ตัวบทไม่มีชื่อ — ประโยคแรก: འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

เล่ม ๕๓ · หน้า 1a

༄༅། །མདོ་སྡེ་ཏ་པ་བཞུགས་སོ། །

เล่ม ๕๓ · หน้า 1b

༄༅༅། །འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། བམ་པོ་ཉི་ཤུ་དགུ་པ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་མཐོ་བཙུན་དཔལ་

གྱི་རྒྱལ་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་མི་གདགས། ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན་སྦྱིན་པའི་

ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་མི་གདགས་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དུ་ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་མི་གདགས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་གདགས་པས་འདོགས་

པར་འགྱུར་བ་དང་། ཇི་ལྟར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་གདགས། ཇི་ལྟར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་

སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་རབ་ཏུ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ན་སྦྱིན་པ་མི་ཐོས། སྦྱིན་པ་མི་མཐོང་། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མི་ཐོས།

เล่ม ๕๓ · หน้า 2a

སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མི་མཐོང་བ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དུ་མི་ཐོས། ཤེས་རབ་མི་མཐོང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མི་ཐོས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མི་མཐོང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་ཐོས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་མཐོང་།

མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་མི་ཐོས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་མི་མཐོང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་རྟོགས་ཤིང་མཐོང་སྟེ། ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པ་

འདུས་པ་མེད་པ་ཚོར་བ་དང་རྟོགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་ཤིང་ཟག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། བྱ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་དང་། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། ནམ་མཁའ་

ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ཚེ་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་ནས་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་མེད་པས་མི་ཐོས། མི་མཐོང་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །

ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་སྦྱིན་པ་ནི་འདི། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་འདིའོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ནས་ཤེས་རབ་ནི་འདི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་ནི་འདི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་འདི། མྱ་ངན་

ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ནི་འདིའོ་ཞེས་རབ་ཏུ་རྟོགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ནི་ཡིན་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་སློང་བ་མཐོང་ནས་གཟོད་སྦྱིན་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་སློང་བ་མེད་བཞིན་དུ་རང་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ནི་སྦྱིན་

เล่ม ๕๓ · หน้า 2b

པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་དུས་དུས་སུ་བྱིན་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །གང་རྟག་ཏུ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཕ་རོལ་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ནས་ཕྱིར་ཡང་འགྱོད་པའི་སེམས་སྐྱེ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་

པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །གང་སྦྱིན་པ་བྱིན་ནས་མི་འགྱོད་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ནོར་དང་ཟང་ཟིང་ལ་རྒྱལ་པོ་དང་། ཆོམ་པོ་དང་། ཆུ་དང་། མེ་ལྟ་བུའི་འཇིགས་པ་བཞི་བསྐྱེད་དེ། རབ་ཏུ་དགའ་བས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ནི་སྦྱིན་

པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ལན་ལ་རེ་བས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །སྦྱིན་པ་བྱིན་པའི་ལན་ལ་མི་རེ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་འཇིགས་པ་དང་། རྙེད་པ་དང་། གྲགས་པ་དང་། ཁྱིམ་གྱི་སོ་ཆིས་དང་།

རིགས་འཚོ་བ་པ་དང་། ལྷར་སྐྱེ་བ་དང་། འདོད་པ་ལྔ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་དང་། བཤེས་གཉེན་ཚོལ་བ་དང་། ལན་ལ་རེ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཚོང་སྤོགས་བྱེད་པ་ལྟ་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་མིས་ཤིང་བསྐྱེད་པ་དག་བསིལ་གྲིབ་དང་། མེ་ཏོག་དང་།

འབྲས་བུ་དང་། ཁང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་རེ་བ་དང་འདྲ་བར་གང་གིས་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན་དེ་ནི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་། ལེན་པ་དང་། ནོར་གྱི་

དངོས་པོར་མི་མཐོང་། དུས་ཀྱང་མི་མཐོང་། བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ཡང་མི་མཐོང་། རྒྱུ་མི་མཐོང་། རྐྱེན་མི་མཐོང་། འབྲས་བུ་སྨིན་པ་མི་མཐོང་། བྱེད་པ་མི་མཐོང་། ལེན་པ་མི་མཐོང་། མང་པོ་མི་མཐོང་། ཉུང་ངུ་མི་མཐོང་། གཙང་བ་མི་མཐོང་། མི་གཙང་བ་མི་མཐོང་། ལེན་པ་

དང་བདག་དང་ཟང་ཟིང་ལ་མི་སྨོད། མཐོང་བ་ཡང་མི་མཐོང་། མི་མཐོང་བ་ཡང་མི་མཐོང་། བདག་དང་གཞན་དུ་མི་འཛིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་

เล่ม ๕๓ · หน้า 3a

པ་བྱིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་གཅད་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་དང་། ལེན་པ་དང་། ནོར་གྱི་དངོས་པོར་མི་མཐོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མི་ཞིག་རྒྱ་

མཚོར་ལྷུང་བ་ལས་མི་རོ་ལ་འཇུས་ན་རྒྱ་མཚོ་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་ན་སྦྱིན་པ་སྤྱོད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ཁྲི་མོན་ཟབ་མོ་དམ་ཞག་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཞིག་ཏུ་མི་ཞིག་བཅུག་ན་གཞན་ནས་

ཐར་བའི་ས་མེད་ལ། བཤང་གཅིའི་ཁུང་བུ་གཅིག་ཅིག་ཡོད་དེ། དེ་ནས་ཕྱིར་བྱུང་ན་ཐོགས་པ་མེད་པའི་གནས་སུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ན། སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ཆོ་

རིགས་བཙུན་པ་ཞིག་འཇིགས་སྐྲག་ནས་མགོན་སྐྱབས་མེད་ན་རིགས་ངན་གདོལ་པ་ལ་རྟེན་ཅིང་སྐྱབས་སུ་འགྲོའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ན་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ནད་པ་ཞིག་ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་

བསལ་ཞིང་བདེ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་གཙང་བ་ཟ་བ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ན་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་བྲམ་ཟེ་ཞིག་སྲོག་གི་ཕྱིར་ནས་འབྲས་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་ན་ཁྱི་ཤ་ཟ་བ་བཞིན་དུ།

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ན་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་ནང་ན་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་པའི་བར་དུ་མ་ཐོས་པ་ཐོས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་

རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་སྟོན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མདོ་ལས་རྒྱས་པར་འཆད་པ་བཞིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ན་མ་ཐོས་པ་ཐོས་པར་

เล่ม ๕๓ · หน้า 3b

འགྱུར་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་སྔོན་མ་ཐོས་པ་མདོ་སྡེ་འདིའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཐོས་པར་གྱུར་ཏོ། །སྔོན་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་ཡང་མིང་ཙམ་ཐོས་ཏེ། ད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་འདི་ལས་གདོད་དོན་ཐོས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ནི་མདོ་སྡེ་སྡེ་བཅུ་

གཉིས་ཀྱི་མིང་འབའ་ཞིག་ཐོས་ཀྱི་དོན་མི་ཐོས་སོ། །ད་མདོ་སྡེ་འདི་ལས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཐོས་པར་གྱུར་པས་མ་ཐོས་པ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་ལས་སངས་རྒྱས་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་

མཐར་འགོག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་། རྩ་བ་བཞི་ཉམས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སྐུར་པ་དང་། མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བྱས་པ་དང་། ལོག་སྲེད་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སངས་

རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དོ་ཞེས་དི་རིང་མདོ་སྡེ་འདི་ལས་ཐོས་པར་གྱུར་པས་མ་ཐོས་པ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་མཐོ་བཙུན་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རྩ་བ་བཞི་ཉམས་པ་

དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སྐུར་པ་དང་། མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བགྱིས་པ་དང་། ལོག་སྲེད་ཅན་ལ་སོགས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཆིས་ན་དེ་དག་ཅི་སྟེ་ཡང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་བར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་

བཞིན་མཆིས་ན་ཡང་ཅིའི་སླད་དུ་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་དང་བདག་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་མ་མཆིས་ཞེས་གསུངས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་དེ་ལ་ལོག་སྲེད་ཅན་ཞེས་བགྱི་ན། དགེ་བའི་རྩ་བ་བཅད་པའི་ཚེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅིའི་སླད་དུ་མ་བཅད། སངས་

རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅི་སྟེ་བཅད་ན་ཅིའི་སླད་དུ་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་དང་བདག་དང་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་གསུངས། དེ་སྟེ་མ་བཅད་པ་ཞིག་ལགས་ན་ཅིའི་སླད་དུ་ལོག་སྲེད་ཅན་ཞེས་གདགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྩ་བ་བཞི་ཉམས་པ་ནི་མ་ངེས་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སྐུར་པ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 4a

དང་། མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བགྱིས་པ་དང་། ལོག་སྲེད་ཅན་ཡང་མ་ངེས་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་ངེས་པ་ཞིག་ལགས་ན་ཇི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་

བར་དུ་ཡང་མ་ངེས་པའོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་ངེས་པ་ལགས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཡང་མི་རིགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་རྩ་བ་བཞི་ཉམས་པ་མ་ངེས་པ་ལགས་ན། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནས་རང་

སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་མ་ངེས་སོ། །དེ་ལྟར་དེ་དག་མ་ངེས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་མ་ངེས་སོ། །གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ངེས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ངེས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་མ་ངེས་སོ། །ཇི་ལྟར་དེ་མ་ངེས་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ལོག་སྲེད་ཅན་དག་ལོག་

སྲེད་ཅན་གྱི་ལས་སྤངས་པས་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་སླར་ཡང་བྱུང་སྟེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་འཇུག་པའི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་ལགས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །

དེ་ལྟར་མ་ངེས་པས་ན་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་མ་མཆིས་པར་རིག་ན། ཅིའི་སླད་དུ་ལོག་སྲེད་ཅན་དག་ལ་སོགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་

མཐོ་བཙུན་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་སྙེད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལ་བྱམས་ཤིང་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕར་བར་བྱ་བའི་

ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་དག་དྲིས་པ་ལེགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ནི་སྔོན་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཤིང་སངས་རྒྱས་དེ་དག་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་བསྐྲུན་པའོ། །ཡུན་རིང་པོ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྒྲུབ་ཅིང་བདུད་ཀྱི་འཁོར་བཅོམ་ནས་རྣམ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 4b

པར་བཤིག་པའོ། །སེམས་ཅན་ཚད་མེད་མཐའ་ཡས་པ་སྙེད་ཀྱི་དོན་བྱས་ནས་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད་པའོ། །ཡུན་རིང་པོ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པའི་སྙིང་པོ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་རྟོགས་པའོ། །འདས་པའི་

སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་ཚད་མེད་པ། མཐའ་ཡས་པ་སྙེད་ལ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོའི་དོན་དམ་པ་འདི་དག་ཞུས་ཏེ། ངས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ན་ལྷའམ། མིའམ། དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེའམ། བདུད་དམ། ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་

གཤེགས་པ་ལ་དོན་འདི་དག་ཞུ་བ་གཅིག་ཀྱང་མ་མཐོང་ངོ་། །ད་ཁྱོད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་པར་ཉོན་ཅིག་དང་ངས་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ལོག་སྲེད་ཅན་ནི་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ལོག་སྲེད་ཅན་དེས་ནམས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་

ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་བཅད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ལོག་སྲེད་ཅན་ཞེས་བྱ། དགེ་བའི་རྩ་བ་བཅད་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ནང་དང་ཕྱི་རོལ་ལོ། །སངས་རྒྱས་

ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ནང་མ་ཡིན། ཕྱི་རོལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་མ་བཅད་པའོ། །ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཟག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་མ་

བཅད་པའོ། །ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་རྟག་པ་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་མ་བཅད་པའོ། །གལ་ཏེ་བཅད་པ་ཡིན་ན་ཕྱིར་ཡང་ཐོབ་པར་རིགས་སོ། །ཕྱིར་མི་ཐོབ་ན་མ་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་བཅད་ནས་ཐོབ་པ་ནི་

ལོག་སྲེད་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །རྩ་བ་བཞི་ཉམས་པ་ཡང་མ་ངེས་པའོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་རྩ་བ་བཞི་ཉམས་པ་དག་ནམས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སྐུར་པ་ཡང་མ་ངེས་པའོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པ་ཞིག་

เล่ม ๕๓ · หน้า 5a

ན་དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྐུར་པ་དག་ནམས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བྱས་པ་ཡང་མ་ངེས་པའོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་བྱས་པ་དག་ནམས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་

པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཉི་ག་མ་ངེས་པའོ། །དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱའི་མཚན་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ནས་མ་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བར་དང་། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་

མཆེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་དང་། སྐྱེ་བ་བཞི་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་ཐམས་ཅད་མ་ངེས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་འཁོར་མང་པོའི་ནང་དུ་ཚོགས་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཤིང་རྟའི་ཚོགས་དང་། རྐང་ཐང་དང་བལ་གླང་དང་། རྟའི་ཚོགས་དང་

སེ་མོ་དོ་དང་། ལུས་བརྒྱན་པའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་དང་། གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། རི་དང་། ནགས་ཚལ་དང་། ཤིང་དང་། ཆུ་མིག་དང་། མཚེའུ་དང་། འབབ་ཆུ་དང་། ཁྲོན་པ་དག་སྤྲུལ་པ་ལས་འཁོར་དེ་དག་གི་ནང་ན། བུས་པ་ཤེས་པ་མེད་པ་དག་དེ་མཐོང་ནས་

ཀུན་བདེན་པར་འཛིན་ཏོ། །མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་དག་གིས་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྱུ་མའི་མཐུས་མིའི་མིག་སླུ་བར་ཤེས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །

སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་མཐོང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་བུས་པ་དག་དབྱར་གྱི་སྨིག་རྒྱུ་བ་མཐོང་ནས་ཆུ་ཡིན་ནོ་སྙམ་སེམས་སོ། །མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་དག་གིས་ནི་སྨིག་རྒྱུ་བ་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་ཆུ་ཡིན་པར་མི་

འཛིན་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་སྨིག་རྒྱུ་བ་མིའི་མིག་སླུ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པར་ཆུ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པའོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཡིན་པར་འཛིན་ཏོ། །

เล่ม ๕๓ · หน้า 5b

སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་བལྟའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་བྲག་གི་དྲུང་དུ་སྐད་ཕྱུང་བས་བྲག་ཅ་བྱུང་ན་བུས་པ་མ་རབས་དག་གིས་ཐོས་ནས་སྒྲ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པར་འཛིན་ཏོ། །མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་ནི་ངེས་པ་ཡང་དག་

པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་ཏེ། སྒྲའི་མཚན་ཉིད་ཙམ་གྱིས་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སླུ་བར་ཤེས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ལྟར་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པར་བལྟའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་

ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། སྟོང་པ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མཐོང་སྟེ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མཐོང་

ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །ཅི་ལ་གནས་ཞེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་མ་ངེས་པའོ། །དེ་ལྟར་མ་ངེས་པའི་

ཕྱིར་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཁྲིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཐོབ་བོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་མ་ངེས་པའོ། །དེ་ལྟར་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་བསྐལ་པ་དྲུག་ཁྲིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཐོབ་བོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་

པའི་འབྲས་བུ་ཡང་མ་ངེས་པའོ། །དེ་ལྟར་མ་ངེས་པས་བསྐལ་པ་བཞི་ཁྲིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཐོབ་བོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་མ་ངེས་པའོ། །དེ་ལྟར་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་བསྐལ་པ་ཉི་ཁྲིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་

ཀྱི་སེམས་འཐོབ་བོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་མ་ངེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་བཅུས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཐོབ་བོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲོང་ཁྱེར་རྩྭ་མཆོག་འདིར་སཱ་ལ་ཤིང་དྲུང་གི་བར་དུ་སེང་གེའི་

เล่ม ๕๓ · หน้า 6a

གདན་ལ་བསྙེས་ཤིང་གཟིམས་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འཇུག་ཏུ་ཉེ་བ་ན་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་པའི་ཉེ་གནས་མང་པོ་དང་། གྱད་སྟོབས་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པས་མྱ་ངན་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ་དང་། ལྷ་དང་། མི་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ནམ་

མཁའ་ལྡིང་དང་། མིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པ་ཆེན་པོས་རབ་ཏུ་མཆོད་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོས་རས་ཡུག་སྟོང་གིས་སྐུ་དཀྲིས་ནས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་སྒྲོམ་བྱས་ཏེ། མར་བཅུད་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཀང་ནས་ཤིང་བསུང་ཅན་རྣམས་བརྩིགས་ཏེ།

ཞུགས་ལ་བཞེན་པ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཚིག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ཞེ་ན། སྐུ་ཉིད་ལ་རེག་པ་དང་། ནང་གི་ཕྱི་རིམ་མོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རིང་བསྲེལ་ཆ་བརྒྱད་དུ་བགོ་བར་བསྟན་པ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཉེ་གནས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ་

ཞེས་སྨྲས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ངེས་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པ་མི་འགྱུར་མི་འཕོ་བའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མ་ངེས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མ་ངེས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ལྷ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྷ་ལ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷ་དང་། སྐྱེ་བའི་ལྷ་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷ་དང་། དོན་གྱི་ལྷའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་

ལྟ་བུའོ། །སྐྱེ་བའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་ལྷའི་བར་དུ་སྐྱེས་པའོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དེ་དག་གོ །དོན་གྱི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བཅུ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་

ཆེན་པོ་དེ་དག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པ་དེ་ལ་དོན་གྱི་ལྷ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་མཐོང་བའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་མ་ཡིན།

เล่ม ๕๓ · หน้า 6b

རྒྱལ་ཆེན་བཞི་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་བར་དུ་མ་ཡིན། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པའི་བར་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ལྷ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ལ་ལྷའི་

ལྷའོ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ལྷ་མ་ཡིན། ལྷ་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན། མི་མ་ཡིན། མི་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན། སྲིན་པོ་མ་ཡིན། སྲིན་པོ་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། བྱོལ་སོང་དང་། ཡི་དགས་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་།

བྱོལ་སོང་དང་། ཡི་དགས་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན། ཆོས་མ་ཡིན། ཆོས་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན། གཟུགས་མ་ཡིན། གཟུགས་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན། རིང་པོ་མ་ཡིན། རིང་པོ་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན། ཐུང་ངུ་མ་ཡིན།

ཐུང་ངུ་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན། མཚན་ཉིད་མ་ཡིན། མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན། སེམས་མ་ཡིན། སེམས་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན། ཟག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན། འདུས་བྱས་མ་ཡིན། འདུས་མ་བྱས་མ་ཡིན། རྟག་པ་མ་ཡིན། མི་རྟག་པ་མ་

ཡིན། སྒྱུ་མ་མ་ཡིན། སྒྱུ་མ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན། མིང་མ་ཡིན། མིང་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན། ངེས་པ་མ་ཡིན། ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན། ཡོད་པ་མ་ཡིན། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན། མེད་པ་མ་ཡིན། མེད་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན། བརྗོད་པ་མ་ཡིན། མི་བརྗོད་པ་མ་ཡིན། དེ་

བཞིན་གཤེགས་པ་མ་ཡིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མ་ངེས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷ་ཞེས་མི་གདགས་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷ་ནི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་

པ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་པའི་བར་དུ་རྒྱལ་པོའི་ཐབས་བཏང་བས་དེ་བས་ན་རྒྱལ་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲོང་ཁྱེར་སེར་སྐྱར་རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་མའི་ཁབ་ཏུ་སྐྱེས་པས་དེ་བས་ན་རྒྱལ་པོ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བའི་ལྷ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 7a

ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡུན་རིང་པོ་ནས་སྲིད་པ་རྣམས་དང་བྲལ་བས་དེ་བས་ན་སྐྱེ་བའི་ལྷ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བའི་ལྷ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་ལྡན་གནམ་ནས་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་བབས་པས་དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་ལྷ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་

པར་དག་པའི་ལྷ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱིས་མི་གོས་ཏེ།

ཇི་ལྟར་པད་མོ་ལ་ཆུ་དང་རྡུལ་གྱིས་མི་གོས་པ་དང་འདྲ་བས་དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་གྱི་ལྷ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དོན་གྱི་ལྷ་མ་ཡིན་ནོ། །

དོན་གྱི་ལྷ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་ཏུ་སྟོང་པ་རྣམ་པ་བཅྭ་བརྒྱད་ལ་ནན་ཏན་མཛད་པས་དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དོན་གྱི་ལྷ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡུན་རིང་པོ་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་པའི་

བར་དུ་མིའི་སྲིད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་དེ་བས་ན་མི་མ་ཡིན་ནོ། །མི་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་སེར་སྐྱར་སྐྱེས་པས་དེ་བས་ན་མི་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྲིན་པོ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་འཚེ་བའི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་སྲིན་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །

སྲིན་པོ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིན་པོའི་གཟུགས་ལྟ་བུར་སྤྲུལ་ཞིང་སེམས་ཅན་དག་འདུལ་ཏེ། དེ་བས་ན་སྲིན་པོ་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། བྱོལ་སོང་དང་། ཡི་དགས་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ངན་

པར་ལྟ་བ་རྣམས་སྤངས་པས། དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། བྱོལ་སོང་དང་། ཡི་དགས་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། བྱོལ་སོང་དང་། ཡི་དགས་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་ཕྱིར་ངན་སོང་གསུམ་དུ་ཡང་མངོན་དུ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 7b

གཤེགས་ཏེ། དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། བྱོལ་སོང་དང་། ཡི་དགས་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་སྤངས་པས་དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའང་མ་

ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེད་འགའ་ཆེད་འགའི་དུས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གསུང་བས་དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སོ་སོ་ནས་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་

པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་ཟད་པས་དེ་བས་ན་ཆོས་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཟུགས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་

རྣམ་པ་བཅུ་ལ་མ་གཏོགས་ཏེ། དེ་བས་ན་གཟུགས་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་ལ་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་མངའ་བས་དེ་བས་ན་གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིང་པོ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་

ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཅད་པས་དེ་བས་ན་རིང་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །རིང་པོ་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤྱི་གཙུག་གི་མཚན་མི་མཐོང་བས་དེ་བས་ན་རིང་པོ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐུང་ངུ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ང་རྒྱལ་དང་དྲེགས་པའི་ཀུན་

ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས་དེ་བས་ན་ཐུང་ངུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐུང་ངུ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་བདག་ཀུ་ཤི་ལ་ཞེས་པ་ལ་སྐུ་མཐོ་གསུམ་པ་བསྟན་པས་དེ་བས་ན་ཐུང་ངུ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་མཚན་ཉིད་རྣམས་དང་བྲལ་

བས། དེ་བས་ན་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་ཤིང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེ་བས་ན་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སེམས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་བས་ན་སེམས་མ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 8a

ཡིན་ནོ། །སེམས་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོབས་བཅུའི་ཆོས་ཀྱི་སེམས་མངའ་བ་དང་། གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱང་མཁྱེན་པས་དེ་བས་ན་སེམས་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་

དང་། ཡོངས་སུ་དག་པས་དེ་བས་ན་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་ནོ། །འདུས་མ་བྱས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོང་བ་དང་། སོང་བ་དང་། འདུག་པ་དང་། ཉལ་བ་ཡོད་དོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡང་བསྟན་པས་དེ་བས་ན་འདུས་མ་བྱས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་པ་མ་

ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་ཡན་ལག་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟག་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པའི་ཆོས་ནི་ཤེས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་དང་འདྲའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཤེས་པ་དང་བཅས་པས་དེ་བས་ན་རྟག་

པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟག་པའི་ཆོས་ནི་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་མེད་པས་ནམ་མཁའ་དང་འདྲའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་བཅས་པས་དེ་བས་ན་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རུས་དང་རིགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རུས་

དང་རིགས་མེད་པ་ནི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་པས་རུས་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རུས་དང་རིགས་སུ་བཅས་ཏེ། གཽ་ཏ་མའི་རིགས་ཡིན་པས་དེ་བས་ན་མི་རྟག་གོ། །ཕ་མ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕ་མ་མེད་པ་ནི་རྟག་པ་ཞེས་གདགས་ཏེ།

ནམ་མཁའ་ནི་རྟག་པའི་ཕྱིར་ཕ་དང་མ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནི་ཕ་དང་མ་ཡོད་པས་དེ་བས་ན་མི་རྟག་པའོ། །སྤྱོད་ལམ་བཞི་དང་བཅས་པས་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་ལམ་བཞི་མེད་པ་ནི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་པས་སྤྱོད་ལམ་བཞི་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་

གཤེགས་པ་ནི་སྤྱོད་ལམ་བཞི་དང་བཅས་པས་དེ་བས་ན་མི་རྟག་གོ། །རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཆོས་ནི་གནས་དང་ཕྱོགས་མེད་དོ། །ནམ་མཁའ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་པས་གནས་དང་ཕྱོགས་མེད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཡུལ་ཤར་ཕྱོགས་སུ་བྱུང་སྟེ། ཡུལ་མཉན་དུ་ཡོད་པ་དང་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་

เล่ม ๕๓ · หน้า 8b

གནས་པས་དེ་བས་ན་མི་རྟག་གོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་སྐྱེ་བ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ནི་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ནི་རྟག་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་

སྐྱེ་བ་མེད་པས་ན་རྟག་པའོ། །རྟག་པའི་ཆོས་ནི་རིགས་མེད་པ་སྟེ། གང་རིགས་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ནི་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་རིགས་མེད་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་རིགས་མེད་པས་ན་རྟག་པའོ། །རྟག་པའི་ཆོས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ནམ་

མཁའ་གནས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པས་རྟག་པའོ། །མི་རྟག་པའི་ཆོས་ནི་གནས་འདི་ལ་ཡོད་ལ་གཞན་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་འདི་ན་ཡོད་ལ་གཞན་ན་མེད་ཅེས་བརྗོད་དུ་མེད་དེ།

དེ་བས་ན་རྟག་པའོ། །མི་རྟག་པའི་ཆོས་ནི་རེས་འགའ་ནི་ཡོད་པར་འགྱུར། རེས་འགའ་ནི་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །རེས་འགའ་ཡོད་ལ་རེས་འགའ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་རྟག་པའོ། །རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཆོས་ནི་མིང་དང་གཟུགས་མེད་དེ།

ནམ་མཁའ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་པས་མིང་དང་གཟུགས་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་མིང་དང་གཟུགས་མེད་པས་དེ་བས་ན་རྟག་པའོ། །རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཆོས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་དེ། ནམ་མཁའ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་

གཤེགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་དེ། དེ་བས་ན་རྟག་པའོ། །རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཆོས་ནི་དུས་གསུམ་ལ་མ་གཏོགས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་དུས་གསུམ་ལ་མ་གཏོགས་པས་དེ་བས་ན་རྟག་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་སྒྱུ་མ་མ་ཡིན་

པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བདེན་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཅད་པས་དེ་བས་ན་སྒྱུ་མ་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྱུ་མ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རེས་འགའ་ནི་སྐུ་གཅིག་པུ་འདི་ལས་སྐུ་ཚད་མེད་པར་སྤྲུལ་པ་དང་། སྐུ་ཚད་མེད་པ་ཡང་སྐུ་གཅིག་ཏུ་མཛད་པ་དང་། རི་

เล่ม ๕๓ · หน้า 9a

དང་བྲག་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་དང་། ཆུ་ལ་ས་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ས་ལ་ཆུ་ལྟ་བུར་ནུབ་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་ས་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། སྐུ་ལ་མེའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་བཞིན་དུ་དུད་པ་འཐུལ་ཞིང་མེ་འབར་བ་དང་། སྤྲིན་དང་འབྲུག་སྒྲ་བསྒྲགས་ཏེ་སྒྲ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་

མཛད་པ་དང་། རེས་འགའ་ནི་གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། ཁང་པ་དང་། རི་དང་། ལྗོངས་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། རེས་འགའ་ནི་སྐུ་ཆེན་པོར་མཛད། རེས་འགའ་ནི་སྐུ་ཆུང་ངུར་མཛད་པ་དང་རེས་འགའ་ནི་ཕོའི་གཟུགས་དང་མོའི་གཟུགས་དང་ཁྱེའུ་དང་བུ་

མོའི་གཟུགས་སྟོན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སྒྱུ་མ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གྲོང་ཁྱེར་རྩྭ་མཆོག་ཏུ་སཱ་ལའི་ཤིང་དྲུང་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྟོན་པས་དེ་བས་ན་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་

པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་བཅད་པས་ཟག་པ་

དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཟག་པ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་མ་རིག་པ་མ་གཏོགས་པ་ནི་འདོད་པའི་ཟག་པའོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་མ་རིག་པ་མ་གཏོགས་པ་ནི་སྲིད་པའི་ཟག་པའོ། །ཁམས་

གསུམ་གྱི་མ་རིག་པ་ནི་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་དག་ཡོངས་སུ་བཅད་པས་ན་ཟག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བུས་པ་མ་རབས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ནི་སྲིད་པའི་ཟག་པ་མི་མཐོང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་བུས་པ་མ་རབས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་སྲིད་པའི་ཟག་པ་མི་མཐོང་ཞེ་

ན། བུས་པ་མ་རབས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་སེམས་འདི་ལྟ་བུ་དང་བཅས་སོ། །འདི་ལྟར་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ལུས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རམ། འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རམ། འདས་པའི་དུས་ན་ལུས་འདི་ཐོག་མ་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་གམ། ཐོག་མ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 9b

ནས་མེད་པ་ཞིག་གམ། ད་ལྟར་གྱི་དུས་ན་ལུས་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། བདག་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་ན་གཟུགས་ཡིན་ནམ། གཟུགས་མ་ཡིན་ནམ། གཟུགས་ཀྱང་ཡིན་ལ་གཟུགས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནམ། གཟུགས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་

ཡིན་ནམ། འདུ་ཤེས་སམ། འདུ་ཤེས་མ་ཡིན་ནམ། འདུ་ཤེས་ཀྱང་ཡིན་ལ་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནམ། འདུ་ཤེས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་འདུ་ཤེས་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནམ། ལུས་འདི་གཞན་དབང་ངམ། གཞན་མི་དབང་ངམ། གཞན་ཡང་དབང་ལ། གཞན་དབང་བ་ཡང་མ་ཡིན་

ནམ། གཞན་ཡང་མི་དབང་ལ་གཞན་མི་དབང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནམ། སྲོག་ནི་ཡོད་ལ་ལུས་མེད་པ་ཞིག་གམ། ལུས་ནི་ཡོད་ལ་སྲོག་མེད་པ་ཞིག་གམ། ལུས་ཀྱང་ཡོད་ལ་སྲོག་ཀྱང་ཡོད་པ་ཞིག་གམ། ལུས་ཀྱང་མེད་ལ་སྲོག་ཀྱང་མེད་པ་ཞིག་གམ། ལུས་དང་སྲོག་རྟག་པ་ཡིན་ནམ།

མི་རྟག་པ་ཡིན་ནམ། རྟག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་མི་རྟག་པ་ཡང་ཡིན་ནམ། རྟག་པའང་མ་ཡིན་ལ་རྟག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནམ། ལུས་དང་སྲོག་འདི་དབང་སྒྱུར་གྱིས་བྱས་སམ། དུས་ཀྱིས་བྱས་སམ། རྒྱུ་མེད་པས་བྱས་སམ། འཇིག་རྟེན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་བྱས་སམ། རྡུལ་ཕྲན་

གྱིས་བྱས་སམ། ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པས་བྱས་སམ། སྐྱེས་བུས་བྱས་སམ། ཉོན་མོངས་པས་བྱས་སམ། ཕ་མས་བྱས་སམ། བདག་སེམས་ལ་གནས་སམ། མིག་ལ་གནས་སམ། ལུས་ལ་ཁྱབ་པར་འཇུག་གམ། གཞན་ཞིག་ནས་འོངས་སམ། གང་དུ་འགྲོ་

འམ། སྐྱེ་བ་ནི་སུ། འཆི་བ་ནི་སུ། བདག་ཅེས་བྱ་བ་འདས་པའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེའི་རིགས་སམ། རྒྱལ་རིགས་སམ། རྗེའུ་རིགས་སམ། རིགས་ངན་གྱི་རིགས་སམ། མ་འོངས་པའི་དུས་ན་རིགས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་འཐོབ་པར་འགྱུར། བདག་གི་ལུས་འདི་སྔོན་འདས་པའི་དུས་ན་སྐྱེས་པ་

ཡིན་ནམ། བུད་མེད་ཡིན་ནམ། བྱོལ་སོང་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་བདག་གིས་སྲོག་བཅད་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་སྡིག་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རམ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་སྡིག་པ་མེད་པ་ནས་སྨྱོ་བའི་ཁུ་བ་འཐུང་བའི་བར་དུ་སྡིག་པར་འགྱུར་རམ། སྡིག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རམ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་སམ།

เล่ม ๕๓ · หน้า 10a

གཞན་གྱིས་བྱས་སམ། བདག་གིས་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་ངམ། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་སྙམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་དུ་ལྟ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཚད་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་བསྒྲིབས་སོ། །ཐེ་ཚོམ་དུ་ལྟ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་རྣམ་པ་

འདི་དྲུག་སྐྱེའོ། །གང་ཞེ་ན། ངེས་པར་བདག་ཡོད་དམ། ངེས་པར་བདག་མེད་པ་དང་། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་དང་། བདག་གམ་བདག་གིས་བྱས་པ་དང་། བདག་གིས་མྱོང་བ་དང་། བདག་གིས་

ཤེས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ངན་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་ལྟར་ལྟ་བ་དང་བཅས་པའི་ཟག་པ་ཚད་མེད་པ་སྙེད་རྩ་བ་ནས་བཏོན་པས་དེ་བས་ན་ཟག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལས་འཕགས་

པའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་ཟག་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཆོད་པར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་རྟག་ཏུ་འཕགས་པའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པས་དེ་བས་ན་ཟག་པ་མེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བུས་པ་མ་རབས་ནི་དབང་པོ་ལྔ་ལེགས་པར་མི་སྡུད་པས་ཟག་པ་གསུམ་ཡོད་པར་འགྱུར་

ཏེ། མི་དགེ་བས་ཁྲིད་ནས་མི་དགེ་བའི་གནས་སུ་འགྲོའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་རྟ་རྒོད་ཁ་ལོ་མི་བདེ་བ་ལ་ཞོན་ན་ཉམ་ང་བ་དང་གཡང་སར་འགྲོའོ། །དབང་པོ་ལྔ་ལེགས་པར་སྡུད་མི་ནུས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བའི་ལམ་དང་ཡོངས་སུ་བྲལ་ཞིང་མི་དགེ་བའི་

གནས་སུ་ཕྱིན་པར་འགྲོའོ། །དཔེར་ན་བལ་གླང་མ་རུངས་པ་མ་དུལ་བ་ལ་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཞོན་ན་བསམས་པ་བཞིན་དུ་འགྲོར་མི་བཏུབ་སྟེ། གྲོང་ཁྱེར་དང་བྲལ་ནས་གནས་དགོན་པར་འགྲོའོ། །དབང་པོ་ལྔ་སྡུད་མི་ནུས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་བྲལ་ནས་

འཁོར་བའི་དབྱེ་ཆེན་པོར་ཁྲིད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་བློན་པོ་སྒྱུ་ཅན་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་ངན་དགུ་སྟོན་ཏོ། །དབང་པོ་ལྔ་སྒྱུ་ཅན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ལ་ངན་པ་མི་དགེ་བ་ཚད་མེད་པ་སྙེད་སྟོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་བུས་པ་མ་རུངས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་དང་བླ་མ་དང་ཕ་མས་སྟོན་

เล่ม ๕๓ · หน้า 10b

པའི་ངག་མི་ཉན་ཏེ། མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད་དོ། །དབང་པོ་ལྔ་མ་དུལ་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སློབ་དཔོན་དང་བླ་མས་ལེགས་པར་སྟོན་པའི་ཚིག་མི་ཉན་ཏེ། སྡིག་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བུས་པ་མ་རབས་ནི་དབང་པོ་ལྔ་སྡུད་མི་ནུས་པས་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་

བྱོལ་སོང་དང་། ཡི་དགས་ཀྱིས་འཚེའོ། །གཞན་མི་རྒོད་དག་དགེ་བའི་མི་ལ་འཚེ་བ་བཞིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བུས་པ་མ་རབས་དབང་པོ་ལྔ་སྡུད་མི་ནུས་པ་ཡང་ཡུལ་ལྔ་ལ་འཕྱར་ཞིང་གཡེང་ངོ་། །དཔེར་ན་རྫིའུ་དག་ཕྱུགས་ལེགས་པར་མི་སྐྱོང་སྟེ། ཞིང་ལ་འཇུག་པ་དང་འདྲ་བར་བུས་པ་

མ་རབས་དབང་པོ་ལྔ་མི་སྡུད་པ་ཡང་རྟག་ཏུ་སྲིད་པ་རྣམས་ལ་གནས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་ཅིང་འཕགས་པའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་

ཕྱིར། རྟག་ཏུ་དབང་པོ་ལྔ་འདུལ་ཞིང་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། དྲེགས་པ་དང་། ཕྲག་དོག་ལ་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གང་དབང་པོ་ལྔ་ཤིན་ཏུ་སྲུང་བ་ན་སེམས་རབ་ཏུ་སྡུད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་སེམས་སྡུད་པ་དེ་ནི་དབང་པོ་ལྔ་

སྡུད་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ལ་ལ་ཞིག་གིས་རྒྱལ་པོ་ལ་སྲུང་བ་ནི་ཡུལ་སྲུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཡུལ་སྲུང་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་སྲུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་འདི་ཐོས་ན་ཤེས་རབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་

རབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལྔ་ལ་རྩེ་གཅིག་པར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་དྲན་པ་མི་འཕྲོ་ན་ཡང་དག་པའི་དྲན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དྲན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་རྫིའུ་སྐྱོང་མཁས་པ་ནི་ཕྱུགས་ཞིང་ལ་ཤོར་ན་ཕྱིར་གློན་ཏེ་ཞིང་ཟ་བར་མི་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་

དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དྲན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་སྲུང་ཞིང་སྡུད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཀུན་ཏུ་འཕྲོ་བར་མི་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དྲན་པའི་ཤེས་རབ་ཡོད་པ་ནི་བདག་གི་མཚན་ཉིད་མི་མཐོང་། བདག་དང་བདག་གི་མཚན་

เล่ม ๕๓ · หน้า 11a

ཉིད་མི་མཐོང་། སེམས་ཅན་དུ་མི་མཐོང་། སྤྱོད་པའི་དངོས་པོར་མི་མཐོང་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་འཐུན་པར་མཐོང་བས་ས་དང་གསེག་མ་དང་གྱོ་མོ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་སྐྱེའོ། །ཇི་ལྟར་ཁང་པ་ནི་རྐྱེན་མང་པོ་ལས་སྐྱེས་ཏེ། གཅིག་དུ་ཆད་པའི་

རང་བཞིན་མེད་པ་དང་འདྲ་བར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཆེན་པོ་བཞི་དང་། ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་བྱུང་བས་བརྟགས་ན་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་དོ། །ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཏུ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པ་མི་སྐྱེའོ། །བུས་པ་མ་རབས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ནི་

སེམས་ཅན་ཡོད་པར་མཐོང་བས་ཉོན་མོངས་པར་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་དྲན་པའི་ཤེས་རབ་ཡོད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པ་མི་སྐྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མི་ཆགས་ཏེ། ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་རི་མོ་མཁན་གྱི་ཚོན་སྣ་ཚོགས་ལས་ཁྱེའུ་འམ་བུ་མོའམ། བ་ལང་ངམ། རྟའི་

གཟུགས་རྣམ་པ་མང་པོ་བྲིས་ན་བུས་པ་མ་རབས་བློ་མེད་པ་དག་གིས་མཐོང་ནས། ཁྱེའུ་དང་བུ་མོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་སྐྱེད་དོ། །རི་མོ་མཁན་གྱིས་ནི་ཁྱེའུ་དང་བུ་མོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཆོས་

ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་མི་སྐྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དྲན་པའི་ཤེས་རབ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་གལ་ཏེ་བུད་མེད་སྡུག་གུ་

མཐོང་ན་ནམ་དུ་ཡང་འདོད་ཅིང་ཆགས་པའི་སེམས་མི་སྐྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་འདོད་པ་ལྔ་ལ་དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་མེད་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མི་གནས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་

เล่ม ๕๓ · หน้า 11b

ཁྱིས་ཀེང་རུས་འཆའ་བ་དང་། མེ་སྒྲོན་ཐོགས་ཏེ་རླུང་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། སྦྲུལ་གདུག་པའི་སྣོད་ལྟ་བུ་དང་། རྨི་ལམ་ན་རྙེད་པ་ལྟ་བུ་དང་། ལམ་ཀའི་བཟའ་ཤིང་ལྟར་ཀུན་གྱིས་བཏོག་པ་དང་། གོད་ལ་བྱ་ཐམས་ཅད་རྟོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཆུའི་ཆུ་བུར་དང་། ཆུ་ལ་རི་མོ་བྲིས་པ་དང་།

ཐགས་འཐགས་པའི་རྒྱུ་ཟད་པ་དང་། བཙོན་གསོད་དུ་ཁྲིད་པ་དང་། ཇི་ལྟར་བརྙན་པོ་དག་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པ་དང་འདྲ་བར་འདོད་པ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་ཤིན་ཏུ་མང་བར་རྟོགས་སོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བརྟགས་ན་གཟུགས་དང་

སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་། རེག་བྱའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་ནས་རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་སྟེ། སེམས་ཅན་རེ་རེ་ཡང་བསྐལ་པ་གཅིག་ལ་ལུས་ཀྱི་རུས་པ་བརྩིགས་ན་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་རི་བོ་བས་ཆེའོ། །ནུ་ཞོ་འཐུངས་པ་ཡང་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་བས་མང་ངོ་། །ལུས་ཀྱི་

ཁྲག་འཛག་པ་ཡང་རྒྱ་མཚོ་བཞི་བས་མང་ངོ་། །ཚེའི་དུས་བྱས་པ་ན་ཕ་མ་དང་། ཕུ་ནུ་དང་། ཆུང་མ་དང་། བུ་དང་། གཉེན་བཤེས་ཀྱིས་ངུས་པའི་མཆི་མ་ཡང་རྒྱ་མཚོ་བཞི་བས་མང་ངོ་། །ས་ཆེན་པོ་འདིའི་རྩྭ་དང་། ཤིང་ཐམས་ཅད་སོར་བཞི་པའི་ཤོད་བྱས་ཏེ། ཕ་མ་བརྩིས་ན་ཡང་

གྲངས་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ། །བསྐལ་པ་ཚད་མེད་པའི་བར་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་དང་། ཡི་དགས་སུ་གྱུར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་མྱོང་བ་ནི་བརྗོད་ཅིང་བགྲང་དུ་མེད་དོ། །ས་ཆེན་པོ་འདི་ཐམས་ཅད་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་ཙམ་དུ་དྲིལ་ཏེ་ཟད་པ་དང་མཐར་

ཐུག་པ་ནི་བྱར་བླའི། འཁོར་བ་ནི་མཐར་ཐུག་པར་མི་ནུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རབ་ཏུ་བརྟགས་ན་འདོད་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཚད་མེད་པ་མྱོང་བར་རྟོགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཁོར་བའི་འདུ་བྱེད་

ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་གིས་ཕྱིར་དྲན་པའི་ཤེས་རབ་ཉམས་པར་མི་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་སའི་ཁྱོན་འདོམ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་ནང་མི་མང་པོས་ཡོངས་སུ་གང་བ་ལ། རྒྱལ་པོས་བློན་པོ་གཅིག་ལ་ཏིལ་མར་ཕོར་བུ་གང་བསྐུར་ཏེ། མི་མང་པོ་དེ་དག་གི་ནང་བསྐོར་ཞིང་མར་ཐིགས་

เล่ม ๕๓ · หน้า 12a

པ་གཅིག་ཀྱང་མ་འབོ་ཤིག །གལ་ཏེ་ཐིགས་པ་གཅིག་བོ་ན་ཁྱོད་གསད་དོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། མི་གཅིག་རལ་གྲི་བསྐུར་ནས་ཕྱི་བཞིན་དེད་དུ་བཅུག་གོ། །བློན་པོས་རྒྱལ་པོའི་ལུང་མནོས་ནས་སེམས་ཐག་པ་ནས་ཤིན་ཏུ་བསྒྲིམས་ཤིང་ཁྱེར་ཏེ། འཁོར་མང་པོ་དེ་དག་

གི་ནང་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ཞིང་སོང་བ་དེ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་འདོད་པ་ལྔ་མཐོང་ཡང་སེམས་ལ་རྟག་ཏུ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །གལ་ཏེ་བདག་གིས་ལེ་ལོ་བྱས་ཏེ་འདོད་པ་དེ་དག་ལ་ཆགས་པར་གྱུར་ན། ཐིགས་པ་འདི་འབོ་བར་འགྱུར་ཏེ། བདག་གི་སྲོག་ཀྱང་མི་གསོན་པར་འགྱུར་རོ། །སྙམ་ནས་

དེ་དེ་ལྟ་བུའི་འཇིགས་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་མར་ཐིགས་པ་གཅིག་ཀྱང་མ་བོའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། འཁོར་བའི་ནང་ན་དྲན་པའི་ཤེས་རབ་མ་སྟོར་ཏེ། མ་སྟོར་བའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ལྔ་མཐོང་ཡང་ཆགས་པའི་སེམས་མི་སྐྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་

གཟུགས་བཟང་པོ་མཐོང་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་སྐྱེད་དེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་རྟོགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་བྱེད། འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་བྱེད། རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་བྱེད་དེ། འདུས་ཏེ་

བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྟོག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ཚེ་ན་དབང་པོ་ལྔ་ཡོངས་སུ་དག་གོ། །དབང་པོ་ལྔ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྩ་བ་སྲུང་བ་དང་ལྡན་ནོ། །བུས་པ་མ་རབས་ཐམས་ཅད་ནི་དབང་པོ་ལྔ་མ་དག་པས་ཤིན་ཏུ་སྲུང་མི་ནུས་ཏེ། དབང་པོ་ཟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཡོངས་སུ་བཅད་པས་ཟག་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྩ་བ་ནས་བཏོན་པ་ཡིན་པས་ན་ཟག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ཟག་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཡོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བླ་ན་མེད་པའི་བདུད་རྩི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་

ཞིང་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་ངན་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ་། །སྤོང་བ་གང་ཞེ་ན། གང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་ཅིང་ཡི་གེར་བྲིས་སམ། འཛིན་ཏམ། ཀློག་གམ། འདོན་ཏམ། འགྲོལ་ཞིང་འཆད་དམ། དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་ན་དེ་ནི་སྤོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་

เล่ม ๕๓ · หน้า 12b

ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་མདོ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་ལས་ཟག་པ་ངན་པ་སྤོང་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་འདི་དང་འདྲ་བ་ཡོད་པར་མ་མཐོང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་སློབ་དཔོན་མཁས་པ་ཞིག་གིས་སློབ་མ་རྣམས་སློབ་པ་ལས་སློབ་མ་གང་ངག་ཉན་པ་ནི་ཉེས་པ་མི་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་

སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་དམ་པའི་མདོ་སྡེ་འདི་སྒོམ་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་ཉེས་པ་མི་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་རིག་སྔགས་དམ་པ་ཞིག་ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་གང་གིས་དེ་ཐོས་ན་ལོ་བདུན་གྱི་བར་དུ་དུག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཚུགས།

སྦྲུལ་གྱིས་མི་ཟིན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གང་ཞིག་ངག་གིས་བརྗོད་ན་ནམ་འཚོའི་བར་དུ་ངན་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གང་རྣ་ལམ་དུ་ལན་ཅིག་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཕྱི་མའི་བསྐལ་པ་

བདུན་གྱི་བར་དུ་ངན་སོང་དུ་མི་ལྟུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་གང་གིས་ཡི་གེར་བྲིས་སམ། ཀློག་གམ། འདོན་ཏམ། དགྲོལ་ཞིང་འཆད་དམ། དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་ན། གདོན་མི་ཟ་བར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་མཐོང་སྟེ།

ཇི་ལྟར་འཕྲུལ་གྱི་རྒྱལ་པོས་ཟིལ་དངར་གྱི་རོ་ཐོབ་པ་བཞིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་འདི་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་ཡོད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་མདོ་སྡེ་འདི་ཡི་གེར་བྲིས་ཤིང་ཀློག་གམ། འདོན་ཏམ། དགྲོལ་ཞིང་འཆད་དམ།

གཞན་ལ་ཡང་སྤེལ་ཞིང་འཆད་དམ། དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་ན། དེ་ནི་ངའི་ཉེ་གནས་ཡང་དག་པ་ཡིན་ཏེ་ངའི་ལུང་རབ་ཏུ་ཉན་པའོ། །ངས་གཟིགས་ཤིང་ངས་དགོངས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེས་བརྟགས་པར་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་ཤེས་སོ། །དེ་གང་དང་གང་དུ་གནས་པར་

གྲོང་ངམ། གྲོང་ཁྱེར་རམ། གྲོང་རྡལ་ལམ། རིའམ། ཤིང་དྲུང་ངམ། དགོན་པའམ། གནས་ཁང་ངམ། ཁང་པའམ། ཡང་ཐོག་གམ། གཞལ་མེད་ཁང་དུ་འདུག་ན་ང་ཡང་དེ་ལས་གང་དུ་ཡང་མི་འགྲོ་བར་གནས་སོ། །ངས་དེ་རྟག་ཏུ་དེའི་སྦྱིན་པ་ལེན་ཏེ། དགེ་སློང་ངམ།

เล่ม ๕๓ · หน้า 13a

དགེ་སློང་མའམ། དགེ་བསྙེན་ནམ། དགེ་བསྙེན་མའམ། བྲམ་ཟེའམ། ཀུན་ཏུ་རྒྱུའམ། དབུལ་བའམ། ཕོངས་པའམ། སྤྲང་པོར་སྤྲུལ་ཏེ་དེའི་སྦྱིན་པ་ལེན་ཏོ།། །།འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། བམ་པོ་

སུམ་ཅུ་པ། ཇི་ལྟར་ན་དེའི་སྦྱིན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལེན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་དེས་གལ་ཏེ་ནུབ་མོ་ཉལ་བའི་རྨི་ལམ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སམ། ལྷའི་གཟུགས་སམ། དགེ་སྦྱོང་གི་གཟུགས་སམ། རྒྱལ་པོའམ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའམ།

སེང་གེའི་རྒྱལ་པོའི་གཟུགས་སམ། པད་མོའམ། མེ་ཏོག་ཨུ་དུམ་བཱ་རའམ། རི་ཆེན་པོའམ། རྒྱ་མཚོའམ། ཉི་མའམ། ཟླ་བའམ། བལ་གླང་ངམ། རྟ་དཀར་པོའམ། ཕ་མའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ངམ། མེ་ཏོག་གམ། འབྲས་བུའམ། གསེར་རམ། དངུལ་ལམ།

ཤེལ་ལམ། བཻདཱུརྱ་ལ་སོགས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་རྙེད་དམ། བའི་འོ་མའི་རོ་རྣམ་པ་ལྔ་རྙེད་པར་རྨིས་ན་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེའི་སྦྱིན་པ་བཞེས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སད་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་བདེ་བར་གྱུར་ཏེ། འདོད་པའི་རྫས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཐོབ་ཅིང་ངན་སེམས་མེད་དེ།

དགེ་བའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་ལ་མོས་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་འདི་དེ་ལྟ་བུའི་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་གྲངས་མེད། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཀུན་སྒྲུབ་པར་ནུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ངའི་གསུང་འདི་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་གྱིས་ཤིག །གལ་ཏེ་རིགས་

ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ང་མཐོང་བར་འདོད་དམ། ང་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད་པར་འདོད་དམ། ང་ལ་ཆོས་ཉིད་དང་འཐུན་པས་མཐོང་བར་འདོད་དམ། སྟོང་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་འདོད་དམ། ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་མཐོང་བར་འདོད་དམ། དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་།

སེང་གེའི་རྒྱལ་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པར་འདོད་དམ། བདུད་རྣམ་པ་བརྒྱད་འཇོམས་པར་འདོད་དམ། བདུད་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བདུད་རྣམ་པ་བཞི་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་མེད་པ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་མེད་པའོ། །མིར་སྐྱེ་བར་

เล่ม ๕๓ · หน้า 13b

འདོད་དམ། ལྷའི་བདེ་བ་འདོད་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་གཟུངས་སུ་འཛིན་ཅིང་ཡི་གེར་བྲིས་སམ། ཀློག་གམ། འདོན་ཏམ། དགྲོལ་ཞིང་འཆད་དམ། དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མཐོང་ན་དེའི་གན་དུ་བསྙེན་ཞིང་ཉེ་བར་འགྲོ་སྟེ། གནས་འཆའ་ཞིང་གསོལ་བ་དང་ཞུ་བ་བྱས་ཏེ།

མཆོད་པ་དང་རིམ་གྲོ་དང་བསྟི་སྟང་བྱས་ལ། རྐང་པ་བཀྲུ་བ་དང་། ཁྲི་སྟན་གདིང་ཞིང་ཡོ་བྱད་རྣམ་པ་བཞིས་མཆོད་དེ་བྲེལ་བར་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལམ་རིང་པོ་ནས་འོངས་ན་དཔག་ཚད་བཅུའི་བར་དུ་བསུ་བར་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་འདིའི་ཕྱིར་རིན་ཆེ་བར་བྱ་བའི་ནོར་ཀུན་གྱིས་མཆོད་པར་བྱའོ། །

གལ་ཏེ་མེད་ན་བདག་གི་ལུས་ཀྱང་བཙོང་བར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་འདི་ནི་མེ་ཏོག་ཨུ་དུམ་བཱ་ར་བས་ཕྲད་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་སྔོན་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་མཐའ་ཡས་པ་ཁྲག་ཁྲིག་འདས་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་ཅེས་

བྱ་བ་འདིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་མཁྱེན་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་རིག་པ། བླ་ན་མེད་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་ཞིང་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་

བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱུང་སྟེ། འཁོར་མང་པོ་རྣམས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་འདི་སྟོན་ཏོ། །ངས་དེའི་ཚེ་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་སངས་རྒྱས་དེ་འཁོར་མང་པོ་རྣམས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་ནོ་ཞེས་ཐོས་སོ། །ངས་དེ་ཐོས་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བར་གྱུར་ཏེ་

མཆོད་པ་ཞིག་དབུལ་བར་བསམས་པ་ལས་དབུལ་ཏེ་ཅི་ཡང་མི་བདོག་གོད །ལུས་བཅོང་བར་བྱས་པ་ལས་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཆུང་བས་མདུམ་མོ། །ཕྱིར་ཁྱིམ་དུ་སོང་བ་ལས་ལམ་དུ་མི་ཅིག་དང་ཕྲད་ནས། འདི་སྐད་དུ་བདག་ལུས་འདི་བཙོང་ན་ཁྱོད་མི་ཉོའམ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེས་

སྨྲས་པ་བདག་ལ་ལས་ཤིག་ཡོད་དེ་སུས་ཀྱང་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །ཁྱོད་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ནུས་ན་བདག་གིས་ཉོ་བར་བྱའོ། །ངས་དྲིས་པ་ལས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་ན་སུས་ཀྱང་བྱེད་མི་ནུས་དེས་སྨྲས་པ། བདག་ལ་ནད་མ་རུངས་པ་ཞིག་ཡོད་དེ་སྨན་པ་མཁས་པ་དག་གིས་དཔྱད་བྱས་ན་ཉིན་རེ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 14a

ཞིང་མིའི་ཤ་སྲང་གསུམ་ཟོས་ན་ཕན་ཞེས་ཟེར་རོ། །གལ་ཏེ་ལུས་ཀྱི་ཤ་ཉིན་རེ་ཞིང་སྲང་གསུམ་གཅོད་ཅིང་ཁོ་བོ་ལ་སྦྱིན་ཕོད་ན་ཁྱོད་ལ་གསེར་གྱི་དོང་ཙེ་ལྔ་སྦྱིན་ནོ། །ངས་དེའི་ཚེ་དེ་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་ཐོས་ནས་སེམས་རབ་ཏུ་དགའ་སྟེ། ངས་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ང་ལ་དོང་ཙེ་

བྱིན་ཏེ། ཞག་བདུན་ཤོལ་ཅིག་དང་ངའི་བྱ་བ་བྱས་ནས་ཁྱོད་ཅི་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེས་སྨྲས་པ། ཞག་བདུན་ནི་མི་རུང་གི་ཡང་དག་པར་དེ་ལྟར་རུང་ན་ཞག་གཅིག་ཅིག་གནང་བར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་དེའི་ཚེ་དོང་ཙེ་བླངས་ནས་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་གང་ན་བ་དེར་སོང་སྟེ་མགོ་

བོས་ཞབས་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས་ཅི་བདོག་པ་མ་ལུས་པར་མཆོད་ཅིང་ཕུལ་ཏེ། གཟོད་སེམས་ཐག་པ་ནས་མདོ་སྡེ་འདི་མཉན་ཏོ། །ང་དེའི་ཚེ་དབང་པོ་རྟུལ་བས་མདོ་སྡེ་འདི་ཐོས་པར་གྱུར་ཀྱང་ཚིག་བཞི་པའི་ལེའུ་གཅིག་འབའ་ཞིག་ཟིན་པར་གྱུར་ཏོ། །གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་འདའ་བ་

ནི། །འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་སྟེ། །གང་གིས་རྩེ་གཅིག་སེམས་ཀྱིས་རབ་མཉན་ན། །ཚད་མེད་བདེ་བ་རྟག་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་བཟུང་ནས་ཕྱིར་ནད་པ་དེའི་ཁྱིམ་དུ་འོངས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་དེའི་ཚེ་ཉིན་རེ་ཞིང་ཤ་སྲང་གསུམ་གསུམ་བཅད་

ཀྱང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ཡིད་ལ་བྱས་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་ན་བར་མ་གྱུར་ཏོ། །ཉིན་གཅིག་ཀྱང་བར་ཆད་མ་བྱུང་བར་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་དེ་ལྟར་བྱིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ནད་པ་ནི་སོས། ངའི་ལུས་ཀྱང་སྔོན་བཞིན་དུ་རྨ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། ངས་དེའི་ཚེ་བདག་གི་ལུས་མ་

གོད་པར་མཐོང་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གི་མཐུས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ནུས་ན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འཛིན་ཏམ། ཀློག་གམ། འདོན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ངས་མདོ་སྡེ་འདི་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཁེ་ཕན་པ་ཡོད་པར་མཐོང་ནས་སྔོན་བས་ཀྱང་

སེམས་ལྷག་པར་བསྐྱེད་དེ་བདག་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཅིང་མཚན་ཡང་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་བོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་གཅིག་གི་མཐུའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་དེང་ངས་འཁོར་མང་པོའི་ནང་ན་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་

เล่ม ๕๓ · หน้า 14b

པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་མཐའ་ཡས་པ་དང་ལྡན་ནོ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པའི་སྙིང་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གང་འཛིན་པ་

དེས་ཟག་པ་ངན་པ་སྤོང་ཞིང་ཆོད་པར་འགྱུར་རོ། །ངན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བལ་གླང་ངན་པ་དང་། རྟ་ངན་པ་དང་། བ་ལང་ངན་པ་དང་། ཁྱི་དང་། སྦྲུལ་གདུག་པ་ངན་པ་གནས་པའི་གནས་དང་། ཚེར་མ་ངན་པའི་ས་དང་། གད་པ་དང་། གཡང་ས་དང་། ཉམ་ང་བ་དང་། ཤྭ་དང་དབའ་གློང་

དང་། མི་ངན་པ་དང་། ཡུལ་ངན་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་ངན་པ་དང་། ཁྱིམ་ངན་པ་དང་། བཤེས་གཉེན་ངན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་དེ་དག་གིས་གལ་ཏེ་ཟག་པའི་རྒྱུ་བྱེད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་སྤོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་མི་བྱེད་ན་མི་སྤོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཟག་པ་སྐྱེད་ན་སྤོང་བར་

བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་མི་སྐྱེད་ན་མི་སྤོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཆོས་སྡིག་པ་བྱེད་ན་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་དགེ་བ་བྱེད་ན་མི་སྤོང་ངོ་། །ཅི་ལྟར་སྤོང་བར་བྱེད་ཅེ་ན། མཚོན་ཆ་མི་ཐོགས་པར་རྟག་ཏུ་དབེན་པའི་བློའི་ཐབས་ཀྱིས་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་དབེན་པའི་བློས་སྤོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་

བ་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྡིག་པའི་ཆོས་སྤོང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བདག་གི་ལུས་ལ་ནད་ལྟ་བུ་དང་། རྨ་ལྟ་བུ་དང་། སྐྲངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། དགྲ་ལྟ་བུ་དང་། ལུས་ལ་མདས་གཟེར་བ་ལྟ་བུར་རྟོགས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་དགེ་བ་དང་སྡིག་པ་ཐམས་

ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པར་རྟོགས་སོ། །ལུས་འདི་ནི་འདི་ལྟར་མི་གཙང་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གསོ་ཞིང་རིམ་གྲོ་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལུས་ལ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་གྱི་འཁོར་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །རྟག་པ་

དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་གྱི། མི་རྟག་པ་དང་། མི་བདེ་བ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཕྱིར་གྱི། སྲིད་པའི་ལམ་གྱི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་གཅིག་གི་ཕྱིར་གྱི། ཐེག་པ་གསུམ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 15a

གྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུའི་སྐུ་དམ་པའི་ཕྱིར་གྱི་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་ལུས་ཀྱི་བར་གྱི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་རྒྱལ་པོའི་ཕྱིར་གྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །

རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ལུས་རྟག་ཏུ་བསྲུང་བར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ལུས་མ་བསྲུངས་ན་སྲོག་འཚོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྲོག་མི་འཚོ་ན་མདོ་སྡེ་འདི་ཡི་གེར་འདྲི་ཞིང་འཛིན་པའམ། ཀློག་པའམ། འདོན་པའམ། གཞན་ལ་རྒྱས་

པར་སྟོན་པའམ། དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་མི་ནུས་ཏེ་དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་ཤིན་ཏུ་བསྲུང་བར་བྱའོ། །དོན་དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཟག་པ་ངན་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ཆུ་རྒལ་བས་ནི་གྲུ་དང་གཟིངས་ཤིན་ཏུ་བསྲུང་ངོ་། །འདྲོན་པོ་ལམ་

དུ་ཞུགས་པ་ནི་རྟ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་སྐྱོང་ངོ་། །ཞིང་པས་ནི་ལུད་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་བསྲུང་ངོ་། །དུག་ལ་ཕན་པར་འདོད་པས་ནི་སྦྲུལ་གདུག་པ་ཤིན་ཏུ་བསྲུང་ངོ་། །རྫས་མང་པོ་བདོག་པས་རིགས་ངན་གདོལ་པ་བསྲུང་ངོ་། །དགྲ་ལ་རྒོལ་བས་ནི་མི་རྩལ་ཡོད་པ་བསྲུང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་

གྲང་བས་མེ་བསྲུང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་མཛེ་ཅན་དག་སྨན་གདུག་པ་ཚོལ་བ་བཞིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ལུས་འདི་ལ་མི་གཙང་བ་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཡོངས་སུ་གང་བར་མཐོང་ཡང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་གཟུངས་སུ་འཛིན་པར་བྱ་བའི་

ཕྱིར་འོན་ཀྱང་སྲུང་ཞིང་རིམ་གྲོ་བྱེད་དེ་བྲེལ་ཞིང་ཕོངས་པར་མི་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བལ་གླང་མ་རུངས་པ་དང་བཤེས་གཉེན་མ་རུངས་པ་ལ་སོགས་པ་བརྟགས་ན་གཉིས་སུ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་ཀྱང་ལུས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་

དཔའ་ཆེན་པོས་བལ་གླང་མ་རུངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་འཇིགས་སྐྲག་པའི་སེམས་མེད་དོ། །སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་སྐྲག་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བལ་གླང་མ་རུངས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལུས་འབའ་ཞིག་འཇིག་ནུས་ཏེ་སེམས་འཇིག་མི་ནུས་སོ། །གྲོགས་

เล่ม ๕๓ · หน้า 15b

པོ་ངན་པས་ནི་གཉིས་ཀ་འཇིག་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བལ་གླང་ངན་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལུས་གཅིག་པུ་འཇིག་ནུས་ཀྱི་གྲོགས་པོ་ངན་པས་ནི་དགེ་བའི་ལུས་ཚད་མེད་པ་དང་། དགེ་བའི་སེམས་ཚད་མེད་པ་ཡང་འཇིག་གོ། །བལ་གླང་ངན་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་མི་གཙང་བའི་ལུས་

འབའ་ཞིག་འཇིག་ནུས་ཀྱི་གྲོགས་པོ་ངན་པས་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུས་དང་རྣམ་པར་དག་པའི་སེམས་འཇིག་ནུས་སོ། །བལ་གླང་ངན་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཤའི་ལུས་འབའ་ཞིག་འཇིག་ནུས་ཀྱི་གྲོགས་པོ་ངན་པས་ནི་ཆོས་ཀྱི་ལུས་འཇིག་ནུས་སོ། །བལ་གླང་མ་རུངས་པས་

བསད་ན་ངན་སོང་གསུམ་དུ་མི་འགྲོ་སྟེ་གྲོགས་པོ་ངན་པས་བསད་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ངན་སོང་གསུམ་དུ་འགྲོའོ། །བལ་གླང་ངན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཁོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། གྲོགས་པོ་ངན་པས་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཁོན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གྲོགས་པོ་

ངན་པ་དག་རིང་དུ་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཟག་པ་ནི་བུས་པ་མ་རབས་དག་མི་སྤོང་བས་ཟག་པ་སྐྱེའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྤོང་བས་ཟག་པ་མི་སྐྱེའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་ཟག་པ་མེད་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་དེ་བས་ན་

ཟག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཟག་པ་དང་ཉེ་བ་གང་ཞེ་ན། བུས་པ་མ་རབས་ཐམས་ཅད་ནི་ལུས་དང་སེམས་བདེ་བ་འདོད་པའི་ཕྱིར་གོས་དང་ཟས་དང་མལ་ཆ་དང་། ནད་ཀྱི་རྐྱེན་སྨན་ལ་སོགས་པ་ལེན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྫས་ཚོལ་ཞིང་སྡིག་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཀྱང་ཉེས་པར་མི་ཤེས་པས་ངན་སོང་

གསུམ་དུ་འཁོར་ཏེ་དེ་བས་ན་ཟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་ལྟ་བུའི་ཉེས་པ་མཐོང་བས་རྣམ་པར་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་གོས་འདོད་ན་ཡང་ལེན་མོད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱིར་རོ། །ང་རྒྱལ་དང་དྲེགས་པ་མི་སྐྱེད་པར་

རྟག་ཏུ་དམའ་བའི་སེམས་དང་། རྒྱན་དང་། བཟང་པོ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་གྱི་ངོ་ཚ་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། གྲང་བ་དང་། རླུང་དང་། ཆར་པ་དྲག་པོ་དང་། མཆུ་སྨྱུང་དང་། སྦྲང་བུ་དང་། གདུག་པ་དག་གིས་ཟོས་སུ་དོགས་པས་སྐྱབས་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཆའ་བ་དང་། ཟ་བ་ལེན་ཀྱང་

เล่ม ๕๓ · หน้า 16a

ཆགས་པའི་སེམས་མེད་ལ་ལུས་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི། རྟག་ཏུ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཉམ་ཚག་གི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །ང་རྒྱལ་དང་དྲེགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི། ལུས་དང་སྟོབས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཁོན་པ་དང་དགྲའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་གྱི། བཀྲེས་པའི་རྨ་གསོ་

བའི་ཕྱིར་རོ། །རོ་དམ་པ་རྙེད་ཀྱང་དེ་ལ་ཆགས་པའི་སེམས་མེད་དོ། །གནས་ཁང་དག་ལེན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཆགས་པ་དང་དྲེགས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་གནས་པར་མི་བྱེད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གནས་སུ་བྱ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རླུང་དང་ཆར་དྲག་པོའི་

གནས་ཀྱི་ཕྱིར་གནས་ཁང་ལེན་ཏོ། །ནད་ཀྱི་རྐྱེན་སྨན་ཚོལ་བ་ལ་ཡང་ཆགས་པའི་སེམས་མེད་དེ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་གྱི་སྲོག་འཚོ་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཚོ་བ་རྟག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ཤུ་བའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ཕྱེ་དང་མར་གྱིས་བསྐུས་ཏེ། གོས་ཀྱིས་དཀྲིས་ཤིང་

རྣག་དང་ཁྲག་བྱུང་བ་ལ་ཤུ་བ་སོས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་སྨན་གྱིས་བྱུགས་ཏེ། རླུང་བཙའ་བའི་ཕྱིར་ཁང་པ་ཟབ་མོར་འདུག་པ་དང་འདྲ་བར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་ལུས་ལ་རྨ་ལྟ་བུར་རྟོག་ཅིང་གོས་ཀྱིས་གཡོགས་པ་དང་། བུ་ག་དགུ་ནས་རྣག་ཟག་པའི་ཕྱིར་ཟས་ཚོལ་བ་དང་།

རླུང་དང་ཆར་དྲག་པོའི་སྐྱབས་ཀྱི་ཕྱིར་གནས་ཁང་ལེན་པ་དང་། དུག་རྣམ་པ་བཞིའི་ཕྱིར་སྨན་ཚོལ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོ་བྱད་རྣམ་པ་བཞི་ལེན་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། འཚོ་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་

པོས་འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་བདག་གིས་ཡོ་བྱད་རྣམ་པ་བཞི་འདི་མ་བླངས་ན། ལུས་མེད་ཅིང་མི་བརྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མི་བརྟན་པར་གྱུར་ན་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་པར་གྱུར་ན་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །

གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་ན་དགེ་བའི་ཆོས་ཚད་མེད་པ་བསྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་སྡུག་བསྔལ་ལ་བཟོད་མི་ནུས་ན་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ལ་ཞེ་སྡང་གི་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བདེ་བ་མྱོང་བ་ལ་ཆགས་པའི་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་བདེ་བ་ཚོལ་བ་ལས་མ་རྙེད་ན་མ་རིག་པ་སྐྱེ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 16b

བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་བུས་པ་མ་རབས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་ཡོ་བྱད་རྣམ་པ་བཞི་ལས་ཟག་པ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་རབ་ཏུ་རྟོག་ཅིང་རྟོགས་པས་ཟག་པ་མི་སྐྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལའང་ཟག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ན། ཅི་སྟེ་དེ་བཞིན་

གཤེགས་པ་ལ་ཟག་པ་མངའ་བའོ་ཞེས་བྱ། དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནི་ཟག་པ་མི་མངའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་བུས་པ་མ་རབས་ཐམས་ཅད་ནི་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྲུང་ཡང་མི་དགེ་བའི་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྐྱེའོ། །དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་

ཡོངས་སུ་བཅད་དེ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་གནས་སུ་སྐྱེས་ཀྱང་ཕྱིར་ངན་སོང་གསུམ་དུ་ལྟུང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མི་ཞིག་རྒྱ་མཚོ་རྒལ་བ་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་དུ་ཕྱིན་དུ་ཉེ་བ་ལས་ཆུར་ནུབ་སྟེ་ཤིའོ། །བུས་པ་མ་རབས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སྲིད་པ་གསུམ་

ཟད་དུ་ཉེ་བ་ལས་ཕྱིར་ཡང་ངན་སོང་གསུམ་དུ་ལྟུང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་བའི་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དྲུག་གོ། །བུས་པ་མ་རབས་དགེ་བའི་སེམས་ནི་ཞན་གྱི་མི་དགེ་བ་ནི་རབ་ཏུ་འབར་རོ། །དགེ་བའི་

སེམས་ཞན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་སེམས་སྲབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་སེམས་སྲབ་པས་ཟག་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་བར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་ཡོངས་སུ་དག་པས་རྟོག་པ་གསུམ་གྱི་སྐྱོན་མཐོང་ངོ་། །རྟོག་པ་གསུམ་པོ་

འདི་ནི་སྐྱོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་བཅས་པས་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་དགྲ་ཡིན་པར་རྟོགས་སོ། །རྟོག་པ་གསུམ་པོ་འདིའི་རྒྱུ་འདིའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་མ་རབས་ཚད་མེད་པ་སྙེད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་བར་བྱེད་ཅིང་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་པའི་བར་དུ་ལོག་

པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མེད་ཀྱི། ཡོངས་སུ་དག་པ་འབའ་ཞིག་ཡོད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཏན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལྟ་ལ་རྟག་པའང་མེད་

เล่ม ๕๓ · หน้า 17a

བདེ་བ་ཡང་མེད། བདག་ཀྱང་མེད། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡང་མེད་དེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སེམས་ཀྱིས་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲའོ། །ཡང་དག་པར་ན་ཐེག་པ་གསུམ་ཡང་མེད་དེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཐེག་པ་གསུམ་ཡོད་

དོ་ཞེས་སྨྲའོ། །བདེན་པའི་ལམ་གཅིག་པུ་ནི་ཡང་དག་པར་བདེན་པ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་བདེན་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་སྨྲའི། མི་དགེ་བའི་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་ནི་རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྨད་པ་ཡིན་ནོ། །མི་དགེ་བའི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་

གསུམ་པོ་འདི་ནི་རྟག་ཏུ་བདག་དང་། གཞན་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་འཚེའོ། །རྟོག་པ་གསུམ་པོ་འདི་ཡོད་པས་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་ཕྱི་བཞིན་དུ་འབྲང་བར་གྱུར་ཏོ། །རྟོག་པ་གསུམ་པོ་འདི་ཉིད་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་འཁོར་བ་མཐའ་ཡས་པ་སྙེད་ཀྱི་

མཚམས་སྦྱོར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་འདི་ལྟར་རྟོག་པ་གསུམ་ལ་རྟག་ཏུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཞིག་གིས་འདོད་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེས་ན་ཅང་མི་སྨྲ་བར་མི་ལེན་ཏོ། །དཔེར་ན་མི་རབ་ཏུ་བཟང་ཞིང་གཙང་སྦྲ་ཆེ་བ་ནི་ལུད་

དང་། མི་གཙང་བ་ཐམས་ཅད་མི་ལེན་ཏོ། །མེ་མུར་རབ་ཏུ་འབར་བ་ལ་ནི་སུ་ཡང་ལག་གིས་མི་ལེན་ཏོ། །བྲམ་ཟེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་བ་ལང་གི་ཤ་དང་མི་འབགས་སོ། །ཇི་ལྟར་འགྲངས་པ་དག་ནི་ཟས་ངན་པ་མི་ཆུད་དོ། །ཇི་ལྟར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ནི་གདོལ་པའི་

རིགས་ངན་ཐམས་ཅད་དང་སྟན་གཅིག་ལ་མི་འདུག་པ་དང་འདྲ་བར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྟོག་པ་གསུམ་མི་ལེན་ཅིང་མྱོང་བར་མི་བྱེད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བདག་ལ་

བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཡིན་པར་ཤེས་ན་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་མི་དགེ་བའི་ཆོས་འདི་དག་སྤྱོད་པར་བྱ་གལ་ཏེ་མི་དགེ་བའི་རྟོག་པ་དེ་དག་སྤྱོད་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དུ་མི་རུང་ངོ་། །བདག་ལ་བདག་གིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཡིན་ནོ་ཞེས་མ་བྱས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱིས་ཚུལ་འདི་

เล่ม ๕๓ · หน้า 17b

བལྟས་ནས་བདག་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །བདག་གིས་ད་གལ་ཏེ་མི་དགེ་བའི་རྟོག་པ་དེ་ལྟ་བུ་བསྐྱེད་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསླུ་བར་འགྱུར་རོ། །བདག་སྔོན་ཡང་བསླུས་པས་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་པའི་བར་དུ་འཁོར་བར་འཁོར་ཏེ། ངན་སོང་གསུམ་དུ་ལྟུང་བར་

གྱུར་ཏོ། །བདག་གིས་གལ་ཏེ་མི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་བདག་དད་པས་བྱིན་པ་བླངས་ན་ལྷ་དང་། མི་དང་། དྲང་སྲོང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབང་བྱས་ཤིང་སྨད་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་གིས་གལ་ཏེ་མི་དགེ་བའི་རྟོག་པས་སྦྱིན་བདག་དད་པས་བྱིན་པ་

བླངས་སམ་གལ་ཏེ་སྦྱིན་བདག་གི་འབྲས་བུ་ཆུང་བར་གྱུར་ཏམ། འབྲས་བུའི་དོན་མེད་པར་གྱུར་ཏམ། བདག་གིས་གལ་ཏེ་མི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་བདག་གིས་བྱིན་པ་བླངས་ན་སྦྱིན་བདག་དད་པའི་དགྲར་འགྱུར་རོ། །སྦྱིན་བདག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བདག་ལ་བུ་གཅིག་པ་བཞིན་དུ་འདུ་

ཤེས་བསྐྱེད་ན་བདག་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་སླུ་ཞིང་དགྲར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྦྱིན་བདག་གིས་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་པའམ། འབྲས་བུ་ཆུང་བར་གྱུར་ན་རྟག་ཏུ་བདག་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་བརྗོད་པའང་མི་རུང་ངོ་། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་མི་དགེ་བ་སྐྱེད་པའི་མི་རིགས་སོ། །

གལ་ཏེ་མི་དགེ་བ་སྐྱེད་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་མི་བྱའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་ཏུ་ལྡན་པའོ། །གལ་ཏེ་མི་ལྡན་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་མི་བྱའོ། །བདག་ཕ་མ་དང་། ཕུ་ནུ་དང་། ཆུང་མ་དང་། བུ་དང་། གཉེན་བཤེས་ཐམས་ཅད་བཏང་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ལམ་བསྒོམ་པ་

འདི་དགེ་བའི་རྟོག་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པའི་དུས་ལ་བབ་ཀྱི་མི་དགེ་བའི་རྟོག་པ་བསྒོམ་པའི་དུས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་མི་ལ་ལ་ཞིག་རྒྱ་མཚོར་ཞུགས་ཏེ་རིན་པོ་ཆེ་ཚོལ་བ་ལས་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་དག་པ་ནི་མི་ལེན་པར་ཆུ་ཤེལ་ལེན་པ་དང་མཚུངས་སོ། །གཞན་ཡང་ལ་ལ་

ཞིག་རོལ་མོ་དམ་པ་སྤོང་ཞིང་ལུད་དང་མི་གཙང་བའི་གནས་སུ་རྩེ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་རིན་པོ་ཆེའི་བུ་མོ་བོར་ཏེ་བྲན་མོ་དང་ཉལ་བ་དང་ཇི་ལྟར་གསེར་གྱི་སྣོད་སྤངས་ཏེ་ཁམ་ཕོར་སྤྱོད་པ་དང་། ཇི་ལྟར་བདུད་རྩི་སྤོང་ཞིང་དུག་འཐུང་བ་དང་། ཇི་ལྟར་མཛའ་ཞིང་ཉེ་བའི་སྨན་པ་མཁས་པ་སྤངས་ཏེ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 18a

དགྲ་དང་ཁོན་དུ་གྱུར་པའི་སྨན་པ་མ་རུངས་པ་ལས་སྨན་ལེན་ཅིང་འཐུངས་པ་དང་མཚུངས་ཏེ། བདག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་སྟོན་པ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རོ་བདུད་རྩི་དང་འདྲ་བ་སྤངས་ཤིང་བདུད་ཀྱི་མི་དགེ་བའི་རྟོག་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འཐུང་བ་དང་འདྲའོ། །

མིའི་ལུས་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་བ་མེ་ཏོག་ཨུ་དུམ་བ་ར་དང་འདྲ་བ་ནི་བདག་གིས་ད་ཐོབ་པར་འགྱུར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ཕྲད་དཀའ་བ་མེ་ཏོག་ཨུ་དུམ་བ་ར་དང་འདྲ་བ་ནི་ད་བདག་གིས་ཕྲད་པར་གྱུར། རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པར་དཀའ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་རུ་སྦལ་ལོང་བ་

གཉའ་ཤིང་གི་བུ་ག་དང་ཕྲད་པ་དང་འདྲ་བ་ནི་བདག་གིས་ད་ཐོས་པར་གྱུར་ཏེ། མིའི་ཚེ་མི་སྡོད་པ་ནི་རི་གཟར་བོའི་ཤྭ་བས་མགྱོགས་ཏེ། དེང་ཡོད་ཀྱང་སང་ཡོད་པར་མི་མངོན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ཕྱལ་པར་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་གནས། ལང་ཚོ་བ་ཡང་མི་སྡོད་པ་ནི་རྟ་རྒྱུག་པ་བས་ཀྱང་མགྱོགས་

ན་ཅི་སྟེ་དེ་ལ་བསྙེམས་ཤིང་ང་རྒྱལ་དང་དྲེགས་པ་བསྐྱེད་ཇི་ལྟར་ཡི་དགས་མ་རུངས་པ་མི་ལ་སྐབས་ཚོལ་བ་ལྟར་ཆེན་པོ་བཞིའི་ཡི་དགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། རྟག་ཏུ་བདག་ལ་ཉེས་པའི་སྐབས་ཚོལ་ན་ཅི་སྟེ་མི་དགེ་བའི་རྟོག་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ། དཔེར་ན་ཁང་པ་རུལ་པ་རྡིབ་ཏུ་ཉེ་བ་དང་འདྲ་

བར་བདག་གི་ཚེ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་དགེ་བ་བསྐྱེད། བདག་ནི་དགེ་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དགེ་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་རྟོག་པ་ལ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདག་གིས་ད་མི་དགེ་བའི་རྟོག་པ་བསྐྱེད་ན་དགེ་སྦྱོང་ཞེས་ཇི་སྐད་གདགས། བདག་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱུང་

བ་ནི་དགེ་བའི་ལམ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདག་གིས་ད་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་ན་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ། བདག་ནི་བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའོ། །བདག་གིས་མི་ཚངས་པ་མི་དགེ་བའི་རྟོག་པ་སྤྱོད་ན། ཇི་ལྟར་བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ། བདག་

ནི་རྒྱལ་རིགས་ཆེན་པོ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། རྒྱལ་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགྲ་ཐུལ་པ་ཡིན་ན། བདག་ད་མི་དགེ་བའི་དགྲ་མི་ཐུལ་ན། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་རིགས་ཞེས་བྱ། བདག་ནི་དགེ་སློང་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་ན་བདག་དེང་མི་དགེ་བའི་རྟོག་

เล่ม ๕๓ · หน้า 18b

པ་ཉོན་མོངས་པ་མ་བཅོམ་ན་ཇི་ལྟར་དགེ་སློང་ཞེས་གདགས། འཇིག་རྟེན་ན་རྣམ་པ་འདི་དྲུག་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲད་པར་དཀའ་སྟེ་བདག་གིས་ད་ཕྲད་པར་གྱུར་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་དགེ་བའི་རྟོག་པ་སེམས་ལ་གནས་པར་བྱ། རྣམ་པ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་ཕྲད་

པར་དཀའ་བ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པར་དཀའ་བ་དང་། འཇིགས་པའི་སེམས་སྐྱེ་བར་དཀའ་བ་དང་ཡུལ་གྱི་དབུས་སུ་སྐྱེ་བར་དཀའ་བ་དང་། མིའི་ལུས་ཐོབ་པར་དཀའ་བ་དང་། དབང་པོ་རྣམས་དང་ལྡན་པར་དཀའ་བའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་དྲུག་ཐོབ་པར་དཀའ་བ་ནི་

ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་མི་དགེ་བའི་རྟོག་པ་བསྐྱེད་པའི་མི་རིགས་སོ་སྙམ་སེམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ཚེ་འདི་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་རྟག་ཏུ་མི་དགེ་བའི་སེམས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་སུ་རབ་ཏུ་རྟོག་གོ་བུས་པ་མ་རབས་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་

ལྟ་བུའི་མི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྐྱོན་མི་མཐོང་བས་རྟོག་པ་གསུམ་ལེན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མཐོང་ནས་མི་ལེན། མི་ཆགས་ཡོངས་སུ་གཏོང་ཞིང་མི་སྲུང་ལ། འཕགས་པའི་ལམ་བརྒྱད་ལ་བརྟེན་ཏེ། སྐྲོད་པ་དང་ཡོངས་

སུ་གཅོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཟག་པ་མི་ལེན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཟག་པ་ཡོད་ཅེས་སྨྲ། དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བུས་པ་མ་རབས་ནི་གལ་ཏེ་ལུས་དང་སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་

གྱིས་གདུངས་ན་མི་དགེ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེའོ། །གལ་ཏེ་ལུས་ནའམ། སེམས་ན་ན་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་མི་དགེ་བའི་ལས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་དོ། །མི་དགེ་བ་བྱས་པས་ངན་སོང་གསུམ་དུ་འཁོར་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་རྫོགས་པར་མྱོང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།

བུས་པ་མ་རབས་ནི་དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེས་ཏེ་དེ་ནི་དྲན་པའི་ཟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་རྟག་ཏུ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་སྔོན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་བར་དུ་ལུས་དང་སེམས་འདིའི་དབང་གིས་མི་དགེ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱས་

เล่ม ๕๓ · หน้า 19a

སོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་འཁོར་བར་རབ་ཏུ་འཁོར་ཏེ། ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་རྫོགས་པར་མྱོང་ཞིང་བདག་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ལས་ཐག་རིང་དུ་བྱས་སོ་སྙམ་བསམས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་བདག་གིས་ལུས་དང་

སེམས་ལ་རབ་ཏུ་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དེ། མི་དགེ་བ་མང་པོ་ཡོངས་སུ་སྤོང་ཞིང་དགེ་བའི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གིས་སྦྲུལ་གདུག་པ་བཞི་སྣོད་གཅིག་གི་ནང་དུ་བཅུག་ནས་མི་ཞིག་བསྲུང་ཞིང་བསྙོད་པ་དང་། བསྙལ་བ་དང་། བསླང་

བ་དང་། བཀྲུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱེད་དུ་བཅུག་གོ། །གལ་ཏེ་སྦྲུལ་དེ་ལས་གཅིག་ཁྲོས་པར་གྱུར་ན་ངས་ཁྲིམས་བཞིན་དུ་མི་མང་པོ་འདུས་པའི་ནང་དུ་གསད་དོ་ཞེས་བསྒོའོ། །དེ་ནས་མི་དེས་རྒྱལ་པོས་བསྒོ་བ་ཐོས་ནས་ཤིན་ཏུ་སྐྲག་པའི་སེམས་སྐྱེས་ཏེ་སྦྲུལ་གྱི་སྣོད་བོར་ནས་

བྲོས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་རིགས་ངན་གདོལ་པ་རལ་གྲི་ཐོགས་པ་ལྔ་ཕྱི་བཞིན་དུ་སྙེགས་སུ་བཀྱེའོ། །མི་དེས་ཕྱིར་བལྟས་པ་དང་། ཕྱི་ནས་མི་ལྔ་འོང་བ་མཐོང་ནས་དེ་བས་ཀྱང་མྱུར་བར་སོང་ངོ་། །དེ་ནས་མི་ལྔས་ལོག་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ཐོགས་པའི་རལ་གྲི་སྦས་ནས་མི་གཅིག་

ཉེ་ཞིང་མཛའ་བ་ལྟར་སྒྱུས་ཉེ་བར་བསྙེན་ཏེ། དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་ཁྱོད་ཕྱིར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་སོ། །མི་དེས་ཡིད་མ་ཆེས་ནས་གབ་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་ཏུ་སོང་ངོ་། །གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཞུགས་ནས་ཁང་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བལྟས་ན་མི་གཅིག་ཀྱང་མི་སྣང་ལ། རྫ་མ་དང་སྣོད་དག་གི་

ནང་དུ་བལྟས་ན་ཐམས་ཅད་སྟོང་སྟེ་ཅི་ཡང་མེད་པར་མཐོང་ངོ་། །དེས་མི་ཡང་མ་མཐོང་། རྫས་ཀྱང་མ་རྙེད་ནས་ས་ལ་འདུག་པ་དང་། ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལས་ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ་གྲོང་ཁྱེར་སྟོང་པ་འདི་ན་མི་གཅིག་ཀྱང་མི་གནས་ལ། དོ་ནུབ་དགྲ་མ་རུངས་པ་དྲུག་འོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་

ཁྱོད་དེ་དང་ཕྲད་ན་སྲོག་གསོན་པོར་མི་འགྱུར་ན་ཁྱོད་ཅི་སྟེ་ལེ་ལོ་བྱེད་ཅེས་པའི་སྒྲ་གྲགས་སོ། །དེ་ནས་མི་དེ་དེ་བས་ཀྱང་འཇིགས་སྐྲག་ནས་ཡང་དེ་ནས་བྱུང་སྟེ་སོང་བ་ལས་ལམ་དུ་ཆུ་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་ཕྲད་དོ། །ཆུ་དེ་ཤིན་ཏུ་དྲག་སྟེ་གྲུ་དང་གཟིངས་མེད་མོད་ཀྱི། འཇིགས་སྐྲག་པའི་ཕྱིར་

เล่ม ๕๓ · หน้า 19b

རྩྭ་དང་ཤིང་མང་པོ་བསྡུས་ནས་གཟིངས་བཅས་སོ། །ཡང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གལ་ཏེ་འདིར་འདུག་ན་སྦྲུལ་གདུག་པ་དང་། རིགས་ངན་གདོལ་པ་ལྔ་དང་། སྒྱུས་ཉེ་བ་གཅིག་དང་། དགྲ་མ་རུངས་པ་དྲུག་གི་གནོད་པས་འཚེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཆུ་འདི་ལ་རྒལ་ན་ཡང་གཟིངས་བརྟན་དུ་མི་

རུང་སྟེ། ཆུར་ནུབ་ཅིང་ཤི་བར་འགྱུར་རོ། །ཆུར་ནུབ་སྟེ་ཤི་ན་ཡང་བླའི་སྦྲུལ་དང་དགྲས་གཙེ་བར་མི་བྱའོ་སྙམ་བསམས་ནས་དེ་ནས་རྩྭའི་གཟིངས་ཕུལ་ཏེ་ཆུའི་ནང་དུ་བཅུག་ནས་དེའི་སྟེང་དུ་ལུས་འདུག་སྟེ་ལག་པས་ནི་བྲུས་རྐང་པས་ནི་འཕྲས་ནས་ཆུ་ཡང་ཆོད་དེ། ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་དུ་

བདེ་བར་ཕྱིན་ནས་སེམས་དང་ཡིད་བདེ་བར་གྱུར་ཏེ། འཇིགས་པ་དང་སྐྲག་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་འདི་ཐོས་ནས་གཟུངས་སུ་འཛིན་པ་ཡང་ལུས་ལ་ནི་སྣོད་དང་འདྲ་བར་རྟོག །ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་

དང་རླུང་ལ་ནི་སྦྲུལ་གདུག་པ་བཞི་ལྟ་བུར་རྟོག་སྟེ། ལྟ་བའི་གདུག་པ་དང་། རེག་པའི་གདུག་པ་དང་། དབུགས་ཀྱི་གདུག་པ་དང་། ཟོས་པའི་གདུག་པ་ལྟ་བུར་རྟོག་གོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གདུག་པ་དེ་བཞི་དང་ཕྲད་ན་ཚེའི་དུས་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ཆེན་

པོ་བཞི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། མཐོང་བས་མི་དགེ་བ་བྱེད་པ་དང་། རེག་པས་མི་དགེ་བ་བྱེད་པ་དང་། འདྲིས་པས་མི་དགེ་བ་བྱེད་པ་དང་། ཟོས་པས་མི་དགེ་བ་བྱེད་དེ། དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྲུལ་གདུག་པ་བཞི་རྟོག་པ་ལས་རིགས་བཞི་ཡོད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་རིགས་དང་། བྲམ་ཟེའི་རིགས་དང་། རྗེའུ་རིགས་དང་། གདོལ་རིགས་སོ། །ཆེན་པོ་བཞིའི་སྦྲུལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དོ། །འདི་ལྟ་

སྟེ་སྲ་བའི་རང་བཞིན་དང་། གཤེར་བའི་རང་བཞིན་དང་། དྲོ་བའི་རང་བཞིན་དང་། གཡོ་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཆེན་པོ་བཞི་དང་། སྦྲུལ་གདུག་པ་བཞི་རང་བཞིན་གྱིས་འདྲ་བར་རྟོག་གོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་

เล่ม ๕๓ · หน้า 20a

ཆེན་པོ་བཞི་ལ་སྦྲུལ་གདུག་པ་བཞི་ལྟ་བུར་རྟོག་གོ། །ཇི་ལྟར་རྟོག་ཅེ་ན། སྦྲུལ་གདུག་པ་བཞི་ནི་རྟག་ཏུ་མི་ལ་སྐབས་ཚོལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ནམ་ཞིག་མཐོང་བར་འགྱུར། ནམ་ཞིག་རེག་པར་འགྱུར། ནམ་ཞིག་དབུགས་ཀྱིས་རྔུབ་པར་འགྱུར། ནམ་ཞིག་བཟའ་བར་

འགྱུར་སྙམ་སེམས་སོ། །ཆེན་པོ་བཞིའི་སྦྲུལ་གདུག་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཉེས་པའི་སྐྱོན་ཚོལ་ལོ། །གལ་ཏེ་སྦྲུལ་གདུག་པ་བཞིས་གསད་ན་ནམ་དུ་ཡང་ངན་སོང་གསུམ་དུ་མི་འགྲོའོ། །གལ་ཏེ་ཆེན་པོ་བཞིས་བསད་པར་གྱུར་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ངན་སོང་

གསུམ་དུ་འགྲོ་བར་ངེས་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། །སྦྲུལ་གདུག་པ་བཞི་ནི་ལེགས་པར་གསོས་ཀྱང་ཕྱིར་མི་ལ་གསོད་པར་སེམས་སོ། །ཆེན་པོ་བཞི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། རྟག་ཏུ་གསོ་ཞིང་རིམ་གྲོ་བྱས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད་དུ་བཅུག་གོ། །སྦྲུལ་གདུག་པ་བཞི་ལས་གལ་ཏེ་

གཅིག་ཁྲོས་ན་མི་ལ་གསོད་པར་ནུས་སོ། །ཆེན་པོ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཆེན་པོ་གཅིག་གི་ཤས་མ་མཉམ་ན་ཡང་མི་ལ་གསོད་པར་ནུས་སོ། །སྦྲུལ་གདུག་པ་བཞི་ནི་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་ཀྱང་བཞི་པོའི་སེམས་སོ་སོའོ། །ཆེན་པོ་བཞིའི་སྦྲུལ་གདུག་པ་

ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་གནས་ཀྱང་རང་བཞིན་སོ་སོའོ། །སྦྲུལ་གདུག་པ་དེ་བཞི་ལ་བཀུར་སྟི་བྱས་ཀྱང་ཉེ་བར་བསྟེན་དཀའོ། །ཆེན་པོ་བཞིའི་སྦྲུལ་གདུག་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། བཀུར་སྟི་བྱས་ཀྱང་ཉེ་བར་བསྟེན་དཀའོ། །གལ་ཏེ་སྦྲུལ་གདུག་པ་བཞིས་ཟིན་ན་དགེ་སྦྱོང་

ངམ་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པས་རིག་སྔགས་དང་སྨན་གྱིས་གསོ་ནུས་སོ། །ཆེན་པོ་བཞིས་གསད་ན་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་རིག་སྔགས་དང་སྨན་བཟང་པོས་གསོས་ཀྱང་མི་སོས་སོ། །སྦྲུལ་ལ་རྩེ་བ་དག་ཀྱང་སྦྲུལ་གདུག་པ་བཞིའི་དྲི་མནམ་པས་ཕོག་ན་རབ་ཏུ་

སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཆེན་པོ་བཞིའི་མནམ་པ་ཚོར་ན་རབ་ཏུ་སྤོང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་ཆེན་པོ་བཞིའི་སྦྲུལ་གདུག་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇིགས་པ་བསྐྱེད་དེ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ནས་མྱུར་བར་བྲོས་ཏེ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 20b

འཕགས་པའི་ལམ་བརྒྱད་ལ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་སྙམ་སེམས་སོ། །རིགས་ངན་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་དཔེའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་རིགས་ངན་ལྟ་བུར་རྟོག་ཅེ་ན། རིགས་ངན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་མཛའ་ཞིང་སྡུག་པ་དང་སོ་སོར་ཕྲལ་ཏེ། དགྲ་སྡང་

བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྲོད་དོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། འགྲོ་བ་མང་པོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་ཆགས་ཤིང་ཉེ་བར་བྱེད་དེ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ནི་བྲལ་བར་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་རིགས་ངན་ནི་རལ་གྲི་དང་ཕུབ་དང་། མདའ་གཞུ་དང་།

གོ་ཆ་དང་། མདུང་དང་། མཚོན་ཆ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བདག་ལ་བརྒྱན་ཅིང་གཞན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་དོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བརྒྱན་ནས་གཏི་མུག་ཅན་ལ་འཚེ་ཞིང་སྲིད་པ་རྣམས་སུ་ལྟུང་བར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་རིགས་

ངན་ནི་འགྲོ་བ་ཉེས་པ་བྱུང་བ་ཡོད་ན་གསོད་དོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་པ་དང་བཅས་པས་རྟག་ཏུ་གསོད་དོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་རིགས་ངན་ལྔ་ལྟ་བུར་རབ་ཏུ་རྟོགས་སོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་

ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་རིགས་ངན་ལྟ་བུར་རྟོགས་ཏེ། རིགས་ངན་ནི་བྱམས་པ་དང་བརྩེ་བའི་སེམས་མེད་དེ། དགྲ་དང་གཉེན་གཉིས་ཀ་གསོད་དོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། བྱམས་པ་དང་བརྩེ་བའི་སེམས་མེད་པས། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་གཉིས་ཀ་གསོད་དོ། །རིགས་ངན་ནི་

མི་ཐམས་ཅད་ལ་འཚེའོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཚེའོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་རིགས་ངན་ལྟ་བུར་རྟོག་གོ། །རིགས་ངན་ནི་རྟག་ཏུ་འཚེ་བའི་སེམས་དང་བཅས་སོ། །

ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་རྟག་ཏུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པས་འཚེ་བའི་སེམས་དང་བཅས་སོ། །ཇི་ལྟར་མི་རྐང་པ་མེད་པ་ལ་རལ་གྲི་དང་མཚོན་ཆ་དང་གཡོག་མེད་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་རིགས་ངན་གྱིས་གསོད་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། རྐང་

เล่ม ๕๓ · หน้า 21a

པ་མེད་ཅིང་མཚོན་ཆ་མེད་དེ་གཡོག་མེད་ན་ཕུང་པོ་ལྔས་གསོད་པར་འགྱུར་རོ། །རྐང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །རལ་གྲི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །གཡོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཏེ། དེ་གསུམ་མེད་ན་ཕུང་པོ་ལྔའི་དགྲས་འཚེ་བར་འགྱུར་རོ། །

དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་རིགས་ངན་ལྟ་བུར་རྟོག་གོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་རིགས་ངན་པས་ཀྱང་ལྷག་པར་རྟོག་གོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གང་རིགས་ངན་གྱིས་གསད་

ན་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་མི་ལྟུང་ངོ་། །ཕུང་པོ་ལྔས་བསད་ན་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་སྟེ། དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་རིགས་ངན་པས་ལྷག་པར་རྟོག་གོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་དམ་འཆའོ། །བདག་ཚེ་གཅིག་གི་

བར་དུ་རིགས་ངན་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་ཀྱང་བླའི། སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ཉེ་བར་མི་འདོད་དོ། །རིགས་ངན་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་གླེན་པ་འབའ་ཞིག་འཚེ་བར་ནུས་ཀྱི། ཕུང་པོ་ལྔའི་དགྲས་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་བུས་པ་མ་རབས་གླེན་པ་ཀུན་ལ་འཚེའོ། །

རིགས་ངན་ནི་ཉེས་པ་ཡོད་པའི་མི་འབའ་ཞིག་གསོད་ཀྱི། ཕུང་པོ་ལྔའི་དགྲས་ནི་སེམས་ཅན་ཉེས་པ་ཡོད་ཀྱང་རུང་། མེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཀུན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་ཅིང་རབ་ཏུ་འཚེའོ། །རིགས་ངན་ནི་ཞན་པ་རྒས་པ་དང་བུད་མེད་དང་བུ་ཆུང་ངུ་རྣམས་ལ་མི་འཚེའོ། །ཕུང་པོ་

ལྔའི་དགྲ་ནི་སེམས་ཅན་རྒན་ཡང་རུང་། གཞོན་ཀྱང་རུང་། བུད་མེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀུན་ལ་འཚེའོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕུང་པོ་འདི་ལ་རིགས་ངན་པས་ལྷག་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཚེ་གཅིག་གི་བར་དུ་རིགས་ངན་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་ཀྱང་

བླའི་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ཉེ་བ་དང་། བསྟེན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་ཡི་དམ་འཆའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་རིགས་ངན་ནི་ཕ་རོལ་པོ་འབའ་ཞིག་ལ་འཚེའི། བདག་ལ་མི་འཚེའོ། །ཕུང་པོ་ལྔའི་དགྲ་ནི་བདག་དང་གཞན་དང་རིགས་ངན་པ་ཡང་འཚེའོ། །

เล่ม ๕๓ · หน้า 21b

རིགས་ངན་ལ་ནི་ཚིག་འཇམ་པོ་དང་ནོར་རིན་པོ་ཆེ་བྱིན་པས་ཐར་བར་རུང་གི། །ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་གྱི། ཚིག་འཇམ་པོས་བྲིད་ཅིང་ནོར་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ཕུལ་ཡང་ཐར་བར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ངན་ནི་དུས་བཞི་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་ཏུ་གསོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་

དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་། རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས་གསོད་དོ། །རིགས་ངན་ནི་གནས་གཅིག་ཏུ་ཟད་པས་འབྱོལ་ཞིང་འབྲོས་སུ་ཡོད་དོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པས་འབྱོལ་ཞིང་འབྲོས་པའི་ས་མེད་དོ། །

རིགས་ངན་ནི་མི་ལ་གསོད་མོད་ཀྱི། བསད་ནས་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་ངོ་། །ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་བསད་ནས་ཀྱང་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་མི་འབྲལ་ལོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་འཚོའི་བར་དུ་རིགས་ངན་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་ཀྱང་བླའི་སྐད་ཅིག་ཙམ་

ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །ཤེས་རབ་ཅན་དག་ནི་ཐབས་མཁས་པས་ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །ཐབས་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་བརྒྱད་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ཚད་མེད་པ་བཞི་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་

གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ལུས་དང་སེམས་ལ་ཕུང་པོ་ལས་མི་འཚེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལུས་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ། སེམས་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ལུས་དང་སེམས་གཞིག་པར་རབ་ཏུ་དཀའོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་མི་དགེ་བའི་

ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་ནས་རབ་ཏུ་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ཏེ། འཕགས་པའི་ལམ་བརྒྱད་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་མི་དེས་སྦྲུལ་གདུག་པ་བཞི་དང་རིགས་ངན་ལྔ་ལ་འཇིགས་ནས་ཐོགས་པ་མེད་པར་ལམ་དུ་ཞུགས་ཏེ་སོང་བ་དང་འདྲའོ། །སྒྱུས་མཛའ་

བ་ལྟར་བྱེད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་འདོད་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་དགྲ་སྒྱུས་མཛའ་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་རབ་ཏུ་རྟོགས་ཏེ། གང་གིས་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ལ་ནི་ཅིས་ཀྱང་མི་ཚུགས་སོ། །གང་མི་ཤེས་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་

เล่ม ๕๓ · หน้า 22a

འཚེ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདོད་ཆགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །གང་དེའི་ཚེ་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའི་འགྲོ་བ་དག་ནི་འཁོར་བར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མི་ཤེས་ན་རྒྱུད་དྲུག་ཏུ་འཁོར་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་མ་ལུས་པར་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །

དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ལས་ནད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྤོང་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་དགྲ་སྒྱུས་མཛའ་བ་ལྟར་བྱེད་པ་སྤོང་དཀའ་བ་བཞིན་ནོ། །དགྲ་སྒྱུས་མཛའ་བ་ལྟར་བྱེད་པ་ནི་རྟག་ཏུ་སྐབས་ཚོལ་ཏེ་མཛའ་ཞིང་སྡུག་པ་དང་ཕྲལ་ནས་དགྲ་སྡང་བ་དང་སྤྲོད་པར་

བྱེད་དོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སྐྱེ་བོ་དག་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་རིང་དུ་འགྱུར་ཞིང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ཉེ་བར་བྱེད་དོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་ཇི་ལྟར་དགྲ་སྒྱུས་མཛའ་བར་བྱེད་པ་

དང་འདྲ་བར་རྟོགས་ཏེ། མི་མཐོང་བ་མཐོང་བ་དང་། མ་ཐོས་པ་ཐོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་འཁོར་བའི་སྐྱོན་མཐོང་སྟེ་ཤེས་རབ་ཡོད་མོད་ཀྱི་གཏི་མུག་གིས་ཁེབས་པས་ཕྱིས་ཀྱང་མི་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་

མཐོང་མོད་ཀྱི་མི་མཐོང་བ་དང་འདྲའོ། །ཐོས་མོད་ཀྱི་མི་ཐོས་པ་དང་འདྲའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་པའི་སེམས་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འཁོར་བའི་སྐྱོན་མཐོང་ཡང་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་མི་ནུས་སོ། །དོན་དེ་

བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འདི་ལ་དགྲ་སྒྱུས་མཛའ་བ་ལྟར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར་རབ་ཏུ་རྟོགས་སོ། །དགྲ་སྒྱུས་མཛའ་བ་ལྟར་བྱེད་པའི་མཚན་མ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་དགྲ་མི་བདེན་པར་སྒྱུས་བདེན་པའི་མཚན་མ་སྟོན་

པ་དང་། ཉེ་ཞིང་མཛར་མི་རུང་བར་སྒྱུས་ཉེ་བའི་མཚན་མ་སྟོན་པ་དང་། ཡང་དག་པར་དགེ་བ་མ་ཡིན་པར་སྒྱུས་དགེ་བའི་མཚན་མ་སྟོན་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྡུག་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྱུས་སྡུག་པའི་མཚན་མ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟག་ཏུ་སྐབས་ཚོལ་ཏེ། འཚེ་བར་འདོད་

เล่ม ๕๓ · หน้า 22b

པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མི་བདེན་པར་སྒྱུས་བདེན་པ་དང་། མི་ཉེ་བར་སྒྱུས་ཉེ་བ་དང་། མི་དགེ་བར་སྒྱུས་དགེ་བ་དང་། མི་སྡུག་པར་སྒྱུས་སྡུག་པ་ལྟར་བྱེད་དེ། རྟག་ཏུ་ཐམས་ཅད་ལ་སླུ་ཞིང་འཁོར་བར་འཁོར་བར་བྱེད་དོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་

སེམས་དཔའ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་དགྲ་སྒྱུས་ཉེ་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་རྟོག་གོ། །དགྲ་སྒྱུས་ཉེ་བ་ལྟར་བྱེད་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་མཐོང་གི །སེམས་ནི་མི་མཐོང་སྟེ། དེ་བས་ན་སླུ་བར་འགྱུར་རོ། །འདོད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་སླུ་བ་འབའ་ཞིག་སྟེ་བདེན་པ་མེད་དོ། །

དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསླུས་སོ། །དགྲ་སྒྱུས་ཉེ་བ་ལྟར་བྱེད་པ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་ཡོད་དེ་སྤོང་བར་སླའོ། །འདོད་ཆགས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པས་སྤོང་བར་རབ་ཏུ་དཀའོ། །དགྲ་སྒྱུས་ཉེ་བ་ལྟར་བྱེད་པ་ནི་ཐག་རིང་ན་ཤེས་པར་དཀའི། ཉེ་ན་ཤེས་པར་

སླའོ། །འདོད་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་ན་ཡང་ཤེས་པར་དཀའ་ན་རིང་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སྒྱུས་ཉེ་བར་བྱེད་པ་བས་ཀྱང་ལྷག་པར་རྟོགས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་མྱ་ངན་ལས་

འདས་པ་ཆེན་པོ་དང་ཐག་རིང་ཞིང་། འཁོར་བ་དང་དུས་ཉེ་བར་གྱུར་ཏོ། །རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ཐག་རིང་ཞིང་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདག་མེད་པ་དག་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བས་ན་ངས་མདོ་སྡེ་ཀུན་ལས་དྲི་མ་

རྣམ་པ་གསུམ་བཤད་དེ། མ་རིག་པའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ཉེས་པའི་སྐྱོན་མ་མཐོང་སྟེ་སྤོང་མི་ནུས་སོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱི་དགྲ་སྒྱུས་ཉེ་བ་ལྟར་བྱེད་པ་ནི་ནམས་ཀྱང་མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འདོད་པ་འདི་རབ་ཏུ་རྟོགས་

ཤིང་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ནས། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་མི་དེ་སྦྲུལ་གདུག་པ་བཞི་དང་། རིགས་ངན་ལྔ་དང་སྒྱུས་ཉེ་བ་གཅིག་ལ་འཇིགས་པས་ལམ་དུ་ཞུགས་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ། །གྲོང་ཁྱེར་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་

เล่ม ๕๓ · หน้า 23a

གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པ། གྲོང་ཁྱེར་སྟོང་པ་དང་འདྲ་བར་རྟོག་གོ། །ཇི་ལྟར་འཇིགས་པའི་མི་དེ་གྲོང་ཁྱེར་སྟོང་པར་ཞུགས་ནས་མི་གཅིག་ཀྱང་མ་མཐོང་ཞིང་། རྫ་མ་དང་སྣོད་ཀུན་ཏུ་བལྟས་ཀྱང་རྫས་གཅིག་

ཀྱང་མ་རྙེད་པ་བཞིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟགས་ན་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པ། སེམས་ཅན་གྱི་རྫས་གཅིག་ཀྱང་བདེན་པ་མ་མཐོང་ངོ་། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་སྟོང་པ། ཅི་ཡང་མེད་པ་གྲོང་ཁྱེར་སྟོང་

པ་དེ་དང་འདྲ་བར་རྟོག་གོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གྲོང་ཁྱེར་སྟོང་པ་དེ་ལ་དགྲ་དང་རྐུན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱང་ནས་བལྟས་ན་སྟོང་པའི་འདུ་ཤེས་ཡང་མི་སྐྱེའོ། །བུས་པ་མ་རབས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སྟོང་པའི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེའོ། །སྟོང་པའི་འདུ་

ཤེས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བར་འཁོར་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ཚད་མེད་པ་སྙེད་མྱོང་བར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དགྲ་དང་རྐུན་པོ་རྣམས་དེར་ཕྱིན་ནས། གདོད་སྟོང་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་དང་འདྲ་བར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་འདི་ལ་བརྟགས་ན་རྟག་

ཏུ་སྟོང་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེའོ། །སྟོང་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པས་འཁོར་བར་མི་འཁོར་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་མི་མྱོང་བར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་འདི་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མ་གྱུར་ཏོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བར་འཁོར་བར་

མ་གྱུར་ཏོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་རྐུན་པོ་རྣམས་ནི་གྲོང་ཁྱེར་སྟོང་པར་ཞུགས་ན་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཉོན་མོངས་པའི་རྐུན་པོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དེ་ལ་ཞུགས་ན་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རྐུན་པོ་རྣམས་གྲོང་ཁྱེར་སྟོང་པར་གནས་ན་

འཇིགས་པའི་སེམས་མེད་པ་ལྟར། ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དེ་ལ་གནས་ན་འཇིགས་པ་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་གྲོང་ཁྱེར་སྟོང་པ་དེ་ནི་སེང་གེ་དང་། སྟག་དང་། སྤྱང་ཀི་དང་། གཅན་གཟན་མ་རུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་དང་འདྲ་བ་ལྟར་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་

เล่ม ๕๓ · หน้า 23b

དྲུག་པོ་དེ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་གཅན་གཟན་མ་རུངས་པ་མང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པ། མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་རྟོག་གོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་

སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པ། གྲོང་ཁྱེར་སྟོང་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་རྟོག་གོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས་སླུ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་བདེ་བ་མེད་པར་བདེ་

བར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་མི་མེད་པར་མིར་འདུ་ཤེས་སོ། །ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་བདེ་བ་མེད་པར་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་མི་མེད་པར་མིར་འདུ་ཤེས་ཏེ།

མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་འབའ་ཞིག་གིས་ནི་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་ནུས་སོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་གྲོང་ཁྱེར་སྟོང་པ་ནི་རེས་འགའ་མི་ཡོད་རེས་འགའ་མི་མེད་དོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་

ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་ཤེས་པ་ནི་མིག་གིས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་དགྲ་དང་འཚེ་བ་མང་བར་རྟོགས་ནས་མི་སྡོད་མི་ངལ་བར་འཕགས་པའི་ལམ་བརྒྱད་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་མི་དེས་

སྦྲུལ་གདུག་པ་བཞི་དང་། རིགས་ངན་ལྔ་དང་། མཛའ་ཞིང་ཉེ་བ་ལྟར་སྒྱུས་འཆོས་པ་གཅིག་དང་། རྐུན་པོ་དྲུག་ལ་འཇིགས་ནས་བདེན་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་བཞིན་ནོ། །དགྲ་ཆེན་པོ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་དྲུག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཡུལ་

དྲུག་ལ་དགྲ་ཆེན་པོ་དྲུག་དང་འདྲ་བར་རྟོག་གོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཕྲོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དགྲ་དྲུག་པོས་མི་ཀུན་གྱི་ནོར་རྫས་དང་རིན་པོ་ཆེ་འཕྲོག་ནུས་པ་ལྟར། ཡུལ་དྲུག་གི་དགྲ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་ནོར་ཀུན་

เล่ม ๕๓ · หน้า 24a

འཕྲོག་ནུས་སོ། །ཇི་ལྟར་དགྲ་ཆེན་པོ་དྲུག་གལ་ཏེ་མིའི་ཁྱིམ་དུ་ཞུགས་ན་རྫས་བཟང་ངན་མི་འདམ་པར་ཅི་ཡོད་པ་ཀུན་འཕྲོག་ནུས་ཏེ། རབ་ཏུ་ཕྱུག་པོ་ཡང་དབུལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡུལ་དྲུག་གི་དགྲ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། གལ་ཏེ་མིའི་དབང་པོར་ཞུགས་ན་དགེ་བའི་ཆོས་

ཐམས་ཅད་འཕྲོག་པར་འགྱུར་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་ཟད་པས་དབུལ་ཕོངས་ནས་ལོག་སྲེད་ཅན་གྱི་ལས་ཀྱང་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡུལ་དྲུག་ལ་དགྲ་ཆེན་པོ་དྲུག་དང་འདྲ་བར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་རྟོག་གོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་དགྲ་དྲུག་པོ་དེ་འཕྲོག་པར་བཤམས་

ན་ནང་བྱན་དགོས་སོ། །གལ་ཏེ་ནང་བྱན་མེད་ན་དེ་ཉིད་དུ་ཕྱིར་ལྡོག་གོ། །ཡུལ་དྲུག་གི་དགྲ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་འཕྲོག་པར་བཤམས་ན་ནང་གི་སེམས་ཅན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་དང་། རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། སྟོང་པ་མ་

ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་མཐོང་བ་དང་ཤེས་པ་དགོས་སོ། །གལ་ཏེ་ནང་ན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མར་འཛིན་པ་མེད་ན། ཡུལ་དྲུག་གི་དགྲ་མ་རུངས་པས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཕྲོག་མི་ནུས་སོ། །མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་ནི་ནང་ན་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་མ་མེད་དོ། །

བུས་པ་མ་རབས་ལ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་དེ། དེ་བས་ན་ཡུལ་དྲུག་གིས་རྟག་ཏུ་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ནོར་འཕྲོག་ཏུ་འོངས་ཏེ་ལེགས་པར་མ་བསྲུངས་པས་འཕྲོག་པར་གྱུར་ཏོ། །བསྲུང་བ་ནི་ཤེས་རབ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཅན་དག་གིས་ལེགས་པར་བསྲུངས་པས་འཕྲོག་པར་མ་གྱུར་ཏོ། །དེ་བས་ན་

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡུལ་དྲུག་ལ་དགྲ་ཆེན་པོ་དྲུག་དང་འདྲ་བར་ཁྱད་མེད་པར་རྟོགས་སོ།། །།བམ་པོ་སུམ་ཅུ་གཅིག་པ། གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་དགྲ་ཆེན་པོ་དྲུག་ནི་གཞན་དག་གི་ལུས་དང་སེམས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་པར་བྱེད་ནུས་སོ། །ཡུལ་

དྲུག་གི་དགྲ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་དང་སེམས་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱིས་གདུངས་པར་བྱེད་དོ། །དགྲ་ཆེན་པོ་དྲུག་ནི་ད་ལྟར་གྱི་ནོར་འབའ་ཞིག་འཕྲོག་ནུས་ཀྱི། ཡུལ་དྲུག་གི་དགྲ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་དུས་གསུམ་གྱི་དགེ་བའི་ནོར་ཀུན་འཕྲོག་གོ། །དགྲ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 24b

ཆེན་པོ་དྲུག་ནི་ཉི་མ་ནུབ་ན་དགའོ། །ཡུལ་དྲུག་གི་དགྲ་མ་རུངས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། མ་རིག་པའི་མུན་པ་ལ་གནས་ན་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །དགྲ་ཆེན་པོ་དྲུག་པོ་ནི་དེ་ནི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དབབ་ནུས་སོ། །ཡུལ་དྲུག་གི་དགྲ་མ་རུངས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་

སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དབབ་ནུས་སོ། །དགྲ་ཆེན་པོ་དྲུག་པོ་དེས་འཕྲོག་པར་བསམས་ན་བཟང་པོ་དང་། ཆོ་རིགས་བཟང་པོ་དང་། དབང་པོ་རྣོ་བ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། རྒྱས་པར་སློབ་པ་དང་། ལང་འཚོ་བ་དང་། བཙུན་པ་དང་། དབུལ་བ་དང་། དམའ་བ་མི་འདམ་མོ། །ཡུལ་

དྲུག་གི་དགྲ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་འཕྲོག་པར་བསམས་ན། བཟང་པོ་ནས་དབུལ་ཞིང་དམའ་བའི་བར་དུ་མི་འདམ་མོ། །དགྲ་ཆེན་པོ་དྲུག་པོ་ལ་རྒྱལ་པོ་དག་གིས་རྐང་ལག་བཅད་ཀྱང་དེའི་སེམས་ནི་ཞི་བར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །ཡུལ་དྲུག་གི་དགྲ་མ་རུངས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ།

རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དག་གིས་རྐང་ལག་གཏུབས་ཀྱང་དགེ་བའི་ཆོས་འཕྲོག་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །སྐྱེས་བུ་དཔའ་བོ་དག་གིས་ནི་དགྲ་ཆེན་པོ་དྲུག་གདུལ་ཞིང་དབབ་ནུས་སོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་

དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཡུལ་དྲུག་གི་དགྲ་ཆེན་པོ་གདུལ་ཞིང་དབབ་ནུས་སོ། །དཔེར་ན་ཕ་ཚན་ཆེ་ཞིང་རགས་པ་ལ་ནི་དགྲ་དྲུག་པོས་འཕྲོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡོད་ན་ཡུལ་དྲུག་གི་དགྲ་མ་རུངས་པས་འཕྲོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དགྲ་

ཆེན་པོ་དྲུག་པོ་དེས་གལ་ཏེ་མིའི་ནོར་མཐོང་ན་གཟོད་རྐུའམ་འཕྲོག་ནུས་སོ། །ཡུལ་དྲུག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་ངམ། ཤེས་སམ། ཐོས་སམ། དྲི་བྲོའམ། རེག་གམ། ཚོར་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་འཕྲོག་ནུས་སོ། །དགྲ་ཆེན་པོ་དྲུག་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་མིའི་ནོར་

རྫས་འབའ་ཞིག་འཕྲོག་ནུས་ཀྱི། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འཕྲོག་མི་ནུས་སོ། །ཡུལ་དྲུག་གི་དགྲ་མ་རུངས་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་དགེ་བའི་ནོར་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་འཕྲོག་ནུས་སོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡུལ་དྲུག་ལ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 25a

དགྲ་དྲུག་པས་ལྷག་པར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་རྟོག་གོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་ནས་འཕགས་པའི་ལམ་བརྒྱད་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་ལྡོག་པ་ནི། ཇི་ལྟར་འཇིགས་པ་དེ་སྦྲུལ་གདུག་པ་བཞི་དང་། རིགས་ངན་ལྔ་དང་། ཉེ་བ་ལྟར་སྒྱུས་འཆོས་པ་གཅིག་

དང་། དགྲ་ཆེན་པོ་དྲུག་དང་། གྲོང་ཁྱེར་སྟོང་པས་འཇིགས་ཤིང་ལམ་དུ་ཞུགས་ཏེ་སོང་བ་དང་འདྲའོ། །ལམ་དུ་ཆུ་ཆེན་པོ་དང་ཕྲད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ལ་ཆུ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བར་རྟོག་ཅེ་ན། ཆུ་དྲག་པོས་

སྤོས་ཀྱི་བལ་གླང་ཡང་ཁྱེར་ཞིང་གཡེང་ནུས་པ་ལྟར། ཉོན་མོངས་པའི་ཆུ་དྲུག་པོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། རང་སངས་རྒྱས་གཡེང་ནུས་སོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཆུ་དྲག་པོ་དང་འདྲ་བར་རབ་ཏུ་རྟོག་གོ། །དེ་ལ་ཟབ་ཅིང་གཏིང་དཔག་དཀའ་བས་ན་ཆུའི་ཀླུང་

ཞེས་བྱའོ། །མཐར་ཐུག་པ་མེད་པས་ཆེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ནང་ན་རེག་བྱ་མ་རུངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཀླུང་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབའ་ཞིག་གིས་གཏིང་ལ་ཐུག་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་ཞེས་

བྱའོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབའ་ཞིག་གིས་མཐར་གཏུགས་པའི་ཕྱིར་ཡངས་ཤིང་ཆེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འཚེ་བའི་ཕྱིར་རེག་བྱ་མ་རུངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ལ་ཆུ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བར་

རྟོག་གོ། །ཀླུང་ཆེན་པོའི་ཆུ་ནི་རྩྭ་དང་ཤིང་དང་། ནགས་ཚལ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་ནུས་སོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཀླུང་ཆེན་པོའི་ཆུ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་སྐྱེད་ནུས་སོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཀླུང་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བར་རྟོག་གོ། །

དཔེར་ན་མི་ཞིག་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོར་ལྷུང་ན་ཁྲེལ་བ་དང་འཛེམ་པ་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་ཆུར་ལྷུང་ན་ཁྲེལ་བ་དང་འཛེམ་པ་མེད་དོ། །ཆུ་ཆེན་པོར་ལྷུང་ན་གཏིང་དུ་མ་ཕྱིན་པར་ཚེའི་དུས་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཆུར་ལྷུང་བ་ཡང་དེ་དང་

เล่ม ๕๓ · หน้า 25b

འདྲ་སྟེ། གཏིང་ལ་མ་ཐུག་པར་སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་ནང་དུ་འཁོར་ཞིང་འཁོར་བར་འགྱུར་རོ། །གཏིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ནན་ཏན་མ་བྱས་ན། དེ་ནི་སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལས་རིང་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་

ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་ནན་ཏན་མ་བྱས་པས་རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པའི་ཆུ་དྲག་པོས་ཁྱེར་རོ། །ཆུ་ཆེན་པོ་ནི་ལུས་འབའ་ཞིག་གཡེང་ཞིང་འཇིག་ནུས་ཀྱི། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གཡེང་མི་ནུས་སོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཆུ་ཆེན་པོ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ།

ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞིག་ནུས་སོ། །ཆུ་དྲག་པོ་ཆེན་པོ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་མི་འབའ་ཞིག་གཡེང་ཞིང་ཁྱེར་ནུས་ཀྱི། ཉོན་མོངས་པའི་ཆུ་ཆེན་པོ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་ལྷ་དང་མི་ཐམས་ཅད་གཡེང་ཞིང་ཁྱེར་ནུས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆུ་ཆེན་པོ་ནི་

ལག་པས་བྲུ་ཞིང་རྐང་པས་འཕྲས་ན་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་དུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཆུ་ཆེན་པོ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབའ་ཞིག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་གྲུས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཆུ་ཆེན་པོ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒལ་དཀའ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་

ཆུ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤིན་ཏུ་རྒལ་དཀའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཤིན་ཏུ་རྒལ་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ས་བཅུ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་མཐར་རྒལ་བར་མ་གྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་འབའ་ཞིག་གིས་མཐར་རྒལ་བར་གྱུར་པས། དེ་བས་

ན་ཤིན་ཏུ་རྒལ་དཀའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་མི་ལ་ལ་ཞིག་ཆུ་ཆེན་པོས་གཡེངས་ན་དགེ་བའི་ཆོས་སྤུའི་ཉག་མ་ཙམ་ཡང་སྤྱོད་མི་ནུས་སོ། །སེམས་ཅན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་ཆུས་གཡེངས་ན་དགེ་བའི་ཆོས་སྤྱོད་མི་ནུས་སོ། །ཇི་ལྟར་མི་དག་ཆུར་ལྷུང་ཞིང་

གཡེངས་པར་གྱུར་ན་མཐུ་ཡོད་པ་དག་གིས་དབྱུང་ནུས་སོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཆུར་ལྷུང་བའི་ལོག་སྲེད་ཅན་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བར་དུ་ཡང་དབྱུང་མི་ནུས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ཆུ་ཆེན་པོ་ནི་བསྐལ་པ་བྱུང་བའི་ཚེ་ཉི་མ་བདུན་གྱིས་

เล่ม ๕๓ · หน้า 26a

གདུངས་ན་སྐམ་པར་ནུས་སོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་བསྒོམས་ཀྱང་སྐམ་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་ཆུ་དྲག་པོ་དང་

འདྲ་བར་རྟོག་སྟེ། ཇི་ལྟར་མི་དེས་སྦྲུལ་གདུག་པ་བཞི་དང་། རིགས་ངན་ལྔ་དང་། ཉེ་བ་ལྟར་སྒྱུས་འཆོས་པ་གཅིག་དང་། དགྲ་ཆེན་པོ་དྲུག་གིས་འཇིགས་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་སྟོང་པ་གཏང་ནས་ལམ་དུ་ཞུགས་ཏེ་སོང་བ་ལས་ཆུ་ཆེན་པོ་དང་ཕྲད་ནས་རྩྭ་བསྡུས་ཏེ་གཟིངས་བཅས་པ་དང་མཚུངས་

སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཆེན་པོ་བཞིའི་སྦྲུལ་གདུག་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྔའི་རིགས་ངན་དང་། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཉེ་བ་ལྟར་སྒྱུས་འཆོས་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་གྲོང་ཁྱེར་སྟོང་པ་དང་། ཡུལ་དྲུག་གི་དགྲ་མ་རུངས་པས་འཇིགས་ནས། ཉོན་

མོངས་པའི་ཆུའི་འགྲམ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བསྒོམས་པས་གྲུ་དང་གཟིངས་བྱས་

ཏེ། གཟིངས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆུ་ལ་རྒལ་ཏེ། ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་དུ་རྟག་པ་དང་བདེ་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ཕྱིན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་བསྒོམས་པས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །བདག་གལ་ཏེ་ལུས་ཀྱི་སྡུག་

བསྔལ་དང་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལྟ་བུ་བཟོད་མི་ནུས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་པའི་ཆུ་ལས་སྒྲོལ་མི་ནུས་སོ། །སྙམ་སེམས་སོ། །དེ་ལྟར་བསམས་པས་ལུས་དང་སེམས་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་པ་ཡོད་ཀྱང་ཁ་རོག་པར་བཟོད་པ་ཉམས་སུ་

ལེན་ཏོ། །བཟོད་པ་ཉམས་སུ་བླངས་པས་ཟག་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡང་ཟག་པ་རྣམས་མེད་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་ཟག་པ་མི་མངའ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་

เล่ม ๕๓ · หน้า 26b

མི་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་ཏུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ནང་དུ་གཤེགས་པ་སྟེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཡིན་པས་དེ་བས་ན་ཉན་ཐོས་དང་བུས་པ་མ་རབས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་གིས་

བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཟག་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཡང་དག་པར་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཟག་པ་མེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྩ་

བ་བཞི་བཤིག་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་ལ་སྐུར་པ་དང་། ལོག་སྲེད་ཅན་ཡང་མ་ངེས་པའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་མཐོ་བཙུན་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་པོས་གསོལ་པ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་

ཀྱིས་གསུངས་པ་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་ངེས་པའོ། །དེ་ལྟར་མ་ངེས་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མ་ཞུགས་པར་རིག་གོ། །ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔར་གསུངས་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་

ཆེན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་བསྒོམས་པས་མ་ཐོས་པ་ཐོས་པའི་ནང་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་མཆིས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་གང་ལགས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་གང་ལགས།

དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་མཐོ་བཙུན་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དྲན་པའི་གཟུངས་ཐོབ་པ་དེ་ནི་གཟོད་ཁྱོད་དང་འདྲ་བར་འདྲི་ནུས་

སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འཇིག་རྟེན་པ་དག་ནི་མཚོ་དང་མཚོ་ཆེན་པོར་གདགས་པ་དང་། ཀླུང་དང་ཀླུང་ཆེན་པོ་དང་། རི་དང་རི་ཆེན་པོ་དང་། ས་དང་ས་ཆེན་པོ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དང་། སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་དང་། རྒྱལ་པོ་དང་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དང་།

เล่ม ๕๓ · หน้า 27a

མི་དང་མི་ཆེན་པོ་དང་། ལྷ་དང་ལྷའི་ནང་ན་ལྷ་དང་། ལམ་དང་ལམ་ཆེན་པོ་ཡོད་དོ་ཞེས་གདགས་པ་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་དོ། །ཇི་ལྟར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཞེ་ན།

རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་བཀྲེས་པས་ཟས་ཅུང་ཟད་རྙེད་ན་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བདེ་བ་དེ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནད་པ་ནད་སོས་པ་ནི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བདེ་བ་དེ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་འཇིགས་པས་སྐྱབས་དང་རྟེན་རྙེད་

པ་ནི་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བདེ་བ་དེ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་དབུལ་པོས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་རྙེད་ན་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བདེ་བ་དེ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཀེང་རུས་ལ་རྟོག་པ་འདོད་ཆགས་མི་སྐྱེ་བར་གྱུར་

པ་ནི་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བདེ་བ་དེ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་དག་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཀྲེས་ཤིང་སྐོམ་པ་དང་། ན་བ་དང་། འཇིགས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་པའི་ཕྱིར་མྱ་

ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་བུས་པ་མ་རབས་དང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་འོན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་བམ་འོན་ཏེ། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཆོད་ན་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།

དེ་ལྟར་བདེ་བ་ཐོབ་པ་དེ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་མོད་ཀྱི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་མི་བྱའོ། །བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཆོད་པ་ནས། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་སྟོངས་ཀྱི་བར་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཆོད་པ་ཡང་བདེ་བ་ཐོབ་

པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་བདེ་བ་ཐོབ་པ་དེ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་ཞིང་སྲིད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཉན་

เล่ม ๕๓ · หน้า 27b

ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཡོད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་བདག་གི་ལུས་དང་། བདག་གི་གོས། བདག་འགྲོ། བདག་འོང་། བདག་གིས་བཤད། བདག་གིས་མཉན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་

རང་བཞིན་ནི་བདག་མེད། བདེ་བ་མེད་དེ་རྟག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་འབའ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐའ་ཡུན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས།

ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ནི་མཉམ་སྟེ་ཁྱད་པར་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་སྟེ། དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་།

བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ཆུ་མང་པོ་ཤོང་བའི་གནས་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་

དཔའ་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇུག་པའི་གནས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་དང་། སྐྱེས་བུ་ཡ་བརྒྱད་དང་། གནས་དམ་པ་བརྒྱད་དང་། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་བཅུས་དགེ་བའི་ཆོས་ཚད་མེད་པ་དེ་རྣམས་སྡུད་

པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ཀླུང་གང་སྤོས་ཀྱི་བལ་གླང་མཆོག་གིས་རྐང་པ་མི་ཚུགས་པ་ནི་ཀླུང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ནས་ས་བཅུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་བ་ནི་

མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གསལ་བར་མཐོང་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་ཁྱུ་མཆོག་འབའ་ཞིག་གིས་གཏིང་ལ་ཐུག་གོ། །ཁྱུ་མཆོག་

เล่ม ๕๓ · หน้า 28a

ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གྱད་མ་ཧཱ་ན་ག་དང་། བར་རྒན་འདའ་ལ་སོགས་པས་ཡུན་རིང་དུ་བསལ་ཏེ་གཟེགས་ཀྱང་མི་འཛེགས་པ་ནི་རི་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་

དང་། གྱད་མ་ཧ་ན་ག་ལ་སོགས་པས་མི་མཐོང་བ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ནས་གང་དུ་རྒྱལ་པོ་ཆུང་ངུ་འདུག་པའི་གནས་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱའོ། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་གནས་པའི་གནས་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་

ཞེས་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་བརྒྱད་ཁྲིའམ། དྲུག་ཁྲིའམ། བཞི་ཁྲིའམ། ཉི་ཁྲིའམ། ཁྲི་གནས་པའི་གནས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ། བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མངའ་བདག་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་གནས་པའི་གནས་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་

པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན། མི་ལ་ལ་ཞིག་དམག་རྣམ་པ་བཞི་མཐོང་ཡང་འཇིགས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གང་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་ལམ་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་ལས་ངན་

པ་ལ་འཇིགས་པ་མི་སྐྱེ་སྟེ། དེ་དག་ཏུ་སེམས་ཅན་རྒྱས་པར་སྒྲོལ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་གང་ཕ་མ་ལ་སྲི་ཞུ་བྱེད་ཅིང་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད་དེ། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་ཅིང་སྨྲས་སོ་ཅོག་བདེན་ལ། བརྫུན་

དང་སླུ་བ་མེད་དེ། ངན་པ་རྣམས་བཟོད་པ་དང་། དབུལ་ཕོངས་པ་ལ་གཏོང་ཞིང་སྦྱིན་པ་བྱིན་ནུས་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩེ་བ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕ་མ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ།

སེམས་ཅན་མང་པོ་འཁོར་བའི་ཀླུང་ལས་སྒྲོལ་བ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་བདེན་པ་གཅིག་པའི་ལམ་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། གང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་

เล่ม ๕๓ · หน้า 28b

ཅད་ཡིད་ཆེས་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབའ་ཞིག་མཐོང་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ཅིའི་རྒྱུ་ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚད་མེད་པས་གདོད་ཆེན་པོ་ཞེས་

བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་པོས་བྱས་པས་ནི་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། རྒྱུ་རྐྱེན་མང་པོས་ཐོབ་པར་གྱུར་པས་དེའི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་

བདག་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བདག་མེད་ཅིང་དབང་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བདག་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དབང་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ཞེ་ན། དབང་བརྒྱད་ཐོབ་པའི་བདག་ཅེས་བྱའོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། ལུས་གཅིག་ལ་

ལུས་མང་པོར་སྟོན་ཅིང་། ལུས་ཀྱི་གྲངས་དང་ཆེ་ཆུང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྙེད་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་པ་སྙེད་དུ་འགེངས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་ཡང་དག་པར་ན་རྡུལ་ཕྲ་མོ་མ་ཡིན་ཡང་། དབང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་མོ་སྙེད་ཀྱི་སྐུ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལྟ་

བུའི་དབང་ནི་བདག་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། རྡུལ་གཅིག་ཙམ་གྱི་སྐུས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་བཀང་བ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་ཡང་། མཐའ་མེད་ཅིང་དབང་དང་

ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་གང་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་དབང་ནི་བདག་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཡོངས་སུ་གང་བའི་སྐུས་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལ་འཕུར་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་གཱའི་ཀླུང་

བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་ཡང་ཐོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་ཡང་དག་པར་ན་ལྕི་བ་དང་ཡང་བ་མེད་དེ། དབང་གི་ཕྱིར་ལྕི་བ་དང་ཡང་བ་མཛད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དབང་ནི་བདག་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། དབང་སྒྱུར་བའི་ཕྱིར་དབང་ཐོབ་པར་འགྱུར་

เล่ม ๕๓ · หน้า 29a

ཏེ། ཇི་ལྟར་དབང་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་ཏེ། མི་གཡོ་ཡང་གཟུགས་དང་ཆ་བྱད་ཚད་མེད་པ་སྙེད་སྟོན་ཅིང་འདུལ་བའི་རིགས་པ་ལ་སོ་སོ་ནས་ཐུགས་རེ་རེས་ཁྱབ་པར་མཛད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རེས་འགའ་དངོས་པོ་

གཅིག་མཛད་པ་ལས་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་བྱ་བའི་དོན་གྲུབ་པར་མཛད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རྟག་ཏུ་ཞིང་གཅིག་ན་གནས་ཀྱང་ཞིང་ཕ་རོལ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐོང་བར་མཛད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དབང་ནི་བདག་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། དབང་པོས་དབང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་

ཏེ། ཇི་ལྟར་དབང་པོས་དབང་ཐོབ་པ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་པོ་གཅིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་། སྒྲ་ཐོས། དྲི་ཚོར། རོ་མྱོང་། རེག་བྱ་ཚོར་ཞིང་ཆོས་ཤེས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་པོ་དྲུག་གིས་གཟུགས་མི་མཐོང་། སྒྲ་མི་ཐོས། དྲི་མི་ཚོར། རོ་མི་མྱོང་།

རེག་བྱ་མི་ཚོར། ཆོས་མི་ཤེས་ཏེ། དབང་གི་ཕྱིར་དབང་པོས་དབང་མཛད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་དབང་ནི་བདག་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། དབང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ལ་ཐོབ་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཐོབ་པ་

མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཞིག་ན་ཐོབ་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ན། ཡང་དག་པར་ཅི་ཡང་མེད་པར་ཅི་སྟེ་ཐོབ་པ་ཞེས་གདགས། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཐོབ་པའི་འདུ་ཤེས་མངའ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐོབ་པ་མེད་པའི་

ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དབང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བདག་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། བཤད་པའི་དབང་ཐོབ་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གི་དོན་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་པའི་བར་དུ་

བཤད་ཀྱང་དོན་མི་ཟད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་སམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནམ། སྦྱིན་པའམ། ཤེས་རབ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེའི་ཚེ་ངས་ནི་བཤད། ཕ་རོལ་པོས་ནི་མཉན་ནོ་སྙམ་མི་དགོངས་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མི་བསྐྱེད་དོ། །

ที่มาและสัญญาอนุญาต

ตัวบท: e-text กังยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-kangyur · commit a582cf47) · สาธารณสมบัติ

สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน

README ของ Esukhia/derge-kangyur ที่ commit a582cf471b7c (เปิดอ่านแล้ว ๓ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public Domain work, and as such is also in the Public Domain." · สำเนาคำต่อคำ: data/kangyur-src/SOURCE-README.md

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

  • หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
  • ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด