ตัวบทไม่มีชื่อ — ประโยคแรก: འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๕๒ · หน้า 320b
གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་བཞི་ཕ་ཡིན་ན་གཟུགས་ཀྱང་མ་གཏོགས་སོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མ་ཡིན་པ་འདུས་པ་ལས་ཕར་གྱུར་པ་དེ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་དང་གཟུགས་མ་ཡིན་པ་རང་བཞིན་གྱིས་བསྡུར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་
མ་རབས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ལོག་པར་ཕར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དེ། དེ་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ཡང་གསད་དུ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་ལ་གཟུགས་གཅིག་པུ་ནི་བལྟར་རུང་། གཟུང་དུ་རུང་། བཙལ་དུ་རུང་། དཔག་ཏུ་
རུང་། ཁྲིད་དུ་རུང་། བཅིང་དུ་རུང་སྟེ། དེ་ལྟར་བལྟ་བ་དང་བཅིང་དུ་ཡང་རུང་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མི་གནས་སོ། །དེ་ལྟར་མི་གནས་པས་བལྟར་མེད། གཟུང་དུ་མེད། གཞལ་དུ་མེད། བཀྲིར་མེད། བཅིང་དུ་མེད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟར་བས་ན་ཇི་ལྟར་གསད་དུ་རུང་། གལ་ཏེ་གཟུགས་
ཕ་ཡིན་ཏེ། གསད་དུ་རུང་གནོད་པར་བྱར་རུང་སྟེ་སྡིག་པ་སྨིན་པར་འགྱུར་ན། ལྷག་མ་དགུ་མ་གཏོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་དགུ་མ་གཏོགས་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་སྡིག་ཀྱང་མེད་དོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གཟུགས་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱིའོ། །འདས་པ་དང་།
ད་ལྟར་གྱི་ནི་གསད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདས་པ་ནི་སྔར་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ལྟར་གྱི་ནི་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་འགོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་འོངས་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་གསོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་གཟུགས་རྣམ་པ་གཅིག་ལས། ལ་ལ་ནི་གསད་དུ་རུང་། ལ་ལ་ནི་གསད་དུ་མེད་དོ། །
གསད་དུ་ཡོད་པ་དང་གསད་དུ་མེད་པས་ན་གཟུགས་ལ་ངེས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་གཟུགས་ལ་ངེས་པ་མེད་པས་གསོད་པ་ཡང་ངེས་པ་མེད་དོ། །གསོད་པ་ལ་ངེས་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡང་ངེས་པ་མེད་ན་ཅི་སྟེ་གདོན་མི་ཟ་བར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་ཞེས་སྨྲ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་དོ་ཅོག་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡང་བ་དང་ལྕི་བའོ། །དེ་ལ་ཡིད་དང་ངག་གིས་བྱས་པ་ནི་ཡང་བའོ། །ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་དང་ཡིད་ཀྱིས་བྱས་པ་ནི་ལྕི་བའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སེམས་ཀྱིས་བསམས། ངག་གིས་བརྗོད་དེ་ལུས་ཀྱིས་མ་བྱས་ན་བྱས་
เล่ม ๕๒ · หน้า 321a
སོ་ཅོག་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་བའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོས་སྔོན་སོད་ཅིག་ཅེས་ནི་མ་བསྒོའི། རྐང་པ་ཆོད་ཅིག་ཅེས་བསྒོ་ལ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོས་གལ་ཏེ་འགྲེང་སྟེ། བློན་པོ་ལ་རྒྱལ་པོའི་མགོ་ཆོད་ཅིག་ཅེས་བསྒོ་བ་ལ་འདུག་པའི་ཚེ་གདོད་བཅད་ན་འོན་ཀྱང་སྡིག་པར་མི་འགྱུར་ན། རྒྱལ་པོས་
མ་བསྒོ་བར་སྡིག་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། གལ་ཏེ་རྒྱལ་པོས་སྡིག་ཐོབ་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་སྡིག་འཐོབ་བོ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱོད་ཀྱི་ཕ་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོའི་ཐབས་ཐོབ་བོ། །གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཆོད་པ་མ་བཞེས་ན་རྒྱལ་པོར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྒྱལ་པོར་མ་གྱུར་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡུལ་སྲིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་གསད་དུ་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཕ་བསད་པས་སྡིག་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་ན། ང་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱང་སྡིག་པ་ཐོབ་
པའི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་སྡིག་པར་མི་འགྱུར་ན། ཁྱོད་གཅིག་པུ་ཅི་སྟེ་སྡིག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་སྔོན་ཕྱི་བོ་ལའི་རི་ལ་རྒྱུ་ཞིང་རི་དགས་ཤོར་དུ་ཆས་པ་ལས་དབྱེ་དགོན་པ་ཀུན་ཏུ་བྱུགས་ན་ཅི་ཡང་མ་རྙེད་དེ་དྲང་སྲོང་མངོན་
པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་གཅིག་ཅིག་མཐོང་ངོ་། །མཐོང་ནས་ཞེ་སྡང་གི་སེམས་སྐྱེས་ཏེ། དེང་རི་དགས་ཤོར་བ་ལས་ཅི་ཡང་མ་རྙེད་པ་ནི་མི་འདིའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ནས་རི་ལས་དེད་དེ་གཡོག་རྣམས་ལ་སོད་ཅིག་ཅེས་བསྒོའོ། །དྲང་སྲོང་དེའི་ཚེའི་དུས་བྱེད་པ་ན་ཁྲོ་བའི་སེམས་སྐྱེས་པས་རྫུ་འཕྲུལ་སྟོར་ཏེ། ཡི་
དམ་འདི་སྐད་དུ་ང་ཉེས་པ་མེད་པར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡིད་དང་ངག་གིས་ནན་གྱིས་བསད་པ་ལྟར་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ངས་ཀྱང་འདི་ལྟར་ཡིད་དང་ངག་གིས་ཁྱོད་བསད་དོ་ཞེས་དམ་བཅས་སོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོས་ཐོས་ནས་འགྱོད་པའི་སེམས་སྐྱེས་ཏེ་རོ་ལ་མཆོད་པ་བྱས་སོ། །རྒྱལ་པོ་དེ་དེ་ལྟར་བྱས་པས་ཉེས་པ་ཡང་
ཡང་བར་གྱུར་ཏེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་མ་ལྟུང་ན། རྒྱལ་པོས་ནི་དེ་ལྟར་མ་བྱས་པར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། སྔོན་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་བདག་གིས་བྱས་པས་བདག་མྱོང་བ་ཡིན་ན་ཅི་སྟེ་རྒྱལ་པོས་གསོད་པའི་སྡིག་འཐོབ་པར་འགྱུར། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོས་ཕ་
เล่ม ๕๒ · หน้า 321b
རྒྱལ་པོ་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཇི་ལྟར་ན་ཉེས་པ་མེད་ཅེས་བྱར་རུང་། གང་སྡིག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་སྡིག་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་ནོ། །གང་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པ་ནི་སྡིག་པའི་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མེད་དོ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཕ་རྒྱལ་པོ་གལ་ཏེ་སྡིག་པ་མེད་པ་ཞིག་ན་ཅི་སྟེ་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར།
གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ལ་མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཐོབ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་སྔ་མ་ནི་མ་ངེས་པའོ། །དེ་ལྟར་མ་ངེས་པས་ན་བསད་པ་ཡང་མ་ངེས་སོ། །བསད་པ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ན་ཅི་སྟེ་ངེས་པར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་ངོ་ཞེས་སྨྲ། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་མྱོས་པ་
དང་བསད་པ་ལ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདོད་པས་མྱོས་པ་དང་། སྨན་གྱིས་མྱོས་པ་དང་། སྔགས་ཀྱིས་མྱོས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་མྱོས་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ངའི་ཉེ་གནས་ཀྱི་ནང་ན་ཡང་མྱོས་པ་བཞི་པོ་དང་བཅས་པ་ཡོད་དེ་མི་དགེ་བ་མང་དུ་བྱས་ཀྱང་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་བཤིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལུང་མི་སྟོན་ཏོ། །
དེ་དག་གིས་ཅི་བྱས་ཀྱང་ངན་སོང་གསུམ་དུ་མི་འགྲོ་ལ། གལ་ཏེ་ཕྱིར་དྲན་པར་གྱུར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །རྒྱལ་པོ་ཡང་སྲིད་དང་ཡུལ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་ཕ་བསད་པ་ནི་འདོད་པས་མྱོས་པའི་སེམས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཅི་སྟེ་སྡིག་པར་འགྱུར། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དཔེར་ན་མི་ཞིག་ཆང་གིས་མྱོས་
ནས་མ་བསད་དོ། །སངས་པར་གྱུར་པ་དང་རབ་ཏུ་འགྱོད་པའི་སེམས་སྐྱེས་ན་ལས་དེ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྒྱལ་པོ་ཡང་འདོད་པས་མྱོས་པའི་ཕྱིར་བྱས་ཀྱི། དྲན་བཞིན་དུ་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དྲན་བཞིན་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ན་ཅི་སྟེ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་སྡིག་འཐོབ་པར་འགྱུར། རྒྱལ་པོ་
ཆེན་པོ་དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་ལམ་གྱི་བཞི་མདོར་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་པ་དང་། བུད་མེད་དང་། བལ་གླང་དང་། རྟ་དང་། སེ་མོ་དོ་དང་། གོས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱས་པ་ལ་བུས་པ་གླེན་པ་གཏི་མུག་ཅན་གྱིས་ཡང་དག་པ་བདེན་པ་ཡིན་པར་འཛིན་ཏོ། །མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་ནི་ཡང་དག་པའི་བདེན་
པ་མ་ཡིན་པར་རིག་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་གསོད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། བུས་པ་མ་རབས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ནི་ཡང་དག་པར་ཡོད་པར་འཛིན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་གོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དཔེར་ན་བྲག་ཅ་ལ་གཏི་མུག་ཅན་གྱིས་སྒྲ་ཡང་དག་པར་འཛིན་ཏོ། །མཁས་པ་ཤེས་
เล่ม ๕๒ · หน้า 322a
རབ་ཅན་གྱིས་ནི་ཡང་དག་པར་མ་ཡིན་པར་རིག་སྟེ། གསོད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་བུས་པ་མ་རབས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་དག་པར་འཛིན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་གོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དཔེར་ན་དགྲ་ཞིག་སྒྱུས་ཉེ་བར་འོང་བ་ལ་གཏི་མུག་ཅན་གྱིས་ནི་ཡང་
དག་པར་ཉེ་བར་འཛིན་ཏོ། །མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་ནི་སྒྱུ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་སོ། །གསོད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་བུས་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོས་ནི་ཡང་དག་པར་འཛིན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་གོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་ལས་བདག་གི་ངོ་སྣང་བ་ལ་གཏི་མུག་
ཅན་གྱིས་ཡང་དག་པར་ངོ་ཡིན་པར་འཛིན་ཏོ། །མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་ནི་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་གོ། །གསོད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་བུས་པ་མ་རབས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་ནི་ཡང་དག་པར་འཛིན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་གོ། །རྒྱལ་པོ་
ཆེན་པོ་དཔེར་ན་སྨིག་རྒྱུ་ལ་གཏི་མུག་ཅན་གྱིས་ནི་ཆུ་ཡིན་པར་འཛིན་ཏོ། །མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་ནི་རབ་ཏུ་རྟོགས་ཏེ་ཆུ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་སོ། །གསོད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་བུས་པ་མ་རབས་སོ་སོ་སྐྱེ་བོས་ནི་ཡང་དག་པར་འཛིན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་གོ། །
རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དཔེར་ན་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་གླེན་པ་གཏི་མུག་ཅན་གྱིས་ནི་ཡང་དག་པར་འཛིན་ཏོ། །མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་ནི་རབ་ཏུ་རྟོགས་ཏེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་སོ། །གསོད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་བུས་པ་མ་རབས་སོ་སོ་སྐྱེ་བོས་ནི་ཡང་དག་པར་འཛིན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་
ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་གོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དཔེར་ན་རྨི་ལམ་གྱི་ནང་ན་འདོད་པ་ལྔའི་དགའ་བ་མྱོང་བ་ལ་གཏི་མུག་ཅན་གྱིས་ནི་ཡང་དག་པར་འཛིན་ཏོ། །མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་རབ་ཏུ་རྟོགས་ཏེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་སོ། །གསོད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་བུས་པ་མ་རབས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དག་པར་
འཛིན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་གོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གསོད་པའི་ཆོས་དང་། གསོད་པའི་ལས་དང་། གསོད་པ་དང་། གསོད་པའི་འབྲས་བུ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བར་དུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་ལས་མེད་པར་ངས་གསལ་བར་རྟོགས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོས་གསོད་པ་
เล่ม ๕๒ · หน้า 322b
ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་སྡིག་པར་འགྱུར། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དཔེར་ན་མི་ཞིག་ཆང་བདག་བྱེད་པ་དེ། ཅི་སྟེ་མ་འཐུངས་ན་མྱོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མེ་ལ་དབང་བ་ཡང་ཚིག་པར་མི་འགྱུར་བ་ལྟར། རྒྱལ་པོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་གསོད་པར་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྡིག་པར་འགྱུར། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སེམས་
ཅན་ཁ་ཅིག་ཉི་མ་ཤར་བ་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་སྡིག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་དང་། ཟླ་བ་ཤར་བ་ན་ཆོམ་པོ་དང་རྐུན་ཤོད་བྱེད་དོ། །ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་མ་ཤར་ན་སྡིག་པ་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་པ་བྱེད་ཀྱང་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་ན་སྡིག་པ་མེད་དོ། །གསོད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་རྐྱེན་
གྱིས་དེ་ལྟར་གྱུར་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་ལ་ནི་ཡང་དག་པར་སྡིག་པ་མེད་དོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན། རྟག་ཏུ་ལུག་གསོད་དུ་བཅུག་ཀྱང་། ཐོག་མ་ནས་འཇིགས་པའི་སེམས་མེད་ན། ཅི་སྟེ་ཕ་འབའ་ཞིག་ལ་འཇིགས་པའི་སེམས་སྐྱེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་མི་དང་བྱོལ་སོང་ལ་རིམ་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་ཀྱང་སྲོག་ལ་
ཆགས་པ་དང་ཕངས་པ་ལ་ནི་གཉིས་ཀ་ཐ་དད་པ་མེད་ན། ཅི་སྟེ་ལུག་ལ་ནི་སེམས་བག་ཡངས་སུ་འཇིགས་པ་མེད་ལ། ཕ་རྒྱལ་པོ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་མི་དགེ་བའི་མྱ་ངན་སྐྱེད། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁོལ་པོར་གྱུར་ཏེ་དབང་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །འདོད་པས་བཀོལ་བའི་ཕྱིར་གསོད་པའི་ལས་བྱེད་དོ། །
གལ་ཏེ་དེ་ལ་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོད་ན་འདོད་པ་ལ་སྡིག་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ལ་དབང་མེད་པས་ཅིའི་ཕྱིར་ཉེས་པར་འགྱུར། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དཔེར་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གསོད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་
པ་ཡང་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཡོད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཁྲེལ་བ་དང་འཛེམ་པ་ཡོད་པ་ལ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན། ཁྲེལ་བ་དང་འཛེམ་པ་མེད་པ་ལ་ནི་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བ་ནི་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྟོང་པར་ལྟ་བ་ལ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ལ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན། ཡོད་པར་ལྟ་བ་ལ་ནི་ཡོད་པ་ཞེས་
བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོད་པར་ལྟ་བ་དང་བཅས་པ་ནི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཡོད་པར་ལྟ་བ་མེད་པ་ལ་ནི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་དོ། །རྟག་པར་ལྟ་བ་ལ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་མི་རྟག་པར་ལྟ་བ་ལ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན། རྟག་པ་རྟག་པར་ལྟ་བ་ལ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟག་པ་རྟག་པར་ལྟ་བ་
เล่ม ๕๒ · หน้า 323a
ལ་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོད་དེ་དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ་རྟག་པར་ལྟ་བ་ལ་མེད་པ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །དེ་བས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་དབུགས་རྒྱུ་བའོ། །དབུགས་རྒྱུ་བ་གཅོད་པ་ནི་གསོད་པ་ཞེས་
བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པའི་རྗེས་སུ་གསོད་པ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གཟུགས་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ཡང་མི་རྟག་གོ། །མི་རྟག་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་ན་གཟུགས་ཅི་སྟེ་རྟག །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་རྟག་པས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་
ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་བར་དུ་ཡང་མི་རྟག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་མི་རྟག་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅི་སྟེ་རྟག །དེ་ལྟར་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །སྡུག་བསྔལ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པའོ། །གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པ་ཡིན་ན་ཅི་
ཞིག་གིས་ཅི་གསོད་པར་འགྱུར་མི་རྟག་པ་བསད་ན་རྟག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་ལ། སྡུག་བསྔལ་བསད་ན་བདེ་བ་འཐོབ། སྟོང་པ་བསད་ན་བདེན་པ་འཐོབ། བདག་མེད་པ་བསད་ན་ཡང་དག་པའི་བདག་འཐོབ་བོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གང་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པ་གསོད་
པ་ནི་ང་དང་འདྲའོ། །ང་ཡང་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པ་བསད་དེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་མ་སོང་ན་ཁྱོད་ཅི་སྟེ་འགྲོ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་གཟུགས་བརྟག་པ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་བརྟགས་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་ནས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་གཟོད་གཟུགས་མི་རྟག་པ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་མི་རྟག་པ་ལགས་པར་འཚལ་ཏོ། །བདག་གིས་གལ་ཏེ་སྔར་དེ་ལྟར་འཚལ་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་སྡིག་མི་བགྱིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་སྔོན་འདི་སྐད་ཅེས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཕ་མ་མཛད་དོ་ཞེས་ཐོས་ཏེ། དེ་སྐད་ཐོས་ཀྱང་ངེས་པར་མ་རྟོགས་ཏེ། དེང་གཟོད་ངེས་པར་རྟོགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་ཐོས་ཏེ། རི་རབ་རིའི་རྒྱལ་པོ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བཞི་ལས་བྱས་ཏེ། འདི་ལྟར་གསེར་དང་དངུལ་དང་བཻ་དཱུརྱ་དང་ཤེལ་ལོ། །
เล่ม ๕๒ · หน้า 323b
གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གང་དུ་བྱ་མང་པོ་འདུས་པ་དེ་དག་ཁ་དོག་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཐོས་ཀྱང་ངེས་པར་མ་རྟོགས་ཏེ། བདག་དེང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རི་རབ་ཀྱི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་ནས་ཁ་དོག་མཚུངས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་ཁ་དོག་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟོང་པ་བདག་མེད་པར་
ཤེས་པར་མཚུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ནི་འཇིག་རྟེན་ན། ཨེ་རཎྜའི་འབྲས་བུ་ལས་ཨེ་རཎྜའི་སྡོང་པོ་སྐྱེ་བར་མཐོང་གི། ཨེ་རཎྜའི་འབྲས་བུ་ལས་ཙན་དན་གྱི་སྡོང་པོ་སྐྱེ་བར་མ་མཐོང་སྟེ། བདག་གིས་དེང་གཟོད་ཨེ་རཎྜའི་འབྲས་བུ་ལས་ཙན་དན་གྱི་སྡོང་པོ་སྐྱེས་པ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལ་
ཨེ་རཎྜའི་འབྲས་བུ་ནི་བདག་གི་ལུས་སོ། །ཙན་དན་གྱི་སྡོང་པོ་ནི་བདག་གི་སེམས་དད་པའི་རྩ་བ་མ་མཆིས་པའོ། །རྩ་བ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་བདག་སྔོན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བཀུར་སྟི་བགྱི་བར་མི་འཚལ། ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་མ་དད་དེ། དེ་ནི་རྩ་བ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས་བདག་གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་མ་ཕྲད་ན་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པའི་བར་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་སྡུག་བསྔལ་ཚད་མེད་པ་སྙེད་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །བདག་གིས་དེང་སངས་རྒྱས་མཐོང་བར་གྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་མཐོང་བའི་བསོད་ནམས་ཇི་སྙེད་ཐོབ་པ་དེས།
སེམས་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་མི་དགེ་བའི་སེམས་ཐམས་ཅད་ཆོམས་པར་གྱུར་ཅིག །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ངས་དེང་ཁྱོད་གདོན་མི་ཟ་བར་སེམས་ཅན་གྱི་མི་དགེ་བའི་སེམས་ཆོམས་པར་མཁྱེན་ཏོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བདག་དེ་ལྟར་
བརྟགས་པར་སེམས་ཅན་གྱི་མི་དགེ་བའི་སེམས་རྣམས་ཆོམས་པར་འགྱུར་ན་ལྟ། གལ་ཏེ་བདག་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་མཆིས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་པའི་བར་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ལེན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བར་མི་འཛིན་ཏོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་ཡུལ་དབུས་འགྱུར་འཆང་གི་མི་
ཚད་མེད་པ་སྙེད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཚད་མེད་པ་དེ་དག་གི་སེམས་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲའི་སྡིག་ལྕི་བ་ཡང་བར་གྱུར་ནས་རྒྱལ་པོ་དང་། བཙུན་མོ་དང་། སླས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་གྱིས་ཅིག་ཅར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
เล่ม ๕๒ · หน้า 324a
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་འཚོ་བྱེད་ལ་སྨྲས་པ། འཚོ་བྱེད་བདག་མ་ཤི་བར་ལྷའི་ལུས་ཐོབ་སྟེ། ཚེ་ཐུང་བ་སྤངས་ནས་ཚེ་རིང་བར་གྱུར། མི་རྟག་པའི་ལུས་སྤངས་ནས་རྟག་པའི་ལུས་ཐོབ་བོ། །དེ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ད་ནི་ལྷའི་ལུས་ཚེ་རིང་བ་རྟག་པ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེ་གནས་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་ནས་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་དང་། བ་དན་དང་། གདུགས་དང་། སྤོས་དང་། མེ་ཏོག་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། རོལ་མོ་
དམ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་ནས་ཀྱང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གིས་བསྟོད་དོ། །ཚིག་བདེན་ཤིན་ཏུ་དམ་པ་དེ། །ཚིག་དང་དོན་ལ་རབ་མཁས་པ། །ཟབ་མོ་གསང་བའི་སྙིང་པོ་ཡང་། །མང་པོ་ཀུན་ལ་གསལ་བར་སྟོན། །རྒྱ་ཆེ་འབྱམ་ཀླས་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་། །བསྡུས་ཏེ་འཁོར་ལ་མདོ་ཙམ་སྟོན། །དེ་
ལྟ་བུ་ཡི་ཚིག་དང་ལྡན། །སེམས་ཅན་ནད་གསོ་བ་ལ་མཁས། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་གང་གིས། །ཚིག་དེ་ཐོས་པར་གྱུར་པ་དེ། །དད་པ་རྣམས་དང་མ་དད་པ། །སངས་རྒྱས་གསུང་བ་ཡིན་པར་རྟོགས། །སངས་རྒྱས་གསུང་ནི་འཇམ་པ་སྟེ། །འཁོར་ལ་རྩུབ་པའི་ཚིག་ཀྱང་གསུང་། །འཇམ་དང་རྩུབ་པོར་གང་གསུངས་
པ། །གཉིས་ཀ་དོན་དམ་ལགས་པས་ན། །དེ་ཕྱིར་བདག་ཀྱང་དེ་རིང་འདིར། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། །བཅོམ་ལྡན་གསུང་ནི་རོ་གཅིག་སྟེ། །ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་དང་མཚུངས། །བདེན་པ་དམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །དོན་མེད་པ་ཡི་ཚིག་མ་མཆིས། །དེ་རིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིས། །ཚད་མེད་ཆོས་རྣམས་རབ་
བསྟན་པ། །སྐྱེས་པ་བུད་མེད་ཐོས་པ་དང་། །འཐུན་པར་དོན་དམ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །རྒྱུ་མེད་འབྲས་བུ་ཡང་མེད་དེ། །སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགོག་པ་མེད། །དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས་པ་སྟེ། །ཐོས་པས་རྣམ་སྨིན་འཇོམས་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཤིན་ཏུ་བྱམས་པའི་ཕ་མ་མཛད། །སེམས་ཅན་སོ་སོའི་སྐྱེ་
བོ་དག །དེ་བཞིན་གཤེགས་ཀྱི་སྲས་སུ་རིག །བཅོམ་ལྡན་བྱམས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཡིས། །མང་པོའི་ཕྱིར་ནི་དཀའ་བ་མཛད། །ཇི་ལྟར་གདོན་གྱིས་བརླམས་པ་ལྟར། །སྨྱོས་ནས་རྣམ་པ་མང་པོ་བྱེད། །བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་དེང་མཐོང་བའི། །དགེ་བར་གྱུར་པའི་ལས་གསུམ་པོའི། །བསོད་ནམས་ཇི་སྙེད་ཐོབ་པ་འདི། །
เล่ม ๕๒ · หน้า 324b
བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ལ་བསྔོའོ། །བདག་གིས་དེང་འདིར་སངས་རྒྱས་དང་། །ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་མཆོད་པའི། །བསོད་ནམས་ཇི་སྙེད་བསྐྱེད་པ་དེ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་གསུམ། །རྟག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་གནས་པར་ཤོག །བདག་གིས་དེང་འདིར་འདི་ཉིད་དུ། །བསོད་ནམས་ཇི་སྙེད་
ཐོབ་གྱུར་པ། །བསོད་ནམས་དེ་ཡིས་སེམས་ཅན་གྱི། །བདུད་བཞི་རབ་ཏུ་ཞིགས་པར་ཤོག །མི་དགེའི་བཤེས་དང་བདག་ཕྲད་པས། །དུས་གསུམ་སྡིག་པ་གང་བགྱིས་པ། །དེང་འདིར་སྤྱན་སྔར་ཀུན་ཀྱང་བཤགས། །སླན་ཆད་སྡིག་པ་མི་བགྱིད་དོ། །སེམས་ཅན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག །
བྱང་ཆུབ་ཏུ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་ནས། །ཕྱོགས་བཅུའི་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ། །རྩེ་གཅིག་སེམས་ཀྱིས་དྲན་པར་ཤོག །གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཉོན་མོངས་མང་པོ་ཡོངས་བཅོམ་ནས། །ཇི་ལྟར་འཇམ་དཔལ་དང་འདྲ་བར། །སངས་རྒྱས་རང་བཞིན་མཐོང་བར་ཤོག །
དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་ལ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་སྔོན་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་ལས་བྱང་
ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། དེ་ནས་ང་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བའི་བར་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་མ་གྱུར་ཏོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་འབྲས་བུ་ཚད་མེད་པ་སྙེད་ཡོད་དོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེང་ཕྱིན་ཆད་
ཀྱང་རྟག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་ལས་ཚད་མེད་པ་སྙེད་འབྱང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་ཡུལ་དབུས་འགྱུར་འཆང་གི་མི་དང་བཅས་སུ་འདུག་པ་ལས་ལངས་ནས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་ཏེ། ཕྱིར་ཕོ་བྲང་དུ་དོང་ངོ་། །ལྷས་སྤྱོད་པའི་ལེའུ་ནི་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མདོ་ལས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་པའོ།། །།
เล่ม ๕๒ · หน้า 325a
རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ན་བུས་པ་ཆུང་ངུའི་སྤྱོད་པ་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་ལྡང་བ་དང་། འདུག་པ་དང་། འོང་བ་དང་། སོང་བ་དང་། སྨྲ་མི་ནུས་པ་ནི་བུས་པ་ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ལྡང་མི་ནུས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལས་མི་ལྡང་ངོ་། །འདུག་མི་ནུས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་པའོ། །འོང་མི་ནུས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་སྤྱོད་པ་མི་གཡོ་བའོ། །འགྲོ་མི་ནུས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་
པ་ཆེན་པོ་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །སྨྲ་མི་ནུས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་རྣམས་སྟོན་ཀྱང་ཡང་དག་པར་ན་སྟོན་པ་མེད་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་སྙེད་དུ་སྟོན་པ་ཡོད་པ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་འདུས་བྱས་
མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ་མེད་དོ། །ཡང་མི་སྨྲ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བུས་པ་ཆུང་ངུ་ཚིག་གསལ་བར་མི་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཡང་དག་པར་ན་སྨྲ་བ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སྨྲ་བ་མི་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་
དགོངས་ཏེ་གསུངས་པའོ། །གསུངས་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱིས་མི་ཤེས་པས་མི་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་བུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནི་ཚིག་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རྫས་ལ་མིང་གཅིག་ཏུ་མ་ཆད་དོ། །ཚིག་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་པས་རྫས་ལ་མིང་གཅིག་ཏུ་མ་ཆད་
ཀྱང་། རྒྱུ་དེ་མ་ཡིན་པའི་ལོགས་ཤིག་ན་རྫས་ཤེས་པ་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཐ་དད་པས་ཚིག་མི་འཐུན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐབས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་སྟོན་པས་དེའི་
རྒྱུས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་ཡང་མཛད་དོ། །ཡང་བུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་སྟོན་ནུས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཡི་གེ་ཆེན་པོ་སྟོན་ཏོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། བ་ཧྭཱ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཧྭཱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་སོ། །བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་
เล่ม ๕๒ · หน้า 325b
མ་བྱས་ཏེ། དེ་ནི་བུས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཧྭཱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ང་མི་རྟག་པའོ། །བ་ཞེས་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་ནི་རྟག་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་རྟག་པ་འཆད་དེ། སེམས་ཅན་ཐོས་ནས་ང་ཆོས་རྟག་པ་འདོད་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་གཅོད་དེ། དེ་ནི་བུས་པའི་སྤྱོད་པའོ། །ཡང་བུས་པ་ནི་
སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདེ་བ་དང་། ཉིན་པར་དང་། མཚན་མོ་དང་། ཕ་མ་མི་ཤེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་མཐོང་ཉིན་པར་དང་མཚན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་མེད། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་
སེམས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཕ་དང་མ་དང་གཉེན་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་དོ། །ཡང་བུས་པ་ནི་ལས་ཆེན་པོ་དང་ཆུང་ངུ་རྣམས་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཁོར་བའི་ལས་མི་བྱེད་པས་མི་བྱེད་པ་
ཞེས་བྱའོ། །དངོས་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ནི་ནམས་ཀྱང་མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་སྡིག་ལྕི་བ་མི་བྱེད་དོ། །དངོས་པོ་ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་གཉིས་པའི་སེམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམས་ཀྱང་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་ལོག་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པར་མི་ལྟུང་ངོ་། །ཡང་བྱིས་པའི་སྤྱོད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བུས་པ་དེ་ངུ་བ་ན། ཕ་མས་ལྕང་མའི་ལོ་མ་སེར་པོ་བྱིན་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་བུ་མ་ངུ་ཤིག་མ་ངུ་ཤིག །ངས་ཁྱོད་ལ་གསེར་སྦྱིན་ཞེས་བྱས་ནས་བུས་པས་དེ་མཐོང་
བ་དང་གསེར་ཡང་དག་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དེ་མི་ངུ་བར་གྱུར་ཏེ། ལྕང་མའི་ལོ་མ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་གསེར་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤིང་ལ་བྱས་པའི་གླང་དང་། རྟ་དང་། སྐྱེས་པ་དང་། བུད་མེད་ལ་བུས་པས་མཐོང་ནས་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་
དེ་མི་ངུའོ། །དེ་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་མ་ཡིན་པར་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་བུས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དག་མི་དགེ་བ་མང་པོ་བྱེད་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གནམ་གྱི་
เล่ม ๕๒ · หน้า 326a
རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། བྱད་བཟང་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དང་། གཞལ་མེད་ཁང་བཟང་པོའི་ནང་ན་འདོད་པ་ལྔ་སྤྱོད་པ་དང་། དབང་པོ་དྲུག་གི་གཉེན་པོ་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་དགའ་བ་ཤ་སྟག་ཡིན་པར་
བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་བདེ་བ་ཡོད་པ་ཐོས་ནས་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པའི་སེམས་སྐྱེས་ཏེ། མི་དགེ་བ་བཏང་ནས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གནམ་གྱི་ལས་དགེ་བ་ལ་བརྩོན་ནོ། །དེ་ནི་ཡང་དག་པར་འཁོར་བ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པ། བདེ་བ་མེད་པ། བདག་མེད་པ།
ཡོངས་སུ་དག་པ་མ་ཡིན་ཡང་སེམས་ཅན་སྒྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཐབས་ཀྱིས་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་བུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གང་འཁོར་བ་ལ་རབ་ཏུ་སྐྱོ་བ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐེག་པ་
གཉིས་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་དག་པར་ཐེག་པ་གཉིས་པོའི་བདེན་པ་མེད་ཀྱང་ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་སྐྱོན་ཤེས་ཤིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རང་གིས་གཅོད་པ་དང་། མི་གཅོད་པ་དང་། བདེན་པ་དང་མི་བདེན་པ་
དང་། སྤྱོད་པ་དང་མི་སྤྱོད་པ་དང་། ཐོབ་པ་དང་མི་ཐོབ་པའི་དངོས་པོ་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་བུས་པ་དེ་གསེར་མ་ཡིན་པ་ལ་གསེར་གྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་
འཆད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དོན་དམ་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་བུས་པ་དེ་བ་ལང་དང་རྟ་མ་ཡིན་པ་ལ་བ་ལང་དང་རྟར་འདུ་ཤེས་པ་ལྟར། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གང་ལམ་མ་ཡིན་པ་ལ་ལམ་ཡང་དག་པར་འདུ་ཤེས་འཇོག་ན། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་ཀྱང་ལམ་མ་ཡིན་པ་ལ་ལམ་དུ་འཆད་དེ། ལམ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ལམ་མེད་མོད་ཀྱི། ལམ་གྱི་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་བསྐྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་ལམ་མ་ཡིན་པ་ལམ་དུ་འཆད་དོ། །ཇི་ལྟར་བུས་པ་དེ་ཤིང་གི་ཁྱེའུ་དང་བུ་མོ་ལ་ཁྱེའུ་དང་བུ་མོར་འདུ་ཤེས་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་
เล่ม ๕๒ · หน้า 326b
གཤེགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པར་མཁྱེན་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་འཆད་དེ། ཡང་དག་པར་ན་སེམས་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་མེད་པར་འཆད་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ངན་པར་
ལྟ་བར་ལྟུང་སྟེ། དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་ཡོད་པར་གསུངས་སོ། །སེམས་ཅན་ལས་སེམས་ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་འཇོག་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་འཇིག་མི་ནུས་སོ། །གང་སེམས་ཅན་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་འཇིག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་
ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མི་ངུ་བར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ནི་བུས་པའི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་གང་སྤྱོད་པ་ལྔ་པོ་འདི་གཟུངས་སུ་འཛིན་ཅིང་འཆང་ངམ། ཀློག་གམ་
ཡི་གེར་བྲིས་སམ། དགྲོལ་ཞིང་འཆད་ན་གང་ཟག་དེས་གདོན་མི་ཟ་བར་སྤྱོད་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཐོབ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་འཚལ་བ་ལྟར་ན། བདག་ཀྱང་གདོན་མི་འཚལ་བར་སྤྱོད་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་འབའ་ཞིག་གིས་སྤྱོད་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་གྱི། ད་ལྟ་འཁོར་འདིའི་
ནང་ན་མི་ཁྲི་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་གསུམ་ཡང་ཁྱོད་དང་འདྲ་བར་སྤྱོད་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས། བུས་པ་ཆུང་ངུ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ།། །།འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་
ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། བམ་པོ་ཉི་ཤུ་བརྒྱད་པ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་མཐོ་བཙུན་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
เล่ม ๕๒ · หน้า 327a
དཔའ་ཆེན་པོ་གང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་འདི་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྤྱོད་ན་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཅུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ཞིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་འཛིན་ལ།
ནང་མ་ཡིན། ཕྱི་རོལ་མ་ཡིན། དཀའ་བ་མ་ཡིན། སླ་བ་མ་ཡིན། མཚན་ཉིད་མ་ཡིན། མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་མ་ཡིན་ཏེ། མཚན་མ་དང་དབྱིབས་མེད་པ་འཇིག་རྟེན་ན་མི་སྲིད་པའོ། །རྣམ་པ་བཅུ་གང་ཞེ་ན། གཅིག་ལ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ།
ལྔ་གང་ཞེ་ན། མ་ཐོས་པ་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཐོས་ནས་ཕན་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ཐེ་ཙོམ་དང་ནེམ་ནུར་གྱི་སེམས་ཆོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཤེས་རབ་ལ་གཡོ་སྒྱུ་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པའི་དོན་ཟབ་མོ་ཤེས་པ་དང་ལྔའོ། །དེ་
ལ་མ་ཐོས་པ་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པའི་དོན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་ཁྱད་མེད་པ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་
དང་། མཚན་ཉིད་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་ནི་མཐའ་ཡུན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་དེ། རྟག་པ། གནས་པ། མི་འགྱུར་མི་འཕོ་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན། མེད་པ་མ་ཡིན། འདུས་བྱས་པ་མ་ཡིན། འདུས་མ་བྱས་པ་མ་ཡིན། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན། ཟག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན། གཟུགས་མ་ཡིན། གཟུགས་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན། མིང་མ་ཡིན། མིང་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན། མཚན་ཉིད་མ་
ཡིན། མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན། ཡོད་པ་མ་ཡིན། མེད་པ་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན། རྒྱུ་མ་ཡིན། འབྲས་བུ་མ་ཡིན། ལྟོས་པ་མ་ཡིན། མི་ལྟོས་པ་མ་ཡིན། སྣང་བ་མ་ཡིན། མུན་པ་མ་ཡིན། བྱུང་བ་མ་ཡིན། མ་བྱུང་བ་མ་
เล่ม ๕๒ · หน้า 327b
ཡིན། རྟག་པ་མ་ཡིན། མི་རྟག་པ་མ་ཡིན། ཆད་པ་མ་ཡིན། མ་ཆད་པ་མ་ཡིན། ཐོག་མ་མ་ཡིན། ཐ་མ་མ་ཡིན། འདས་པ་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་མ་ཡིན། ད་ལྟར་མ་ཡིན། ཕུང་པོ་མ་ཡིན། ཕུང་པོ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན། སྐྱེ་མཆེད་མ་ཡིན། སྐྱེ་མཆེད་མ་ཡིན་
པ་མ་ཡིན། ཁམས་མ་ཡིན། ཁམས་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་མ་ཡིན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན། དེ་དག་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པའི་དོན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་སྔོན་མ་ཐོས་པ་ཐོས་
པར་འགྱུར་བ་དང་། གཞན་ཡང་མ་ཐོས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མུ་སྟེགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙུག་ལག་རིམ་པ་བཞི་དང་། བྱཱ་ཀ་ར་ཎའི་གཙུག་ལག་དང་། རྒྱལ་པོའི་གཙུག་ལག་དང་། བགྲང་བ་དང་། བརྩི་བའི་གཙུག་ལག་ལ་སོགས་པ་དང་། རིག་སྔགས་དང་། སྨན་
དཔྱད་དང་། སྒྱུ་རྩལ་དང་། ཉི་ཟླ་སྤྱང་ཀིས་ཟིན་པ་དང་། སྐར་མ་འཕོ་ཞིང་འགྱུར་བ་དང་། རི་མོ་དང་ཡི་གེ་དང་། ལུང་སྟོན་པའི་གཙུག་ལག་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་དང་། གཙུག་ལག་དེའི་གསང་བའི་དོན་སྔོན་མ་ཐོས་པ་ད་མདོ་སྡེ་འདི་ལས་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དང་། གཞན་
ཡང་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་མ་གཏོགས་པ་མདོ་སྡེ་བཅུ་གཅིག་ལས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པའི་དོན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་མེད་པ་ཡང་དེང་མདོ་སྡེ་འདིའི་རྐྱེན་གྱིས་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནི་མ་ཐོས་པ་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཐོས་ནས་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་འདི་ཡོངས་སུ་འཛིན་ན། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོའི་དོན་གྱི་རོ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་ཀུན་ཤེས་པར་ནུས་སོ། །དཔེར་ན་ཁྱེའུ་འམ་བུ་མོ་དག་མེ་ལོང་གསལ་བའི་ནང་ན་གཟུགས་དང་ཆ་ལུགས་
གསལ་བར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མེ་ལོང་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐོས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེའི་དོན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་གསལ་བར་མཐོང་ངོ་། །གཞན་ཡང་ལ་ལ་ཞིག་མུན་ཁང་གི་ནང་དུ་སྒྲོན་མ་ཆེན་པོ་ཕྱུང་ན། རྫས་ཐམས་ཅད་
เล่ม ๕๒ · หน้า 328a
མཐོང་བ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་སྒྲོན་མ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཛིན་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཟབ་མོ་གསལ་དཀའ་བ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་ཉི་མ་ཤར་བ་ན་འོད་སྣང་བ་སྟོང་ཡོད་པ་དེས་རི་རྣམས་ཀྱི་
སུ་ལ་ཟབ་མོ་མུན་པ་ཅན་ཀུན་སྣང་བར་བྱེད་དེ། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་རྫས་རྣམས་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཉི་མ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོའི་གནས་སྣང་བར་བྱེད་དེ། ཉན་ཐོས་
དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་བས་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་མཐོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་དམ་པ་མཉན་ཅིང་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དེ་ལྟར་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ཉན་ཏམ་འཛིན་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡི་གེར་བྲིས་སམ། ཀློག་གམ། འདོན་ཏམ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་དམ། གཞན་ལ་རྒྱས་པར་སྟོན་ཏམ། དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
དོན་ཚུལ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ཉན་ཅིང་འཛིན་པ་དེས་ནི་རྣམ་གྲངས་འབའ་ཞིག་ཤེས་ཀྱི། དོན་འདི་ཉིད་མི་རྟོགས་སོ། །གང་ཡི་གེར་བྲིས་སམ། གཟུངས་སུ་འཛིན་ཏམ། ཀློག་གམ། འདོན་ཏམ། གཞན་ལ་རྒྱས་པར་སྟོན་
ཏམ། དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་ན། དོན་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་མདོ་སྡེ་འདི་མཉན་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་བར་ནི་མི་ནུས་སོ། །ཡི་གེར་བྲིས་ཤིང་ཀློག་གམ། འདོན་ཏམ། གཞན་ལ་རྒྱས་པར་སྟོན་
ཏམ། དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་ན་དེས་ནི་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །མདོ་སྡེ་འདི་མཉན་པ་ཙམ་གྱིས་སྦྱིན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱིས། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མདོ་སྡེ་འདི་ཡི་གེར་བྲིས་ཤིང་འདོན་ཏམ། ཀློག་གམ། གཞན་ལ་ཡང་རྒྱས་
เล่ม ๕๒ · หน้า 328b
པར་སྟོན་ཏམ། དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་ན་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་འདི་མཉན་ན་ཆོས་ཤེས་པ་དང་།
དོན་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་དེ་གཉིས་དང་ལྡན་ན་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེའམ། ལྷའམ། བདུད་དམ། ཚངས་པའམ། འཇིག་རྟེན་དུ་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཇིགས་པ་དང་། མདོ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་དོན་སྟོན་པ་ལ་
འགལ་བ་མེད་པ་དང་། གཞན་ལས་མ་མཉན་པར་རང་གིས་རིག་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནི་ཐོས་ནས་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཐེ་ཚོམ་གྱི་སེམས་ཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཚིག་
ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་། དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའོ། །མདོ་སྡེ་འདི་མཉན་པས་ཚིག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་སེམས་ཆོད་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་སེམས་ཆོད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་ཐེ་ཚོམ་ལ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། སངས་རྒྱས་
ངེས་པར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་འམ་སྙམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་རྟག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཡང་དག་པར་བདེན་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་།
སངས་རྒྱས་ཡང་དག་པར་བདག་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སྟེ། མདོ་སྡེ་འདི་མཉན་པས་ནི་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡོངས་སུ་ཆོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡི་གེར་བྲིས་ཤིང་ཀློག་གམ་འདོན་ཏམ། གཞན་ལ་རྒྱས་པར་སྟོན་ཏམ། དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་
པས་ནི་ཐེ་ཚོམ་ལྷག་མ་བཞི་ཡོངས་སུ་ཆོད་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ་མེད་པ་ཡིན་སྙམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ་མེད་པ་ཡིན་སྙམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཡོད་
เล่ม ๕๒ · หน้า 329a
པ་ཡིན་ནམ་མེད་པ་ཡིན་སྙམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སྟེ། མདོ་སྡེ་འདི་མཉན་པ་ཙམ་གྱིས་ཐེ་ཚོམ་རྣམ་པ་གསུམ་མ་ལུས་པར་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡི་གེར་བྲིས་ཤིང་ཀློག་གམ་འདོན་ཏམ། གཞན་ལ་རྒྱས་པར་སྟོན་ཏམ། དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་འདི་མ་ཐོས་ན་ཐེ་ཚོམ་གྱི་སེམས་མང་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྟག་པའམ། མི་རྟག་པའམ། བདེ་བའམ། མི་བདེ་བ་
འམ། ཡོངས་སུ་དག་པའམ། ཡོངས་སུ་མ་དག་པའམ། བདག་གམ། བདག་མེད་པའམ། སྲོག་གམ། སྲོག་མ་ཡིན་ནམ། སེམས་ཅན་ནམ། སེམས་ཅན་མ་ཡིན་ནམ། མཐར་ཐུག་གམ། མཐར་མ་ཐུག་གམ། མ་འོངས་པའི་དུས་སམ། འདས་པའི་
དུས་སམ། ཡོད་པའམ། མེད་པའམ། སྡུག་བསྔལ་ལམ། སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་ནམ། ཀུན་འབྱུང་ངམ། ཀུན་འབྱུང་མ་ཡིན་ནམ། ལམ་མམ། ལམ་མ་ཡིན་ནམ། འགོག་པའམ། འགོག་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཆོས་སམ། ཆོས་མ་ཡིན་ནམ། དགེ་བའམ།
དགེ་བ་མ་ཡིན་ནམ། སྟོང་པའམ། སྟོང་པ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སྟེ། མདོ་སྡེ་འདི་མཉན་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཆོད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་གང་མདོ་སྡེ་འདི་མ་ཐོས་ན། གཞན་ཡང་ཐེ་ཚོམ་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡོད་པར་
འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་བདག་ཡིན་ནམ། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མིག་གིས་མཐོང་ངམ། བདག་གིས་མཐོང་བ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་ཤེས་པར་ནུས་སམ།
བདག་གིས་ཤེས་པར་ནུས་སམ། གཟུགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་ངམ། བདག་གིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་ངམ། བདག་གིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་ངམ། གཟུགས་ཕ་རོལ་གྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་
เล่ม ๕๒ · หน้า 329b
འགྲོའམ། འོན་ཏེ་བདག་ཕ་རོལ་གྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་འགྲོའམ། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། འཁོར་བ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་ཡོད་དམ། འོན་ཏེ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སྟེ། མདོ་སྡེ་འདི་མཉན་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ཐེ་ཚོམ་ལ་སོགས་པ་
ཡང་ཡོངས་སུ་ཆོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ལོག་སྲེད་ཅན་དང་། རྩ་བ་བཞི་ཉམས་པ་དང་། མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བྱས་པ་དང་། མདོ་སྡེ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལ་སྐུར་པ་དེ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་
སྙམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དག་ཀྱང་མདོ་སྡེ་འདི་མཉན་ན་ཐེ་ཚོམ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཆོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་དམ། འཇིག་རྟེན་མཐའ་མེད་དམ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཡོད་དམ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་མེད་སྙམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་
བ་དག་ཀྱང་མདོ་སྡེ་འདི་མཉན་ན། དེ་ལྟ་བུའི་ཐེ་ཚོམ་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཆོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དང་ནེམ་ནུར་གྱི་སེམས་ཆོད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ལ་གཡོ་སྒྱུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གལ་ཏེ་སེམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་ན་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་
ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་དམ་པ་འདི་མ་ཐོས་ན་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྱིས་པ་སོ་
སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ལྟ་བ་ལོག་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ལ་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པར་ལྟ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་དང་། བདག་མེད་པར་ལྟ་ལ། སེམས་ཅན་དང་།
འཚོ་བ་དང་། སྲོག་དང་། མཐོང་བ་དང་། ཤེས་པ་ཡོད་པར་ལྟ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་སྟེངས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་འཛིན་པ་དང་། ལྷ་དབང་སྒྱུར་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་བརྒྱད་ཡོད་པར་ལྟ་བ་དང་། རྟག་པར་ལྟ་བ་དང་། ཆད་པར་ལྟ་བ་སྟེ།
เล่ม ๕๒ · หน้า 330a
ལྟ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ལོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་འདི་ཐོས་ཤིང་འཕགས་པའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། ལོག་པར་ལྟ་བ་དེ་དག་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཉན་
ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ནས་བབས་པ་ན་བལ་གླང་ལ་བཅིབས་ཏེ་ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་སུ་གཤེགས་པ་དང་། ཡབ་ནི་ཟས་གཙང་མ། ཡུམ་ནི་ལྷ་མཛེས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་སེར་སྐྱར་ཡུམ་གྱི་
ལྷུམས་སུ་ཟླ་བ་བཅུ་ཚང་ནས་བལྟམ་པ་དང་། བལྟམས་པའི་ཚེ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ས་ལ་མ་རེག་པར་བཟུང་སྟེ། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་དགའ་བོ་དང་། བསྙེན་དགའ་བོ་གཉིས་ཀྱིས་ཆུ་ཕབ་ནས་སྐུ་བསིལ་བ་དང་། གནོད་སྦྱིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་མ་ནི་བ་རྟ་ཞེས་བྱ་བས་རིན་པོ་ཆེའི་
གདུགས་ཐོགས་པ་དང་། སའི་ལྷས་པད་མོ་སྤྲུལ་ཏེ་ཞབས་བརྟེན་པ་དང་། ཕྱོགས་བཞི་ཀུན་ཏུ་གོམ་པ་བདུན་བདུན་བོར་བ་དང་། ལྷའི་འཇིག་རྟེན་དུ་གཤེགས་ནས་ལྷ་ཐམས་ཅད་ལངས་ཏེ་བསུས་པ་དང་། དྲང་སྲོང་ཨ་སི་ཏས་པང་དུ་བླངས་ཏེ་མཚན་བལྟས་པ་
དང་། མཚན་བལྟས་ནས་བདག་ནི་ཚེའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་མངོན་དུ་གཤེགས་པ་མི་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ཏེ་ཡིད་ལ་རབ་ཏུ་གཅགས་པ་དང་། སློབ་དཔོན་ལས་ཡིག་རྩིས་དང་། འཕོང་དང་། ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་དང་། རི་མོ་
དང་། ལུང་སྟོན་པ་དང་། སྒྱུ་རྩལ་སློབ་པ་དང་། ཕོ་བྲང་གི་ནང་དུ་བུ་མོ་དང་སླས་དྲུག་ཁྲི་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྩེ་ཞིང་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། ཁབ་ནས་བྱུང་སྟེ་འཆག་ཏུ་གཤེགས་པ་ལས་གྲོང་ཁྱེར་སེར་སྐྱའི་སྒོར་མི་རྒས་འཁོགས་པ་མཐོང་བ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སྦྱོང་
ཆོས་གོས་གྱོན་ཅིང་འགྲོ་བའི་བར་དུ་མཐོང་ནས་ཕྱིར་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིན་ཏེ། བུ་མོ་དང་སླས་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་གཟུགས་ལ་ཀེང་རུས་དང་འདྲ་བར་མཐོང་བ་དང་། ཕོ་བྲང་ཡང་དུར་ཁྲོད་དང་ཐ་མི་དད་པར་མཐོང་ནས། ཁྱིམ་ལ་སྐྱོ་བར་གྱུར་ཏེ་ནམ་གྱི་གུང་ལ་ཁབ་ནས་བྱུང་སྟེ།
เล่ม ๕๒ · หน้า 330b
དྲང་སྲོང་ཨུ་ཏ་ཀ་དང་། ཨ་ལ་ཙ་ལ་སོགས་པའི་གན་དུ་ཕྱིན་ནས་དེ་དག་ལས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་སྟེངས་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དག་བཤད་པ་ཐོས་སོ། །ཐོས་ནས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་།
ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་དང་། བདག་མེད་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་ནས་དེ་སྤངས་ཏེ་ཤིང་དྲུང་ན་ལོ་དྲུག་གི་བར་དུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། དེ་ལྟར་དཀའ་བ་སྤྱོད་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་སངས་མ་རྒྱས་ཏེ། དེ་ནས་ཡང་ཆུ་བོ་དགའ་སྐྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ནང་དུ་
ཁྲུས་བྱས་ནས་གནག་རྫི་མོས་འོ་མའི་འཇམས་ཕུལ་བ་བཞེས་པ་དང་། བཞེས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་གཤེགས་ཏེ་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་བཏུལ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ནས་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་དགེ་སློང་སྡེ་ལྔ་ལ་ཐོག་མ་ཆོས་ཀྱི་
འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ནས་གྲོང་ཁྱེར་རྩྭ་མཆོག་འདིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་དེ་ལྟ་བུར་ལྟ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་འདི་མཉན་
ཅིང་གཟུངས་སུ་བཟུང་ན། ལྟ་བ་གོང་མ་དེ་དག་ཀུན་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡི་གེར་བྲིས་ཤིང་ཀློག་གམ། འདོན་ཏམ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་དམ། གཞན་ལ་རྒྱས་པར་སྟོན་ཏམ། དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་ན་ཤེས་རབ་ཡང་དག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ལོག་པར་ལྟ་
བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་འདི་ལ་ནན་ཏན་བྱས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་པའི་བར་དུ་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ནས་བབས་ཤིང་ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་ནས་བལྟམ་པ་
ནས། གྲོང་ཁྱེར་རྩྭ་མཆོག་ཏུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པའི་བར་དུ་རྟོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པའི་དོན་ཟབ་མོ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡོངས་
เล่ม ๕๒ · หน้า 331a
སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པས་ཕས་ཕམ་པ་བཞི་ཉམས་པ་འཐོལ་བར་བྱེད་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྐུར་བའི་སེམས་བསལ་བ་དང་། མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མ་ལུས་
པར་བྱེད་པ་དང་། ལོག་སྲེད་ཅན་གྱི་སེམས་མེད་པར་བྱས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ནི་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པའི་དོན་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་དོན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་ཞེ་ན།
སེམས་ཅན་ལ་ཡང་དག་པར་བདག་མེད་པར་ཤེས་ཀྱང་མ་འོངས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྔ་འདི་ཉིད་དུ་མ་ལུས་པར་འགོག་པར་ཤེས་མོད་ཀྱི། དགེ་བ་དང་སྡིག་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱང་མེད་པར་མི་འགྱུར་བར་ཤེས་
པ་དང་། ལས་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡོད་མོད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་དམིགས་སུ་མེད་པ་དང་། ཕྱིན་པའི་གནས་ཡོད་མོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་། འཆིང་བ་ཡོད་མོད་ཀྱི། བཅིངས་པ་མེད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི་འགོག་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་དགོངས་ཏེ་
གསུངས་པའི་དོན་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་མཐོ་བཙུན་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་འཚལ་བ་ལྟར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་ཐོས་
པ་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བགྱི་བའི་དོན་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མཆིས་པ་ཞིག་ལགས་ན་ནི་ངེས་པར་མཆིས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །གལ་ཏེ་མ་མཆིས་ན་ཡང་ངེས་པར་མ་མཆིས་པའི་ཆོས་ཅན་ལགས་ན། མ་མཆིས་པའི་སྐྱེ་བའི་ཡང་མི་རིགས།
མཆིས་པ་ནི་འགོག་པའི་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དེ་ཡང་ཐོས་པ་ཞེས་བགྱི་ལ། གང་མ་ཐོས་པ་ཡང་མ་ཐོས་པ་ལགས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་མ་ཐོས་པ་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་མི་ཐོས་པ་ནི་ཐོས་པའི་ཡང་མི་རིགས། གང་སྔར་
เล่ม ๕๒ · หน้า 331b
ཐོས་པ་ནི་གདོད་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། སྔར་ཐོས་ལགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཅིའི་སླད་དུ་མ་ཐོས་པ་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས། དཔེར་ན་འགྲོ་བ་ནི་ཕྱིན་ལགས་ན་མི་འགྲོའོ། །འགྲོ་ན་ཕྱིན་པ་མ་ལགས་སོ། །གཞན་ཡང་དཔེར་ན་
སྐྱེས་ནས་མི་སྐྱེ་སྟེ། མི་སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར། ཐོབ་ནས་མི་ཐོབ་སྟེ། མི་ཐོབ་པ་ནི་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཐོས་ནས་མི་ཐོས་ཏེ། མི་ཐོས་པ་ནི་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་མི་ཐོས་པ་ཐོས་པར་གྱུར་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
བྱང་ཆུབ་མ་མཆིས་པ་ཡང་མཆིས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཐོབ་པ་ཡང་ཐོབ་པའི་རིགས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་མཐོང་བ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བའི་རིགས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་ལ་
གནས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་མོད་ཀྱི། མངོན་དུ་གསལ་བར་མ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་མ་ཐོས་པ་ཐོས་པར་འགྱུར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔོན་སུ་ལས་གསན། གལ་ཏེ་གསན་པ་ཞིག་ལགས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་ལུང་ལས་སྟོན་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས། གལ་ཏེ་མ་ཐོས་པ་ཐོས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ལགས་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་ཐོས་པ་ཐོས་པས་དེ་དག་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་རིགས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་འདི་མ་ཐོས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བར་གྱུར་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མདོ་སྡེ་འདི་མ་ཐོས་པ་ལགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་
མཐོང་བའི་རིགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཟུགས་ཁ་ཅིག་ནི་མཐོང་། ཁ་ཅིག་ནི་མི་མཐོང་། སྒྲ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། ཁ་ཅིག་ནི་ཐོས། ཁ་ཅིག་ནི་མི་ཐོས་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ནི་གཟུགས་མ་ལགས། སྒྲ་མ་ལགས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་མཐོང་ངོ་
เล่ม ๕๒ · หน้า 332a
ཐོས་སོ་ཞེས་གསུངས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདས་པ་ནི་འགགས་ལགས་པས་མི་ཐོས། མ་འོངས་པ་ནི་མ་ཕྱིན་པས་མི་ཐོས། ད་ལྟར་མཉན་པའི་ཚེ་ནི་ཐོས་པ་ཞེས་མི་བགྱི་སྟེ། ཐོས་ནས་སྒྲ་འགགས་པས་ན་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། མྱ་
ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་འདི་ཡང་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་མ་ལགས་ལ། གལ་ཏེ་དུས་གསུམ་མ་ལགས་ན་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས། གལ་ཏེ་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་ན་ཐོས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ན་ཅིའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་
པོའི་མདོ་སྡེ་འདི་ལ་ནན་ཏན་བགྱིས་ན་མ་ཐོས་པ་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་མཐོ་བཙུན་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་
བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང་། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་དང་། ཆུ་ལ་རི་མོ་བྲིས་པ་དང་། གཞན་ཡང་ཆུའི་ཆུ་བུར་དང་། དབུ་བ་དང་། ཆུ་ཤིང་ལྟ་བུར་གསོབ་གསོག་སྙིང་པོ་མེད་པ་དང་། འཚོ་བ་མ་ཡིན། བདག་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་
དང་བདེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་ལ་གནས་པ་དག་གིས་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ་ལེགས་སོ། །དེ་ནས་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་སྐད་ཅིག་ཡུད་ཙམ་གྱིས་འོད་སྣང་བ་ཆེན་པོ་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པར་སྔོན་པོར་མཐོང་བ།
སེར་པོ་མ་ཡིན་པར་སེར་པོར་མཐོང་བ། དམར་པོ་མ་ཡིན་པར་དམར་པོར་མཐོང་བ། དཀར་པོ་མ་ཡིན་པར་དཀར་པོར་མཐོང་བ། ཁ་དོག་མ་ཡིན་པར་ཁ་དོག་ཏུ་མཐོང་བ། སྣང་བ་མ་ཡིན་པར་སྣང་བར་མཐོང་བ། མཐོང་བ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ལ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །
དེའི་ཚེ་འཁོར་མང་པོ་དག་ལ་འོད་དེས་རེག་ནས་ལུས་དང་སེམས་རབ་ཏུ་བདེ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དགེ་སྦྱོང་དག་སེང་གེའི་རྒྱལ་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཞུགས་པ་བཞིན་དུ་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འོད་ཟེར་འདི་དག་ག་
เล่ม ๕๒ · หน้า 332b
ལས་བྱུང་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཅང་མི་གསུང་སྟེ་མ་བཤད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་གིས་ཡང་འཇམ་དཔལ་ལ་ཅིའི་རྒྱུ་ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་འོད་འདིས་འཁོར་མང་པོ་སྣང་བར་འགྱུར་ཅེས་དྲིས་པ་དང་། འཇམ་དཔལ་ཡང་ཅང་མི་སྨྲ་སྟེ་
ལན་མ་བཏབ་བོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་དཔག་ཏུ་མེད་པས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་ལ་འདི་སུ་ཡི་འོད་ཅེས་དྲིས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་ཅང་མི་སྨྲ་སྟེ་ལན་མ་བཏབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་དག་གནས་པའི་རྒྱལ་བུས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་ཅིའི་རྒྱུ་ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་འཁོར་མང་པོའི་ནང་ན་འོད་འདི་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡང་ཅང་མི་སྨྲ་སྟེ་ལན་མ་བཏབ་བོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་བརྒྱ་རྣམས་
གཅིག་ལ་གཅིག་དེ་ལྟར་དྲིས་མོད་ཀྱི། གང་གིས་ཀྱང་ལན་བཏབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་ཅིའི་རྒྱུ་ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་འཁོར་མང་པོ་འདི་དག་གི་ནང་ན་འོད་འདི་སྣང་བར་གྱུར་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་།
འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་འདི་ནི་ཡེ་ཤེས་ལགས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མ་མཆིས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅིའི་རྒྱུ་ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་འོད་
འདི་བྱུང་བར་གྱུར་ཞེས་བཀའ་སྩལ། འོད་འདི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱི་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་ལགས་ཏེ། རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་མ་བྱུང་ན། ཅིའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་ཅིའི་རྒྱུ་ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་འོད་འདི་ཡོད་པར་གྱུར་ཅེས་བཀའ་སྩལ། འོད་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བགྱི་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་ལགས་ཏེ། རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་
เล่ม ๕๒ · หน้า 333a
མ་བྱུང་ན། ཅི་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཅེས་བཀའ་སྩལ། འོད་འདི་ནི་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱི་སྟེ། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་ལགས་ཏེ། རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་མ་བྱུང་
ན། ཅིའི་སླད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འོད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཞེས་བཀའ་སྩལ། འོད་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བགྱི་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི། རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་ལགས་ཏེ། རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་མ་བྱུང་ན། ཅིའི་སླད་དུ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཞེས་བཀའ་སྩལ། འོད་འདི་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ལགས་པའི་ལམ་ཞེས་བགྱི་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐུན་མོང་མ་ལགས་པའི་ལམ་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་ལགས་ཏེ། རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཆོས་ནི་
རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་མ་བྱུང་ན། ཅིའི་སླད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཞེས་བཀའ་སྩལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཞེས་བགྱི་བ་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །མ་རིག་པ་འགགས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྒྲོན་མ་རབ་ཏུ་འབར་བར་འགྱུར་རོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོའི་དོན་དམ་པ་ལ་མ་འཇུག་པར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བརྗོད་ཅིང་སྨྲོས་ཤིག །འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་
ཀླུང་ཉི་ཤུའི་བྱེ་མ་སྙེད་འདས་པའི་ཕ་རོལ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བགྱི་བ་མཆིས་ཏེ། སངས་རྒྱས་དེ་བཞུགས་པའི་གནས་ནི་ཆུ་ཞེང་གབ་པར་དཔག་ཚད་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་སྟེ། དེའི་ས་གཞི་ནི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ཤ་སྟག་སྟེ། ས་དང་གསེག་མ་མེད་དོ། །ཤིན་ཏུ་མཉམ་
ཞིང་འཇམ་སྟེ། ས་ལ་སལ་སུལ་དང་ཤང་ཤོང་མེད་དོ། །ཤིང་རྣམས་ནི་གསེར་དང་། དངུལ་དང་བཻ་དཱུརྱ་དང་། ཤེལ་དང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བཞི་ལས་བྱས་ཏེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་རྒྱས་སོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གང་མེ་ཏོག་གི་བསུང་གིས་ཕོག་ན་ལུས་དང་སེམས་
เล่ม ๕๒ · หน้า 333b
རབ་ཏུ་བདེ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དགེ་སློང་དག་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་ཞུགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་སུམ་སྟོང་ཡོད་དེ། དེའི་ཆུ་ཤིན་ཏུ་བཟང་ལ་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་ནོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གང་དེའི་ནང་དུ་ཁྲུས་བྱས་ན་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཐོབ་
པ་ནི་ཇི་ལྟར་དགེ་སློང་དག་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང་འདྲའོ། །ཀླུང་དེ་ལ་མེ་ཏོག་ཨུད་པ་ལ་དང་པད་མ་དང་ཀུ་མུ་ད་དང་། པུན་ད་རཱི་ཀ་དང་། མེ་ཏོག་བསུང་ལྡན་དང་། བསུང་ཆེན་དང་། མེ་ཏོག་བསུང་དམ་པ་དང་། རྟག་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ཀྱིས་དབང་མི་བགྱིད་པ་ཞེས་བགྱི་བའི་མེ་ཏོག་རྣམ་པ་མང་པོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མཆིས་སོ། །ཀླུང་དེའི་འགྲམ་ན་ཡང་མེ་ཏོག་རྣམ་པ་མང་པོ་མཆིས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མེ་ཏོག་ཨ་ཏི་མུག་ཏ་ཀ་དང་། མེ་ཏོག་ཙམ་པ་ཀ་དང་། མེ་ཏོག་པ་ཏ་ལ་དང་། མེ་ཏོག་པ་ཤི་ལ་དང་། མེ་ཏོག་
མ་རི་ཀ་དང་། མེ་ཏོག་མ་རི་ཀ་ཆེན་པོ་དང་། མེ་ཏོག་སི་མ་རི་ཀ་དང་། མེ་ཏོག་སུ་མ་ན་དང་། མེ་ཏོག་ཡུ་དེ་ཀ་དང་། མེ་ཏོག་དན་དུ་རི་ཀ་དང་། མེ་ཏོག་རྟག་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབང་མི་བགྱིད་པ་ཞེས་བགྱི་བའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའོ། །ཀླུང་དེའི་གཏིང་
ནི་གསེར་གྱི་བྱེ་མས་བདལ་ཏེ། གསེར་དང་། དངུལ་དང་། བཻ་དཱུརྱ་དང་། ཤེལ་ཁ་དོག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཐང་མ་སྐས་བཞིན་མཆིས་ཏེ། བྱ་མང་པོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དེའི་སྟེང་ན་འདུ་ཞིང་། གཞན་ཡང་སྟག་དང་། སྤྱང་ཀི་དང་། སེང་གེ་ལ་སོགས་པ་བྱ་
དང་གཅན་གཟན་མ་རུངས་པ་ཚད་མེད་པ་སྙེད་མཆིས་ཏེ། གཅིག་ལ་གཅིག་བུ་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་རྩ་བ་ཉམས་པ་དང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྐུར་པ་དང་། ལོག་སྲེད་ཅན་དང་། མཚམས་མེད་པ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བགྱིད་
པ་མ་མཆིས་སོ། །ཞིང་དེ་ན་གྲང་དྲོ་རན་ཏེ་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་པ་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། བག་མེད་པ་དང་། ཕྲག་དོག་ཀྱང་མ་མཆིས་སོ། །ཉི་ཟླ་དང་ཉིན་མཚན་དང་དུས་མ་མཆིས་ཏེ།
เล่ม ๕๒ · หน้า 334a
ཇི་ལྟར་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གནམ་དང་མཚུངས་ཏེ། དེའི་མི་རྣམས་ཀྱང་འོད་དང་ལྡན་ནོ། །སོ་སོ་ན་རྒྱགས་པ་དང་དྲེགས་པའི་སེམས་མ་མཆིས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་
དང་ལྡན་པ། དམ་པའི་ཆོས་ལ་རིམ་གྲོ་དང་བསྟི་སྟང་གི་སེམས་འཇོག་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོས་བཏེག་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དད་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྲུང་བ། ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། གཟུངས་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ། སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྟག་ཏུ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཤ་སྟག་གོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་མཚན་ནི་ཟླ་བ་རྒྱས་པའི་འོད་ཅེས་བགྱི་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཁྱེན་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་རིག་
པ། བླ་ན་མེད་པ་སྐྱེས་བུ་འདུལ་ཞིང་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་ཏེ། གང་ནས་གང་དུ་ཆོས་སྟོན་ཀྱང་ཞིང་དེའི་སེམས་ཅན་དག་གིས་མི་ཐོས་པ་གཅིག་ཀྱང་མ་མཆིས་སོ། །སངས་རྒྱས་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཻ་དཱུརྱའི་འོད་ཅེས་བགྱི་བ་ལ་འདི་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་འདི་སྟོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་ན།
སྔོན་མ་ཐོས་པ་ཀུན་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཻ་དཱུརྱའི་འོད་ཅེས་བགྱི་བ་དེས། སངས་རྒྱས་ཟླ་བ་རྒྱས་པའི་འོད་དེ་ལ་ཞུ་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་འདི་ཉིད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་མཐོ་བཙུན་དཔལ་
གྱི་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པ་དང་འདྲ་སྟེ་ཐ་དད་པ་མ་མཆིས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཟླ་བ་རྒྱས་པའི་འོད་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཻ་དཱུརྱའི་འོད་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་གཱའི་ཀླུང་ཉི་ཤུའི་བྱེ་མ་སྙེད་འདས་པ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
เล่ม ๕๒ · หน้า 334b
མི་མཇེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་རི་དང་བྲག་དང་ཅོང་རོང་དང་ཁྲད་ཁྲོད་དང་། གསེག་མ་དང་ཚེར་མ་མ་རུངས་པས་ཀུན་ཏུ་ཡོངས་སུ་གང་སྟེ། རྟག་ཏུ་བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་དང་། གྲང་བ་དང་ཚ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་རྣམ་པར་
གཟིར་ཏོ། །ཞིང་དེའི་མི་དག་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་དང་ཕ་མ་དང་སློབ་དཔོན་དང་། བླ་མ་ལ་བཀུར་སྟི་མི་བྱེད་དེ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞེན་པ་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་འདོད་ཅིང་ཆགས་པ་དང་ལོག་པ་དང་ཆོས་སྤྱོད་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པ་
དང་། ཚེའི་ཚད་རབ་ཏུ་ཐུང་བ་དང་། ཉེས་པ་བྱེད་པ་དག་ཡོད་ན་རྒྱལ་པོས་ཆད་པས་གཅོད་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་དག་ཡུལ་དང་སྲིད་ཡོད་བཞིན་དུ་ཆོག་ཅིང་ངོམས་མི་ཤེས་ཏེ། གཞན་གྱི་བདོག་པ་ལ་འདོད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནས། དམག་གིས་བཏབ་པས་
གློ་བུར་དུ་ཤི་བ་མང་ངོ་། །རྒྱལ་པོས་དེ་ལྟར་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་པས་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་ལྷ་དགེ་བ་དག་མི་དགའ་བས་ཐན་ཆེན་བྱུང་བ་དང་ནས་འབྲས་མི་སྐྱེ་བ་དང་། མི་ནད་མང་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཚད་མེད་པ་མང་པོས་གདུང་བ་དེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་
ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པ་མཁྱེན་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་རིག་པ། བླ་ན་མེད་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་ཞིང་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལྷག་པར་ཆེ་བས། སེམས་ཅན་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་གྲོང་ཁྱེར་རྩྭ་མཆོག་ཏུ་སཱ་ལའི་ཤིང་དྲུང་ན། འཁོར་མང་པོ་རྣམས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་འདི་སྟོན་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་མཐོ་བཙུན་
དཔལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འདི་ཉིད་ལ་བརྩམས་ནས་ཞུས་ཏེ། ཁྱོད་དང་ཐ་དད་པ་མེད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་ཀྱང་འདི་བཞིན་དུ་བཀའ་སྩལ་གྱིས་ཁྱེད་མྱུར་དུ་སོང་ཤིག་དང་། ཐོས་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་
เล่ม ๕๒ · หน้า 335a
སེམས་དཔའ་བཻ་དཱུརྱའི་འོད་ཀྱིས་དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཐོས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དང་བཅས་ཏེ། འདིར་མཆི་བས་སྔ་ལྟས་འདི་བྱུང་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་འོད་འདི་མཆིས་པར་གྱུར་
ཏོ། །དེ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཞེས་ཀྱང་བགྱི་སྟེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཀྱང་མ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཻ་དཱུརྱའི་འོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དང་བཅས་ཏེ། བ་དན་དང་། གདུགས་དང་། མེ་ཏོག་དང་། སྤོས་དང་།
ཕྲེང་བ་དང་། རོལ་མོའི་རྣམས་སྔ་མ་བས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མང་པོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བཤམས་ཏེ། ཐམས་ཅད་གྲོང་ཁྱེར་རྩྭ་མཆོག་ཏུ་སཱ་ལའི་ཤིང་དྲུང་འདིར་ལྷགས་ནས་སོ་སོ་ནས་མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ཏེ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་སྤྱི་བོས་ཕྱག་བྱས་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་བསྟི་སྟང་དང་བཅས་པས་ལན་གསུམ་བསྐོར་ནས་མཆོད་པ་བྱས་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་བཀའ་སྩལ་པ།
རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱེད་འདིར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནམ། མ་ཕྱིན་པ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཻ་དཱུརྱའི་འོད་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱིན་པ་ཡང་འོངས་པ་མ་མཆིས་ལ། མ་ཕྱིན་པ་ཡང་འོངས་པ་མ་མཆིས་ཏེ། བདག་གིས་དོན་དེ་རྟོགས་པས་ཅི་ཡང་འོངས་
པ་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་གལ་ཏེ་རྟག་ན་ཡང་འོང་བ་མ་མཆིས་ལ། མི་རྟག་པ་ལགས་ན་ཡང་འོང་བ་མ་མཆིས་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་གང་སེམས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་མཆིས་པར་ལྟ་བ་ནི་འོང་བ་དང་མི་འོང་བ་མ་མཆིས་སོ། །
བདག་གིས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་པ་མ་མཐོང་ན་ཅིའི་སླད་དུ་འོངས་སམ་མ་འོངས་ཞེས་བཀའ་སྩལ། གང་ང་རྒྱལ་ཅན་དག་ནི་སོང་བ་དང་འོང་བ་མ་མཆིས་པར་མཐོང་གི །ང་རྒྱལ་མ་མཆིས་པ་ལ་ནི་སོང་བ་དང་འོང་བ་མ་མཆིས་སོ། །གང་ལེན་
เล่ม ๕๒ · หน้า 335b
པ་དང་བཅས་པ་ནི་སོང་བ་དང་འོང་བ་མ་མཆིས་པར་མཐོང་གི་ལེན་པ་མ་མཆིས་པ་ལ་ནི་སོང་བ་དང་འོང་བ་མ་མཆིས་སོ། །གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐའ་ཡུན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མཐོང་བ་ནི་སོང་བ་དང་འོང་བ་མཆིས་པར་མཐོང་གི །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
མཐའ་ཡུན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་ལྟ་བ་ལ་ནི་སོང་བ་དང་འོང་བ་མ་མཆིས་པར་བལྟའོ། །གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་མཐོང་བ་ལ་ནི་འོང་བ་དང་སོང་བ་མཆིས་པ་མཐོང་གི །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ལ་ནི་འོང་བ་དང་སོང་བ་མ་མཆིས་སོ། །
གང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཆིས་པར་མཐོང་བ་ནི་སོང་བ་དང་འོང་བ་མཆིས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་མཐོང་བ་ལ་ནི་སོང་བ་དང་འོང་བ་མ་མཆིས་སོ། །གང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་རྟག་
པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་མཆིས་པར་ལྟ་བ་ལ་ནི་སོང་བ་དང་འོང་བ་མཆིས་ཀྱི། དེ་ལྟར་མི་ལྟ་བ་ལ་ནི་སོང་བ་དང་འོང་བ་མ་མཆིས་སོ། །གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་
པ་མ་མཆིས་པར་ལྟ་བ་ལ་ནི་སོང་བ་དང་འོང་བ་མཆིས་ཀྱི། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་མཆིས་པར་ལྟ་བ་ལ་ནི་སོང་བ་དང་འོང་བ་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ཡང་རེ་ཞིག་བཞག་
སྟེ། ཕྱོགས་གཅིག་ཙམ་ཞུ་ན་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་གོ་སྐབས་དབྱེ་བར་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ད་དུས་ལ་བབ་ཀྱིས་ཅི་དང་ཅི་འདོད་པ་དྲིས་ཤིག་དང་དེ་དང་དེའི་ལུང་ངས་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲད་དཀའ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མེ་ཏོག་ཨུ་དུམ་བཱ་ར་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐོས་དཀའོ། །མདོ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ན་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཐོས་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བས་ན་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉན་པར་
เล่ม ๕๒ · หน้า 336a
བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཻ་དཱུརྱའི་འོད་ཀྱིས་སྐབས་དབྱེ་བ་གནང་བ་དང་བཀས་སྟོན་པར་འགྱུར་བར་ཤེས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་གང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་འདི་བསྒོམས་ན་མ་ཐོས་པ་ཐོས་པར་འགྱུར། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་དེང་འདི་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱ་མཚོ་མ་ལུས་པར་བྱའོ། །
སྙམ་བསམས་པ་དང་། ངས་ཤིན་ཏུ་བསྟན་ཅིང་སྟོན་པ་མཁས་པ་དང་ཡང་ཕྲད་ཀྱིས་དེང་ཁྱོད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དྲ་བ་དང་ཟུག་རྔུ་ཅི་དང་ཅི་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྨན་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ངས་ལེགས་པར་དབྱུང་ངོ་། །ཁྱོད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་གསལ་བར་མ་
གྱུར་ཏེ། ངའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒྲོན་མ་སྣང་བར་བྱའོ། །ཁྱོད་འཁོར་བའི་ཀླུང་ཆེན་པོ་ལ་རྒལ་བར་འདོད་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེད་དཔོན་དུ་འགྱུར་བར་བྱའོ། །ང་ལ་ཁྱོད་ཕ་མའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་ཅིག་དང་། ངས་ཁྱོད་ལ་ཡང་བུ་དང་འདྲ་བར་དགོངས་སོ། །ཁྱོད་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་
རིན་པོ་ཆེ་འདོད་པ་དང་། ང་ལ་མང་དུ་ཡོད་པ་དང་ཕྲད་པས་ཁྱོད་སྦྱིན་གྱིས། རབ་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱས་ཏེ་བརྟགས་པར་ཉོན་ཅིག་དང་། ངས་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་ཉན་པར་འདོད་ན་ད་ལྟར་དུས་ལ་བབ་བོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཐོས་ན་དད་པ་སྐྱེད་དེ་
སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཉོན་ལ་བསྟི་སྟང་དང་རིམ་གྲོ་གྱིས་ཤིག །དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྐྱོན་མ་ཚོལ་ཅིག །འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ལ་མ་སེམས་ཤིག །ཆོས་སྨྲ་བའི་ཚིག་བཟང་ངན་ལ་མ་རྟོག་ཅིག །ཆོས་ཐོས་ནས་ང་རྒྱལ་མ་སྐྱེད་ཅིག །
བཀུར་སྟི་དང་། རྙེད་པ་དང་། གྲགས་པའི་ཕྱིར་མ་བྱེད་པར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཟིལ་དངར་གྱི་ཁེ་ཚོལ་ཅིག །ཡང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ཆོས་ཐོས་ནས་སྔར་བདག་གི་ལུས་བསྒྲལ་ཏེ་གཟོད་གཞན་སྒྲོལ་ལོ་སྙམ་མ་སེམས་ཤིག །སྔར་བདག་གི་
เล่ม ๕๒ · หน้า 336b
ལུས་བཀྲོལ་ཏེ་གཟོད་གཞན་དགྲོལ་ལོ་སྙམ་མ་སེམས་ཤིག །སྔར་བདག་གི་ལུས་བདེ་བར་རེག་སྟེ་གཟོད་གཞན་ལ་བདེ་བར་བྱའོ། །སྙམ་མ་སེམས་ཤིག །སྔར་བདག་མྱ་ངན་འདས་ནས་གཟོད་གཞན་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་སྙམ་མ་སེམས་པར་སངས་
རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་མཚན་ཉིད་མཉམ་པར་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་ཅིག །འཁོར་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་ཅིག །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པར་
འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དེ། སྔར་གཞན་གྱི་དོན་བྱས་ལ་གདོད་བདག་གི་དོན་བྱའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཕྱིར་གྱི་ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་གནས་པ་མེད་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མ་འཛིན་ཅིག །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་
འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་མ་སྐྱེད་པར་རྟག་ཏུ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བའི་མཚན་ཉིད་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་དེ་ལྟར་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཆོས་མཉན་ན་དེ་ནི་མ་ཐོས་པ་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མ་ཐོས་པ་ཐོས་པ་ཡོད་དོ། །མ་ཐོས་པ་མི་
ཐོས་པ་ཡོད་དོ། །ཐོས་པ་མི་ཐོས་པ་ཡོད་དོ། །ཐོས་པ་ཐོས་པའང་ཡོད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་མི་སྐྱེ་བ་སྐྱེ་བ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་མི་སྐྱེ་བ་དང་། སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མ་ཕྱིན་པ་ཕྱིན་པ་དང་། མ་
ཕྱིན་པ་མི་ཕྱིན་པ་དང་། ཕྱིན་པ་མི་ཕྱིན་པ་དང་། ཕྱིན་པ་ཕྱིན་པ་བཞིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་མི་སྐྱེ་བ་སྐྱེ་བ་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་ཀུན་རྫོབ་ལ་གནས་པ་ཐོག་མ་མངལ་ནས་བྱུང་བའི་ཚེ་ནི་མི་སྐྱེ་བ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་
ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ནི་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་དེ། མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྐྱེ་བ་མི་སྐྱེ་བ་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་ཀུན་རྫོབ་ལྟར་ཤི་བའི་ཚེ་ན་སྐྱེ་བ་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྐྱེ་བ་སྐྱེས་པ་ཞེ་ན། རིགས་
เล่ม ๕๒ · หน้า 337a
ཀྱི་བུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེ་བ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་སྐྱེས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ས་བཞི་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་དག་ནི་ནང་གི་ཆོས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་མི་སྐྱེ་བ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་མི་
སྐྱེ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་སྐྱེས་པ་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ས་བོན་ནི་མྱུ་གུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ཆེན་པོ་བཞི་འདུས་ཤིང་འཚོགས་པ་དང་། ལས་སུ་བྱས་པས་གཟོད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་མི་སྐྱེ་བ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ཞེ་ན།
དཔེར་ན་ས་བོན་རུལ་པའམ། རྐྱེན་དང་མ་ཕྲད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་མི་སྐྱེ་བ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་མྱུ་གུ་སྐྱེས་ནས་ཚད་དུ་ཕྱིན་པར་མ་སྐྱེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་སྐྱེས་པ་ཞེ་ན། མྱུ་གུ་ལས་ཚད་
དུ་ཕྱིན་པ་སྐྱེས་པ་བཞིན་ཏེ། གང་སྐྱེ་བ་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་ཚད་དུ་ཕྱིན་པར་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། དེ་ལྟར་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་སྐྱེ་བ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཻ་དཱུརྱའི་འོད་ཀྱིས། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ལ་སྐྱེ་བ་མཆིས་ན་རྟག་པ་ལགས་སམ། མི་རྟག་པ་ལགས། སྐྱེ་བ་དེ་རྟག་པ་ལགས་ན་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ལ་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་སོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་
དེ་མི་རྟག་ན་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དེ་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་སྐྱེད་དོ་ཞེས་བགྱིར་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་མཚན་ཉིད་མ་མཆིས་སོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་སྐྱེ་བར་ནུས་ན་ཅིའི་རྒྱུ་ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་ཟག་པ་མེད་པ་མི་སྐྱེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
เล่ม ๕๒ · หน้า 337b
གལ་ཏེ་མ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་ན་ཅི་སྟེ་གཟོད་སྐྱེ་བ་ཞེས་གདགས། མ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་མ་གསུངས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མི་སྐྱེ་བ་སྐྱེ་བ་
ཡང་བརྗོད་དུ་མེད། སྐྱེ་བ་མ་སྐྱེས་པ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད། མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད། སྐྱེས་པ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད། མ་སྐྱེས་པ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་དེ། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བརྗོད་དུ་ཡང་རུང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་ན་མི་སྐྱེ་བ་སྐྱེ་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཞེ་ན། མ་
སྐྱེས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཡང་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་སྐྱེས་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་ལ། སྐྱེ་བ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པས་ན་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་མ་སྐྱེས་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་
ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་ཉིད་ལ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྐྱེ་བ་ཉིད་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་དུ་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ན་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཞེ་ན། མ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་དུ་མེད་དོ། །
དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལམ་བསྒོམས་པས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་པ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་དེ། སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མ་སྐྱེས་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཞེ་ན། ཐོབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བརྗོད་དུ་ཡང་རུང་བ་ཞེ་ན། རྟེན་ཅིང་
འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་ཆོས་བཅུ་གཉིས་ནི་སྐྱེ་བས་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་བརྗོད་དུ་ཡང་རུང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་སྟོང་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོར་མ་འཇུག་ཅིག །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཁོར་མང་པོ་དག་དབང་པོ་བརྟུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདུས་
བྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི། སྐྱེ་བ་ཡང་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་ལ་གནས་པ་ཙམ་སྐྱེ་བ་ཡང་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །གནས་པ་ཡང་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་གནས་པ་ཡང་མི་རྟག་པའོ། །ཐ་དད་པ་ཡང་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ལ་རྟག་པ་མེད་པས་ན་དད་པ་
เล่ม ๕๒ · หน้า 338a
ཡང་མི་རྟག་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མ་ནས་མེད་ལ་ད་ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་ཡང་མི་རྟག་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། ཐ་དད་པ་དང་། འཇིག་པ་ཡང་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་
སྐད་ཅིག་མར་འགོག་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཞེས་བརྗོད་དུ་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཆད་པ་དང་འགོག་པ་ཡིན་པས་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ན་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །
ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ནི་ཐོག་མ་ནས་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པས་སྐྱེ་བར་མི་ནུས་སོ། །ཇི་ལྟར་མེའི་རང་བཞིན་ཡོད་པས་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ནས་འབར་བ་དང་། མིག་ལ་མཐོང་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་པས། གཟུགས་དང་། སྣང་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་
པའི་རྐྱེན་གྱིས་མཐོང་བ་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཐོག་མ་ནས་རང་བཞིན་ཡོད་པས་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་། ཕ་མ་འདུས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་གྱུར་ཏོ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཻ་དཱུརྱའི་འོད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་སྙེད་ཀྱིས་ཆོས་དེ་དག་ཐོས་ནས། སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་ཤིང་ཏ་ལ་བདུན་སྲིད་དུ་འཕགས་ཏེ་བསྟི་སྟང་དུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས།
བདག་ཅག་ལ་ཡང་ནས་ཡང་བསྟན་ཅིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་རྐྱེན་གྱིས་སྔོན་ཆད་མ་ཐོས་པ་ཐོས་པ་དང་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས་བདག་ནི་ཐམས་ཅད་རྟོགས་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་དྲ་བ་ཆོད་ཀྱང་། འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འདིའི་ནང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ཞིག་གསོལ་ཤིང་ཞུ་བར་འཚལ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནང་ཞིང་སྐབས་དབྱེ་བར་
เล่ม ๕๒ · หน้า 338b
གསོལ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇིགས་པ་མེད་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཅི་དང་ཅི་འདོད་པ་དྲིས་ཤིག་དང་། ངས་དེ་དང་དེའི་ལུང་བསྟན་ཅིང་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇིགས་པ་མེད་པ་
འཁོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲུག་ཁྲི་བཞི་སྟོང་རྣམས་དང་། ཅིག་ཅར་འདུག་པ་སྟན་ལས་ལངས་ནས་གོས་ཚགས་བཅོས་ཏེ། པུས་མོ་ས་ལ་བཙུགས་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞིང་འདིའི་
སེམས་ཅན་དག་ལས་ཅི་ཞིག་བགྱིས་ན། མི་གཡོ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ཞིང་དེའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ནི་ཅིའི་སླད་དུ། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཞིང་མིའི་ནང་ན་བལ་གླང་གི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུར་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་དང་། རྣལ་འབྱོར་དུ་སྤྱོད་པ་
དང་ལྡན་ཞིང་ཤེས་རབ་རྣོ་ཞིང་མྱུར་ཏེ་ཐོས་མ་ཐག་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། སེམས་ཅན་སྲོག་དག་མི་གཅོད་ཅིང་། །ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པ་རབ་བསྡམས་ཏེ། །སངས་རྒྱས་དམ་པའི་བཀའ་སྤྱོད་ན། །མི་
གཡོ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །གཞན་གྱི་ནོར་དག་མི་འཕྲོག་ཅིང་། །རྟག་ཏུ་ཀུན་ལ་སྦྱིན་བྱེད་དེ། །དགེ་འདུན་འགྲོན་པའི་གནས་འཆའ་ན། །མི་གཡོ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །གཞན་གྱི་བུད་མེད་མི་ཚོལ་ཞིང་། །བདག་གི་ཆུང་མས་ཆོག་ཤེས་ལ། །མལ་ཆ་
ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བྱེད་ན། །མི་གཡོ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །བདག་དང་གཞན་གྱི་ཁེ་ཚོལ་ཕྱིར། །སྡིགས་མོས་སྐྲག་པར་མི་བྱེད་ཅིང་། །ངག་སྡོམ་རྫུན་དུ་མི་སྨྲ་ན། །མི་གཡོ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དགེ་བའི་བཤེས་དང་མི་འབྲལ་ཞིང་། །སྡིག་པའི་
གྲོགས་པོ་རབ་སྤངས་ཏེ། །རྟག་ཏུ་འདུམ་པའི་ཚིག་སྨྲ་ན། །མི་གཡོ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྟར། །རྟག་ཏུ་ཚིག་རྩུབ་སྤངས་པས་ན། །སྨྲས་པ་ཐོས་པར་དགའ་བ་ནི། །མི་གཡོ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །བཞད་གད་རྩེད་
เล่ม ๕๒ · หน้า 339a
མོའི་བར་དུ་ཡང་། །དུས་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་མི་སྨྲ། །དུས་ལ་བབ་པར་སྨྲ་བ་ནི། །མི་གཡོ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །གཞན་གྱི་ཁེ་དང་རྙེད་མཐོང་ན། །རྟག་ཏུ་དགའ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ། །ཕྲག་དོག་མདུད་པར་མི་འཛིན་ན། །མི་གཡོ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་
བར་འགྱུར། །སེམས་ཅན་དག་ལ་མི་འཚེ་ཞིང་། །རྟག་ཏུ་བྱམས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ། །ཐབས་ཀྱིས་སྡིག་པ་མི་སྐྱེད་ན། །མི་གཡོ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །སྦྱིན་དང་ཕ་མ་མེད་པ་དང་། །འདས་དང་མ་འོངས་མེད་པ་ཡི། །ངན་པར་ལྟ་བ་མི་སྐྱེད་ན། །མི་གཡོ་
ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ལམ་དགོན་ཁྲོན་པ་ཆུ་འབྱིན་ཅིང་། །བཟའ་ཤིང་མང་པོ་དག་བསྐྱེད་དེ། །སློང་བ་དག་ལ་ཟས་བྱིན་ན། །མི་གཡོ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ། །སྤོས་སམ་མར་མེ་གཅིག་ཙམ་མམ། །མེ་ཏོག་གཅིག་
ཙམ་མཆོད་བྱས་ན། །མི་གཡོ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །འཇིགས་པ་དང་ནི་ཁེ་བཀུར་དང་། །བསོད་ནམས་ཡོན་ཏན་ཚོལ་བའི་ཕྱིར། །མདོ་འདིའི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བྲིས་ན། །མི་གཡོ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །གང་ཞིག་མང་པོའི་བསོད་ནམས་དང་། །ཕན་
པའི་དོན་དུ་ཉིན་གཅིག་ཙམ། །མདོ་སྡེ་དམ་པ་འདི་བཀླགས་ན། །མི་གཡོ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །བླ་ན་མེད་པའི་ལམ་གྱི་ཕྱིར། །ཉིན་ཞག་གཅིག་ཙམ་གྱི་བར་དུ། །ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པ་བརྒྱད་མནོས་ན། །མི་གཡོ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཚུལ་ཁྲིམས་
རྩ་བ་བཤིག་པ་དང་། །རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་སྐུར་པ་དང་། །ལྷན་ཅིག་གཅིག་ཏུ་མི་གནས་ན། །མི་གཡོ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ནད་ཀྱིས་གདུངས་པ་ལ། །ཤིང་ཐོག་འབྲུ་གཅིག་སྦྱིན་བྱེད་ཅིང་། །དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་གཡོག་བྱས་ན། །མི་གཡོ་ཞིང་དེར་
སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དགེ་འདུན་ནོར་ལ་མི་སྤྱོད་ཅིང་། །སངས་རྒྱས་དཀོར་དག་རབ་བསྲུང་སྟེ། །སངས་རྒྱས་དགེ་འདུན་གནས་ཕྱགས་ན། །མི་གཡོ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །རྟག་ཏུ་དགའ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ། །སངས་རྒྱས་གཟུགས་སམ་རྟེན་ཡང་རུང་། །ཐེ་
เล่ม ๕๒ · หน้า 339b
བོང་ཙམ་ཞིག་གང་བྱས་པ། །མི་གཡོ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་མདོ་སྡེ་འདི་ཡི་ཕྱིར། །བདག་གི་ལུས་དང་རིན་ཆེན་དབྱིག །ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་སྦྱིན་བྱེད་ན། །མི་གཡོ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །བཅོམ་ལྡན་གསང་བའི་སྙིང་པོ་དག །ཉན་ཏམ་ཡི་གེར་བྲིས་
ནས་ནི། །འཛིན་ཅིང་ཀློག་གམ་འདོན་པ་ནི། །མི་གཡོ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཇིགས་པ་མེད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་དེང་ལས་ཅི་དང་
ཅི་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མི་གཡོ་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བར་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་མཐོ་བཙུན་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་པོས་འགྲོ་བ་མང་པོ་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་ཞུས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཞིང་བསྟན་པས།
ལྷ་དང་། མི་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཕན་པའི་དོན་དུ་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་མཐོ་བཙུན་
དཔལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཤིན་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱས་ཏེ། ལེགས་པར་ཉོན་ཅིག་དང་། ངས་ཁྱོད་ལ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གང་གིས་མ་ཕྱིན་པར་མི་ཕྱིན་པ་དང་། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གང་གིས་མི་ཕྱིན་པར་ཕྱིན་པ་དང་། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གང་
གིས་ཕྱིན་པར་མི་ཕྱིན་པ་དང་། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གང་གིས་ཕྱིན་པར་ཕྱིན་པ་དག་རྣམ་པར་དགྲོལ་ཞིང་བཤད་པར་བྱའོ། །ཅིའི་རྒྱུ་ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་མ་ཕྱིན་པར་མི་ཕྱིན་པ་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་མི་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་མ་ཕྱིན་
པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་བཅས་པས་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་ངག་གི་ལས་ཡོངས་སུ་མ་དག་སྟེ། མ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འཆང་ཞིང་རྩ་བ་བཞི་ཉམས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སྐུར་པ་དང་། ལོག་སྲེད་ཅན་གྱི་
เล่ม ๕๒ · หน้า 340a
ལས་བྱེད་པ་དང་། མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མ་ཕྱིན་པར་མི་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཅིའི་རྒྱུ་ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་མི་ཕྱིན་པར་ཕྱིན་པ་ཞེ་ན། མི་ཕྱིན་པར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་
གིས་ཕྱིན་ཅེ་ན། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། ལུས་དང་། ངག་གི་ལས་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ། མ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་མི་འཆང་བ་དང་། རྩ་བ་བཞི་མི་ཉམས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་མི་སྐུར་བ་དང་།
ལོག་སྲེད་ཅན་གྱི་ལས་མི་བྱེད་པ་དང་། མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་ལས་མི་བྱེད་པ་སྟེ། དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་མི་ཕྱིན་པར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནི་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཁྲིས་ཕྱིན་ནོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ནི་བསྐལ་པ་དྲུག་ཁྲིས་ཕྱིན་ནོ། །ཕྱིར་
མི་ལྡོག་པ་ནི་བསྐལ་པ་བཞི་ཁྲིས་ཕྱིན་ནོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་བསྐལ་པ་ཉི་ཁྲིས་ཕྱིན་ནོ། །རང་སངས་རྒྱས་ནི་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་བཅུས་ཕྱིན་ནོ། །དོན་དེའི་ཕྱིར་མི་ཕྱིན་པར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཅིའི་རྒྱུ་ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕྱིན་པར་མི་ཕྱིན་པ་ཞེ་ན། ཕྱིན་པ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་ཚད་མེད་པ་སྙེད་ཀྱིས་བཅིངས་ཏེ། ཀུན་ནས་གླགས་པས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འཁོར་བ་ནི། ཇི་ལྟར་འཁོར་ལོ་འཁོར་བ་བཞིན་དུ་སྤོང་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ནི་ཕྱིན་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་དང་།
རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་མི་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་ཕྱིར་འདི་དག་ཏུ་སྣང་བར་སྟོན་པས་ན་ཕྱིན་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཅིའི་རྒྱུ་ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕྱིན་པར་ཕྱིན་པ་ཞེ་ན། ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་
ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་སྟེ། བུས་པ་མ་རབས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བར་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕྱིན་པར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མ་ཐོས་པ་ཐོས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། མ་ཐོས་པ་ཐོས་པ་ཡོད་དོ། །མ་ཐོས་པ་མི་
เล่ม ๕๒ · หน้า 340b
ཐོས་པ་ཡོད་དོ། །ཐོས་པ་མ་ཐོས་པ་ཡོད་དོ། །ཐོས་པ་ཐོས་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་མ་ཐོས་པ་ཐོས་པ་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་མ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཐོས་པ་ཞེ་ན། འདུས་བྱས་མ་ཡིན། སྒྲ་མ་ཡིན། བརྗོད་དུ་མེད་
པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་ཞེ་ན། མིང་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་དག་མ་ཐོས་པ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་མཐོ་བཙུན་དཔལ་གྱི་
རྒྱལ་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཐོས་པར་མི་རུང་ན། ཅིའི་སླད་དུ་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་དག་ཐོས་པར་
རུང་ཞེས་གསུངས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཡང་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་བཅད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བགྱི་སྟེ། གལ་ཏེ་མཆོད་པ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་མི་བགྱི་ན། དེ་ན་དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཐོག་མ་ནས་མ་མཆིས་ཏེ།
ད་ལྟར་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ལྟར་ཐོག་མ་མ་མཆིས་ལ། ད་ལྟར་མཆིས་པར་གྱུར་ན་མི་རྟག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་རྫ་མ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐོག་མ་མ་མཆིས་ལ། ད་ལྟ་མཆིས་པར་གྱུར་ཏེ། མཆིས་ནས་སླར་ཡང་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་
བས་མི་རྟག་པ་ཞེས་བགྱི་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ལགས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །ཞེས་གསུངས། གཞན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ཙམ་དུ་བཀོད་པའི་རྒྱུས་གྲུབ་པ་ནི་ཀུན་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཞེས་
བགྱི་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ལགས་ན། མི་རྟག་པ་ལགས་པའི་རིགས་སོ། །ཅིའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་མི་རྟག་ཅེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་། ཀེང་རུས་ལ་རྟོག་པ་
เล่ม ๕๒ · หน้า 341a
དང་། དབུགས་འགྲང་བ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དྲུག་དང་། ཆེན་པོ་དྲུག་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བར་མི་རྟག་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །གཞན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྲིད་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཞེས་
བགྱི་སྟེ། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྲིད་པ་ལགས་ན། མི་རྟག་པར་ཡང་འགྱུར་བའི་རིགས་སོ། །ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔོན་ལུང་ལས། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀུན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྲིད་དོ་ཞེས་གསུངས་
ཏེ། དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་མི་རྟག་པ་ཞེས་བགྱི་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་བལྟར་རུང་བའི་ཆོས་ནི་ཀུན་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔོན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཐོང་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཆོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་
སོ། །གཞན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པར་ཐོགས་པ་དང་སྒྲིབ་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་རྟག་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་རྟག་པ་མཉམ་པ་ལགས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་སེམས་ཅན་དག་ཐོབ་པ་
དང་མ་ཐོབ་པ་མཆིས་པར་འགྱུར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ལགས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་མཉམ་ན་ལྟ་རྟག་པ་ཞེས་བགྱིར་མི་རུང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེར་ན་མི་མང་པོ་བརྒྱ་ལ་དགྲ་གཅིག་མཆིས་ལ་གལ་ཏེ་དགྲ་དེ་བསད་ན་མི་མང་པོ་ཀུན་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །
ཅི་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མཉམ་པའི་ཆོས་ལགས་ན་ནི་མི་གཅིག་གིས་ཐོབ་ན་མི་མང་པོ་ཀུན་གྱིས་ཐོབ་པའི་རིགས་སོ། །མི་གཅིག་གིས་ཉོན་མོངས་པ་ཆོད་ན་མི་མང་པོ་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་ཆོད་པའི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་མ་ལགས་ན་ཅིའི་སླད་དུ་རྟག་པ་ཞེས་བགྱི།
དཔེར་ན་ལ་ལ་ཞིག་གིས་རྒྱལ་པོ་དང་། རྒྱལ་བུ་དང་། ཕ་མ་དང་། སློབ་དཔོན་དང་། བླ་མ་ལ་བཀུར་སྟི་དང་། མཆོད་པ་དང་། རིམ་གྲོ་དང་། བསྟི་སྟང་བྱེད་ན་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་རྟག་པ་ཞེས་མི་བགྱིའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ལགས་
เล่ม ๕๒ · หน้า 341b
ན་ནི་རྟག་པ་ཞེས་མི་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔོན་ལུང་ལས་དགའ་བོ་ལ་འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་ལ་ལ་ཞིག་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཆོད་དེ། བདེ་བ་ཚད་མེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དོན་དེ་ལྟ་
བས་ན་རྟག་པ་ཞེས་མི་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པའི་མིང་མཆིས་ན་རྟག་པ་ཞེས་མི་བགྱིའོ། །དེ་སྟེ་མ་མཆིས་ན་ནི་ཇི་ལྟར་བཤད་པར་རུང་། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་མཐོ་བཙུན་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ལ་ད་ལྟ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཐོག་མ་མེད་ལ་ད་ལྟར་ཡོད་ན། ཟག་པ་མེད་པ་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །
སངས་རྒྱས་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་སངས་རྒྱས་མ་བྱུང་ཡང་རུང་། རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་ཏེ། སེམས་ཅན་དག་ཉོན་མོངས་པས་བསྒྲིབས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མེད་དོ་སྙམ་སེམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཚུལ་
ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ལ་གོམས་པ་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་བཅད་ནས་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ་སྔོན་མེད་པ་ལ་ད་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་པས་དེ་བས་ན་རྟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་
མུན་ཁང་གི་ནང་ན་ཁྲོན་པ་ཞིག་ན་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་མི་དག་གིས་ཡོད་པར་ཤེས་ཀྱང་མུན་པ་གནག་པས་མི་མཐོང་ངོ་། །ཤེས་རབ་ཅན་ཐབས་ལ་མཁས་པས་སྒྲོན་མ་ཆེན་པོ་ཐོགས་ཏེ་བལྟས་པ་དང་ཀུན་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ། འདི་སྙམ་དུ་ཆུ་དང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་
ཐོག་མ་མེད་པ་ལ་ད་ལྟར་ཡོད་པར་གྱུར་ཏོ་སྙམ་མི་སེམས་སོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཐོག་མ་ནས་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། ད་ལྟར་གཟོད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པའི་མུན་པས་སེམས་ཅན་དག་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་མི་མཐོང་གི །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་
เล่ม ๕๒ · หน้า 342a
ཡེ་ཤེས་མངའ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤིན་ཏུ་མཁས་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒྲོན་མ་བཙུགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་མཐོང་བར་བྱས་སོ། །དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཅན་
གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདི་ལ་ཐོག་མ་མེད་པ་ད་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བཀོད་པའི་རྒྱུས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འགྲུབ་པ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན།
བྱུང་བ་མ་ཡིན། བདེན་པ་མ་ཡིན་བརྫུན་པ་མ་ཡིན། ལས་སུ་བྱས་ནས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན། ཟག་པ་དང་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན། ཐོས་པ་མ་ཡིན་མཐོང་བ་མ་ཡིན། ལྟུང་བ་མ་ཡིན་འཆིང་བ་མ་ཡིན། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན། མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་མ་ཡིན། འགྲོ་བ་མ་ཡིན། ལྡོག་
པ་མ་ཡིན་འདས་པ་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་མ་ཡིན་གཅིག་པུ་མ་ཡིན། མང་པོ་མ་ཡིན་རིང་པོ་མ་ཡིན། ཐུང་ངུ་མ་ཡིན། ཟླུམ་པོ་མ་ཡིན་གྲུ་བཞི་མ་ཡིན། སྨྱུང་སྨྱུང་པོ་མ་ཡིན། སྣྲེལ་ཞི་མ་ཡིན། མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་འདུ་ཤེས་མ་ཡིན། མིང་མ་ཡིན་གཟུགས་མ་ཡིན་རྒྱུ་
མ་ཡིན། འབྲས་བུ་མ་ཡིན་བདག་དང་བདག་གི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི་རྟག་པ་མི་འགྱུར་མི་འཕོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་བས་ན་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པའི་བར་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་སྒྲུབ་ཅིང་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་བརྒྱན་ན་གདོད་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་
དཔེར་ན་སའི་འོག་ནི་ཆུ་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་ཡོད་ཀྱང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐོབ་པར་མི་རུང་ངོ་། །ཤེས་རབ་ཅན་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ལས་སུ་བྱས་ཏེ་བརྐོས་ན་གཟོད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །དཔེར་ན་དམུས་ལོང་དག་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་
མི་མཐོང་སྟེ། སྨན་པ་མཁས་པས་སྨན་བྱས་ན་སྣང་ཞིང་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་དེ་ཡང་སྔོན་མེད་ལ་ད་ལྟ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཐོག་མ་ནས་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི་ད་ལྟར་གཟོད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ཉེས་པ་བྱས་པ་དག་
เล่ม ๕๒ · หน้า 342b
བཅིངས་ཏེ་ཁྲི་མོན་གྱི་ནང་དུ་བཅུག་པ་ནི་རིང་མོ་ཞིག་ན་གདོད་ཐར་ཏེ་བྱུང་ནས། སླར་ཁྱིམ་དུ་ཕ་མ་དང་། ཕུ་ནུ་དང་། བུ་དང་། ཆུང་མ་དང་། གཉེན་བཤེས་མ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་འདི་སྐད་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱང་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་རྒྱུ་ལ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་། འདུས་པའི་རྒྱུ་དང་། གནས་པའི་རྒྱུ་དང་། སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་དང་། རིང་བའི་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་
ཞེ་ན། སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྩི་ཤིང་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་ནི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་འདུས་པའི་རྒྱུ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་དགེ་བ་དང་དགེ་བའི་སེམས་འདུས་པ་དང་མི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་སེམས་འདུས་པ་དང་། ལུང་མི་སྟོན་
པ་དང་། ལུང་མི་སྟོན་པའི་སེམས་འདུས་པ་ནི་འདུས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་གནས་པའི་རྒྱུ་ཞེ་ན། འོག་ན་ཀ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཁང་པ་མི་ལྟུང་བ་དང་། རི་དང་། ཆུ་དང་། ཤིང་དང་། ནགས་ཚལ་ཐམས་ཅད་ས་ཆེན་པོའི་ཕྱིར་གནས་པར་འགྱུར་བ་དང་ནང་གི་ཆེན་པོ་བཞི་དང་
ཉོན་མོངས་པ་ཚད་མེད་པ་སྙེད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གནས་པར་གྱུར་པ་ནི། གནས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ཞེ་ན། གོས་དང་། ཟས་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་བ་དང་ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་ས་བོན་མེས་མ་ཚིག་ཅིང་། བྱས་
མ་ཟོས་པས། སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཇི་ལྟར་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་སློབ་དཔོན་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དག་ལ་བརྟེན་པས་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་ཕ་མའི་རྒྱུས་བུ་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་
ལྟར་རིང་བའི་རྒྱུ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུས་གདོན་གྱིས་འཆི་བར་མི་ནུས་ཤིང་དུག་གིས་གནོད་པར་མི་ནུས་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་ལ་བརྟེན་ན་རྐུན་པོས་མི་ཚུགས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་མྱུ་གུ་ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ཆུ་དང་།
เล่ม ๕๒ · หน้า 343a
སྲུབ་ཤིང་དང་། མི་ལས་མར་གྱི་རིང་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དང་། སྣང་བ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རིང་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དང་། ཕ་མའི་ཁུ་བ་དཀར་ནག་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རིང་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དང་། ཇི་ལྟར་དུས་ལ་སོགས་པ་
ཀུན་ཀྱང་རིང་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་ལྔས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ། རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། བྱས་པའི་རྒྱུ་དང་གསལ་བའི་རྒྱུའོ། །ཇི་ལྟར་
རྫ་མཁན་གྱི་འཁོར་ལོ་ནི་བྱས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་མེ་སྒྲོན་ལ་སོགས་པས་མུན་པའི་རྫས་སྣང་བར་བྱེད་པ་ནི་གསལ་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ནི་བྱས་པའི་རྒྱུ་ལས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བའི་རྒྱུ་འབའ་
ཞིག་གོ། །གསལ་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་གསལ་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སྦྱིན་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ནི་
མ་ཡིན་ནོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཆོས་ཚད་
མེད་གྲངས་མེད་པ་སྙེད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ།། །། མངྒ་ལཾ།།
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text กังยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-kangyur · commit a582cf47) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-kangyur ที่ commit a582cf471b7c (เปิดอ่านแล้ว ๓ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public Domain work, and as such is also in the Public Domain." · สำเนาคำต่อคำ: data/kangyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด