བ་ཅི་ཞིག་མཆིས་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་

ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རབ་འབྱོར་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། སྤོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་བཟོད་པའོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། སྤོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་

སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་བཟོད་པའོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། སྤོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་བཟོད་པའོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། སྤོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་

ཆེན་པོའི་བཟོད་པའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། སྤོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་བཟོད་པ་སྟེ། རབ་འབྱོར་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཟོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་

เล่ม ๓๑ · หน้า 60b

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་བཟོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །དེ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ལ་གནས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཡོངས་

སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ཡང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་མ་

བྲལ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་དོ། །དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱས་ནས། སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་

ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། རྨི་ལམ་ལྟ་

བུའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་གནས་ཤིང་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་བར་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་གནས་ནས། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལུས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་སྒྲུབ་ཅིང་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དག་ཏུ་

སོང་ནས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་ཅིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དོ། །དེ་ལུས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་ནས། ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དག་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་སེམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་དང་། ལམ་དུ་རྟོགས་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་

เล่ม ๓๑ · หน้า 61a

བྱེད་དེ། དེར་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང་། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་དང་། དབང་པོ་ལྔ་དང་། སྟོབས་ལྔ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་

གསུམ་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་དང་། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་

རིག་པ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅྭ་བརྒྱད་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདུས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་སྤྱོད་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ན་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འགྱུར་

རོ། །དེས་སྤངས་ཤིང་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་མཐུ་བསྒྲུབས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་ཏེ། རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྐོར་བསྐོར་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བསྐོར་བས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམ་པ་དྲུག་

ཏུ་གཡོ་བར་འགྱུར། རབ་ཏུ་གཡོ་བར་འགྱུར། ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་གཡོ་བར་འགྱུར། འགུལ་བར་འགྱུར། རབ་ཏུ་འགུལ་བར་འགྱུར། ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་འགུལ་བར་འགྱུར། ལྡེག་པར་འགྱུར། རབ་ཏུ་ལྡེག་པར་འགྱུར། ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་ལྡེག་པར་འགྱུར་ཞིང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་

རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་སྣང་བས་ཁྱབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་ལས་སྒྲ་སྐད་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་སྒྲ་ཐོས་པར་བྱེད་དོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་སེམས་ཅན་གང་དག་འཁོད་པ་དེ་དག་

གིས་ཀྱང་སྒྲ་དེ་ཐོས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དག་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དེ་ལྟར་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་གནས་ནས་

เล่ม ๓๑ · หน้า 61b

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་བོ།། །།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ། བམ་པོ་ལྔ་བཅུ་པ། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་

རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་གནས་ནས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་བར་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་གནས་ནས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་

རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ནས། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་བར་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་གནས་ནས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་དུ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ། །བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ནས། འདུ་ཤེས་མེད་

འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གློག་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་

གཏོགས་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཡང་རུང་བ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚོགས་གཞན་གང་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལུས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བྱས་ནས་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡང་མྱོང་བར་མི་བྱེད་

དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རོ་མྱོང་བར་མི་བྱེད་ཅིང་། དངོས་པོ་མེད་པས་དངོས་པོ་མེད་པའི་རོ་མྱོང་བར་

เล่ม ๓๑ · หน้า 62a

མི་བྱེད་དེ། དེ་རོ་མྱོང་བར་མི་བྱེད་པས་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་གི་དབང་གིས་ཀྱང་འདོད་པའི་ཁམས་སམ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སམ། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་ཁམས་དེ་དག་མི་དམིགས་ལ་གང་སྙོམས་པར་

འཇུག་པ་དང་། ཅིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་མི་དམིགས་པས་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་

ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མ་མཆིས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱིས་ཤིང་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་འདའ་བར་

འགྱུར་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལེགས་པར་བསླབས་ཤིང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དག་ལ་ལེགས་པར་བསླབས་པས་ན། སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ལ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུའམ། ལན་ཅིག་

ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུའམ། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུའམ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དམ། རང་བྱང་ཆུབ་བམ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གང་ལ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡང་སྟོང་སྟེ། དེ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དག་གིས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་

རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་འདས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་གོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་ནི་གང་ལགས། སྐྱོན་མ་མཆིས་པ་ནི་གང་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་

དཔའ་ཆེན་པོའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དམིགས་པ་ནི་གང་ལགས། དམིགས་པ་མ་མཆིས་པ་ནི་གང་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་

เล่ม ๓๑ · หน้า 62b

དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །མིང་དང་། གཟུགས་དང་། རྣ་བ་དང་། སྒྲ་དང་། སྣ་དང་། དྲི་དང་། ལྕེ་དང་། རོ་དང་། ལུས་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཡིད་

དང་ཆོས་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་དམིགས་པ་ནི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་སྐྱོན་མེད་པ་ནི་གང་ལ་གཟུགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་ཆོས་འདི་དག་གི་བརྗོད་པ་ཡང་མི་

དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་ཅིང་བརྗོད་དུ་མེད་དོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་དོ། །བརྗོད་དུ་མེད་

དོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཞུགས་ནས། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཡང་བྱེད་ལ། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་དབང་གིས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་

ན། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གིས་མི་སྐྱེ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་གནས་ནས་ལས་གང་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པས་བསམ་གཏན་བཞི་ལས་གང་ཡང་རུང་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ལས་དེ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་གནས་མེད་དོ། །གཞན་དུ་ན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ལ་

གནས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཀྱང་བྱེད་ལ། སེམས་ཅན་ཡང་མི་དམིགས། སྒྱུ་མ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །དེས་མི་དམིགས་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས། འདི་ལྟ་སྟེ། དམིགས་སུ་མེད་པའི་འཁོར་ལོའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བར་དུ་སྐོར་བར་བྱེད་དོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་

เล่ม ๓๑ · หน้า 63a

སྤྱོད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་དང་། མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་

གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་འཚལ་ཅིང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་འཚལ་བ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ།

རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། རྨི་ལམ་རྨི་བ་མ་ཡིན། རྨི་ལམ་རྨི་བ་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བྲག་ཅ་ཐོས་པ་མ་ཡིན། བྲག་ཅ་ཉན་པ་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །མིག་ཡོར་མཐོང་བ་མ་ཡིན། མིག་ཡོར་མཐོང་བ་པོ་ཡང་

མ་ཡིན་ནོ། །སྨིག་རྒྱུ་མཐོང་བ་མ་ཡིན། སྨིག་རྒྱུ་མཐོང་བ་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྱུ་མ་མཐོང་བ་མ་ཡིན། སྒྱུ་མ་མཐོང་བ་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྲུལ་པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན། སྤྲུལ་པ་མཐོང་བ་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རྨི་ལམ་དང་། བྲག་ཅ་དང་། མིག་

ཡོར་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། སྒྱུ་མ་དང་། སྤྲུལ་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ལ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་རྨི་ལམ་རྨི་བ་མ་ཡིན། རྨི་ལམ་རྨི་བ་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་། སྤྲུལ་པའི་བར་དུ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྤྲུལ་པ་མཐོང་བ་པོ་ཡང་མ་ཡིན་

ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱང་རྨི་ལམ་རྨི་བ་མ་ཡིན། རྨི་ལམ་རྨི་བ་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་། སྤྲུལ་པའི་བར་དུ་མཐོང་བ་མ་ཡིན། སྤྲུལ་པ་མཐོང་བ་

པོ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། མ་སྐྱེས་པ་དང་། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་

เล่ม ๓๑ · หน้า 63b

དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ནམ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་གནས་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཆོས་འགའ་ཞིག་ལ་དངོས་པོའམ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའམ། ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ན། དེ་ནི་ཤེས་རབ་

ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ལ་ཆགས་པ་མེད་དོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ལ་ཆགས་པ་མེད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་

ལ་ཆགས་པ་མེད་དོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལ་ཆགས་པ་མེད་དོ། །བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་མེད་དོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་ནས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བར་དག་ལ་ཆགས་པ་

མེད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཆགས་པ་མེད་དོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་

རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་དོ། །དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན། ས་དང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་ཡང་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་མི་སྐྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་ས་དེ་མ་དམིགས་ན། འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་སྐྱེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།

དེ་བཞིན་དུ་ས་བཅུ་པའི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་ཡང་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་མི་སྐྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་ས་དེ་མ་དམིགས་ན། དེ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་སྐྱེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་བཞིན་དུ། ཤེས་

རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་མི་དམིགས་སོ། །དེ་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེའི་ནང་དུ་འདུས་པར་མཐོང་ལ། ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཆོས་དེ་དག་དང་།

เล่ม ๓๑ · หน้า 64a

ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཆོས་དེ་དག་ལ་ཐ་དད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བསྟན་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་བསྟན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་

ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མ་མཆིས་པ་ལགས་ན། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟར་བསྟན་ལགས། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟར་བསྟན་ལགས། ཟག་པ་དང་

བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མ་མཆིས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟར་བསྟན་ལགས། འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟར་བསྟན་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཅི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལ། འདུས་བྱས་སམ། འདུས་མ་བྱས་སམ། རྒྱུན་དུ་

ཞུགས་པའི་འབྲས་བུའམ། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུའམ། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུའམ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དམ། རང་བྱང་ཆུབ་བམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་འགའ་ཙམ་གྱི་བརྗོད་པ་ཡོད་སྙམ་འམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་མཆིས་

ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་བས་ན་རྣམ་གྲངས་དེས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པར་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་ང་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་

སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའམ། ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བའམ། འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའམ། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའམ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་བའམ། འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རམ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་

བྱ་བའི་བར་རམ། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཆོས་འགའ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མ་དམིགས་སོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་

เล่ม ๓๑ · หน้า 64b

བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད། སེམས་ཅན་

རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་གནས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ། ཅི་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་བཏུལ་ནས་སྲིད་པ་གསུམ་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་

བ་དེ་ལྟར་འདུལ་བར་བྱེད་དོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས་མཚན་ཉིད་མེད་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདུན་ཅུ་

རྩ་གཉིས་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང་། དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་དང་། དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ་འདི་

དག་ནི་དགེ་བའོ། །འདི་དག་ནི་མི་དགེ་བའོ། །འདི་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་པའོ། །འདི་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཟག་པ་མ་མཆིས་པའོ། །འདི་དག་ནི་འདུས་བྱས་སོ། །འདི་དག་ནི་འདུས་མ་བྱས་སོ། །འདི་དག་ནི་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་

འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བའོ། །འདི་དག་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བའོ། །འདི་དག་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བའོ། །འདི་དག་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བའོ། །འདི་

དག་ནི་རང་བྱང་ཆུབ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བའོ། །འདི་དག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་བའོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་གཞག་པར་འགྱུར་ལགས། དེ་བཞིན་དུ་བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་དང་། མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། སྤྲུལ་

เล่ม ๓๑ · หน้า 65a

པ་ལྟ་བུ་དང་། དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་དང་། དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་འགྱུར་བར་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པར་འགྱུར་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་

ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་རྨི་ལམ་ཡང་དམིགས་སོ། །རྨི་ལམ་རྨི་བ་པོ་ཡང་དམིགས་སོ། །སྤྲུལ་པའི་བར་དུ་ཡང་དམིགས་སོ། །སྤྲུལ་པ་མཐོང་བ་པོ་ཡང་དམིགས་སོ། །དེ་རྨི་

ལམ་ཡང་དམིགས་ལ་རྨི་ལམ་རྨི་བ་པོ་ཡང་དམིགས་པ་ནས། སྤྲུལ་པའི་བར་དུ་ཡང་དམིགས་ལ། སྤྲུལ་པ་མཐོང་བ་པོ་ཡང་དམིགས་པས་ལུས་དང་ངག་དང་། ཡིད་ཀྱིས་མི་དགེ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་དགེ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་

མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་བསོད་ནམས་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་

ཉིད་དང་། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་འདི་གཉིས་ལ་གནས་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཁམས་གསུམ་པ་འདི་ནི་སྟོང་ངོ་ཞེས་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ལ་གཟུགས་སམ། ཚོར་བའམ། འདུ་ཤེས་སམ། འདུ་བྱེད་རྣམས་སམ། རྣམ་པར་ཤེས་པའམ།

ཕུང་པོ་རྣམས་སམ། ཁམས་རྣམས་སམ། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་མེད་དོ། །འདི་དག་ནི་རྨི་ལམ་མོ། །འདི་དག་ནི་བྲག་ཅའོ། །འདི་དག་ནི་མིག་ཡོར་རོ། །འདི་དག་ནི་སྨིག་རྒྱུའོ། །འདི་དག་ནི་སྒྱུ་མའོ། །འདི་དག་ནི་སྤྲུལ་པའོ། །འདི་ལ་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་རྣམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་

རྣམས་མེད་དོ། །འདི་ལ་ནི་རྨི་ལམ་དང་། རྨི་ལམ་རྨི་བ་པོ་དང་། བྲག་ཅ་དང་། བྲག་ཅ་ཐོས་པ་པོ་དང་། མིག་ཡོར་དང་། མིག་ཡོར་མཐོང་བ་པོ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་མཐོང་བ་པོ་དང་། སྒྱུ་མ་དང་། སྒྱུ་མ་མཐོང་བ་པོ་དང་། སྤྲུལ་པ་དང་། སྤྲུལ་པ་མཐོང་བ་པོ་མེད་དེ། ཆོས་འདི་

เล่ม ๓๑ · หน้า 65b

དག་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ན་ཁྱེད་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་མེད་པ་ལ་ཕུང་པོར་འདུ་ཤེས་པར་གྱུར། ཁམས་རྣམས་མེད་པ་ལ་ཁམས་སུ་འདུ་ཤེས་པར་གྱུར། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་མེད་པ་ལ་སྐྱེ་མཆེད་དུ་འདུ་ཤེས་པར་གྱུར་ལ། ཆོས་འདི་དག་

ཐམས་ཅད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཡིན་ན། ཁྱེད་ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་ཅེས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་

ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། ཐབས་ལ་མཁས་པས་སེམས་ཅན་སེར་སྣ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་སེར་སྣ་ལས་བཟློག་ནས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་གི་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དེ་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །དེས་དེ་དག་

དེ་ལས་སྤྱོད་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་འགོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དེ་ཡང་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བསྐྱོད་ནས་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། དེ་དག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསམ་

གཏན་དང་པོ་ལས་བསམ་གཏན་གཉིས་པ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལས་བསམ་གཏན་གསུམ་པ། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལས། བསམ་གཏན་བཞི་པ། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལས། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་

སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །དེས་སྦྱིན་པ་དང་། སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་དེ་ལས་ཀྱང་རྣམ་གྲངས་དུ་མས་བསྐྱོད་ནས་ཕུང་

པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་འདུལ་བར་བྱེད། འཛུད་པར་བྱེད། འགོད་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དེ་ལས་ཀྱང་རྣམ་གྲངས་དུ་མས་བསྐྱོད་ནས་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་འདུལ་

เล่ม ๓๑ · หน้า 66a

བར་བྱེད། འཛུད་པར་བྱེད། འགོད་པར་བྱེད་དོ། །དེས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་འབྲས་བུ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་རྣམ་གྲངས་དུ་མས་བསྐྱོད་ནས་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་འདུལ་བར་བྱེད། འཛུད་པར་བྱེད།

འགོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང་། ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་བཞི་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་དང་། དབང་པོ་ལྔ་དང་། སྟོབས་ལྔ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་

སྒོ་གསུམ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅྭ་བརྒྱད་དག་ལ་འདུལ་བར་

བྱེད། འཛུད་པར་བྱེད། འགོད་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས། གཟུགས་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ་དེ་དག་གིས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་འགོད་དོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་

འབྲས་བུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་འགོད་དོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་འགོད་དོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དོན་དུ་གཉེར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་

འགོད་དོ། །རང་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རང་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་དོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། སྟོན་པར་བྱེད། ཡང་དག་པར་གཟེངས་སྟོད་པར་བྱེད། ཡང་དག་

པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད། འགོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་སྤྱོད་

เล่ม ๓๑ · หน้า 66b

པ་འདི་ལྟར་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་། མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་འདི་དག་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་སོ། །འདི་དག་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སོ། །འདི་དག་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་སོ། །འདི་དག་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་

ཆོས་སོ། །འདི་དག་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །འདི་དག་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བགྱིད་པ་འདི་ནི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ལགས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །

རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་སྤྱོད་པ། ཆོས་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་

དཔའ་ཆེན་པོའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཤེས་ན་ནི། དེའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་ལན་དུ་ཕན་གདགས་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ལ། ཁྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་ཆོས་དང་ལྡན་

པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་གང་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་མ་མཆིས་པ་

དེ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་རབ་ཏུ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་དང་བཤད་པར་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་

དྲུག་པོ་དག་ལ་གནས་ཤིང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ལ་གནས་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དག་ཏུ་སོང་སྟེ། དེ་དག་ཏུ་སེམས་ཅན་གང་དག་སྦྱིན་པས་ཕན་གདགས་པར་

เล่ม ๓๑ · หน้า 67a

བྱ་བ་དེ་དག་ལ་ནི་སྦྱིན་པས་ཕན་འདོགས་སོ། །གང་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། གང་དག་བཟོད་པས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། གང་དག་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། །གང་དག་བསམ་གཏན་གྱིས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། གང་

དག་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དེ་དག་ལ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་སོ། །གང་དག་བསམ་གཏན་དང་པོས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། གང་དག་བསམ་གཏན་གཉིས་པས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། གང་དག་བསམ་གཏན་གསུམ་པས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། གང་དག་བསམ་

གཏན་བཞི་པས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། གང་དག་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། གང་དག་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བར་གྱིས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དེ་དག་ལ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་

མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་ཕན་འདོགས་སོ། །གང་དག་བྱམས་པས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དེ་དག་ལ་ནི་བྱམས་པས་ཕན་འདོགས་སོ། །གང་དག་སྙིང་རྗེས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། གང་དག་དགའ་བས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། གང་དག་བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་ཕན་

གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། གང་དག་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞིས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། གང་དག་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞིས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། གང་དག་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞིས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། གང་དག་དབང་པོ་ལྔས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། གང་དག་

སྟོབས་ལྔས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། གང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་གྱིས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། གང་དག་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། གང་དག་མཚན་

མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། གང་དག་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དེ་དག་ལ་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཕན་འདོགས་སོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་

เล่ม ๓๑ · หน้า 67b

ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དེ། ཟས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཟས། སྐོམ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་སྐོམ། བཞོན་པ་

དང་། མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང་། བྱུག་པ་དང་། སྤོས་དང་། གོས་དང་། མལ་ཆ་དང་། སྟན་དང་། མིའི་ཡོ་བྱད་ཅི་ཡང་རུང་བའི་བར་དུ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཇི་ལྟར་འབུལ་བ་དེ་བཞིན་དུ། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་

རྣམས་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་རྣམས་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་རྣམས་དང་། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་རྣམས་དང་། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམས་དང་། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །མིར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་

ལ་ཡང་ཐ་དད་དུ་དབྱེ་བ་མེད་པར་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྦྱིན་པ་བྱིན་པས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཆོས་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་

འགྱུར་རོ། །རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པའི་སྲོག་ཆགས་མཐོང་ན། འདི་སྙམ་དུ་བདག་གི་སྦྱིན་གནས་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་གྱི་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། བྱང་ཆུབ་

སེམས་དཔའི་ཆོས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། དེ་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ལ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ལ་ནི་བདག་གིས་སྦྱིན་པས་ཕན་གདགས་པར་བྱའོ། །འདི་

དག་ལ་ནི་ཕན་གདགས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པས་ཕན་བཏགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་། རྒྱལ་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དག་དང་། ཁྱིམ་བདག་གི་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྦྱིན་པས་

เล่ม ๓๑ · หน้า 68a

ཕན་བཏགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དག་གིས་རིམ་གྱིས་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་གསད་པར་གསོལ་བ་

བཏབ་ན། དེས་འཁྲུག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དེ་དག་ལ་ངེས་པར་སྦྱིན་པར་བྱའི་སྦྱིན་ནམ་མི་སྦྱིན་སྙམ་པའི་སེམས་གཞན་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དེ་དག་གི་དོན་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་

ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་རྟོག་པར་བྱེད་ན་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དང་། སློབ་པ་རྣམས་དང་། ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཀྱང་ཁྱོད་སེམས་ཅན་

ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱབས་དང་། གནས་དང་། མགོན་དང་། དཔུང་གཉེན་བྱ་བར་སུས་མ་ལོངས་ཞེས་སྨད་པར་འགྱུར་རོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་མིར་གྱུར་པ་རྣམས་སམ། མི་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་

རྣམས་ཀྱིས་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་རྣམས་སློངས་ན་སྦྱིན་ནམ་མི་སྦྱིན་སྙམ་པའི་སེམས་ཅིག་ཤོས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ངས་ལུས་འདིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱའོ་སྙམ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་བསམས་བཞིན་དུ་

ལུས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་འདི་ལྟར་གང་དག་གི་ཕྱིར་བདག་གིས་ལུས་བླངས་པ་དེ་དག་གིས་མ་བསླངས་བཞིན་དུ་ཁྱེར་ཏེ། འགྲོ་འདོད་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་བསླབ་

པར་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སློང་བ་མཐོང་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་ན་སུ་ཞིག་སྦྱིན་པར་བྱེད། སུ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད། ཅི་ཞིག་སྦྱིན་པར་བྱེད། ཅེས་དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་

เล่ม ๓๑ · หน้า 68b

ལྟར་ཆོས་དེ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སུ་ལ་ཡང་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད། ལེན་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས། འདི་ལྟ་སྟེ། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ནས་དེ་བཞིན་དུ་

སྦྱར་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དག་ལ་ད་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དག་ལ་གནས་ནས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པས་དེའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ནང་དང་ཕྱིའི་

ཆོས་རྣམས་བཅད་ཅིང་གཏུབས་ཀྱང་། འདི་སྙམ་དུ་སུ་ཞིག་ང་ལ་གཅོད་ཅིང་གཏུབ་པར་བྱེད་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལ་ངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་རྣམ་པར་བལྟས་ན། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་

དཔའ་ཆེན་པོ་དག་བསམས་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་སོང་སྟེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་ཞི་བར་བྱས་ནས། ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་། ཀུན་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་

པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏེ། དེ་དག་གིས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བྱས་ནས་ཀུན་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་།

སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། དགའ་བ་ཆེན་པོ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོས་ཀྱང་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་སེམས་དད་པར་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དེ་དག་ནས་ཐར་བར་འགྱུར་བ་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དེ་དག་

ནས་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དག་གི་རིམ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་པ་དག་མཐོང་ངོ་། །ལྷོ་དང་། ནུབ་དང་། བྱང་དང་། སྟེང་དང་། འོག་དང་། ཕྱོགས་མཚམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་རྣམས་སུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལ་ངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་

เล่ม ๓๑ · หน้า 69a

འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་བལྟས་ན་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་དེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་

དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གི་དད་པ་དྲག་པོས་ཡིད་དུ་མི་འོང་བས་མ་ཡིན་གྱི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། མི་དགའ་བས་མ་ཡིན་གྱི་དགའ་བ་དང་། མ་གུས་པས་མ་ཡིན་གྱི་གུས་པས་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་དེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གིས་ཆོས་གང་དག་བསྟན་པ་དེ་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་

དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གིས་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །བཟུང་ནས་ཀྱང་འཆང་བར་བྱེད་དོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་ནམས་ཀྱང་ཆུད་གཟོན་པར་མི་བྱེད་པ་དག་མཐོང་ངོ་། །ལྷོ་དང་། ནུབ་དང་། བྱང་དང་། འོག་དང་། སྟེང་གི་

ཕྱོགས་མཚམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལ་ངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་རྣམ་པར་བལྟས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་སེམས་ཅན་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་

པ་དེ་དག་གི་དོན་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་བྱེད་དོ། །དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་གིས་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་རྣམས་གཏུབས་ནས། ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་དག་ཏུ་གཏོར་བར་བྱེད། སེམས་ཅན་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་དེ་དག་

གིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་ཤ་རྣམས་ཟོས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་བྱམས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་བྱམས་པ་ཐོབ་པ་དེས་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དེ་ནས་ཐར་བར་འགྱུར་ལ། ཐར་ནས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་མཉེས་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་

སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་ཅིང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ལས་ཆོས་ཀྱང་ཉན་ལ་ཆོས་དེ་དག་མཉན་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའམ། སངས་

เล่ม ๓๑ · หน้า 69b

རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་རིམ་གྱིས་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ་དག་མཐོང་ངོ་། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་། བསྐྱེད་

ནས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་འདི་ལ་ངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་རྣམ་པར་བལྟས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་

གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་སེམས་ཅན་ཡི་དགས་ཀྱི་ཡུལ་ན་འཁོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡི་དགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་དེ། སེར་སྣ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཆོས་སྟོན་ལ། དེ་ནས་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་

ལ་བྱམས་པའི་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ཡི་དགས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ནས་ཐར་བར་འགྱུར་ཞིང་ཐར་ནས་ཀྱང་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱི་བར་དུ་ནམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་བྲལ་བར་

མི་འགྱུར་བ་དག་མཐོང་ངོ་། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་འདི་ལ་ངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་

རྣམ་པར་བལྟས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་རྣམས་དང་། འཐབ་བྲལ་བ་རྣམས་དང་། དགའ་ལྡན་པ་རྣམས་དང་། འཕྲུལ་དགའ་བ་རྣམས་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་

ལ་ཆོས་སྟོན་ཏེ། ལྷའི་བུ་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལས་ཆོས་ཐོས་ནས་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དག་གིས་རིམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། རབ་འབྱོར་

เล่ม ๓๑ · หน้า 70a

དེ་ན་ལྷའི་བུ་གང་དག་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་རྒྱས་པ་དེ་དག་གིས་ལྷག་པར་མོས་པ་དེ་དག་གི་གཞལ་མེད་ཁང་འབར་བར་བྱས་ནས་གྲོགས་པོ་དག་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན། སུ་ཞིག་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ཡིད་རྟོན་ཅིང་འདུག་ཅེས་ཆོས་སྟོན་པ་དག་མཐོང་ངོ་། །རབ་འབྱོར་གཞན་

ཡང་འདི་ལ་ངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་རྣམ་པར་བལྟས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན་སུ་དག་བྲམ་ཟེའི་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་དག་ལ། ཀྱེ་གྲོགས་པོ་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ལྟ་བ་བསྐྱེད། ཆོས་

ཐམས་ཅད་གསོབ་དང་། གསོག་ཡིན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ལྟ་བ་བསྐྱེད་ཅེས་ལྟ་བ་དེ་དག་ལས་འབྱེད་པ་དག་མཐོང་ངོ་། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏེ། རབ་འབྱོར་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་

ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལ་ངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་རྣམ་པར་བལྟས་ན་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་གིས་མི་རྣམས་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་སྡུད་

པར་བྱེད་དེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། དོན་སྤྱོད་པ་དང་། དོན་འཐུན་པས་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་

ཆེན་པོས་ཇི་ལྟར་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དང་། སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པས་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུད་ཅེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་

ཆེན་པོས་གསེར་རམ། དངུལ་ལམ། ནོར་བུའམ། མུ་ཏིག་གམ། བཻ་དཱུརྱའམ། དུང་ངམ། མན་ཤེལ་ལམ། བྱུ་རུའམ། ཟས་སམ། སྐོམ་འམ། གོས་སམ། བཞོན་པའམ། མལ་ཆའམ། སྟན་ནམ། སྤོས་སམ། མེ་ཏོག་ཕྲེང་ངམ། མར་མེའམ། སྐྱེས་པའམ།

เล่ม ๓๑ · หน้า 70b

བུད་མེད་དམ། རྟའམ། བ་ལང་ངམ། གླང་པོ་ཆེའམ། བདག་གི་ཤ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ན་འདི་སྐད་དུ་ཀྱེ་མི་དག་ཚུར་ཤེག ། ཁྱེད་ཅི་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཁྱེད་ཉིད་ཀྱི་དང་འདྲ་བར་བསམ་པ་བཟང་པོས་དོགས་པ་མེད་པར་ཁྱེར་ཏེ། དེང་ཤིག་ཅེས་སྒྲ་སྒྲོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེས་སྦྱིན་པ་དེ་བྱིན་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་སངས་རྒྱས་

ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད། ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད། དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་དེ། ལ་ལ་དག་ནི་བསླབ་པའི་གཞི་ལྔ་འཛིན་དུ་འཇུག་གོ། །ལ་ལ་དག་ནི་གསོ་སྦྱོང་གི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་གོ། །ལ་ལ་དག་ནི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །ལ་ལ་

དག་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བར་དུ་འཛིན་དུ་འཇུག་གོ། །ལ་ལ་དག་ནི་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་གོ། །ལ་ལ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཆོས་

རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ལ་ལ་དག་ནི་ལུས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་མི་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་རོ། །ལ་ལ་དག་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་ལ། ལ་ལ་དག་ནི་དྲན་པ་ཉེ་

བར་གཞག་པ་བཞི་ལ། ལ་ལ་དག་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་ལ། ལ་ལ་དག་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ལ། ལ་ལ་དག་ནི་དབང་པོ་ལྔ་ལ། ལ་ལ་དག་ནི་སྟོབས་ལྔ་ལ། ལ་ལ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ལ། ལ་ལ་དག་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ལ།

ལ་ལ་དག་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ། ལ་ལ་དག་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལ། ལ་ལ་དག་ནི་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ལ། ལ་ལ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་

པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ལ། ལ་ལ་དག་ནི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལ་ལ་དག་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ། ལ་ལ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅྭ་བརྒྱད་ལ། ལ་ལ་དག་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ། ལ་ལ་དག་ནི་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་ལ།

เล่ม ๓๑ · หน้า 71a

ལ་ལ་དག་ནི་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ། ལ་ལ་དག་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ། ལ་ལ་དག་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ། ལ་ལ་དག་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ། ལ་ལ་དག་ནི་རང་བྱང་ཆུབ་ལ། ལ་ལ་དག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་

བྱང་ཆུབ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་ལྡན་པས་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་བྱིན་ནས་གྲུབ་པ་དང་། བདེ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དེ། རབ་འབྱོར་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་ཇི་ལྟར་ཕན་འདོགས་ཤེ་ན། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་འདི་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་

ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །རབ་འབྱོར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་རྣམས་བརྗོད་པ་དང་། བསྟན་པ་དང་། བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་སྡུག་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་ལས་འབྱུང་བ་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་དང་།

ཚངས་པའི་གནས་པ་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བར་དག་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཐུན་མོང་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་གང་ཡང་རུང་བ་རྣམས་ཏེ། འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་

ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་འདི་བྱིན་ནས། རྣམ་གྲངས་དུ་མས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དེ་ལས་འབྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ཕྱི་ནས་ཐབས་ལ་མཁས་པས་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་། འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་

དང་། འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ནས་དགྲ་

เล่ม ๓๑ · หน้า 71b

བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དག་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཤེས་པའི་བར་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཤེས་པའི་བར་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་

པའི་སྟོབས་བཅུ་ཤེས་པའི་བར་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ཤེས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཤེས་པ་དང་། དགའ་བ་ཆེན་པོ་ཤེས་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོ་ཤེས་པའི་བར་དང་། གཞན་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མ་གཏོགས་པར་གང་དག་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་

པའི་ཆོས་རྣམས་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་དང་། འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་

འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན། བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རྣམ་

པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་ཐ་དད་དུ་བགྱི་བ་ཅི་མཆིས། བཀའ་སྩལ་པ། ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་

རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ལ་གནས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་དུ་དབྱེར་མེད་པ་ཐོབ་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་

เล่ม ๓๑ · หน้า 72a

པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐ་དད་པར་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་འབྱུང་ངོ་། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་བཙུད་ནས་ཐབས་མཁས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་

བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང་། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་དང་། དབང་པོ་ལྔ་དང་། སྟོབས་ལྔ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་དང་། རྣམ་

པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། སྨོན་ནས་ཤེས་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་། ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་

པ་བཞི་དང་། དབང་བཅུ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། བསྲུང་བ་མེད་པ་གསུམ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང་། བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་། བག་ཆགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་དང་།

ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅྭ་བརྒྱད་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ལྔ་བརྒྱ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་མ་ཡིན་པ།

འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྟུན་པ་ཤེས་བཞིན་ཅན་དྲན་པ་དང་ལྡན་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྣབ་སེམས་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་རྣམ་པར་བསལ་ནས། ནང་གི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་

เล่ม ๓๑ · หน้า 72b

པ་དང་། རྟུན་པ་ཤེས་བཞིན་ཅན་དྲན་པ་དང་ལྡན་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྣབ་སེམས་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་རྣམ་པར་བསལ་ནས། ཕྱིའི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་དང་། རྟུན་པ་ཤེས་བཞིན་ཅན་དྲན་པ་དང་ལྡན་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྣབ་སེམས་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་རྣམ་པར་བསལ་ནས།

ནང་དང་ཕྱིའི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་དང་། ལུས་ལ་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་དང་། ལུས་ལ་འཇིག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་དང་། ལུས་ལ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་དང་། ལུས་ལ་མི་གནས་པར་གནས་ཤིང་འཇིག་རྟེན་དུ་གང་ཡང་ཉེ་བར་

ལེན་པ་མེད་པ་དང་། ཚོར་བ་དང་། སེམས་དང་། ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་རྣམས་གང་ཞེ་ན། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། འདུན་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤང་

བའི་ཕྱིར། འདུན་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་གནས་པ་དང་། ཕྱིར་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་། ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་བསྐྱེད་པའོ། །རབ་འབྱོར་རྫུ་

འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་གང་ཞེ་ན། འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། སེམས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའོ། །རབ་འབྱོར་དབང་པོ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། དད་པའི་དབང་པོ་དང་། བརྩོན་

འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་། དྲན་པའི་དབང་པོ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་སྟེ། དེ་དག་ནི་དབང་པོ་ལྔ་ཞེས་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་སྟོབས་ལྔ་གང་ཞེ་ན། དད་པའི་སྟོབས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། དྲན་པའི་སྟོབས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་དང་། ཤེས་

རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཏེ། དེ་དག་ནི་སྟོབས་ལྔ་ཞེས་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་གང་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། དགའ་བ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་

เล่ม ๓๑ · หน้า 73a

ཡན་ལག་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ཞེས་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་

གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། འདི་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཞེས་

བྱའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གང་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཞེ་ན། སྟོང་པའི་རྣམ་པ་དང་། དབེན་པའི་རྣམ་པས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།

དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱའོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཞེ་ན། ཞི་བའི་རྣམ་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་པས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱའོ། །སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཞེ་ན། མི་རྟག་པའི་

རྣམ་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བའི་རྣམ་པས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་པོའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་

རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཉིས་པའོ། །སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་བསྒྲུབས་ནས་གནས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་པའོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་ཐོགས་པའི་

འདུ་ཤེས་རྣམས་ནུབ་པར་གྱུར་ཅིང་། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དག་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་པ་དང་། དེ་རྣམ་པ་ཐམས་

เล่ม ๓๑ · หน้า 73b

ཅད་དུ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། འདུ་ཤེས་དང་། ཚོར་བ་འགོག་པ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་པའི་བར་དག་སྟེ། དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་གང་

ཞེ་ན། འདི་ལ་ཁ་ཅིག་འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་དབེན་པ། རྟོག་པ་དང་བཅས་པ། དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ། དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་ཅན་བསམ་གཏན་དང་པོ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་། གསུམ་

པ་དང་། བཞི་པའི་པར་དག་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་པ་དང་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དག་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། འདུ་ཤེས་དང་། ཚོར་བ་འགོག་པ་བསྒྲུབས་ནས་གནས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་

མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཟད་པར་ས་དང་། ཟད་པར་ཆུ་དང་། ཟད་པར་མེ་དང་། ཟད་པར་རླུང་དང་། ཟད་པར་སྔོན་པོ་དང་། ཟད་པར་སེར་པོ་དང་། ཟད་པར་དམར་པོ་དང་། ཟད་པར་དཀར་པོ་དང་། ཟད་པར་རྣམ་པར་ཤེས་

པ་དང་། ཟད་པར་ནམ་མཁའ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། ནང་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་ངུ་ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་། ཁ་དོག་ངན་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་ཞིང་། གཟུགས་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས་

ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་འདུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་པོའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་། ཁ་དོག་ངན་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་ཞིང་གཟུགས་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས་ཟིལ་གྱིས་མནན་

ནས་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟ་བུར་འདུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་པའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སྔོན་པོ་ཁ་དོག་སྔོན་པོ། སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་སྔོན་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཟར་མའི་མེ་ཏོག་གམ།

เล่ม ๓๑ · หน้า 74a

ཡུལ་བཱ་རཱ་ན་སཱིའི་རས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྔོན་པོ། ཁ་དོག་སྔོན་པོ། སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་སྔོན་པོ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སྔོན་པོ། ཁ་དོག་སྔོན་པོ། སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་སྔོན་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་ལྟ་

བ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་པའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སེར་པོ། ཁ་དོག་སེར་པོ། སེར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་སེར་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་དོང་ཀའི་མེ་ཏོག་གམ། ཡུལ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་རས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སེར་པོ། ཁ་

དོག་སེར་པོ། སེར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་སེར་པོ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སེར་པོ། ཁ་དོག་སེར་པོ། སེར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་སེར་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བཞི་པའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་

འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་དམར་པོ་ཁ་དོག་དམར་པོ། དམར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་དམར་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་བན་དུ་ཛི་བའི་མེ་ཏོག་དང་། ཡུལ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་རས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དམར་པོ། ཁ་དོག་དམར་པོ། དམར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་དམར་པོ་

འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་དམར་པོ། ཁ་དོག་དམར་པོ། དམར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་དམར་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་པའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་དཀར་

པོ། ཁ་དོག་དཀར་པོ། དཀར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་དཀར་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐར་མ་པ་བ་སངས་ཀྱི་མདོག་ལྟར་དཀར་པོ། ཁ་དོག་དཀར་པོ། དཀར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་དཀར་པོ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་

གཟུགས་དཀར་པོ། ཁ་དོག་དཀར་པོ། དཀར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་དཀར་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པའོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ནུབ་པར་གྱུར་ཅིང་། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་

เล่ม ๓๑ · หน้า 74b

འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་པ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བདུན་པའོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས་

རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་པ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ།། །།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ། བམ་པོ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་པ། དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་གང་

ཞེ་ན། བསམ་གཏན་ལ་གནས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་གནས་པ། སེམས་ཅན་གཞན་དག་དང་། གང་ཟག་གཞན་དག་གི་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་གིས་འགྲུབ་པ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྨོན་ནས་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་

ལ་གནས་ཏེ་འདི་ཤེས་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུས་གསུམ་གྱི་ཤེས་པའམ། ཤེས་བྱ་གང་དང་གང་ཤེས་པར་འདོད་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་སྨོན་པར་བྱེད་ཅིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་ནས་དེའི་སྨོན་ལམ་དེ་འགྲུབ་ཅིང་། ཤེས་བྱ་དེ་ཡང་ཤེས་པ་དེ་ནི་སྨོན་ནས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །

དེ་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ལྷའི་མིག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པའི་

མངོན་པར་ཤེས་པ་སྟེ་དྲུག་པོ་དེ་དག་གོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། གནས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཐུགས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། མཁྱེན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་གོ། །དེ་ལ་དབང་བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་ལ་དབང་བ་དང་།

སེམས་ལ་དབང་བ་དང་། ཡོ་བྱད་ལ་དབང་བ་དང་། ལས་ལ་དབང་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བ་དང་། མོས་པ་ལ་དབང་བ་དང་། སྨོན་ལམ་ལ་དབང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བ་དང་། ཆོས་ལ་དབང་བ་སྟེ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་

เล่ม ๓๑ · หน้า 75a

པའི་སྟོབས་བཅུ་གང་ཞེ་ན། གནས་ལ་ཡང་གནས་སུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅིང་། གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་གནས་མ་ཡིན་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་དང་། འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ལས་རྣམས་དང་། ལས་ཡང་

དག་པར་བླངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། རྒྱུའི་རྣམ་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གནས་པ་ཁམས་དུ་མ་པ་དང་། ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་དག་དང་། གང་ཟག་གཞན་

རྣམས་ཀྱི་འདུན་པ་དུ་མ་དང་། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་དག་དང་། གང་ཟག་གཞན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་

བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། ལྡང་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ། དེས་

ཚེ་རབས་གཅིག་ཀྱང་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནས། སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་དུ་མའི་བར་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་དང་བཅས་ཡུལ་ཕྱོགས་དང་བཅས་པར་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་མིའི་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པས་སེམས་ཅན་འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་དག་ཀྱང་གཟིགས་ཏེ་སེམས་ཅན་གང་དག་གི་ལུས་

དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ། ལོག་པར་ལྟ་བ། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དག་རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་ལུས་ཞིག་སྟེ། ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་། སེམས་ཅན་གང་དག་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་

པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྐུར་བ་མི་འདེབས་པ་དག་རྒྱུ་དེས་ལུས་ཞིག་ནས་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལྷའི་ནང་དུ་སྐྱེ་བ་དག་ཀྱང་གཟིགས་ལ། དེས་ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ། མིའི་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པས། སེམས་ཅན་འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། ཁ་དོག་

เล่ม ๓๑ · หน้า 75b

བཟང་བ་དང་། ཁ་དོག་ངན་པ་དང་། བདེ་འགྲོ་དང་། ངན་འགྲོ་དག་ཏུ་ལུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དག་ཀྱང་། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་དང་། ཟག་པ་རྣམས་ཟད་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་ཅིང་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡང་

དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་ཞེས་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མི་འཇིགས་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། ང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་དམ་བཅས་ན། ཀྱེ་མ་དེ་ལ་ཆོས་འདི་རྣམས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་

སངས་མ་རྒྱས་སོ་ཞེས་ལྷ་དང་བཅས་པ་དང་། བདུད་དང་བཅས་པ་དང་། ཚངས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེར་བཅས་པའི་སྐྱེ་དགུའི་འཇིག་རྟེན་ན་ཆོས་དང་འཐུན་པར་འགའ་ཞིག་བདག་ལ་རྒོལ་ལོ་སྙམ་པའི་རྒྱུ་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ། རྒྱུ་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་

མཐོང་བས་བདེ་བ་ཐོབ་ཅིང་བག་ཚ་བ་མེད་པ་ཐོབ་ལ། མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་སྟེ། གནས་ཀྱིས་ཁྱུ་མཆོག་རླབས་པོ་ཆེའི་གནས་སུ་དམ་བཅའོ། །འཁོར་གྱི་ནང་དུ་སེང་གེའི་སྒྲ་ཡང་དག་པར་བསྒྲག་གོ། །ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེའམ། ལྷའམ། བདུད་དམ། ཚངས་པའམ།

སུ་ཡང་རུང་བས་ཆོས་དང་འཐུན་པར་འཇིག་རྟེན་དུ་བསྐོར་མི་ནུས་པ་བདག་གིས་བསྐོར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ད་ཟག་པ་ཟད་དོ་ཞེས་དམ་བཅས་ན། དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཟག་པ་འདི་དག་མ་ཟད་དོ་ཞེས་ཆོས་དང་འཐུན་པར་བདག་ལ་རྒོལ་བ་མེད་པ་དང་། ངས་གང་དག་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་སུ་

གསུངས་པ་དེ་དག་བསྟེན་ཀྱང་བར་དུ་གཅོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཆོས་དང་འཐུན་པར་བདག་ལ་རྒོལ་བ་མེད་པ་དང་། ངས་གང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་ཟད་པར་བྱེད་པ། ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ལམ་དུ་གསུངས་པ་དེ་བསྟེན་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལྷ་དང་བཅས་པ་དང་བདུད་

དང་བཅས་པ་དང་། ཚངས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེར་བཅས་པའི་སྐྱེ་དགུའི་འཇིག་རྟེན་ན་ཆོས་དང་འཐུན་པ་འགའ་ཞིག་བདག་ལ་རྒོལ་ལོ་སྙམ་པའི་རྒྱུ་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ། རྒྱུ་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་བས་བདེ་བ་ཐོབ་ཅིང་། བག་ཚ་བ་མེད་པ་ཐོབ་

เล่ม ๓๑ · หน้า 76a

ལ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་སྟེ། གནས་ཀྱིས་ཁྱུ་མཆོག་རླབས་པོ་ཆེའི་གནས་སུ་དམ་བཅའོ། །འཁོར་གྱི་ནང་དུ་སེང་གེའི་སྒྲ་ཡང་དག་པར་བསྒྲག་གོ། །ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེའམ། ལྷའམ། བདུད་དམ། ཚངས་པའམ། སུ་ཡང་རུང་བས་ཆོས་དང་འཐུན་

པར་འཇིག་རྟེན་དུ་བསྐོར་བར་མི་ནུས་པ་བདག་གིས་བསྐོར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དག་ནི་མི་འཇིགས་པ་བཞི་ཞེས་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་

སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། དོན་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་ལ་དམིགས་པ་དང་། སྤོབས་པ་ལ་དམིགས་པ་དག་གོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྲུང་བ་མེད་པ་གསུམ་གང་

ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐུའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐུའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་མི་མངའ་བས་གཞན་དག་གིས་མ་ཤེས་ན་ཅི་མ་རུང་ཞེས་གང་བཅབ་པར་དགོངས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མི་མངའ་སྟེ། འདི་ནི་བསྲུང་བ་མེད་པ་དང་པོའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་

པ་གསུང་གི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གསུང་གི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་མི་མངའ་བས་གཞན་དག་གིས་མ་ཤེས་ན་ཅི་མ་རུང་ཞེས་གང་བཅབ་པར་དགོངས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མི་མངའ་སྟེ། འདི་ནི་བསྲུང་བ་མེད་པ་གཉིས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་

པ་ཐུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཐུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་མི་མངའ་བས་གཞན་དག་གིས་མ་ཤེས་ན་ཅི་མ་རུང་ཞེས་གང་བཅབ་པར་དགོངས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མི་མངའ་སྟེ། འདི་ནི་བསྲུང་བ་མེད་པ་གསུམ་པའོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་

པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་སྟོན་པའི་ཚེ་ཁ་ཅིག་རྣ་བླགས་ཏེ་གུས་པར་ཉན་ཅིང་བཀའ་ཉན་པར་སེམས་ཉེ་བར་འཇོག་ལ། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་ན་ཡང་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྱེས་པར་མི་འགྱུར། ཡིད་བདེ་བར་མི་འགྱུར་

เล่ม ๓๑ · หน้า 76b

ཐུགས་ཡེད་ཡེད་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་པོའོ། །ཁ་ཅིག་རྣ་མི་བླག་གུས་པར་མི་ཉན་ཅིང་བཀའ་ཉན་པའི་སེམས་ཉེ་བར་མི་འཇོག་ལ། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་མི་བྱེད་ན་ཡང་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་སུ་མི་འགྱུར། མི་

བཟོད་པར་མི་འགྱུར། ཐུགས་མི་ཆེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གཉིས་པའོ། །ཁ་ཅིག་རྣ་བླགས་ཏེ་གུས་པར་ཉན་ཅིང་བཀའ་ཉན་པའི་སེམས་ཉེ་བར་འཇོག་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད། ཁ་ཅིག་ནི་རྣ་མི་བླག །གུས་པར་མི་ཉན་ཅིང་བཀའ་ཉན་པའི་

སེམས་ཉེ་བར་མི་འཇོག་ལ། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་མི་བྱེད་ན་ཡང་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྱེས་པའམ། ཀུན་ནས་མནར་སེམས་གཉིས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་དྲན་པ་དང་ལྡན་ཞིང་མཁྱེན་བཞིན་དུ་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པ་འདི་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གསུམ་

པའོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དོན་ཡོད་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཛད་པ་ལ་དུས་ལས་མི་ཡོལ་བ་སྟེ། འདི་ནི་བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་

གཤེགས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་གང་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་ཀྱང་དེ་དག་ལ་ལུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དག་འབྱུང་གི ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནི་དེ་དག་མི་མངའ་སྟེ། དེ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་

པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་གང་དང་ལྡན་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྡ་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཉིན་ལན་གསུམ་མཚན་ལན་གསུམ་འཇིག་རྟེན་ལ་རྟོག་པ་མཛད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སེམས་

ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་གཟིགས་པ་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བ་འདི་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅྭ་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ། བར་དེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འཁྲུལ་

เล่ม ๓๑ · หน้า 77a

པ་མེད་པ་དང་། ཅ་ཅོ་མེད་པ་དང་། བསྙེལ་ལ་མེད་པ་དང་། སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་མེད་པ་དང་། ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་མེད་པ་དང་། འདུན་པ་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། དྲན་པ་ཉམས་པ་མེད་

པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། ངག་གི་ལས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་

ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། འདས་པའི་དུས་ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་འཇུག་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་དུས་ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་འཇུག་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་

འཇུག་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅྭ་བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གང་གི་དམིགས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་དབང་བྱེད་པ་ནི་དྲན་པ། རྣམ་པ་ནི་ཞི་བ། མཚན་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་རྣམ་པ་

ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་འཁོར་ལོའི་མཚན་དང་ལྡན་པ་དང་། ཞབས་ཤིན་ཏུ་གནས་པ་དང་། ཕྱག་དང་ཞབས་དྲ་བས་འབྲེལ་པ་དང་། ཕྱག་དང་ཞབས་

འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཆགས་པ་དང་། བདུན་མཐོ་བ་དང་། སོར་མོ་རིང་བ་དང་། རྟིང་པ་ཡངས་པ་དང་། སྐུ་ཆེ་ཞིང་དྲང་བ་དང་། ཞབས་ལ་འབར་འབུར་མེད་པ་དང་། སྐུའི་སྤུ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པ་དང་། བྱིན་པ་རི་དགས་ཨེ་ནེ་ཡའི་ལྟ་བུ་དང་། ཕྱག་སྦོམ་ཞིང་རིང་བ་དང་། འདོམས་ཀྱི་ལྦ་བ་

སྦུབས་སུ་ནུབ་པ་དང་། མདོག་གསེར་འདྲ་བ་དང་། པགས་པ་སྲབ་པ་དང་། སྤུ་རེ་རེ་ནས་སྐྱེ་ཞིང་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་དང་། ཞལ་ལ་མཛོད་སྤུའི་མཚན་མངའ་བ་དང་། རོ་སྟོད་སེང་གེ་འདྲ་བ་དང་། དཔུང་མགོ་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་དང་། ཐལ་གོང་རྒྱས་པ་དང་། རོ་བྲོ་བ་མཁྱེན་པ་དང་། ཤིང་ནྱ་

เล่ม ๓๑ · หน้า 77b

གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ་པ་དང་། དབུ་གཙུག་ཏོར་དང་ལྡན་པ་དང་། ལྗགས་རིང་ཞིང་སྲབ་པ་དང་། ཚངས་པའི་དབྱངས་དང་། འགྲམ་པ་སེང་གེའི་ལྟ་བུ་དང་། ཚེམས་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་དང་། ཚེམས་མཉམ་པ་དང་། ཚེམས་ཐགས་བཟང་བ་དང་། ཚེམས་བཞི་བཅུ་མངའ་བ་དང་། སྤྱན་མཐོན་ཏིང་དང་། བའི་

རྫི་མ་ལྟ་བུ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་དང་། ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་དག་ལ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་སྟོང་དང་ལྡན་པ་མུ་ཁྱུད་ཅན་ལྟེ་བ་དང་བཅས་པ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་རུས་པའམ། བ་སོ་ལ་གཟུགས་སུ་བརྐོས་པ་ལྟ་བུ་དག་མངའ་བས་ན་ཕྱག་དང་ཞབས་

འཁོར་ལོའི་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་གཉིས་མཉམ་པར་ས་ལ་འཇོག་ཅིང་ཞབས་ཞུམ་པ་མེད་པས་ན་ཞབས་ཤིན་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་སོར་མོ་དྲ་བས་འབྲེལ་བས་ན་ཕྱག་དང་ཞབས་དྲ་བས་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཤིང་བལ་གྱི་འདའ་བ་ལྟར་

ཕྱག་དང་ཞབས་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཆགས་ལ་སྙི་བས་ན་ཕྱག་དང་ཞབས་གཞོན་ཤ་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་བོལ་གཉིས་དང་དཔུང་མགོ་གཉིས་དང་ལྟག་པའི་ཕྱོགས་མཐོ་བས་ན་བདུན་མཐོ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་སོར་མོ་རིང་བས་ན་སོར་མོ་རིང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞབས་ཀྱི་རྟིང་པ་

ཆེ་བས་ན་རྟིང་པ་ཡངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲུ་བདུན་དུ་འཕགས་པར་མཐོ་ཞིང་སྐུ་མི་ཡོ་བས་ན་སྐུ་ཆེ་ཞིང་དྲང་བ་ཡིན་ནོ། །པུས་མོའི་ལྷ་ང་དང་། ལོང་བུ་ཤིན་ཏུ་མི་མངོན་པས་ན་ཞབས་འབར་འབུར་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྤུ་གཡས་ཕྱོགས་སུ་ཟླུམ་པོར་འཁྱིལ་ཞིང་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པས་ན་སྐུའི་སྤུ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པ་

ཡིན་ནོ། །བྱིན་པ་རི་དགས་ཨེ་ནེ་ཡའི་བྱིན་པ་དང་། མདའ་རྒྱུའི་སྙིང་པོ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་ཟླུམ་པས་ན་བྱིན་པ་རི་དགས་ཨེ་ནེ་ཡའི་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཕྱག་སྦོམ་ཞིང་རིང་བའི་ཕྱིར་མ་བཏུད་ཀྱང་ཕྱག་གིས་པུས་མོ་སླེབས་པས་ན་ཕྱག་སྦོམ་ཞིང་རིང་བ་ཡིན་ནོ། །གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་ཅང་ཤེས་ལྟར་གསང་བའི་

མཚན་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པར་སྦུབས་སུ་ནུབ་པས་ན་མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གསེར་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་མདོག་འདྲ་བས་ན་མདོག་གསེར་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །པགས་པ་གསེར་དང་དངུལ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ལྟར་འཇམ་ཞིང་སྐུ་ལ་རྡུལ་གྱིས་མི་གོས་པས་ན་པགས་པ་སྲབ་པ་ཡིན་ནོ། །སྤུ་ཤིན་ཏུ་

เล่ม ๓๑ · หน้า 78a

འབྱེས་ཤིང་གཅིག་ཏུ་གཉིས་མ་ཡིན་པས་ན་སྤུ་རེ་རེ་ནས་སྐྱེ་ཞིང་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་ཡིན་ནོ། །མེ་ཏོག་ཀུན་ད་དང་། ཟླ་བ་དང་། བའི་འོ་མ་དང་། བ་མོའི་མདོག་ལྟར་དཀར་ཞིང་། ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་བརྒྱ་བས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འཕགས་པར་འོད་གསལ་བའི་མཛོད་སྤུས་སྨིན་མཚམས་ལེགས་

པར་བརྒྱན་པས་ན་ཞལ་ལ་མཛོད་སྤུའི་མཚན་མངའ་བ་ཡིན་ནོ། །སྐུའི་སྟོད་འཕེལ་ཁ་ཆེ་བས་ན་རོ་སྟོད་སེང་གེའི་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །མགུར་ཟླུམ་ཞིང་ཕྱ་ལེར་འདུག་པས་ན་དཔུང་མགོ་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གསེར་གྱི་གླེགས་མ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱིས་པ་ལྟ་བུས་མཐོང་ཀ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པས་ན་ཐལ་

གོང་རྒྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྗགས་རླུང་དང་། མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་གྱིས་ཉམས་པ་མི་མངའ་ཞིང་། རོ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། འཐུན་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ན་རོ་བྲོ་བ་མཁྱེན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐུའི་ཁྲུན་དང་། འདོམ་གྱི་ཚད་དུ་མཉམ་པས་ན་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ་པ་

ཡིན་ནོ། །དབུའི་གཙུག་ཏོར་ཟླུམ་ཞིང་ལྷམ་ལ་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་དབུ་ལེགས་པར་གྲུབ་ཅིང་བལྟ་ན་སྡུག་པས་ན་དབུ་གཙུག་ཏོར་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཨུཏྤ་ལ་དམར་པོའི་འདབ་མའི་མདོག་འདྲ་ཞིང་ཡངས་པས་ན་ལྗགས་རིང་ཞིང་སྲབ་པ་ཡིན་ནོ། །དབྱིག་གི་སྙིང་པོ་དང་། བྱ་ཀ་

ལ་བིང་ཀ་ལྟ་བུའི་གསུང་མངའ་བས་ན་ཚངས་པའི་དབྱངས་ཡིན་ནོ། །མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་གྲུབ་ཅིང་ཟླུམ་ལ་རྒྱས་ཤིང་བལྟ་ན་སྡུག་ལ་མཁྲང་བས་ན་འགྲམ་པ་སེང་གེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །མེ་ཏོག་ཀུན་ད་དང་། ཟླ་བ་དང་། དུང་གི་བཅག་འཕྲོ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་དཀར་བའི་ཚེམས་

མངའ་བས་ན་ཚེམས་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་ཡིན་ནོ། །ཚེམས་མཐོན་དམན་མེད་པས་ན་ཚེམས་མཉམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཚེམས་མཚམས་མ་དོད་པས་ན་ཚེམས་ཐགས་བཟང་བ་ཡིན་ནོ། །ཚེམས་བླ་འོག་ལྷག་ཆད་མེད་ཅིང་མཉམ་པས་ན་ཚེམས་བཞི་བཅུ་མངའ་བ་ཡིན་ནོ། །དཀར་གནག་གི་ཕྱོགས་མ་འདྲེས་

ཤིང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་ལ། དམར་པོའི་རྒྱུན་དང་མ་འབྲེལ་བས་ན་སྤྱན་མཐོན་ཏིང་ཡིན་ནོ། །སྤྱན་གྱི་རྫི་མ་བླ་འོག་ལེགས་པར་གཞོལ་ཞིང་མ་འཛིངས་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་གྱི་རྫི་མ་ནི་བའི་རྫི་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བླ་མ་རྣམས་ལ་བསུ་བསྐྱལ་དང་། ཆོས་ཉན་པ་

เล่ม ๓๑ · หน้า 78b

དང་། མེ་ཏོག་ཕྲེང་འབུལ་བ་དང་། གཙུག་ལག་ཁང་དང་། མཆོད་རྟེན་ལ་སོགས་པའི་གན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། གཡོག་འཁོར་གྱི་སྦྱིན་པ་བྱས་པས་ན་ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་འཁོར་ལོའི་མཚན་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ནི་གཡོག་འཁོར་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་སྔ་ལྟས་ཡིན་ནོ། །ཡི་དམ་ལ་བརྟེན་

པས་ན་ཞབས་ཤིན་ཏུ་གནས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ནི་མི་གཡོ་བའི་སྔ་ལྟས་ཡིན་ནོ། །བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་པོ་སྦྱིན་པ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། དོན་སྤྱོད་པ་དང་། དོན་འཐུན་པ་དག་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་པས་ན་ཕྱག་དང་ཞབས་དྲ་བས་འབྲེལ་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་ནི་མྱུར་དུ་འདུ་བའི་སྔ་ལྟས་ཡིན་ནོ། །

བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། བལྡག་པ་དང་། བཅའ་བ་བསོད་པ་དག་གི་སྦྱིན་པ་བྱས་པས་ན་ཕྱག་དང་ཞབས་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཆགས་པ་དང་། བདུན་མཐོ་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། བལྡག་པ་དང་བཅའ་བ་བསོད་པ་དག་འཐོབ་པའི་སྔ་ལྟས་ཡིན་ནོ། །

གསད་པ་ལས་ཐར་བར་བྱས་པ་དང་། བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱིན་པས་སྲོག་གི་རིམ་གྲོ་བྱས་པ་དང་། སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པ་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་པས་ན་སོར་མོ་རིང་བ་དང་། རྟིང་པ་ཡངས་པ་དང་། སྐུ་ཆེ་ཞིང་དྲང་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་དག་ནི་སྐུ་ཚེ་རིང་བའི་སྔ་ལྟས་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་

ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དང་། བཟུང་བ་རྣམས་མངོན་པར་སྤེལ་ཅིང་ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པར་མ་བྱས་པས་ན་ཞབས་འབར་འབུར་མེད་པ་དང་། སྐུའི་སྤུ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་ཆོས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་སྔ་ལྟས་ཡིན་ནོ། །བཟོའི་ལས་དང་། རིག་པའི་གནས་རྣམས་

གུས་པར་བྱས་ཤིང་བྱིན་པ་དང་། བླངས་པས་ན་བྱིན་པ་རི་དགས་ཨེ་ན་ཡའི་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏེ། དེ་ནི་མྱུར་དུ་འཛིན་པའི་སྔ་ལྟས་ཡིན་ནོ། །བདོག་ཅིང་ཡོད་པའི་ནོར་བསླངས་ན་མེད་ཅེས་མི་ཟེར་ཞིང་བྱིན་པས་ན་ཕྱག་སྦོམ་ཞིང་རིང་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་ནི་དབང་སྦྱིན་ཞིང་འདུལ་བར་བྱེད་པའི་སྔ་ལྟས་ཡིན་ནོ། །

མཛའ་བཤེས་དང་། གཉེན་འདབ་དང་། གཉེན་པ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་དག་གི་དབྱེན་མ་བྱས་ཤིང་། བྱེ་བར་གྱུར་པ་དག་བསྡུམས་པ་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དང་། གསང་བའི་ཚིག་བསྲུངས་པས་ན་མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ནི་སྲས་

เล่ม ๓๑ · หน้า 79a

མང་བའི་སྔ་ལྟས་ཡིན་ནོ། །སྟན་དང་། གོས་དང་། བགོ་བ་རྣམས་དང་། ཁང་བཟངས་དང་། གཞལ་མེད་ཁང་དང་། གནས་བཟང་པོ་དག་གི་སྦྱིན་པ་བྱས་པས་ན་མདོག་གསེར་འདྲ་བ་དང་། པགས་པ་སྲབ་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་སྟན་དང་། གོས་དང་། བགོ་བ་རྣམས་

དང་། ཁང་བཟངས་དང་། གཞལ་མེད་ཁང་དང་། གནས་བཟང་པོ་དག་འཐོབ་པའི་སྔ་ལྟས་ཡིན་ནོ། །འདུ་འཛི་སྤངས་པ་དང་། མཁན་པོ་དང་། སློབ་དཔོན་དང་། ཕ་མ་དང་། ཕུ་ནུ་ལ་སོགས་པ་བླ་མ་རྣམས་ཇི་ལྟར་རིགས་པའི་གནས་སུ་བཀོད་ཅིང་རིམ་གྲོ་བྱས་པ་དང་། སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་

དང་། མགུ་བར་བྱས་པས་ན་སྤུ་རེ་རེ་ནས་སྐྱེ་ཞིང་གཡས་སུ་འཁྱིལ་པ་དང་། ཞལ་ལ་མཛོད་སྤུའི་མཚན་མངའ་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་ཟླ་མེད་པའི་སྔ་ལྟས་ཡིན་ནོ། །མུ་ཅོར་མི་སྨྲ་ཞིང་གཞན་ལ་མི་སྨོད་པ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ལ་རྗེས་སུ་འཐུན་པར་བྱེད་པ་དང་། སེང་

གེའི་སྒྲ་དང་འཐུན་པར་སྨྲ་བས་ན་རོ་སྟོད་སེང་གེའི་འདྲ་བ་དང་། དཔུང་མགོ་ལེགས་པར་གྲུབ་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་མི་ཆོམས་པའི་སྔ་ལྟས་ཡིན་ནོ། །ནད་པ་རྣམས་ལ་རྩི་དང་། གཡོག་འཁོར་དང་། སྨན་དང་འཐུན་པའི་ཁ་ཟས་བྱིན་ཞིང་རིམ་གྲོ་བྱས་པས་ན་ཐལ་གོང་རྒྱས་པ་དང་། རོ་བྲོ་

བ་མཁྱེན་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་གནོད་པ་མི་མངའ་བའི་སྔ་ལྟས་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དགའ་ར་བ་དང་། འདུན་ས་དང་། བསིལ་ཁང་དང་། ཁྲོན་པ་དང་། བགྲོད་དཀའ་བར་ཟམ་པ་གདགས་པ་དང་། ཁ་ཟས་དང་། མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང་། གཙུག་ལག་ཁང་དང་། འདུག་གནས་ལ་སོགས་

པ་བྱ་བ་ལ་ཐོག་མར་འགྲོ་ཞིང་གཞན་དག་ཀྱང་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། གཞན་དག་ལ་ལྷག་པར་བྱིན་པས་ན་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ་པ་དང་། དབུ་གཙུག་ཏོར་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་མངའ་དབང་ཆེན་པོ་བརྙེས་པའི་སྔ་ལྟས་ཡིན་ནོ། །ཡུན་རིང་པོ་ནས་འཇམ་ཞིང་སྙན་པ་དང་།

མཉེན་པའི་ཚིག་བརྗོད་པས་ན་ལྗགས་རིང་ཞིང་སྲབ་པ་དང་། ཚངས་པའི་དབྱངས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་གསུང་གི་ལམ་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དབྱངས་བརྙེས་པའི་སྔ་ལྟས་ཡིན་ནོ། །གསུང་གི་ལམ་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དབྱངས་ནི་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་རྣམ་པར་

เล่ม ๓๑ · หน้า 79b

རིག་པར་བྱ་བ་དང་། མཉན་པར་འོས་ཤིང་མི་འཐུན་པ་མེད་པ་དང་། ཟབ་ཅིང་དབྱངས་རྗེས་སུ་འབྱུང་བ་དང་། མི་ཚུགས་ཤིང་རྣར་སྙན་པ་དང་། མ་འཁྲུགས་ཤིང་གསལ་བའོ། །ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཚིག་ཀྱལ་པ་སྤངས་ཤིང་དུས་སུ་སྨྲ་བས་ན་འགྲམ་པ་སེང་གེའི་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཚིག་

བཙུན་པའི་སྔ་ལྟས་ཡིན་ནོ། །རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་དང་། བརྙས་པ་མེད་པ་དང་། འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཚེམས་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་དང་། ཚེམས་མཉམ་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་འཁོར་སྔ་ནས་བསགས་པའི་སྔ་ལྟས་ཡིན་ནོ། །ཡུན་རིང་པོ་ནས་བདེན་ཞིང་ཕྲ་མ་མེད་པར་སྤྱད་པས་ན། ཚེམས་

ཐགས་བཟང་བ་དང་། ཚེམས་བཞི་བཅུ་མངའ་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་འཁོར་མི་ཕྱེད་པའི་སྔ་ལྟས་ཡིན་ནོ། །ཁྱུད་པ་དང་སྨོད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་ཆགས་པ་དང་། སྡང་བ་མེད་ཅིང་རྨོངས་པ་མེད་པའི་མིག་གིས་ངེས་པར་རྟོགས་པས་ན་སྤྱན་མཐོན་ཏིང་དང་། བའི་རྫི་མ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་

ནི་ཀུན་ནས་མཛེས་པའི་སྔ་ལྟས་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་རང་བཞིན་གྱི་འོད་ཀྱིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་། བཞེད་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པ་དག་ཀྱང་

སྣང་བས་ཁྱབ་པར་མཛད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བས་འོད་འདོམ་གང་ཙམ་དུ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་མཛད་དོ། །གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འོད་འདོམ་གང་བར་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་སུ་ཟིན་ན། རང་བཞིན་གྱི་འོད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་གྱུར་པས་ཉི་མ་དང་ཟླ་

བ་དག་གི་འོད་ཀྱང་མངོན་པར་མི་འགྱུར་ལ། ཟླ་བ་དང་། ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་། དུས་ཚིགས་དང་། ལོ་ཁྱུད་ཁོར་དག་ཀྱང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་གྱི་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱིས་ཀྱང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མངོན་པར་གོ་བར་མཛད་དོ། །བཞེད་ན་གཉིས་དང་། གསུམ་དང་། བཞི་

དང་ཇི་སྙེད་དུ་སྣང་བས་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་སྙེད་དུ་དབྱངས་ཀྱིས་མངོན་པར་གོ་བར་ཡང་མཛད་དོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་པའི་ཐུགས་མངའ་བས་ན་སེན་

เล่ม ๓๑ · หน้า 80a

མོ་ཟངས་ཀྱི་མདོག་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་གཉེན་འདབ་ལ་བྱམས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དང་། བདེ་བར་དགོངས་པའི་ཐུགས་མངའ་བས་ན་སེན་མོ་མདོག་སྣུམ་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་རིགས་མཐོ་བའི་རྒྱུད་དུ་སྐྱེས་པས་ན་སེན་

མོ་མཐོ་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཚུལ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པས་ན་སོར་མོ་རྣམས་ཟླུམ་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསགས་པས་ན་སོར་མོ་རྣམས་རྒྱས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་རིམ་གྱིས་

ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པས་ན་སོར་མོ་རྣམས་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། འཚོ་བདག་ཤིན་ཏུ་དབེན་པས་ན་རྩ་མི་མངོན་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་མདུད་པ་འགྲོལ་བར་མཛད་

པས་ན་རྩ་མདུད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཤིན་ཏུ་དབེན་པས་ན་ལོང་བུ་མི་མངོན་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་མི་མཉམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འགྲོལ་བར་མཛད་པས་ན་ཞབས་མི་མཉམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་

ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་མིའི་སེང་གེ་ཡིན་པས་ན་སེང་གེའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་མིའི་གླང་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ན་གླང་པོ་ཆེའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་བཞུད་པས་ན་དད་པའི་

སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་སྐྱེས་བུའི་ཁྱུ་མཆོག་ཡིན་པས་ན་ཁྱུ་མཆོག་གི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་འཐུན་པའི་ལམ་མངའ་བས་ན་གཡས་ཕྱོགས་སུ་ལྡོག་ཅིང་གཤེགས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་

ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ལྟ་ན་མཛེས་པས་ན་མཛེས་པར་གཤེགས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་རྟག་ཏུ་ཐུགས་ཡོན་པོ་མི་མངའ་བས་ནམ་ཡོ་བར་གཤེགས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཚུལ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡོན་ཏན་སྟོན་པས་ན་སྐུ་ཁྲི་ལ་བག་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ།།

เล่ม ๓๑ · หน้า 80b

སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་སྡིག་པའི་ཆོས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་ན་སྐུ་བྱི་དོར་བྱས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཆོས་རིམ་གྱིས་སྟོན་པས་ན་སྐུ་རིམ་པར་འཚམ་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་གཙང་བས་ན་སྐུ་

གཙང་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཐུགས་འཇམ་པ་དང་ལྡན་པས་ན་སྐུ་འཇམ་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཐུགས་རྣམ་པར་དག་པས་ན་སྐུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཆོས་འདུལ་བ་ཤིན་

ཏུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ན་མཚན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཡངས་ཤིང་མཛེས་པའི་ཡོན་ཏན་གསུང་བས་ན་སྐུ་ཁོ་ལག་ཡངས་ཤིང་བཟང་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུགས་མཉམ་པས་ན་གོམ་པ་སྙོམས་པ་

ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཤིན་ཏུ་འཇམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པས་ན་སྐུ་ཤིན་ཏུ་གཞོན་མདོག་ཅན་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་རྟག་ཏུ་ཞུམ་པ་མེད་པའི་ཐུགས་མངའ་བས་ན་སྐུ་ཞུམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་

རྣམས་བྱང་བས་ན་སྐུ་རྒྱས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཡང་འབྱུང་བའི་སྲིད་པར་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཟད་པས་ན་སྐུ་ཤིན་ཏུ་གྲིམས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་སྟོན་པས་ན་

ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་གཟིགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་ན་གཟིགས་པ་རབ་རིབ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཚུལ་དང་ལྡན་པའི་སློབ་མ་མངའ་བས་ན་དཀུ་ཟླུམ་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་

རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་འཁོར་བའི་སྐྱོན་རྣམས་རབ་ཏུ་སྦྱངས་པས་ན་དཀུ་སྐབས་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ང་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་མོ་བཅོམ་པས་ན་དཀུ་མ་རྙོངས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཟད་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་ཟློག་པས་ན་ཕྱལ་ཕྱང་དེ་བ་ཡིན་ནོ།

เล่ม ๓๑ · หน้า 81a

། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་རྣམས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ན་ལྟེ་བ་ཟབ་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་འཐུན་པར་འཛིན་པར་ཞུགས་པའི་སློབ་མ་མངའ་བས་ན་ལྟེ་བ་གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁྱིལ་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་

ནི་སློབ་མ་ཀུན་ནས་མཛེས་པའི་དགེ་འདུན་མངའ་བས་ན་ཀུན་ནས་མཛེས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་གཙང་བས་ན་ཀུན་སྤྱོད་པ་གཙང་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཆོས་འདུལ་བ་ནག་པོ་སྟོན་པ་དང་བྲལ་བས་ན་སྐུ་ལ་སྨེ་བ་དང་གནག་བག་མེད་

པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཤིང་བལ་ལྟར་ཡང་བའི་ལུས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་སྟོན་པས་ན་ཕྱག་ཤིང་བལ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་འཇམ་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་གཉེན་འདབ་དང་། སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་ལ་སྙོམས་པར་བྱམས་པས་དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོ་ཡིན་

པས་ན་ཕྱག་གི་རི་མོ་མདངས་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་བརྟན་པར་གནས་པས་ན་ཕྱག་གི་རི་མོ་ཟབ་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་བཟོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྟོན་པས་ན་ཕྱག་གི་རི་མོ་རིང་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་

ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཧ་ཅང་ཕལ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པའི་བསླབ་པའི་གཞི་འཆའ་བ་ན་ཞལ་ཧ་ཅང་ཡང་མི་རིང་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་སྟོན་པས་ན་ཞལ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་

ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་འཇམ་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་ཞིང་འདུལ་བས་ན་ལྗགས་མཉེན་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཡོན་ཏན་ཆ་ཕྲ་བའི་ཚོགས་དང་ལྡན་པས་ན་ལྗགས་སྲབ་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཆགས་པ་རྣམས་ལ་གཏིང་དཔག་

དཀའ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་འདུལ་བར་མཛད་པས་ན་ལྗགས་དམར་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་གླང་པོ་ཆེའི་ང་རོ་དང་། འབྲུག་གི་སྒྲ་ལྟ་བུས་བསྙེངས་པ་མི་མངའ་བས་ན་གླང་པོ་ཆེའི་ང་རོ་དང་། འབྲུག་གི་སྒྲ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་

เล่ม ๓๑ · หน้า 81b

ནི་སྙན་ཅིང་མཉེན་ལ་འཇམ་པར་སྨྲ་བའི་སློབ་མ་མངའ་བས་ན་གསུང་སྙན་ཅིང་མཉེན་ལ་འཇམ་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་སྲིད་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལས་ལོག་པས་ན་མཆེ་བ་ཟླུམ་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བོ་རྣོན་པོ་འདུལ་བ་ལ་མཁས་པས་ན་

མཆེ་བ་རྣོ་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཆོས་འདུལ་བ་མཆོག་ཏུ་དཀར་བས་ན་མཆེ་བ་དཀར་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཆ་མཉམ་པའི་ས་ལ་བཞུགས་པས་ན་མཆེ་བ་མཉམ་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་

པར་རིམ་གྱིས་སྟོན་པས་ན་མཆེ་བ་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རི་མཐོན་པོ་ལ་བཞུགས་པས་ན་ཤངས་མཐོ་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་གཙང་མ་མངའ་བས་ན་ཤངས་གཙང་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་

བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་གཟིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པས་ན་སྤྱན་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཤིན་ཏུ་ཡངས་པ་དང་ལྡན་པས་ན་སྤྱན་ཡངས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་བསགས་པས་

ན་རྫི་མ་སྟུག་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་མིའི་ན་ཆུང་མིག་དཀར་གནག་འབྱེས་ཤིང་པད་མའི་འདབ་མ་རངས་པ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱས་ཤིང་བསྟོད་པས་ན་སྤྱན་དཀར་གནག་འབྱེས་ཤིང་པད་མའི་འདབ་མ་རངས་པ་

ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་རྟག་ཏུ་ཡངས་པ་སྟོན་པས་ན་སྨིན་ཚུགས་རིང་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་འཇམ་པོས་འདུལ་བ་ལ་མཁས་པས་ན་སྨིན་མ་འཇམ་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཀུན་ནས་སྐྱོན་མཁྱེན་པས་ན་

སྨིན་མའི་སྤུ་མཉམ་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྣུམ་གྱིས་སྐྱེ་བོ་རྒྱུད་སྣུམ་པ་རྣམས་འདུལ་བར་མཛད་པས་ན་སྨིན་མ་སྣུམ་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཆོས་མཆོག་ཏུ་ཡངས་པ་སྟོན་པས་ན་སྙན་ཤལ་སྟུག་ཅིང་རིང་བ་ཡིན་ནོ།

เล่ม ๓๑ · หน้า 82a

སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བས་ན་སྙན་མཉམ་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་འདུལ་བར་མཛད་པས་ན་སྙན་གྱི་དབང་པོ་མཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་

འདས་རྣམས་ནི་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས་པས་ན་དཔྲལ་བ་ལེགས་པར་འབྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེ་དང་། ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་རྣམས་རབ་ཏུ་བཅོམ་པས་ན་དཔྲལ་བ་དབྱེས་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་

ནི་སྨོན་ལམ་དམ་པ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ན་དབུ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཡུལ་ལ་བུང་བ་ལྟར་དགའ་བ་རྣམ་པར་བཟློག་པས་ན་དབུ་སྐྲ་བུང་བ་ལྟར་གནག་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་

བར་བྱ་བའི་བག་ལ་ཉལ་རྣམས་སྤངས་པས་ན་དབུ་སྐྲ་སྟུག་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་དགོངས་པ་འཇམ་པས་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ན་དབུ་སྐྲ་འཇམ་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་རྟག་ཏུ་མ་འཁྲུགས་པའི་ཐུགས་མངའ་

བས་ན་དབུ་སྐྲ་མི་འཛིང་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་རྟག་ཏུ་མི་བརླང་བའི་གསུང་མངའ་བས་ན་དབུ་སྐྲ་མི་བཤོར་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་སྤོས་ཀྱི་མེ་ཏོག་གིས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་འཐུན་པར་སྒྲུབ་པས་ན་དབུ་སྐྲ་དྲི་ཞིམ་

པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་དཔལ་བེའུ་དང་། བཀྲ་ཤིས་དང་། གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་པས་བརྒྱན་པ་སྟེ། རབ་འབྱོར་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་མངའ་བའི་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་

སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་གཉིས་པོ་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་དེ། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་བྱང་

เล่ม ๓๑ · หน้า 82b

ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྙན་པར་སྨྲ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྡུད་ཅེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་དེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཚུལ་

ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྙན་པར་སྨྲ་བས་

སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་གིས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དོན་སྤྱོད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུད་ཅེ་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་

འདི་ལྟ་སྟེ། སྦྱིན་པ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། དོན་སྤྱོད་པ་དང་། དོན་འཐུན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་

དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་དུ་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ཚུར་ཤོག །ཁྱེད་ཅག་ཡི་གེ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པར་གྱིས་ཤིག །ཡི་གེ་གཅིག་ལ་མཁས་པར་གྱིས་ཤིག །ཡི་གེ་གཉིས་ལ་མཁས་པར་གྱིས་ཤིག །ཡི་གེ་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔའི་བར་དག་ལ་

མཁས་པར་གྱིས་ཤིག །ཡི་གེ་གཅིག་གིས་ཐམས་ཅད་འགྲིབ་པ་དང་ལྡན་པར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་གྱིས་ཤིག །ཡི་གེ་གཉིས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་འགྲིབ་པ་དང་ལྡན་པར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་གྱིས་ཤིག །ཡི་གེ་གསུམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་འགྲིབ་པ་དང་ལྡན་པར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་གྱིས་

ཤིག །ཡི་གེ་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔའི་བར་དག་གིས་ཐམས་ཅད་འགྲིབ་པ་དང་ལྡན་པར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་གྱིས་ཤིག །ཡི་གེ་གཅིག་ཏུ་ཡི་གེ་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔ་འདུས་པར་སྒོམས་ཤིག །ཡི་གེ་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔ་རྣམས་སུ་གཅིག་འདུས་པར་སྒོམས་ཤིག་ཅེས་འདོམས་པར་བྱེད་དེ། རབ་འབྱོར་

ที่มาและสัญญาอนุญาต

ตัวบท: e-text กังยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-kangyur · commit a582cf47) · สาธารณสมบัติ

สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน

README ของ Esukhia/derge-kangyur ที่ commit a582cf471b7c (เปิดอ่านแล้ว ๓ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public Domain work, and as such is also in the Public Domain." · สำเนาคำต่อคำ: data/kangyur-src/SOURCE-README.md

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

  • หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
  • ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด