འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ

ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨཱརྱ་ཨཥྚ་ད་ཤ་སཱ་ཧ་སྲི་ཀཱ་པྲཛྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ནཱ་མ་མཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

เล่ม ๓๑ · หน้า 83a

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ཡི་གེ་གཅིག་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡི་གེ་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔའི་བར་དག་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡི་གེ་གཅིག་ཏུ་ཡི་གེ་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔ་འདུས་པར་བསྒོམ་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡི་གེ་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔ་རྣམས་སུ་ཡི་

གེ་གཅིག་འདུས་པར་བསྒོམ་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པར་བྱས་ནས། ཡི་གེ་མེད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་

ནི་ཆོས་ལ་མཁས་པ་དང་། ཡི་གེ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཆོས་ལ་མཁས་པ་དང་། ཡི་གེ་ལ་མཁས་པས་ཆོས་སྟོན་ཏེ། ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡི་གེ་མེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་བཞིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་ཆོས་དེ་ནི་ཡི་གེ་མེད་པའི་རྣམ་པས་སྤྲུལ་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་

ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་མཐའ་ལས་འདས་པ་དང་། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མ་མཆིས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སླད་དུ་སེམས་ཅན་ཡང་གཏན་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་ལ། ཆོས་ཀྱང་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་ཤིང་། ཆོས་ཀྱི་རང་

བཞིན་ཡང་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་

པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་བཞི་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་ལ་སྤྱོད་པ་

དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་བཞི་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་

เล่ม ๓๑ · หน้า 83b

པར་འཇུག་པ་དགུ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅྭ་བརྒྱད་དང་། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་དང་། རྣམ་པར་

སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བགྱིད་ལགས། དེ་ལ་ནི་སེམས་ཅན་དང་། སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པ་ཡང་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་ལགས་ཏེ། སེམས་ཅན་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་པས། གཟུགས་ཀྱང་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་

ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་ཡང་དམིགས་སུ་མ་མཆིས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཀྱང་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅྭ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དག་ཀྱང་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་ལགས་སོ། །སེམས་ཅན་དང་སེམས་

ཅན་དུ་གདགས་པ་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་པ་དེ་ལ་ནི་གཟུགས་ཀྱང་མ་མཆིས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུའི་བར་དག་ཀྱང་མ་མཆིས་ལགས་སོ། །དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུའི་བར་དག་ཀྱང་མ་མཆིས་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་

ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་སེམས་ཅན་རྣམས་མཆིས་པ་མ་ལགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་སྩོལ་ཅིང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་སྦྱོར་བར་བགྱིད་

པའམ། གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་ལགས་གྲང་། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་

འཚལ་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། རབ་འབྱོར་སེམས་ཅན་དམིགས་སུ་མེད་པས། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་

เล่ม ๓๑ · หน้า 84a

པར་བྱའོ། །ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཕུང་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཁམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །སྐྱེ་མཆེད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་

པར་བྱའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །བདག་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྲོག་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བ་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཤེད་ལས་སྐྱེས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། གང་ཟག་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། གསོ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། བྱེད་པ་པོ་དང་།

བྱེད་དུ་འཇུག་པ་པོ་དང་། སློང་བ་པོ་དང་། ཀུན་ནས་སློང་བ་པོ་དང་། ཚོར་བ་པོ་དང་། ཚོར་བར་བྱེད་པ་པོ་དང་། ཤེས་པ་པོ་དང་། མཐོང་བ་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་བསམ་གཏན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཚད་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། གཟུགས་མེད་

པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བར་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་

རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སངས་

རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅྭ་བརྒྱད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དང་། རང་བྱང་ཆུབ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་

རིག་པར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་མཐོང་ནས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏེ། ཅི་ནས་

เล่ม ๓๑ · หน้า 84b

ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དག་ཏུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དེ་ལྟར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་སྟེ། ཆོས་གང་ཡང་འཁྲུག་པར་མི་བྱེད་ཅིང་། གཉིས་སུ་མི་འབྱེད་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་

པའི་སྤྲུལ་པ་ཞིག་གིས་སྤྲུལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་དུ་མ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ནས་ཁ་ཅིག་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་བཀོད། ཁ་ཅིག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བཀོད་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཁ་ཅིག་ནི་བཟོད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་ཤེས་རབ་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་བསམ་གཏན་

རྣམས་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་བར་དག་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དག་ལ་བཀོད།

ཁ་ཅིག་ནི་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་བཀོད། ཁ་ཅིག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དག་ལ་བཀོད་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སྤྲུལ་པ་དེས་ཆོས་གང་ཡང་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ཡོད་སྙམ་འམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་རྣམ་

གྲངས་དེས་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏེ། མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་དག་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་ཅིང་། དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ལ་འགོད་པ་དེ་ལྟར་རིག་

པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་གཟུགས་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་ཡིན་ལ། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་གཟུགས་མ་ཡིན་ལ། ཚོར་བ་

དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་གྱི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་

เล่ม ๓๑ · หน้า 85a

རྣམས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་གཟུགས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དག་དང་། འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་

ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་དུ་དམིགས་པ་ཡང་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་ཏེ། དེ་ཡང་གཟུགས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་

སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་དང་། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དག་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་ཏེ། འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་གང་དུ་ཡང་གནས་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་དག་ལ་

གང་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མི་གནས་ལ། རང་གི་དངོས་པོ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མི་གནས་ཤིང་། གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའམ། རང་གི་དངོས་པོ་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་

དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་སུ་མེད་དེ། གང་དམིགས་སུ་མེད་པ་དེ་ནི་གང་ལ་ཡང་གནས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྒོམ་སྟེ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་

སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་། འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེས་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་

ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ཉིད་རྟོགས་ཏེ། རྟོགས་ནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། ཆོས་

เล่ม ๓๑ · หน้า 85b

རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལས་ཀྱང་མི་འདའ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་འདའ་བ་མེད་ལ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་འདའ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་དེ་དག་ལ་གང་འདའ་བར་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། །།ཤེས་རབ་

ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ། བམ་པོ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཉིས་པ། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་འདའ་བ་མ་མཆིས་ཤིང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་

མཐའ་ལ་ཡང་འདའ་བ་མ་མཆིས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་ཅི་གཟུགས་ཀྱང་གཞན་ལ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་གཞན། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་གཞན། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་གཞན་ཞིག་ལགས་སམ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་གཞན་ལ། འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་

དང་། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མ་མཆིས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་གཞན་པ་ཞིག་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །

དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་ཡང་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །

དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་གཟུགས་ཀྱང་གཞན་མ་ལགས་ཤིང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་གཞན་མ་ལགས་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ཡང་གཞན་མ་ལགས། འདུས་བྱས་

དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་ཡང་གཞན་མ་ལགས། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་བར་ཡང་གཞན་མ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་ནག་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནག་པོ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང་། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་ལགས་

เล่ม ๓๑ · หน้า 86a

སོ་ཞེས་བགྱི་བ་དང་། དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་པོ་ནི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལགས་སོ་ཞེས་བགྱི་བ་དང་། དཀར་གནག་གི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་གནག་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་འདྲེན་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བགྱི་བ་དང་། མི་གནག་ཅིང་དཀར་

བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་གནག་ཅིང་། དཀར་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དང་། རང་བྱང་ཆུབ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལགས་སོ་ཞེས་བགྱི་

བར་རྣམ་པར་དགོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རབ་འབྱོར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དགོད་པ་བསྟན་པར་ཟད་ཀྱི། དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་ནི་

འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དགོད་པ་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མིང་དང་གཟུགས་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་བསྙད་དུ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་མཐའ་

ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དགོད་པ་མཆིས་

ཀྱི། དོན་དམ་པར་མ་མཆིས་པ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུར་མི་འགྱུར་ལགས་སམ། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དང་། རང་བྱང་ཆུབ་དང་། བླ་

ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མི་འགྱུར་ལགས་སམ། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རབ་འབྱོར་ཅི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་འམ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་

เล่ม ๓๑ · หน้า 86b

ཤེས་སམ། འོ་ན་ནི་དེ་དག་ལ་ཡང་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དང་། རང་བྱང་ཆུབ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དགོད་པ་ཡོད་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ།

གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའམ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་ན་ནི། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་ཡང་མི་འགྲོ་བ་ཞིག་ན། འདི་ལྟར་དེ་དག་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་

དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དང་། རང་བྱང་ཆུབ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དགོད་པ་དག་ཀྱང་མེད་དོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ནི་ལམ་ཡང་མེད་ལ། ལམ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་

མེད། ལམ་སྒོམ་པ་ཡང་མེད་ན། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དགོད་པ་ལྟ་ཡོད་པར་འགྱུར་རེ་སྐན། འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་ནི། ལམ་ཡང་ཡོད་ལ་ལམ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་ཡོད། ལམ་སྒོམ་པ་ཡང་ཡོད་པས་ན་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དགོད་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །

དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལམ་བསྒོམས་པས་འབྲས་བུ་འབྱུང་ཞིང་། འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལམ་བསྒོམས་པས་འབྲས་བུ་

འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །རབ་འབྱོར་ལམ་མ་བསྒོམས་པར་ཡང་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ལམ་གྱིས་ཀྱང་འབྲས་བུ་མི་འཐོབ་ལ། ལམ་མ་ཡིན་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞིང་ལམ་ལ་མི་གནས་པར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་

སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་འགོད་པར་བྱེད་དེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཚར་གཅད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་འགོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་འདུས་བྱས་

เล่ม ๓๑ · หน้า 87a

ཀྱི་ཁམས་སམ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ལ་ཚར་གཅད་པས་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དགོད་པ་མ་མཆིས་པར་གྱུར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ནི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་

དང་། གནོད་སེམས་བསྲབས་པའི་ཕྱིར་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཆ་དང་འཐུན་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུའོ། །འདི་ནི་གོང་མའི་ཆ་དང་འཐུན་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལྔ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་

ཡིན་ནོ། །ཀུན་འབྱུང་བའི་ཆོས་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ནོ། །བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདུས་བྱས་

དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཚར་གཅད་པས། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དགོད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་འཚལ་བར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ཅི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུའམ། ལན་ཅིག་

ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུའམ། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུའམ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དམ། རང་བྱང་ཆུབ་བམ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདུས་བྱས་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་འདུས་མ་བྱས་པ་ཡིན། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་འདུས་མ་བགྱིས་ལགས་སོ། །བདེ་

བར་གཤེགས་པ་འདུས་མ་བགྱིས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ཅི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཚར་གཅོད་པ་ཡོད་དམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ཅི་གང་གི་ཚེ་རིགས་ཀྱི་བུ་

འམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོས་འདུས་བྱས་སམ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་འདུས་བྱས་སམ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཚར་གཅོད་པར་བྱེད་དམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་

เล่ม ๓๑ · หน้า 87b

ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་ཚུལ་གྱིས་ཚར་གཅད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེ་སྦྱིན་པའི་

ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའམ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའམ། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའམ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའམ། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའམ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའམ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་རམ།

བྱམས་པའམ། སྙིང་རྗེའམ། དགའ་བའམ། བཏང་སྙོམས་སམ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་རམ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་སམ། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་བར་རམ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་།

བདག་ཉིད་ཀྱང་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་ལ། གཞན་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པས་གང་ལ་ཡང་ཆགས་པ་མེད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱེད་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་

བཟླ་བའི་དོན་མ་གཏོགས་པར་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཡང་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་། སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་བར་དག་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་

ལས་འདས་པ་དང་། འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་སོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྤྱོད་ལ། ཆོས་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་ཤིང་།

ཆགས་པ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལེགས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། མཚན་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་དང་། ཡི་གེ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ།

เล่ม ๓๑ · หน้า 88a

བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ལགས།

བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དཔེར་ན་སྤྲུལ་པ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མེད་པ་དང་། གཟུགས་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནང་དང་ཕྱིའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མེད་པ་དང་།

བག་ལ་ཉལ་དང་། ཀུན་ནས་ལྡང་བ་རྣམས་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མེད་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་

མེད་པ་དང་། ལམ་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མེད་པ་དང་། འབྲས་བུ་རྣམས་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར། རབ་འབྱོར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྤྲུལ་པའི་ལམ་སྒོམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་

ལམ་བསྒོམ་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞིང་། རྣམ་པར་བྱང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། འགྲོ་བ་ལྔའི་འཁོར་བ་ན་ཡང་མི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའི་

ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ལ་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའམ། རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་གང་ཡང་

དམིགས་སུ་ཡོད་སྙམ་འམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ལ་ནི་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའམ། རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བའམ། འགྲོ་བ་ལྔའི་འཁོར་བ་ན་གདའ་

เล่ม ๓๑ · หน้า 88b

བའི་དངོས་པོ་གང་ཡང་མ་མཆིས་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་

པའི་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ལགས་སམ། ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་དང་། འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་

ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་དང་། འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ལགས་ན། སྤྲུལ་པ་ལ་

ནི་གཟུགས་མ་མཆིས། ཚོར་བ་མ་མཆིས། འདུ་ཤེས་མ་མཆིས། འདུ་བྱེད་རྣམས་མ་མཆིས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་མཆིས། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་མཆིས། རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་མཆིས་ཤིང་གང་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བགྱི་བའི་འགྲོ་བ་ལྔའི་འཁོར་

བ་ཡང་མ་མཆིས་ལགས་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སྐྱེས་བུའི་མཐུར་འགྱུར་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་

པ་སྤྱོད་པ་ན། གང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའམ། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སམ། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་ནམ། མིའམ་ལྷ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་དམིགས་སྙམ་འམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་

པ། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གང་ཁམས་གསུམ་ནས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་ཤེས་

เล่ม ๓๑ · หน้า 89a

ཤིང་མཐོང་ལ་རྣམ་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་འཚལ་ཞིང་མཐོང་ལ་རྣམ་པར་རིག་ལགས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་

པོས་གང་གི་དོན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་དང་། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བགྱིད་པ་དང་། སེམས་

ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་རང་རང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང་། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་ཤེས་སུ་ཟིན་ན་ནི། བྱང་ཆུབ་

སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་མི་སྤྱོད་པ་ཞིག་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་རང་རང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང་། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་མི་ཤེས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་

དཔའ་ཆེན་པོ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་ཅིང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་

ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང་། མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང་། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཅི་ལ་གནས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས། གང་ལས་བསྐྱོད་པར་

བགྱིད་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་མིང་དང་མཚན་མ་དག་ལ་གནས་པས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས། དེ་དག་གི་མིང་དང་མཚན་མ་ལས་བསྐྱོད་པར་བྱེད་དོ། །

เล่ม ๓๑ · หน้า 89b

དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མིང་ནི་གང་ལགས། མཚན་མ་ནི་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ། མིང་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གློ་བུར་དུ་མིང་དུ་བཏགས་

པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་མིང་ཞེས་བྱ་བའམ། མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བའམ། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའམ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ཞེས་བྱ་བའམ། བུད་མེད་ཅེས་བྱ་བའམ། སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། ཁྱེའུ་ཞེས་བྱ་བའམ། བུ་མོ་ཞེས་བྱ་བའམ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། དུད་

འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། ལྷ་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་ཞེས་བྱ་བའམ། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའམ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའམ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བའམ། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་

ཞེས་བྱ་བའམ། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བའམ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའམ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་བཅོས་མར་མིང་དུ་བཏགས་པའོ། །རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་མིང་སྟེ། གཞོལ་བའི་ཕྱིར་

རོ། །འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་མིང་ཙམ་དུ་ཟད་ན། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དེ་ལ་ཆགས་པས། དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། ཐབས་ལ་མཁས་པས་འདི་སྐད་དུ་མིང་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པས་ཀུན་ནས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པས། རང་

བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཞིང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཁྱེད་ཅག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པས་ཆགས་པར་མ་བྱེད་ཅིག །མཁས་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་སྟོང་པ་དག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཞེས་ཀུན་ནས་འབྲལ་བར་བྱེད་དེ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་

ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། ཐབས་ལ་མཁས་པས་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །རབ་འབྱོར་མཚན་མ་གང་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་གང་ལ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་མ་སྟེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་

เล่ม ๓๑ · หน้า 90a

དང་། གཟུགས་མེད་པའི་མཚན་མའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་གང་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་གཟུགས་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། རགས་པའམ། ཕྲ་བའམ། བཟང་བའམ། ངན་པ་དག་སྟེ། གང་སྐད་ཅིག་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པས་

འཛིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་མཚན་མ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་མེད་པའི་ཆོས་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། མཚན་མར་བཟུང་ཞིང་ཡོངས་སུ་བཏགས་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་

རྣམས་ཆགས་པས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་མཚན་མ་དེ་དག་དང་ཕྲལ་ནས་མཚན་མ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ལ་འཛུད་ཅིང་འགོད་པར་བྱེད་དེ། ཅི་ནས་ཀྱང་འདི་ནི་མཚན་མའོ། །འདི་ནི་མཚན་མ་མེད་པའོ་ཞེས་

གཉིས་སུ་མི་ལྟུང་བ་དེ་ལྟར་འཛུད་ཅིང་དེ་ལྟར་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་མཚན་མ་དང་ཕྲལ་ནས་མཚན་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་འཛུད་ཅིང་

འགོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་དེ་ཙམ་དུ་བས་ཏེ། འདི་ལྟར་མཚན་མ་མ་མཆིས་པ་ཙམ་དུ་བས་པ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་

སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟར་བདག་ཀྱང་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འབོགས་པར་འགྱུར་ལ་གཞན་དག་ཀྱང་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འབོགས་པ་ལ་འགོད་པར་བགྱིད་པ་དང་། ས་ནས་ས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱིད་

ཅིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་དེ་དག་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བར་བགྱིད་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་མཚན་མ་དངོས་པོ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་

เล่ม ๓๑ · หน้า 90b

ན་ནི། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ལ། གཞན་དག་ཀྱང་ཁྱད་པར་འཐོབ་པ་ལ་འགོད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་མཚན་མ་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་དངོས་

པོ་མེད་དེ། རབ་འབྱོར་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། མཚན་མ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་

པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཚད་མེད་པ་རྣམས་དང་། གཟུགས་མེད་

པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་བར་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཕྱི་ནང་སྟོང་

པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། །མཚན་མ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ཡོངས་

སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། མཚན་མ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅྭ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དེ། དེས་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་

མཚན་མ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཞན་དག་ཀྱང་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ལ་ཐ་ན་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་ཆ་ཤས་གཞག་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་མ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་

เล่ม ๓๑ · หน้า 91a

པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། དྲན་པ་མེད་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པས་ཆོས་རྣམས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་འགོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། རབ་

འབྱོར་འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཟག་པ་མེད་ཅིང་། མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་། དྲན་པ་མེད་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རབ་འབྱོར་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་

སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མ་མཆིས་ཤིང་། དྲན་པ་མ་མཆིས་ལ་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་མ་མཆིས་པ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་

འོ་ན་འདི་དག་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་སོ། །འདི་དག་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་སོ། །འདི་དག་ནི་ཐུན་མོང་གི་ཆོས་སོ། །འདི་དག་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་སོ། །འདི་དག་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །འདི་དག་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་

དཔའི་ཆོས་སོ། །འདི་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཞེས་བགྱི་བར་ཇི་ལྟར་བགྲང་བར་བགྱི་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། མཚན་མ་མེད་པ་ཡང་

གཞན་ལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་གཞན་ཞིག་ཡིན་སྙམའམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། མཚན་མ་མེད་པ་ཡང་གཞན་ལ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་གཞན་ཞིག་

ཡིན་སྙམའམ། མཚན་མ་མེད་པ་ཡང་གཞན་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་གཞན་ཞིག་ཡིན་སྙམ་འམ། མཚན་མ་མེད་པ་ཡང་གཞན་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་གཞན་ཞིག་ཡིན་སྙམའམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །

เล่ม ๓๑ · หน้า 91b

བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འོ་ན་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་

ཆོས་རྣམས་ཡིན་ནམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དེ་ལྟ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་རྣམས་གྲངས་དེས་ཀྱང་འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མཚན་མ་མེད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རབ་འབྱོར་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་

དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་དང་། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང་། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་

བཞི་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་དང་། དབང་པོ་ལྔ་དང་། སྟོབས་ལྔ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དག་གིས་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་

ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པར་བསླབ་པར་བྱ་བ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་པོ་འདིར་དགེ་

བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མཚན་མ་དང་བྲལ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཚན་མ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།

རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལ་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སློབ་པ་ཡིན། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ལ་སློབ་པ་ཡིན། ཁམས་བཅྭ་བརྒྱད་ལ་སློབ་པ་ཡིན། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་ལ་སློབ་པ་ཡིན། འཕགས་

เล่ม ๓๑ · หน้า 92a

པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་སློབ་པ་ཡིན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལ་སློབ་པ་ཡིན། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སློབ་པ་ཡིན། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སློབ་པ་ཡིན། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སློབ་པ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་སློབ་པ་ཡིན་ནོ། །

དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སློབ་པ་ཡིན། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་སློབ་པ་ཡིན། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་བར་ལ་སློབ་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་ལ་སློབ་པ་ཡིན། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་

བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅྭ་བརྒྱད་ལ་སློབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་

ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་སློབ་པ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། གཟུགས་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། གཟུགས་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་། གཟུགས་ཇི་ལྟར་འགག་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་

ཡིན་པ་ཡང་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །གཟུགས་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། དབུ་བ་རྡོས་པ་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། གཟུགས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གཙེ་ཚགས་དང་། ཤིན་ཏུ་གསོང་ལྡོང་དང་། ཤིན་ཏུ་སྙིང་པོ་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་

ཞེ་ན། གཟུགས་ནི་གང་ནས་ཀྱང་འོང་བ་མེད་ལ། གཟུགས་ནི་གང་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་མེད་པས། གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་། གང་དུ་ཡང་མི་འགྲོ་བ་དེ་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །རབ་འབྱོར་གང་ནས་ཀྱང་མ་འོངས། གང་དུ་ཡང་མ་སོང་བ་དེ་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་

འཇིག་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པ་དང་། འོང་བ་མེད་པ་དང་། འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་དང་། འཕེལ་བ་མེད་པ་

เล่ม ๓๑ · หน้า 92b

དང་། འགྲིབ་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལོག་པ་ཉིད་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཚོར་བ་ཇི་

ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས། ཚོར་བའི་སྐྱེ་བ་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས། ཚོར་བའི་འཇིག་པ་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས། ཚོར་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཆུའི་ཆུ་བུར་གྱི་སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་པ་གསོག་ཏུ་འདུག་པ་དེ་ལྟར་ཚོར་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་གང་ནས་

ཀྱང་འོང་བ་མེད་ཅིང་། གང་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ཚོར་བའི་སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཚོར་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ཚོར་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འདུ་ཤེས་ཇི་ལྟར་

རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྨིག་རྒྱུའི་ཚོགས་ལ་ཆུ་ཤིན་ཏུ་དམིགས་སུ་མེད་པ་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་གང་ནས་ཀྱང་འོང་བ་མེད་ཅིང་གང་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་

ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེ་ན། ཚོར་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཆུ་ཤིང་ཤུན་པ་སོ་སོར་ཕྱེ་ན་སྙིང་པོ་མི་དམིགས་པ་དེ་ལྟར་འདུ་བྱེད་རྣམས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །

འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་པ་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེ་ན། དེ་གང་ནས་ཀྱང་འོང་བ་མེད་ཅིང་། གང་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེ་ན། ཚོར་བའི་དེ་

བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་གང་ནས་ཀྱང་

เล่ม ๓๑ · หน้า 93a

འོང་བ་མེད་ཅིང་། གང་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེ་ན། ཚོར་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་

པར་ཤེས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁམས་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཞེ་ན། མིག་གི་ཁམས་ནི་མིག་གི་ཁམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་དེ་ལྟར་མིག་གི་ཁམས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ངོ་

བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་དེ་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེ་ན། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་དེ་ལྟར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་རབ་ཏུ་ཤེས་

སོ། །རྣ་བའི་ཁམས་དང་། སྒྲའི་ཁམས་དང་། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། སྣའི་ཁམས་དང་། དྲིའི་ཁམས་དང་། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། ལྕེའི་ཁམས་དང་། རོའི་ཁམས་དང་། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། ལུས་ཀྱི་ཁམས་དང་།

རེག་བྱའི་ཁམས་དང་། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེ་ན། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་དེ་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་

ཁམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེ་ན། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་དེ་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་རབ་ཏུ་ཤེས་

ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཁམས་བཅྭ་བརྒྱད་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེ་ན། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་ལ། ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་དེ་ལྟར་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འཕགས་

เล่ม ๓๑ · หน้า 93b

པའི་བདེན་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པར་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ཏུ་རབ་

ཏུ་ཤེས་པ་དང་། བདེན་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང་། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པའོ་ཞེས་རབ་ཏུ་ཤེས་ལ། གཉིས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་། གཉིས་མ་ཡིན་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་བ་ཡང་དེ་བཞིན། འགོག་པ་ཡང་དེ་བཞིན།

སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པའི་བདེན་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་

འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེ་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འགག་པ་མེད་པ་དང་།

ཚད་པ་མེད་པ་དང་། རྟག་པ་མེད་པ་དང་། དོན་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། འོང་བ་མེད་པ་དང་། འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་། སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང་། ཞི་བར་རབ་ཏུ་ཤེས་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་

གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་ཆོས་དེ་དག་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་འཚལ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་དེས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དཀྲུགས་

པར་མི་འགྱུར་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་གཞན་འགའ་ཞིག་དམིགས་སུ་ཡོད་ན་ནི། རྣམ་པར་དཀྲུགས་པར་ཡང་འགྱུར་ན། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་མ་གཏོགས་པ་

เล่ม ๓๑ · หน้า 94a

གང་མི་དམིགས་པས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དཀྲུགས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གཞན་ནི་གང་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་གཞན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འམ། དེ་བཞིན་

གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གང་ཡང་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མ་དམིགས་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་གཞན་འགའ་ཞིག་དམིགས་སུ་ཡོད་དོ་ཞེས་འདོགས་པར་མི་བྱེད་དེ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་

རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས། དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སློབ་པས་གང་ལ་བསླབས་པ་

ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རབ་འབྱོར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་བསླབས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བསླབས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་

ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་། དེ་

བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མ་བྱུང་ཡང་རུང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འདི་ནི་དབྱེར་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་སྟེ། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་

ཡིན་ཏེ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་བསླབས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བསླབས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་

เล่ม ๓๑ · หน้า 94b

འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བགྱི། དེ་བཞིན་

དུ་ཇི་ལྟར་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་

ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བགྱི། དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་བསླབ་པར་བགྱི། དེ་བཞིན་དུ་

ཇི་ལྟར་བྱམས་པ་ལ་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ལ་བསླབ་པར་བགྱི། དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་ལ་བསླབ་པར་བགྱི། དེ་བཞིན་དུ་ཇི་

ལྟར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ལ་བསླབ་པར་བགྱི། དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་རྣམས་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་དང་། དབང་པོ་རྣམས་དང་། སྟོབས་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་

ལག་བརྒྱད་པ་ལ་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལ་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་བསླབ་པར་བགྱི།

དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་ལ་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅྭ་བརྒྱད་ལ་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་མངོན་པར་

เล่ม ๓๑ · หน้า 95a

ཤེས་པ་དྲུག་དང་། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བསྒྲུབ་པའི་སླད་དུ་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་བསྒྲུབ་པའི་སླད་དུ་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་

བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་སླད་དུ་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་ཁྱིམ་བདག་གི་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་

དུ་སྐྱེ་བར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་འཐབ་བྲལ་དང་། དགའ་ལྡན་དང་། འཕྲུལ་དགའ་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་། ཚངས་

རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་། ཚངས་པའི་མདུན་ན་འདོན་དང་། ཚངས་འཁོར་དང་། འོད་ཆུང་དང་། ཚད་མེད་འོད་དང་། འོད་གསལ་དང་། དགེ་ཆུང་དང་། ཚད་མེད་དགེ་དང་། དགེ་རྒྱས་དང་། འབྲས་བུ་ཆེ་དང་། འདུ་ཤེས་མ་མཆིས་པའི་

སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་དེར་མི་སྐྱེ་བར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་ཡང་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་གནས་གཙང་མ། མི་ཆེ་དང་། མི་གདུང་དང་། ཤིན་ཏུ་མཐོང་དང་། གྱ་ནོམ་སྣང་དང་། འོག་མིན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་

དུ་སྐྱེ་བར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དག་ལ་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ལ་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་གཉིས་པ་དང་། གསུམ་

པ་དང་། བཞི་པ་དང་། ལྔ་པ་དང་། དྲུག་པ་དང་། བདུན་པ་དང་། བརྒྱད་པ་དང་། དགུ་པ་དང་། སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅུ་པ་ལ་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་

เล่ม ๓๑ · หน้า 95b

ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལ་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱི་བ་ལ་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བགྱི་བ་ལ་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ལ་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་ཏིང་ངེ་

འཛིན་གྱི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ལ་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་གང་ལ་བསླབ་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འཚལ་བར་འགྱུར་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་བསླབ་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་མ་མཆིས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་

དེའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་སྤྱོད་པའམ། མ་སྤྲོས་པ་སྤྲོས་པར་བགྱིད་པར་མི་འགྱུར་ལགས་གྲང་། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱང་

ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མ་ལགས། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མ་ལགས་ལ། གཟུགས་ལས་གུད་ན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མ་མཆིས། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་

པར་ཤེས་པ་ལས་གུད་ན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མ་མཆིས་ཏེ། གཟུགས་ཉིད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལགས་ལ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་ལགས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ཉིད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལགས་ལ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལགས་སོ། །

ཇི་ལྟར་ནང་གི་ཆོས་བསྒྲེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བགྱིའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། རབ་

འབྱོར་གཟུགས་ཉིད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་ཀྱང་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་

เล่ม ๓๑ · หน้า 96a

རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་འགའ་ཞིག་མཐོང་ན་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་

བྱང་ཆུབ་ལ་གནས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ནས་ཀྱང་། མིང་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འདི་ནི་གཟུགས་སོ། །འདི་ནི་ཚོར་བའོ། །འདི་ནི་

འདུ་ཤེས་སོ། །འདི་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་མིང་དང་བརྡས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྒྱུ་མ་མཁན་ནམ། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་སློབ་མ་

མཁས་པ་ཞིག་གིས། རྫས་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འདི་ལྟ་སྟེ། བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་སམ། སྐྱེས་པའི་གཟུགས་སམ། གླང་པོ་ཆེའི་གཟུགས་སམ། རྟའི་གཟུགས་སམ། གླང་གི་གཟུགས་སམ།

སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལམ། ཀུན་དགའ་ར་བ་ཉམས་དགའ་བ་དག་གམ། ཆུ་ཀླུང་ཉམས་དགའ་བ་དག་གམ། རྫིང་བུ་ཉམས་དགའ་བ་དག་ཉེ་བར་བསྟན་ཏེ། དེར་གདིང་བ་དང་། རོལ་དབྱམ་སྣ་ཚོགས་བཏིང་བ་དག་ཀྱང་ཉེ་བར་བསྟན་ནས། མེ་ཏོག་དང་། མེ་ཏོག་ཕྲེང་གི་

ཡོན་ཏན་དང་། བཟའ་བ་དང་བཅའ་བ་དག་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་བསྟན། གླུ་དབྱངས་དང་རོལ་མོ་མང་པོས་སྐྱེ་བོ་དགའ་བར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཀུན་དུ་བསྟན་ནས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའམ། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བའམ། བཟོད་པ་སྒྲུབ་པའམ། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའམ། ཏིང་ངེ་

เล่ม ๓๑ · หน้า 96b

འཛིན་གྱིས་རྣམ་པར་རྩེ་བའམ། ཤེས་རབ་སྒོམ་པར་བྱེད་པའམ། དེས་དེར་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་གིས་རྒྱལ་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དག་གམ། བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དག་གམ། ཁྱིམ་བདག་གི་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དག་ཀྱང་བསྟན་ཏམ། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་

ལྷ་དག་བསྟན་ཏམ། རི་རབ་བསྟན་ཏམ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་དག་བསྟན་ཏམ། འཐབ་བྲལ་འམ། དགའ་ལྡན་ནམ། འཕྲུལ་དགའ་འམ། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་དག་བསྟན་ཏམ། གཟུགས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་བར་གྱི་ལྷ་དག་བསྟན་ཏམ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་

འམ། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའམ། ཕྱིར་མི་འོང་བའམ། དགྲ་བཅོམ་པའམ། རང་སངས་རྒྱས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་བསྟན་ཏམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ཚུལ་

ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ས་དང་པོ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ས་བཅུ་པའི་བར་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་

དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་མངོན་པར་སྒྲུབ་ཅིང་། དེ་དག་གིས་རྣམ་པར་རྩེ་བ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་

འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དག་གིས་རྣམ་པར་རྩེ་བ་དང་། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་དག་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང་། དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། མི་འཇིགས་

པ་རྣམས་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དག་བསྟན་ཏམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཡན་ལག་དང་། ཉིང་ལག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དག་བསྟན་ན། དེ་ལ་སེམས་ཅན་བྱིས་པའི་རང་

เล่ม ๓๑ · หน้า 97a

བཞིན་ཅན་དག་འདི་སྙམ་དུ། ཀྱེ་མ་མི་འདིས་ཇི་ཙམ་དུ་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དག་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུའི་བར་དག་བསྟན་པས་སྐྱེ་བོ་འདི་དག་ཡང་དག་པར་འཛིན་ཅིང་། ཅི་ནས་ཀྱང་མཛེས་དགུ་ཤ་སྟག་བྱེད་པ་ནི་

ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་བསླབས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཤེས་སོ། །དེ་ན་མི་གང་དག་མཁས་པའི་རང་བཞིན་ཅན། གསལ་ཞིང་ཡིད་གཞུངས་ལ་གཟུགས་དེ་དག་ལ་དཔྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ནི་འདི་སྙམ་དུ་འདི་ལ་ཆོས་གང་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་ན། མི་འདིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེ་

བོའི་ཚོགས་འདི་དག་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། འདི་ལྟར་འདི་ནི་དེ་དག་ལ་སྐྱེ་བོ་འདི་དག་ནི་རྫས་མེད་པ་ལ་རྫས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ནི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་

ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་གཞན་གང་ཡང་མི་མཐོང་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པ་ཡང་མི་དམིགས་མོད་ཀྱི། དེ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་ལྡན་པས་བདག་ཀྱང་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ལ།

གཞན་དག་ཀྱང་སྦྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅིང་། སྦྱིན་པའི་བསྔགས་པ་ཡང་བརྗོད་ལ། གཞན་གང་དག་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་བསྔགས་པ་ཡང་རྗོད་ཅིང་རྗེས་སུ་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །བདག་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད། བདག་ཀྱང་བཟོད་པ་སྒོམ་པར་བྱེད། བདག་ཀྱང་

བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད། བདག་ཀྱང་བསམ་གཏན་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད། བདག་ཀྱང་ཤེས་རབ་སྒོམ་པར་བྱེད་ལ། གཞན་དག་ཀྱང་ཤེས་རབ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅིང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་བསྔགས་པ་ཡང་བརྗོད་ལ། གཞན་གང་དག་ཤེས་རབ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་

བསྔགས་པ་ཡང་རྗོད་ཅིང་རྗེས་སུ་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། བདག་ཀྱང་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་འཛིན་ལ། གཞན་དག་ཀྱང་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་ཅིང་། རྗེས་སུ་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །བདག་ཀྱང་བསླབ་པའི་གཞི་

เล่ม ๓๑ · หน้า 97b

ལྔ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པར་བྱེད་ཅིང་རྗེས་སུ་དགའ་བའི་བར་དུ་བྱེད་དོ། །བདག་ཀྱང་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ལ་གནས་པར་བྱེད་ཅིང་རྗེས་སུ་དགའ་བའི་བར་དུ་བྱེད་དོ། །བདག་ཀྱང་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་དང་། བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་

བ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དག་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་ཤིང་རྗེས་སུ་དགའ་བའི་བར་དུ་བྱེད་དོ། །བདག་ཀྱང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་བར་

དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་

མ་འདྲེས་པ་བཅྭ་བརྒྱད་དང་། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་སྒོམ་ཞིང་རྗེས་སུ་དགའ་བའི་བར་དུ་བྱེད་དོ། །རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྔོན་ཇི་ལྟ་བར་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་མ་ཡིན་ལ། བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་མ་ཡིན་དུ་མིན་ན་ནི།

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བརྗོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། རབ་འབྱོར་

འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་སྔོན་ཇི་ལྟ་བར་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ལ། བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། རབ་འབྱོར་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་

དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདུན་ཅུ་རྩ་བཞི་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་

เล่ม ๓๑ · หน้า 98a

སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཤིན་ཏུ་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་ལ། སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པ་ཡང་མཆིས་ན། གང་གི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པར་བགྱིད་ལགས། དེ་སྐད་

ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཚད་མར་བྱས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ། །རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཡང་དག་པའི་

མཐའ་ཡང་གཞན་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་ཡང་གཞན་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་

མཐའ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། །རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། ཡང་དག་

པའི་མཐའ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པ་མེད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཉིད་

ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་ལགས་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་གནས་པར་འགྱུར་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་གནས་པར་འགྱུར་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ།

བཅོམ་ལྡན་འདས་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་གནས་པ་ནི་མ་མཆིས་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་འགོད་པར་བགྱིད་ལགས། དེ་སྐད་

เล่ม ๓๑ · หน้า 98b

ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རབ་འབྱོར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་མི་གནས་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མི་གནས་མོད་ཀྱི། རབ་འབྱོར་འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་

དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་འགོད་ཅིང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པར་ཡང་མི་བྱེད་དེ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་

མཐའ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་འདི་ནི་གཉིས་སུ་མེད་དེ། །གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་ཅིང་ཐ་མི་དད་དེ། གཅད་དུ་མེད་དོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་

ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་འགོད་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པར་ཡང་མི་བགྱིད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེ་གང་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་སེམས་དང་པོ་

བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བཀོད་ནས་ཀྱང་སྦྱིན་པ་དེའི་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་། དབུས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་འདི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཡང་སྟོང་ལ། ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡང་སྟོང་ཞིང་དབུས་

ཀྱང་སྟོང་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པ་འདི་ཡང་སྟོང་ངོ་། །སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་སྟོང་ངོ་། །སྦྱིན་བདག་ཀྱང་སྟོང་ངོ་། །ལེན་པ་པོ་ཡང་སྟོང་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ན་དོན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱིས་སྦྱིན་པ་ཡང་གཞན་ལ་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་གཞན་ནོ་སྙམ་དུ་མ་སེམས་ཤིག །

เล่ม ๓๑ · หน้า 99a

སྦྱིན་བདག་ཀྱང་གཞན་ལ་ལེན་པ་པོ་ཡང་གཞན་ནོ་སྙམ་དུ་མ་སེམས་ཤིག །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་གང་གི་ཚེ་སྦྱིན་པ་ཡང་གཞན་ལ་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་གཞན་ནོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ལ། སྦྱིན་བདག་ཀྱང་གཞན་ལ་ལེན་པ་པོ་ཡང་གཞན་ནོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པ་དེའི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་འདི་ནི་གཉི་

ག་ལ་བདུད་རྩིར་འགྱུར་ཏེ་བདུད་རྩིའི་འབྲས་བུ་དང་། བདུད་རྩིའི་མཐའ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཀྱིས་ཁྱོད་སྦྱིན་པ་འདིས་གཟུགས་ཡོངས་སུ་མ་འཛིན་ཅིག །ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་མ་འཛིན་ཅིག །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་འདི་ནི་སྦྱིན་པའི་ངོ་

བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། འབྲས་བུ་དེ་ཡང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། སྦྱིན་བདག་ཀྱང་སྦྱིན་བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། ལེན་པ་པོ་ཡང་ལེན་པ་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ནི་སྦྱིན་པ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་ལ་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་དང་། སྦྱིན་བདག་དང་། ལེན་པ་པོ་ཡང་དམིགས་སུ་

མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཆོས་དེ་དག་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་དེ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཚུར་

ཤོག །ཁྱོད་ཀྱིས་སྲོག་གཅོད་པ་སྤོངས་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་གྱིས་ཤིག །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལོག་པར་ལྟ་བའི་བར་དུ་སྤོངས་ལ་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་གྱིས་ཤིག །རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་གང་

ཡང་མེད་ཀྱིས་རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་འདི་དག་ལ་གང་སྲོག་གཅད་པར་བྱ་བའི་སྲོག་ཆགས་དང་གང་གིས་སྲོག་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་དག་གང་ཡིན་ཞེས་ཉེ་བར་རྟོགས་ཤིག །ལོག་པར་ལྟ་བའི་བར་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་

རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅིང་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡང་སྟོན་ལ་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་བསྟན་པས། རིགས་ཀྱི་བུ་དེས་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་

เล่ม ๓๑ · หน้า 99b

ཀྱི་འབྲས་བུ་དེ་དག་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་རིག་ནས་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་དོ། །མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པ་བསྐྱེད་ནས་ཤེས་རབ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཤེས་རབ་དེས་བག་ལ་ཉལ་དང་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ཐམས་ཅད་བཅད་ནས་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་

འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཏེ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ནི་གང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའམ་གང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་གང་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གཞན་དུ་ན་དེའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་

འདས་པ་དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་མཐའ་ལས་འདས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།། །།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ། བམ་པོ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གསུམ་པ། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་དང་།

གང་ཟག་གཞན་དག་ཕན་ཚུན་འཁྲུགས་ཤིང་གནོད་སེམས་སུ་གྱུར་པ་དག་མཐོང་ན། འདི་སྐད་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཚུར་ཤོག །གང་ལ་ཁྱོད་གནོད་སེམས་སུ་བྱེད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་གྱིས། ཁྱོད་ཅག་བཟོད་པ་

སྒྲུབས་ཤིག །བཟོད་པ་སྒོམས་ཤིག །དང་དུ་ལེན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གྱིས་ཤིག །ཀྱེ་གང་ལ་གནོད་སེམས་སུ་བྱ་བ་དང་། གང་གནོད་སེམས་སུ་བྱེད་པ་དང་། གང་གིས་གནོད་སེམས་སུ་བྱེད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་རྟོགས་ཤིག །རང་བཞིན་གྱིས་

སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནམ་ཡང་མི་སྟོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་མཛད། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། ལྷ་རྣམས་དང་། ཀླུ་རྣམས་དང་། གནོད་སྦྱིན་རྣམས་དང་། དྲི་ཟ་རྣམས་དང་།

མི་འམ་ཅི་རྣམས་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་བར་གྱི་ལྷ་རྣམས་དང་། ཚངས་པ་རྣམས་དང་། དགེ་རྒྱས་ཀྱི་བར་དག་དང་། གནས་གཙང་མ་པ་རྣམས་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་

เล่ม ๓๑ · หน้า 100a

བར་དག་གིས་ཀྱང་མ་བྱས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ལ་གནོད་སེམས་སུ་བྱ་བ་དང་། གང་གནོད་སེམས་སུ་བྱེད་པ་དང་། གང་གིས་གནོད་སེམས་སུ་བྱེད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཉེ་བར་རྟོགས་ཤིག་དང་། སྟོང་

པ་ཉིད་ནི་གང་ལ་ཡང་གནོད་སེམས་སུ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། ཐབས་ལ་མཁས་པས་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅིང་། རྒྱུ་དང་

འབྲས་བུ་ལ་ཡང་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བ་ན། རིམ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག །འཛུད་པར་བྱེད། འགོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་

ཐ་སྙད་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་བཞིན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ནི་གང་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། གང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། གང་གིས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་འབྱོར་སེམས་ཅན་

རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་གང་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་སེམས་ཅན་ཡང་མི་དམིགས། སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་

ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་གྱིས་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། སེམས་ཅན་བརྩོན་འགྲུས་ཞན་པ་དག་མཐོང་ན། ཐབས་ལ་མཁས་པས་ལུས་དང་།

སེམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ནི་གང་ལ་ཞུམ་པར་འགྱུར་བ་དང་། གང་ཞུམ་པར་འགྱུར་བ་དང་། གང་གིས་ཞུམ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རང་

เล่ม ๓๑ · หน้า 100b

བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་མི་འདའ་བ་ཡིན་གྱིས། ཁྱོད་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་ཅིང་ལེ་ལོ་སྤངས་ལ། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་སྦྱིན་པའམ། ཚུལ་ཁྲིམས་སམ། བཟོད་པའམ། བརྩོན་འགྲུས་སམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏམ། ཤེས་

རབ་བམ། བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་སམ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་སམ། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་བར་དག་གམ། སྟོང་པ་ཉིད་དམ། མཚན་མ་མེད་པའམ།

སྨོན་པ་མེད་པའམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དག་ལ་བརྩོན་པར་གྱིས་ཤིག །རིགས་ཀྱི་བུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་དེ་དག་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་ལྟོས་ཤིག་དང་། སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞུམ་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་

སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། ཐབས་ལ་མཁས་པས་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་ཅིང་འཛུད་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དེ། ཅི་ནས་ཀྱང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དེ་ལྟར་འགོད་པར་

བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་། གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་དེ། གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་ནི་ཞུམ་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་

རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཚུར་ཤོག །སྦྱིན་པའམ། ཚུལ་ཁྲིམས་སམ། བཟོད་པའམ། བརྩོན་འགྲུས་སམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏམ། ཤེས་

རབ་བམ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་སམ། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་བར་རམ། བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་སམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུའམ། མི་འཇིགས་

เล่ม ๓๑ · หน้า 101a

པ་བཞིའམ། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིའམ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅྭ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དག་ལ་བརྩོན་པར་གྱིས་ལ། ཆོས་དེ་དག་ལ་གཉིས་པར་ཡང་ཡིད་ལ་མ་བྱེད་ཅིག །མི་གཉིས་པར་ཡང་ཡིད་ལ་མ་བྱེད་

ཅིག །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ལ་ནི་གཉིས་དང་གཉིས་མ་ཡིན་པར་ཡིད་ལ་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་

པ་ལ་སྤྱོད་པ། ཐབས་ལ་མཁས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་ནས་ཀྱང་རིམ་གྱིས་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་འགོད་པར་བྱེད། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། ཕྱིར་མི་

འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་འགོད་པར་བྱེད། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་འགོད་པར་བྱེད། རང་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་ཅིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་

རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། ཐབས་ལ་མཁས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་ཅིང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཚུར་ཤོག །ཁྱོད་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་འདུ་ཤེས་སུ་ཡང་མ་བྱེད། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འདུ་ཤེས་སུ་ཡང་མ་བྱེད་པར་

ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམས་ཤིག །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ནི་གང་རྣམ་པར་གཡེང་བའམ། རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་གནས་ཤིང་

རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་ན་ལུས་སམ། ངག་གམ། ཡིད་ཀྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་གང་ཅི་བྱེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། སྦྱིན་པ་གཏོང་ངམ། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་ངམ། བཟོད་པ་སྒྲུབ་བམ། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་འམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གམ། ཤེས་རབ་སྒོམ་

เล่ม ๓๑ · หน้า 101b

འམ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་དམ། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་བར་དག་སྒོམ་འམ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་རྣམས་སམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་སམ། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་སམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུའམ།

མི་འཇིགས་པ་བཞིའམ། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིའམ། བྱམས་པ་ཆེན་པོའམ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅྭ་བརྒྱད་དམ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སམ། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུའམ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་

ལམ་འམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་འམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་འམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་འམ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུའམ། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུའམ། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུའམ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དམ། རང་བྱང་

ཆུབ་འམ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སྒོམ་འམ། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཚེགས་ཆུང་ངུས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་

ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། ཐབས་ལ་མཁས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དེ། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། ནམ་དུ་ཡང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་བྱེད་པར་དགེ་བ་ཅི་ཡིན་ཞེས་ཚོལ་ཞིང་སེམས་

ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དེ། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་འགྲོའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ལས་ཆོས་གང་ཐོས་པ་དེ་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་

རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་ཚེ་རབས་རྗེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། ནམ་དུ་ཡང་ཆུད་ཟ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་རྟག་ཏུ་གཟུངས་འཐོབ་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་དབང་པོའམ། ངག་གི་དབང་པོའམ། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཡང་རུང་སྟེ། དབང་པོ་རྟུལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །

เล่ม ๓๑ · หน้า 102a

དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་དེས་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་

ལམ་འམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་འམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་འམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དག་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཕན་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཀྱང་ཤིན་

ཏུ་བསྒོམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་ལ་གནས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་ཅིང་། འགྲོ་བ་ལྔའི་འཁོར་བ་ན་འཁོར་ཡང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་

པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་

གནས་ནས། ཐབས་ལ་མཁས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དེ། དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་དུ་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཚུར་ཤོག །ཁྱོད་ལུས་སམ། ངག་གམ། ཡིད་ཀྱིས་

ལས་གང་བྱེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རྟོགས་ཤིག་དང་། ཁྱོད་ཀྱི་ལས་དེ་དག་བདུད་རྩིར་འགྱུར་ཞིང་། བདུད་རྩིའི་འབྲས་བུ་དང་། བདུད་རྩིའི་མཐར་འགྱུར་ཏེ། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ནི་གང་མངོན་པར་ཞེན་པའམ།

ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གང་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་

เล่ม ๓๑ · หน้า 102b

ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཅི་ཞིག་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞེས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་

ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འཛུད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དེ་ལྟར་འདོམས་ཤིང་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འཛུད་

པར་བྱེད་པའི་ཚེ། ནམ་དུ་ཡང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་བྱེད་དེ། དེ་བདག་ཀྱང་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པར་བྱེད་ལ། གཞན་དག་ཀྱང་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཀྱང་བསླབ་པའི་

གཞི་ལྔ་དང་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་གི་བར་དག་ལ་གནས་པར་བྱེད་ལ། གཞན་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་གོ། །བདག་ཀྱང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལ། གཞན་དག་ཀྱང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡང་དག་

པར་འཛིན་དུ་འཇུག་གོ། །བདག་ཀྱང་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་དག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལ། གཞན་དག་ཀྱང་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་དག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་གོ། །བདག་ཀྱང་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་བྱམས་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་གཞན་

དག་ཀྱང་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་གོ། །བདག་ཀྱང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་བར་དག་སྒོམ་ལ། གཞན་དག་ཀྱང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་བར་དག་ལ་བསྒོམ་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་གོ། །བདག་ཀྱང་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་

པར་འཇུག་པའི་བར་དག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལ། གཞན་དག་ཀྱང་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་གོ། །བདག་ཀྱང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་སྒོམ་ལ། གཞན་དག་ཀྱང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་

เล่ม ๓๑ · หน้า 103a

བསྒོམ་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་སྟེ། འདུལ་ཞིང་འཛུད་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །བདག་ཀྱང་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་བར་དག་ལ་སྒོམ་ལ། གཞན་དག་ཀྱང་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་བར་དག་བསྒོམ་པ་ཡང་

དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་གོ། །བདག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་ལ་སློབ་ལ། གཞན་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་ལ་བསླབ་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་སྟེ། འདུལ་ཞིང་འཛུད་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །བདག་ཀྱང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་

བརྒྱད་ཅུའི་བར་དག་སྒྲུབ་པ་ལ་སློབ་ལ། གཞན་དག་ཀྱང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་བསྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་སྟེ། འདུལ་ཞིང་འཛུད་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །བདག་ཀྱང་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་ཅིང་། དེ་ལ་གནས་པར་ཡང་

མི་བྱེད་ལ། གཞན་དག་ཀྱང་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུའི་ཤེས་པ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །བདག་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དག་གི་ཤེས་པ་སྐྱེད་ཅིང་། དེ་ལ་གནས་པར་ཡང་མི་བྱེད་ལ། གཞན་དག་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །

བདག་ཀྱང་རང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་ཅིང་དེ་ལ་གནས་པར་ཡང་མི་བྱེད་ལ། གཞན་དག་ཀྱང་རང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་འདུལ་ཞིང་འཛུད་དེ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །བདག་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། གཞན་དག་ཀྱང་

ལམ་དེ་ལ་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་དང་། འདུལ་ཞིང་འཛུད་དེ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། ཐབས་ལ་མཁས་པས་ནམ་དུ་ཡང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་

ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ལགས་ན། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ནི་སེམས་ཅན་ཡང་མི་དམིགས། ཆོས་དང་ལམ་ཡང་མི་དམིགས་ན། བཅོམ་ལྡན་

เล่ม ๓๑ · หน้า 103b

འདས་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་དེ་བཞིན་

ནོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ནི་སེམས་ཅན་ཡང་དམིགས་སུ་མེད། ཆོས་དང་ལམ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་

ན་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་རབ་འབྱོར་

གཟུགས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ལ། རབ་འབྱོར་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅྭ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་

ཅུ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་བར་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་སྟེ། རབ་འབྱོར་གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་

སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་། ཁམས་བཅྭ་བརྒྱད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །བསམ་གཏན་བཞི་དང་། ཚད་

མེད་པ་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་བར་དག་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་དང་། རྣམ་

เล่ม ๓๑ · หน้า 104a

པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་

རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅྭ་བརྒྱད་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུའི་བར་དག་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དང་།

རང་བྱང་ཆུབ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་བར་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་བྱང་ཆུབ་

སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་ཆོས་སྟོན་པར་མི་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དག་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་བྱང་

ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་ཆོས་སྟོན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་བཤིག་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འཇིག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞིང་། ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་

པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིས་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཡུལ་ན་མི་གནས། ཕྱོགས་ན་མི་གནས་ཤིང་། དེ་ནི་གང་ནས་ཀྱང་འོང་བ་མ་ཡིན། གང་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཆོས་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་

འཕེལ་བའམ། འགྲིབ་པའམ། སོགས་པའམ། འཇིག་པའམ། སྐྱེ་བའམ། འགག་པའམ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའམ། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་གང་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གནས་ནས་བྱང་ཆུབ་

เล่ม ๓๑ · หน้า 104b

སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་གནས་ཀྱང་། ཆོས་གང་ཡང་འཇིག་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གནས་པ་ཡང་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་གནས་

པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་མཐོང་བས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་གོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་

དེས་ཆོས་གང་ལ་ཡང་སྒྲིབ་པ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ། དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་འདི་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ལ་བདག་མི་དམིགས་ཤིང་། བདག་ཏུ་གདགས་པ་ཡང་མི་དམིགས་ལ།

སེམས་ཅན་དང་། སྲོག་དང་། སྐྱེ་བ་པོ་དང་། ཤེད་ལས་སྐྱེས་དང་། ཤེད་བུ་དང་། གསོ་པ་པོ་དང་། གང་ཟག་དང་། བྱེད་པ་པོ་དང་། བྱེད་དུ་འཇུག་པ་པོ་དང་། སློང་བ་པོ་དང་། ཀུན་ནས་སློང་བ་པོ་དང་། ཚོར་བ་པོ་དང་། ཤེས་པ་པོ་དང་། མཐོང་བ་

པོ་ཡང་མི་དམིགས། མཐོང་བ་པོར་གདགས་པ་ཡང་མི་དམིགས། གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མི་དམིགས། རྣམ་པར་ཤེས་པར་གདགས་པ་ཡང་མི་དམིགས། དེ་བཞིན་དུ་ནང་དང་ཕྱིའི་

ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མི་དམིགས། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུའི་བར་དག་ཀྱང་མི་དམིགས། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུར་གདགས་པ་ཡང་མི་དམིགས་ན། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཐེ་ཙོམ་ཟ་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། རབ་འབྱོར་འདི་

ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པས་སྤྲུལ་པའི་དགེ་སློང་ངམ། དགེ་སློང་མ་འམ། དགེ་བསྙེན་ནམ། དགེ་བསྙེན་མ་ཞིག་ལ་བསྐལ་པ་ཁྲག་ཁྲིག་སྙེད་དུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་ཆོས་བསྟན་པར་གྱུར་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སྤྲུལ་པ་དེ་དག་ལ་རྒྱུན་དུ་

เล่ม ๓๑ · หน้า 105a

ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུའམ། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་འཐོབ་པའམ། རང་བྱང་ཆུབ་བམ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པའི་སྐལ་པ་ཡོད་སྙམ་

འམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་དག་ལ་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གང་ཞིག་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུའམ། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུའམ། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུའམ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དམ། རང་བྱང་ཆུབ་བམ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་གཟུད་

པར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་གང་ཞིག་ཡོད་དེ། གཞན་དུ་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པ་ལ་འཛུད་ཅིང་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །རྟོག་པའི་རྒྱུ་འཐུན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རྟོག་

པ་མེད་ཅིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པའོ། །གང་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་བདག་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་མེད་དོ། །ཤེས་པ་པོ་དང་། མཐོང་བ་པོའི་བར་དག་མེད་དོ། །དེ་ལ་ནི་གཟུགས་མེད་དོ། །ཚོར་བ་མེད་དོ། །འདུ་ཤེས་མེད་དོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་མེད་དོ། །

རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དག་མེད་དོ། །གང་ལ་བདག་མེད་པ་དང་། ཤེས་པ་པོ་དང་། མཐོང་བ་པོའི་བར་དག་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་། ཚོར་བ་མེད་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་མེད་པ་དང་།

རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དག་མེད་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གནས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་། སེམས་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས། སེམས་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་

เล่ม ๓๑ · หน้า 105b

ལས་གྲོལ་བར་བྱེད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་བར་དག་ལས་གྲོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་གང་

ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་འདི་ལྟ་སྟེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང་། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་དང་། དབང་པོ་ལྔ་དང་། སྟོབས་ལྔ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་དང་།

གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅྭ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དག་སྟེ། དེ་ཡང་དེ་ལ་དོན་དམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འདུས་མ་བྱས་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། འབྱུང་བ་མེད་པ་དེ་ནི་

རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་ནི་བདག་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་མེད་དོ། །ཤེས་པ་པོ་དང་། མཐོང་བ་པོའི་བར་དག་མེད་དོ། །གཟུགས་མེད་དོ། །ཚོར་བ་མེད་དོ། །འདུ་ཤེས་མེད་དོ། །འདུ་བྱེད་

རྣམས་མེད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུའི་བར་དག་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་མ་གཏོགས་པར་ལམ་གྱི་དོན་དུ་བླ་ན་མེད་

པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་གནས་པར་མི་བྱེད་དོ། །གང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡང་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་། དབུས་སུ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ནམ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྟོང་

པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་སེམས་ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་། འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ལས་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། །

เล่ม ๓๑ · หน้า 106a

དེ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་དང་། ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་

ཆེན་པོ་དེས་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་ཤིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱས་ཏེ། ཚེའི་འདུ་བྱེད་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་

འཚང་རྒྱའོ། །དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་རྒྱུན་མི་གཅོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །

རབ་འབྱོར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བར་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་འབྱུང་

བར་འགྱུར་བ་རྣམས་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་ད་ལྟར་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་བཞུགས་ཏེ། འཚོ་ཞིང་གཞེས་ལ་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་

ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལས་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་ལས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཇི་ལྟར་སྤྱད་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལས་

ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡང་སྤྱོད་ལ། གཟུགས་ཀྱང་གཞན་

เล่ม ๓๑ · หน้า 106b

ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་མ་ལགས། ཚོར་བ་ཡང་གཞན། འདུ་ཤེས་ཀྱང་གཞན། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་གཞན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་གཞན་ཞིང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་མ་ལགས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་

ཆུབ་ཀྱི་བར་དག་ཀྱང་གཞན་ཞིང་། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་མ་ལགས་ཏེ། གཟུགས་ཉིད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལགས་ལ། རང་བཞིན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་ལགས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་ཉིད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལགས་ལ། རང་

བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ལགས་པར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡང་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པ་མི་བགྱིད་པ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ལགས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རབ་འབྱོར་

གལ་ཏེ་གཟུགས་ཀྱང་གཞན་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཞན། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་གཞན་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་ཡང་གཞན་ལ།

རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་ཞིག་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གཟུགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་འགྱུར་ལ། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་

དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་འགྱུར་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་གཟུགས་ཉིད་ཀྱང་

རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་ཡིན། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་

เล่ม ๓๑ · หน้า 107a

བར་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གཟུགས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་རིག་ནས། གཟུགས་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་

ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་རིག་ནས། བྱང་ཆུབ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་

ལ་ནི་རྣམ་པར་འཇིག་པའམ། ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པའམ། འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་ལྷ་དང་བཅས་པ་དང་། བདུད་དང་བཅས་པ་དང་། ཚངས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེའི་སྐྱེ་དགུ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་

རྟེན་གྱིས་གཟུགས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་སོ། །ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་སོ། །རབ་ཏུ་མི་ཤེས་པས་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་

ཏོ། །ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ། །གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་ངར་འཛིན་པ་དང་། ང་ཡིར་

འཛིན་པ་དག་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ངར་འཛིན་པ་དང་། ང་ཡིར་འཛིན་པ་དག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་ཀྱང་། ནང་དང་ཕྱིའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ། །མངོན་པར་ཞེན་ནས་ཀྱང་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་དག་ཏུ་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་

བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུགས་པ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་མི་འགྲོལ་ཞིང་། འགྲོ་བ་ལྔའི་

เล่ม ๓๑ · หน้า 107b

འཁོར་བ་ལས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་ཐར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ནས། སྟོང་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་གཟུགས་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད་དོ། །སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་

འམ། མི་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། སྟོང་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་

ན། འདི་ནི་གཟུགས་སོ། །འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་། འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་རོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་རོ། །འདི་ནི་རང་བཞིན་

གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ནམ་མཁས་ནི་ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད་དེ། ནང་གི་ནམ་མཁས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ནམ་

མཁས་ཀྱང་ནང་གི་ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད་དོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་གཟུགས་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད་ལ། གཟུགས་ཀྱིས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། ཚོར་བ་

དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་

གྱིས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་ལ་འདི་ནི་གཟུགས་སོ། །འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འདི་ནི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་

เล่ม ๓๑ · หน้า 108a

ཏེ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་རོ། །འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གང་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་

ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མ་མཆིས་པ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བགྱིའོ། །ཞེས་གང་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་

པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་ནི་གཉིས་སུ་དབྱེར་མ་མཆིས་པ་ལགས་ཏེ། གཉིས་སུ་འབྱེད་པས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་རྡོ་མི་ཐོགས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་

བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་ནི་གཉིས་ལ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་དོ། །རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་བྱང་ཆུབ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་

ཆུབ་བོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་ལ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བས་མི་སྤྱོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་བྱང་ཆུབ་ནི་གཟུགས་ལ་མི་སྤྱོད་དོ། །ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་ལ་མི་སྤྱོད་དོ། །དེ་

ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་མེད་དེ། །བདག་གཟུགས་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་བྱང་ཆུབ་ནི་འཛིན་པ་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད། འཛིན་པ་མེད་པ་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་

เล่ม ๓๑ · หน้า 108b

སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་བྱང་ཆུབ་འཛིན་པ་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད། འཛིན་པ་མ་མཆིས་པ་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད་ལགས་ན། འོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་བྱང་ཆུབ་གང་ལ་སྤྱོད་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་

དུ་སེམས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པའི་བྱང་ཆུབ་འཛིན་པའམ། འཛིན་པ་མེད་པ་གང་ཞིག་ལ་སྤྱོད་སྙམ་འམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དགྲ་བཅོམ་པའི་རྨི་ལམ་

གྱི་བློ་འཛིན་པའམ། འཛིན་པ་མེད་པ་གང་ཞིག་ལ་སྤྱོད་སྙམ་འམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་གཡར་ལམ་ཡང་གཏན་མ་མཆིས་ལགས་ན། དེའི་གཡར་ལམ་གྱི་བློ་འཛིན་པའམ། འཛིན་པ་མ་མཆིས་པ་ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ག་ལ་

མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་འཛིན་པའམ། འཛིན་པ་མེད་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་

ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་བྱང་ཆུབ་འཛིན་པ་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད། འཛིན་པ་མ་མཆིས་པ་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད། གཟུགས་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་

འདས་འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱད་ནས། ས་བཅུ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་བཞི་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་དང་། བསམ་གཏན་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་

དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་ཅིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུའི་བར་དག་བསྒྲུབས་ཏེ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ལ་གནས་ནས། ས་བཅུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱིས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མ་མཆིས་པ་ལས་ཞུགས་ནས་

เล่ม ๓๑ · หน้า 109a

སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བགྱིས་ཤིང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་མ་སྤྱད་ཅིང་ས་བཅུ་ལ་མ་

གནས། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔའི་བར་དག་ལ་མ་གནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མ་མཆིས་པ་ལ་མ་ཞུགས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་མ་བགྱིས། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མ་བགྱིས་པར་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་

འཚང་རྒྱ་བར་རྔོ་མི་ཐོགས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། ས་བཅུ་ལ་མ་གནས་ཤིང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དག་ཡོངས་སུ་

རྫོགས་པར་མ་བྱས་པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་ཀྱི། རབ་འབྱོར་ས་བཅུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ཤིང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་དང་། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་

པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་བར་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུའི་བར་

དག་དང་། བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་། རྟག་ཏུ་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་ནུས་སོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་གནས་ཤིང་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་

བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ལ་གནས་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་གྱི་རང་བཞིན་ལ་གནས་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་ནུས་སོ། །རང་བཞིན་དེ་ཡང་ཉེ་བར་ཞི་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་སྩོགས་པའམ། འབྲི་བའམ། བསྐྱེད་པའམ།

เล่ม ๓๑ · หน้า 109b

འགོག་པའམ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའམ། རྣམ་པར་བྱང་བའམ། འཐོབ་པའམ། མངོན་པར་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་དོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བཏགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཉེ་བར་བཟུང་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་

མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ཟད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་ནི་དེ་ལ་གཟུགས་སམ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་རམ། གང་བྱང་ཆུབ་ལ་སྤྱོད་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བཏགས་པར་ཟད་ཀྱི།

དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་ན་སེམས་དེ་དང་། སེམས་ཅན་དང་། བྱང་ཆུབ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་མི་དམིགས་སོ། །རབ་

འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གང་གི་ཚེ་རབ་འབྱོར་ཁྱོད་ཀྱིས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དབང་པོ་རྣམས་ཐོབ་བམ། བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏམ། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་འམ། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་འམ། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་

འབྲས་བུ་ཐོབ་འམ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་རྨི་ལམ་འམ། སེམས་སམ་ལམ་འམ། འབྲས་བུ་དམིགས་སྙམ་འམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འོ་ན་ཇི་ལྟར་རབ་འབྱོར་གྱིས་དགྲ་

བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་བོ་ཞེས་ཤེས་པ་བརྡ་སྤྲད་པར་གྱུར། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་བཟུང་སྟེ། ཤེས་པ་བརྡ་སྤྲད་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བཏགས་

པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དག་ཀྱང་འཇིག་

เล่ม ๓๑ · หน้า 110a

རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བཟུང་ན་བྱང་ཆུབ་ལ་གང་སོགས་པའམ། འབྲི་བར་བྱེད་པའམ། ཕན་འདོགས་པའམ། གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་གང་ཡང་

མ་དམིགས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཡང་མ་དམིགས་ན་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅུ་པའི་བར་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བར་དག་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་

ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དག་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་དེ་ནི་གནས་མེད་དོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་

རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སྤྱད་ཅིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། མི་འཁྲུགས་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདུན་ཅུ་རྩ་

ལྔ་པའོ།། །།ད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་། དེ་བཞིན་

གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅྭ་བརྒྱད་ལ་སྤྱད་ཅིང་། སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་བཞི་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱིས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་

པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་སྐལ་བ་མ་མཆིས་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་

เล่ม ๓๑ · หน้า 110b

བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པས། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་སྦྱིན་པ་ཡང་མི་དམིགས། སྦྱིན་བདག་དང་ལེན་པ་པོ་ཡང་མི་དམིགས་ཤིང་།

དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད་པ་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། ཐབས་ལ་མཁས་

པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་དག་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅྭ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་

ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་བརྩོན་པར་བགྱིད་པ་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་

ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་གཟུགས་ལ་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད། འབྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་

བུ་འདི་ལྟར་གཟུགས་ལ་གང་སྦྱར་བར་བྱ་བའམ། དབྱེ་བར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ལ་ཡང་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་འབྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གང་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་བའམ། དབྱེ་བར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་

མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་འབྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ལ་གང་སྦྱར་བར་བྱ་བའམ། དབྱེ་བར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅྭ་

เล่ม ๓๑ · หน้า 111a

བརྒྱད་ཀྱི་བར་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་གང་ལ་ཡང་གང་སྦྱར་བར་བགྱི་བའམ། དབྱེ་བར་བགྱི་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་ལགས་ན། འོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གང་ལ་བསླབ་པར་

བགྱི་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ལགས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མ་བསླབས་པར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་རྔོ་

མི་ཐོགས་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མ་བསླབས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་

རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ཡང་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཡིན་གྱི་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཆོས་འགའ་ཞིག་གི་རང་བཞིན་དམིགས་ན་ནི། དེ་

དག་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་ཅི་སྟེ་མི་དམིགས་ན་གོ། །འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །འདི་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །འདི་ནི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་

པའོ། །འདི་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །འདི་ནི་གཟུགས་སོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དག་གོ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་ཅི་ཞིག་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དག་ཀྱང་དམིགས་སུ་མེད་ན་དེ་ཅི་ཞིག་འཛིན་པར་འགྱུར།

ཤཱ་རིའི་བུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གཟུང་དུ་མེད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དག་ཀྱང་གཟུང་དུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་

เล่ม ๓๑ · หน้า 111b

དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སློབ་པ་ཡང་མི་དམིགས་ན་བྱང་ཆུབ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་ཡང་ཅི་སྨོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ལྟ་ཡང་ཅི་སྨོས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་

ཆོས་རྣམས་ལྟ་ཡང་ཅི་སྨོས། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ལྟ་ཡང་ཅི་སྨོས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལྟར་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་

ལ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་གང་ཞིག་ཡིན། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དང་། རང་བྱང་ཆུབ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་གང་ཞིག་ཡིན། གལ་ཏེ་གང་ཟག་དེ་དག་དམིགས་སུ་མེད་ན་ཆོས་གང་དག་གིས་འདི་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ། །འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་

བརྗོད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་འབྱུང་བར་ག་ལ་འགྱུར། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་ལ་འདི་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལགས་སོ། །འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དག་ལགས་

སོ་ཞེས་བགྱི་བ་གང་ནས་འབྱུང་ཞིང་མཆིས་པར་འགྱུར་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ཅི་གཟུགས་ལ་ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མངོན་པར་ཞེན་པར་གྱུར་པ་ལྟ་བུའི་

དངོས་པོ་ཡོད་པར་གྱུར་ཏམ་ཡོད་པར་འགྱུར་རམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་བསླད་པའི་སེམས་ཀྱིས་གཟུགས་སོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་གཏོགས་པར་དེ་ནི་མ་མཆིས་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་ཅི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་

ที่มาและสัญญาอนุญาต

ตัวบท: e-text กังยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-kangyur · commit a582cf47) · สาธารณสมบัติ

สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน

README ของ Esukhia/derge-kangyur ที่ commit a582cf471b7c (เปิดอ่านแล้ว ๓ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public Domain work, and as such is also in the Public Domain." · สำเนาคำต่อคำ: data/kangyur-src/SOURCE-README.md

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

  • หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
  • ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด