ข้อมูลเรื่องนี้

D119 · ตอนที่ ๑๗ จาก ๒๕

ตัวบทไม่มีชื่อ

เล่ม ๕๓เล่ม.หน้า.บรรทัด 53.114a.1–53.142b.7406 บรรทัด

ที่มาของตัวบท

ตัวบท: e-text กังยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-kangyur · commit a582cf47) · สาธารณสมบัติ

สัญญาอนุญาต Public Domain

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

อ้างอิง

D119 · ตอนที่ ๑๗ จาก ๒๕. กังยูร์ ฉบับเดเก (e-text ของ Esukhia). สืบค้นจาก arnon.online เมื่อ ๗ ต.ค. ๒๕๖๙.

เลขโทโฮกุ: D119
เล่ม: 53
เล่ม.หน้า.บรรทัด: 53.114a.1–53.142b.7
สัญญาอนุญาต: Public Domain

เอกสารนี้มีประโยชน์ไหม

ตัวบทไม่มีชื่อ — ประโยคแรก: འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ

เล่ม ๕๓ · หน้า 114a

བྱར་མི་རུང་བ་ལྟར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་ནི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་འགྱོད་པ་དེ། གྲོགས་པོས་རིན་པོ་ཆེ་མང་པོ་ཐོབ་པས་མཐུ་དང་སྟོབས་ཀྱི་དབང་ཐོབ་ཅིང་ཕ་མ་གསོས་ཏེ་

གཉེན་བཤེས་ལ་ཆོག་པར་བྱིན་ཞིང་བདེ་བ་མང་པོ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་མཐོང་བས་སེམས་ལ་གདུང་བ་སྐྱེས་ཏེ། ཆས་ནས་ལམ་དུ་འཇུག་པ་ལུས་དང་སྲོག་མི་ཕངས་ཤིང་དཀའ་བ་དང་བགེགས་མང་པོ་ལ་བཟོད་དེ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་རིར་ཕྱིན་པ་ལྟར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་

དཔའ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གདོན་མི་ཟ་བར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བས་དོན་དེའི་ཕྱིར་ངས་མདོ་སྡེ་ཀུན་ལས་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་བྱས་པ་དང་། ཕས་ཕམ་པ་བཞི་ཉམས་པ་དང་། ལོག་སྲེད་ཅན་གྱི་བར་

དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་ཅེས་གསུངས་སོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་ལྡོག་པ་དང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དེ་བཞིན་

གཤེགས་པའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྒྲུབ་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། མི་གཡོ་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་

རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལས་འཕགས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པ་ལ་མི་གཡོ་ཞིང་སྦྱིན་པའི་སེམས་བརྟན་པ་དང་། རི་རབ་ལྟར་བདེན་པའི་ཚིག་ལ་གནས་ན། ལས་དེའི་རྒྱུ་དེའི་

རྐྱེན་གྱིས་རྐང་པའི་མཐིལ་མཉམ་པ་པོག་པོར་གྱི་སྒྲོམ་འདྲ་བའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཕ་མ་དང་། མཁན་པོ་དང་། སློབ་དཔོན་དང་། བླ་མ་དང་། ཆུང་ངུ་ན་བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་ལ་ཡང་ཆོས་བཞིན་དུ་རྙེད་པའི་ཟང་ཟིང་གིས་མཆོད་

เล่ม ๕๓ · หน้า 114b

ཅིང་སྦྱིན་པར་བྱེད་ན་ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་རྐང་པའི་འོག་ན་འཁོར་ལོ་རྩིབས་མ་སྟོང་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་སྲོག་མི་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་མི་ལེན་པ་དང་། ཕ་མ་དང་། མཁན་པོ་དང་། བླ་མ་ལ་རྟག་ཏུ་

དགའ་བ་སྐྱེད་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་མཚན་རྣམ་པ་གསུམ་ཐོབ་སྟེ། ལག་པའི་སོར་མོ་ཕྲ་ཞིང་རིང་བ་དང་། རྐང་པའི་རྟིང་པ་རིང་བ་དང་། ལུས་དྲང་ཞིང་ཟུར་བཞི་པའི་མཚན་གསུམ་འཐོབ་སྟེ། མཚན་གསུམ་པོ་ནི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་གཅིག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་བསྡུ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་བཞིས་སེམས་ཅན་སྡུད་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ལག་པའི་སོར་མོའི་བར་འབྲེལ་པ་དང་། ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ་བའི་མཚན་འཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཕ་མ་དང་། མཁན་པོ་དང་། བླ་མ་དག་

ནད་ཀྱིས་གཟིར་བ་ལས་བདག་གིས་ལག་དར་ཏེ་བཀྲུས་ནས་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་མཉེས་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ལག་པ་དང་། རྐང་པ་མཉེན་པའི་མཚན་འཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་ཞིང་ཆོས་ཉན་པ་དང་། སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ལ་

མི་སྐྱོ་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚིགས་དང་ལོང་བུ་ཤས་མཉམ་ཞིང་གང་ལ་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་གྱེན་དུ་ཉལ་བའི་མཚན་འཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཆོས་ཉན་ཅིང་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཤ་བའི་རྒྱལ་པོའི་བྱིན་པ་ལྟ་

བུའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འཚེ་བའི་སེམས་མི་སྐྱེད་དེ། ཟ་བ་དང་འཐུང་བ་ལ་ཆོག་ཤེས་ཤིང་རྟག་ཏུ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པར་དགའ་བ་དང་། ནད་གཡོག་བྱེད་ཅིང་སྨན་བྱིན་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ལུས་ཕུན་སུམ་

ཚོགས་པ་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷ་དང་འདྲ་བ། འགྲེང་ན་ལག་པ་པུས་མོ་འདས་པ། ཤའི་གཙུག་ཏོར་དང་། གཙུག་ཏོར་བལྟར་མི་སྣང་བའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་འཇིགས་པ་མཐོང་ན་མགོན་དང་སྐྱབས་བྱེད་ལ་གཅེར་བུ་མཐོང་ན་གོས་སྦྱིན་པར་

เล่ม ๕๓ · หน้า 115a

བྱེད་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕོ་མཚན་གསང་བའི་མཛོད་ཀྱི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཤེས་རབ་ཅན་དང་བསྙེན་ཅིང་གཏི་མུག་ཅན་སྤོང་ལ་འདྲི་བ་དང་ལན་ལྡོན་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། འགྲོ་བའི་ལམ་འཆོས་ཤིང་ཕྱགས་

ན་ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་པགས་པ་སྲབ་ཅིང་མཉེན་ལ་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་རྟག་ཏུ་གོས་དང་། ཟས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ནད་ཀྱི་རྐྱེན་སྨན་དང་། སྤོས་དང་། མེ་ཏོག་དང་། མར་མེ་དག་

སྦྱིན་པ་བྱིན་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ལུས་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་རྟག་ཏུ་ལྷམ་མེ་ལྷང་ངེ་བའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན། ནོར་གྱི་དབྱིག་གཏོང་ནུས་ཤིང་ཕངས་པ་མེད་དེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་མ་ཡིན་

པ་མི་རྟོག་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་གནས་བདུན་གང་བའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན་ཐེ་ཚོམ་གྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སྒྲ་དབྱངས་སྙན་པའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་

ཆོས་བཞིན་དུ་ཚོལ་ཞིང་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན་ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སྒྲོག་རུས་གང་ཞིང་མཉམ་པ་དང་། སེང་གེའི་རོ་སྟོད་ལྟ་བུ་དང་། ལག་ངར་དང་གྲུ་མོ་ཤས་མཉམ་ཞིང་རིང་བའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་ཐུན་ཚགས་དང་། ཞེ་

སྡང་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྤངས་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སོ་བཞི་བཅུ་དཀར་ཞིང་མཉམ་ལ་ཐགས་བཟང་པོའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་མཆེ་བ་གཉིས་དང་

ལྡན་པའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་རྟག་ཏུ་འདི་ལྟར་གང་སློང་ཞིང་འོང་བ་ལ་ཡིད་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ནོ། །ཞེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སེང་གེའི་འགྲམ་པ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 115b

ཆེན་པོ་གང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཟས་ཅི་དང་ཅི་འདོད་པ་དེ་དང་དེ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་རོའི་ནང་ན་རོའི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་བདག་ཉིད་དགེ་བ་བཅུ་སྤྱོད་ཅིང་གཞན་ལ་ཡང་སྟོན་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་

གྱིས་ལྕེ་རིང་ཞིང་ཡངས་པའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་གཞན་གྱི་སྐྱོན་མི་བརྗོད་ཅིང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་མི་སྐུར་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚངས་པའི་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དགྲ་

དང་སྡང་བ་རྣམས་མཐོང་ན། དགའ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་ན་ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་རྫི་མ་མཐིང་ག་ལྟ་བུའི་མཚན་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་མི་འཆབ་ཅིང་ཀུན་དུ་སྒྲོགས་ན། ལས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་མཛོད་སྤུ་དཀར་པོའི་མཚན་ཐོབ་

བོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་ལྟར་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྒྲུབ་པ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་

ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟག་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པས་

བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྟག་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བཅད་པས་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྟག་པ་ན། ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་བསྒོམ་དགོས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།

གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་ཆོད་ན་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་བདེ་བ་མྱོང་བ་དེ་ནི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་ངས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་ཉོན་མོངས་པས་ཡོངས་སུ་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་

เล่ม ๕๓ · หน้า 116a

མི་འདའོ་ཞེས་ངས་གསུངས་སོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་བདེན་པའི་རྒྱུ་དང་། རྐྱེན་གྱི་རྒྱུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་

ཀྱིས་དེ་ནི་འཆིང་བ་དང་གྲོལ་བ་མ་མཆིས་སོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་སྐྱེ་ཞིང་འགོག་སྟེ། དེ་ལྟར་སྐྱེ་ཞིང་འགག་ན་སུ་ཞིག་འཆིང་བ་དང་གྲོལ་བར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདིའི་རྒྱུས་ཕྱི་མའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྐྱེ་སྟེ། ཕུང་པོ་འདི་ནི་རང་འགོག་པས་

ཕུང་པོ་ཕ་རོལ་པོར་འགྲོ་བ་མ་ལགས་སོ། །དེར་མི་འགྲོ་མོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཕ་རོལ་པོ་སྐྱེ་བར་ནུས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ས་བོན་གྱི་རྒྱུས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ཏེ། ས་བོན་ནི་མྱུ་གུའི་ནང་དུ་མཆི་བ་མ་ལགས་སོ། །མྱུ་གུའི་ནང་དུ་མི་མཆི་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་

ཡང་དེ་དང་འདྲ་ན་ཇི་ལྟར་འཆིང་བ་དང་གྲོལ་བར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་རབ་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱས་ཏེ་བརྟགས་པར་ཉོན་ཅིག་དང་། ངས་དགྲོལ་ཞིང་བསྟན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མི་དག་ཚེའི་དུས་བྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་

ན། གཉེན་བཤེས་ཀྱིས་བསྐོར་ཅིང་ཆོ་ངེ་འདོན་ཏེ། མི་དེ་འཇིགས་སྐྲག་པས་སྐྱབས་དང་རྟེན་གང་ཡིན་པ་མི་ཤེས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཡོད་མོད་ཀྱི་ཅི་ཡང་མི་ཚོར་ཏེ། ཡན་ལག་དང་ཚིགས་ཐམས་ཅད་འདར་ཞིང་འགུལ་ཡང་རྩོལ་མི་ནུས་སོ། །ལུས་ཐམས་ཅད་གྲང་

ཞིང་དྲོད་ཟད་དུ་ཉེ་བ་ན། སྔོན་སྤྱོད་སྤྱོད་པའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ཉི་མ་ནུབ་ཏུ་ཉེ་བ་ན་རི་དང་འབར་འབུར་གྱི་གྲིབ་མ་ཐམས་ཅད་ཤར་ཕྱོགས་སུ་སྣང་སྟེ། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་མེད་དོ། །དེ་

བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཕུང་པོ་འདི་འགགས་ན། ཕུང་པོ་ཕ་རོལ་པོ་གཅིག་གི་རྒྱུན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྒྲོན་མ་བྱུང་བ་ན་མུན་པ་འགོག་ལ། སྒྲོན་མ་འགགས་པ་ན་མུན་པ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་སྤྲ་ཚིལ་ལས་

เล่ม ๕๓ · หน้า 116b

རྒྱ་བྱས་ཏེ་འཇི་བ་ལ་བཏབ་ན། རྒྱ་དང་འཇི་བ་ཕྲད་པ་ལས་རི་མོ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྤྲ་ཚིལ་གྱི་རྒྱ་འཇི་བ་ལ་འཕོས་པ་ཡང་མེད་ལ། རི་མོ་འཇི་བ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན། གཞན་ནས་འོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྲ་ཚིལ་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རི་མོ་བྱུང་ངོ་། །ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་འགགས་

ནས་ལྔ་ཕུང་བར་མ་སྐྱེས་ཏེ། ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་དེ་ཉིད་ལྔ་ཕུང་བར་མར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ལ། ལྔ་ཕུང་བར་མ་ཡང་རང་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ནས་འོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི་ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོའི་རྒྱུ་ལས་ལྔ་ཕུང་བར་མ་སྐྱེས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འཇི་བ་ལ་རྒྱས་བཏབ་ན་རྒྱ་མེད་མ་ཐག་ཏུ་

རི་མོ་མངོན་པར་སྣང་སྟེ། མིང་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་དུས་ནི་ཐ་དད་དོ། །དེ་བས་ན་ལྔ་ཕུང་བར་མ་ནི་ཤའི་མིག་གིས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་གྱི་འཕྲུལ་གྱི་མིག་གིས་མཐོང་ངོ་ཞེས་ངས་གསུངས་སོ། །ལྔ་ཕུང་བར་མ་ལ་ཟས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བསམ་པའི་ཟས་དང་། རེག་པའི་

ཟས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཟས་སོ། །ལྔ་ཕུང་བར་མ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་། མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ནི་དགེ་བ་ལ་རྟོག་གོ། །མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ནི་མི་དགེ་བ་ལ་རྟོག་

གོ། །ཕ་མ་གཉིས་ཕྲད་དེ་འཁྲིག་པའི་ལས་བྱེད་པ་ན་ལས་ཅི་དང་ཅི་བྱས་པའི་རྒྱུ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བའི་གནས་སུ་འགྲོ་སྟེ། མ་ལ་ནི་འདོད་པ་སྐྱེ། ཕ་ལ་ནི་སྡང་བ་སྐྱེ་སྟེ། ཕའི་ཁུ་བ་འབྱུང་བ་ན་བདག་གིར་འཛིན་ཏེ་མཐོང་ནས་སེམས་རངས་ཤིང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེད་དོ། །དེ་

ལྟར་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ན། ལྔ་ཕུང་བར་མ་འཇིག་མ་ཐག་ཏུ་ལྔ་ཕུང་ཕྱི་མ་སྐྱེ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འཇི་བ་ལ་རྒྱས་བཏབ་ན་རྒྱ་མེད་མ་ཐག་ཏུ་རི་མོར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེ་བའི་ཚེ་དབང་པོ་རྣམས་ཚང་བ་དང་། མ་ཚང་བ་ཡོད་དེ། གང་དབང་

པོ་ཚང་བ་ནི་གཟུགས་མཐོང་ནས་ཆགས་པ་སྐྱེའོ། །ཆགས་པ་སྐྱེས་པས་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བསླད་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་བསྐྱེད་པ་ནི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་དང་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀྱིས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་མཐོང་སྟེ། མི་རྟག་

เล่ม ๕๓ · หน้า 117a

པ་ལ་ནི་རྟག་པར་ལྟ། བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ། མི་བདེ་བ་ལ་བདེ་བར་ལྟ། ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པར་ལྟ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་པོ་དེའི་ཕྱིར་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་བྱེད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་ཡང་ལས་སུ་འགྱུར་ལ། ལས་ཀྱང་

ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་ལྔ་ཕུང་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་དེས་སངས་རྒྱས་སམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉེ་གནས་སམ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ན། མདོ་སྡེ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་ཐོས་

པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐོས་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་རྟོག་གོ། །དགེ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་དང་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་དང་མཐོང་བ་ཐོབ་པས་འཁོར་བ་

ལ་རབ་ཏུ་འགྱོད་པའི་སེམས་སྐྱེའོ། །འགྱོད་པའི་སེམས་སྐྱེས་པས་དགའ་བ་དང་མོས་པ་མི་སྐྱེའོ། །དགའ་བ་དང་མོས་པ་མི་སྐྱེ་བས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་ཞིག་པས་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་སྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །

འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་བསྒོམས་པས་འཁོར་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འཁོར་བ་མེད་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མེ་ནི་ཤིང་དང་མ་ཕྲད་ན་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཁོར་བ་འགགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་

ལྔ་ཕུང་འགོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། ནམ་མཁའ་ལ་ཚེར་མ་མ་མཆིས་པར་དབྱུང་དུ་ཅི་མཆིས། ཕུང་པོ་ལ་འཆིང་བ་མ་མཆིས་པར་ཅིས་བཅིངས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཉོན་མོངས་པའི་ལྕགས་སྒྲོག་གིས་ལྔ་ཕུང་

བཅིངས་ཏེ། ལྔ་ཕུང་གི་ཕ་རོལ་ན་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་མེད་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་ཕ་རོལ་ན་ལྔ་ཕུང་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཀ་བས་ཁང་པ་འཛིན་ཏེ། ཁང་པའི་ཕ་རོལ་ན་ཀ་བ་མེད་ལ། ཀ་བའི་ཕ་རོལ་ན་ཁང་པ་མེད་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་ལྔ་ཕུང་ཡང་དེ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 117b

དང་འདྲ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁུ་ཚུར་དང་ཐལ་མོ་དང་། མདུད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་འདུས་པ་དང་བྲལ་བ་ལས་སྐྱེ་ཞིང་འགོག་སྟེ། དེ་ལས་ཆོས་གཞན་མེད་དོ། །

སེམས་ཅན་གྱི་ལྔ་ཕུང་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་ན་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་འཆིང་ངོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་མིང་དང་གཟུགས་འགགས་

ན་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་མེད་དོ། །མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ན་སེམས་ཅན་གཞན་མེད་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་ཕ་རོལ་ན་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་མེད་དེ། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་བཅིངས་ལ། སེམས་ཅན་གྱིས་ཀྱང་མིང་དང་གཟུགས་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །

སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེར་ན་མིག་གིས་མིག་མི་མཐོང་། མཛུབ་མོས་མཛུབ་མོ་མི་མཚོན། རལ་གྲིས་རལ་གྲི་མི་ཆོད། ཚོར་བས་ཚོར་བ་མི་ཚོར་ན་ཅིའི་སླད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱིས་མིང་དང་གཟུགས་འཆིང་ངོ་ཞེས་གསུངས།

དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བགྱི་བ་ཉིད་སེམས་ཅན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཉིད་མིང་དང་གཟུགས་ལགས་ཏེ། གལ་ཏེ་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་བཅིངས་ན། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱིས་མིང་དང་གཟུགས་བཅིངས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་

སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ལག་པ་གཉིས་སྦྱར་བ་ན། དེ་མ་ཡིན་པ་ཆོས་གཞན་སྦྱོར་དུ་འོངས་པ་མེད་དེ། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་བཅིངས་སོ། །གལ་ཏེ་མིང་དང་གཟུགས་སྤངས་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་ཞེས་

ངས་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞེས་ངས་གསུངས་སོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་མིང་དང་གཟུགས་མཆིས་པས་བཅིངས་པ་ཞེས་བགྱི་ན། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱང་མིང་དང་གཟུགས་མ་སྤངས་ན། བཅིངས་པ་ལགས་

เล่ม ๕๓ · หน้า 118a

སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ས་བོན་བཅད་པ་དང་། འབྲས་བུ་བཅད་པའོ། །དེ་ལ་ས་བོན་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་བཅད་པའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་དག་ཉོན་མོངས་པ་

བཅད་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཞིག་ཅིང་ཟད་པས་དེ་བས་ན་ས་བོན་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་འཆིང་བར་མི་ནུས་སོ། །འབྲས་བུ་མ་བཅད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུས་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་མི་མཐོང་བའི་

ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་བོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་འབྲས་བུས་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱར་རུང་གི། །མིང་དང་གཟུགས་ཀྱིས་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མེ་མར་ནི་མར་མ་ཟད་ན་སྣང་བ་མེད་པར་མི་འགྱུར་གྱི། གལ་ཏེ་མར་

ཟད་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དཔེའོ། །མེ་མར་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དཔེ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་མར་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ། །གལ་ཏེ་ཟད་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་

ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་མེ་དང་མར་གཉིས་མཚན་ཉིད་སོ་སོ་སྟེ། སེམས་ཅན་དང་ཉོན་མོངས་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །སེམས་ཅན་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་ལགས་ལ། ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་ཀྱང་སེམས་ཅན་ནོ། །སེམས་ཅན་ནི་

ལྔ་ཕུང་ལགས་ཏེ། ལྔ་ཕུང་ཡང་སེམས་ཅན་ལགས་སོ། །ལྔ་ཕུང་ཉིད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ལགས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་ཀྱང་ལྔ་ཕུང་ཞེས་བགྱི་ན་ཅིའི་སླད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མར་མེ་ལས་དཔེར་ལེན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེ་ལ་རྣམ་

པ་བརྒྱད་དེ། གཞོལ་བའི་དཔེ་དང་། བཟློག་པའི་དཔེ་དང་། མངོན་སུམ་གྱི་དཔེ་དང་། མ་ཡིན་པའི་དཔེ་དང་། སྔ་མའི་དཔེ་དང་། ཕྱི་མའི་དཔེ་དང་། སྔ་ཕྱིའི་དཔེ་དང་། ཀུན་ཁྱབ་པའི་དཔེའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་གཞོལ་བའི་དཔེ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་ཆར་ཆེན་

เล่ม ๕๓ · หน้า 118b

པོ་བབ་ན་ཤང་ཤོང་ཐམས་ཅད་གང་ངོ་། །ཤང་ཤོང་གང་བས་གྲག་གྲོག་ཆུང་ངུ་གང་ངོ་། །གྲག་གྲོག་ཆུང་ངུ་གང་བས་གྲོག་པོ་ཆེན་པོ་གང་ངོ་། །གྲོག་པོ་ཆེན་པོ་གང་བས་ཆུ་མིག་ཆུང་ངུ་གང་ངོ་། །ཆུ་མིག་ཆུང་ངུ་གང་བས་ཆུ་མིག་ཆེན་པོ་གང་ངོ་། །ཆུ་མིག་ཆེན་པོ་གང་བས་རྫིང་

བུ་གང་ངོ་། །རྫིང་བུ་གང་བས་རྫིང་ཆེན་པོ་གང་ངོ་། །རྫིང་ཆེན་པོ་གང་བས་ཀླུང་ཆུང་ངུ་གང་ངོ་། །ཀླུང་ཆུང་ངུ་གང་བས་ཀླུང་ཆེན་པོ་གང་ངོ་། །ཀླུང་ཆེན་པོ་གང་བས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་གང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་སེམས་ཅན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་

ཡོངས་སུ་གང་བར་བྱེད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་གང་བས་མི་འགྱོད་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་གང་ངོ་། །མི་འགྱོད་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་གང་བས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་གང་ངོ་། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་གང་བས་རིང་དུ་སྤོང་བ་གང་ངོ་། །རིང་དུ་སྤོང་བ་གང་བས་བདེ་བ་གང་ངོ་། །བདེ་བ་

ཡོངས་སུ་གང་བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་གང་ངོ་། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་གང་བས་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་གང་ངོ་། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་ཡོངས་སུ་གང་བས་སྐྱོ་བ་གང་ངོ་། །སྐྱོ་བ་ཡོངས་སུ་གང་བས་ཡོངས་སུ་སྨོད་པ་གང་ངོ་། །ཡོངས་སུ་

སྨོད་པ་ཡོངས་སུ་གང་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གང་ངོ་། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་གང་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་སྟེ། དེ་ནི་གཞོལ་བའི་དཔེའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བཟློག་པའི་དཔེ་ཞེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཀླུང་ཆེན་པོའོ། །ཀླུང་ཆེན་པོའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།

ཀླུང་ཆུང་ངོ་། །ཀླུང་ཆུང་ངུའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚོ་ཆེན་པོའོ། །མཚོ་ཆེན་པོའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚོ་ཆུང་ངུའོ། །མཚོ་ཆུང་ངུའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆུ་མིག་ཆེན་པོའོ། །ཆུ་མིག་ཆེན་པོའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆུ་མིག་ཆུང་ངུའོ། །ཆུ་མིག་ཆུང་ངུའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གྲོག་པོ་

ཆེན་པོའོ། །གྲོག་པོ་ཆེན་པོའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གྲོག་པོ་ཆུང་ངུའོ། །གྲོག་པོ་ཆུང་ངུའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤང་ཤོང་ཆེན་པོའོ། །ཤང་ཤོང་ཆེན་པོའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆར་ཆེན་པོའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 119a

བའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡོངས་སུ་སྨོད་པའོ། །ཡོངས་སུ་སྨོད་པའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱོ་བའོ། །སྐྱོ་བའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བའོ། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་

འཛིན་གྱི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བདེ་བའོ། །བདེ་བའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རབ་ཏུ་སྤོང་བའོ། །རབ་ཏུ་སྤོང་བའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དགའ་བའི་སེམས་སོ། །དགའ་བའི་སེམས་ཀྱི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མི་འགྱོད་པའོ། །མི་འགྱོད་པའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཛིན་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཛིན་

པའི་ཕྱི་མོ་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་ཆར་པ་སྟེ། དེ་ནི་བཟློག་པའི་དཔེའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་མངོན་སུམ་གྱི་དཔེ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་སྤྲེའུ་དང་མཚུངས་སོ། །སྤྲེའུའི་རང་བཞིན་ནི་གཅིག་བཏང་ནས་

གཅིག་ལེན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་ལ་ཆགས་པས་སྐད་ཅིག་སྡོད་པའི་དུས་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་དཔེའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་མ་ཡིན་པའི་དཔེ་ཞེ་

ན། འདི་ལྟར་ངས་སྔོན་རྒྱལ་པོ་སྡེ་རབ་ཏུ་ཕམ་བྱེད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་ཉེ་ཞིང་ཡིད་ཆེས་པའི་མི་ཕྱོགས་བཞི་ནས་འོང་སྟེ། འདི་སྐད་དུ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་བཞི་ནས་རི་ཆེན་པོ་བཞི་འོངས་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་མི་དག་ལ་གནོད་པར་འཚེ་

བར་འོང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་འོངས་ན། བློ་གྲོས་ཅི་ཡོད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་རྒྱལ་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་མཆིས་ན། འབྲོས་པའི་གནས་མ་མཆིས་ཏེ། སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཛིན་ཅིང་སྦྱིན་

པ་འབའ་ཞིག་བགྱིའོ། །ཞེས་གསོལ་ནས། ངས་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ངས་རི་ཆེན་པོ་བཞི་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་ལ་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བས་རྟག་ཏུ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 119b

སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པར་འཚེ་ཞིང་འོང་ན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོས་ཅིའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སྦྱིན་པ་མི་མཛད། རྒྱལ་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཛིན་ཅིང་སྦྱིན་པ་བགྱིས་ན་འབྲས་བུ་ཅི་འཐོབ། ངས་དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལྷ་དང་མིའི་ནང་ན་བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་

མང་དུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རྒྱལ་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཛིན་ཅིང་སྦྱིན་པ་བགྱིས་ན། དེ་ཡང་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་མྱོང་བར་འགྱུར་རམ། ངས་དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་

འཛིན་པ་དང་སྦྱིན་པ་སྤྱོད་མི་ནུས་སོ། །ཇི་སྟེ་ནུས་ན་བདེ་བ་མྱོང་བ་ཡང་ཐ་མི་དད་དོ། །ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་པའི་དཔེའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སྔ་མའི་དཔེ་ཞེ་ན། ངས་མདོ་སྡེ་ཀུན་ལས་དཔེར་ན་གང་ཟག་ལ་ལ་ཞིག་མེ་ཏོག་བཟང་པོ་ལ་ཆགས་པས་ལེན་པའི་ཚེ་ཆུས་

ཁྱེར་རོ། །སེམས་ཅན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། འདོད་པ་ལྔ་ལ་ཆགས་པས་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བའི་ཆུས་ཁྱེར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ནི་སྔ་མའི་དཔེའོ། །ཇི་ལྟར་ཕྱི་མའི་དཔེ་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་ཚིག་གི་མདོ་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་པ་ཡིན་

ཏེ། སྡིག་པ་ཕྲ་མོ་ཆུང་ངུ་ལ། །མི་གནོད་སྙམ་དུ་བརྙས་མི་བྱ། །ཆུ་ཡི་ཐིགས་པ་ཟག་པ་ཡང་། །སྣོད་ཆེན་ཁད་ཀྱིས་གང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཕྱི་མའི་དཔེའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སྔ་ཕྱིའི་དཔེ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་ཆུ་ཤིང་འབྲས་བུ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཆི་བ་དང་།

གླེན་པ་དག་གསོ་བའི་གནས་རྙེད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན་དྲེའུ་སྦྲུམས་ན་ཚེ་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པ་དེ་ནི་སྔ་ཕྱིའི་དཔེའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཀུན་དུ་ཁྱབ་པའི་དཔེ་ཞེ་ན། ངས་མདོ་སྡེ་ལས་འདི་སྐད་དུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གནམ་ན་ཤིང་པ་རི་ཙི་ཏྲ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེའི་རྩ་བ་ས་

ལ་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་སྙེད་ཟུག་གོ། །མཐོ་ཁྱད་ནི་དཔག་ཚད་བརྒྱའོ། །ཡལ་ག་དང་ལོ་མས་ཕྱོགས་བཞིར་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་སྙེད་ཁེབས་སོ། །ལོ་མ་སྨིན་པ་ནི་སེར་པོར་འགྱུར་ཏེ། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ནས་དགའ་བའི་སེམས་སྐྱེའོ། །ལོ་མ་དེ་རིང་པོར་མི་ཐོགས་

เล่ม ๕๓ · หน้า 120a

པར་ལྷགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ལོ་མ་དེ་ལྷགས་པ་ན་ཡང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེའོ། །ཡལ་ག་ཡང་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་མདོག་འགྱུར་ཏེ། ཡལ་ག་མདོག་འགྱུར་བ་ན་ཡང་དགའ་བ་སྐྱེའོ། །མདོག་འགྱུར་བ་དེ་ལས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་ཁ་འབུ་བར་འགྱུར་

ཏེ། ཁ་འབུས་པར་གྱུར་པ་ན་ཡང་དགའ་བ་སྐྱེའོ། །ཁ་འབུས་པ་དེ་ལས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་མྱུ་གུ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་མཐོང་བ་ན་ཡང་རབ་ཏུ་དགའོ། །མྱུ་གུ་དེ་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་ཁ་འབྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཁ་བྱེ་ནས་དེའི་དྲི་བསུང་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་སྙེད་དུ་བྲོའོ། །དེའི་

འོད་ནི་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཅུ་སྙེད་དུ་སྣང་སྟེ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ལྷ་རྣམས་དབྱར་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་དེའི་འོག་ན་རབ་ཏུ་བདེ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངའི་ཉེ་གནས་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ལོ་མའི་ཁ་དོག་སེར་པོར་གྱུར་པ་ནི་ངའི་ཉེ་གནས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་

འདོད་པ་ལྟ་བུའོ། །ལོ་མ་ལྷགས་པ་ནི་ངའི་ཉེ་གནས་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་པ་ལྟ་བུའོ། །མདོག་འགྱུར་བ་ནི་ངའི་ཉེ་གནས་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་བྱས་ནས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཁ་འབུ་བ་ནི་ངའི་ཉེ་གནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་

སེམས་བསྐྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །མྱུ་གུར་གྱུར་པ་ནི་ས་བཅུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཁ་བྱེ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུའོ། །དྲི་བསུང་བྲོ་བ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་སེམས་

ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པ་ལྟ་བུའོ། །འོད་སྣང་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཕྱོགས་བཅུར་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུའོ། །དབྱར་ཟླ་བ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ལྟ་བུའོ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་བདེ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་དེ་

བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ནི་ཀུན་དུ་ཁྱབ་པའི་དཔེའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་བསྟན་ཏོ་ཅོག་ནི་ཟད་པར་ལེན་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཅུང་ཟད་ཅིག་གམ། མང་

เล่ม ๕๓ · หน้า 120b

པོའམ། གལ་ཏེ་ན་ཀུན་ལེན་ཏོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞལ་ནི་ཟླ་བ་ཉ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཅིག་ལེན་པའི་དཔེའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མི་ཞིག་སྔོན་འོ་མ་མ་མཐོང་སྟེ། གཞན་ཞིག་ལ་འོ་མ་ཅི་འདྲ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། དེས་ཆུ་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་། དུང་དང་

འདྲའོ་ཞེས་སྨྲ་སྟེ། ཆུ་ནི་གཤེར་བའི་མཚན་ཉིད། སྦྲང་རྩི་ནི་མངར་བའི་མཚན་ཉིད། དུང་ནི་ཁ་དོག་གི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་དཔེ་གསུམ་བསྟན་ཀྱང་འོ་མ་ངོ་མི་ཤེས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་ཇི་ལྟར་མེ་མར་གྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དཔེར་བསྟན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་

ཆུའི་ཕ་རོལ་ན་ཀླུང་མེད་དེ། སེམས་ཅན་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ལྔ་ཕུང་སྤངས་པའི་ཕ་རོལ་ན་སེམས་ཅན་གཞན་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སྒྲོམ་དང་ཕང་ལོ་དང་། སྲོག་ཤིང་དང་། མུ་ཁྱུད་དང་། རྩིབས་མ་སྤངས་པའི་ཕ་རོལ་ན་ཤིང་རྟ་གཞན་མེད་པ་ལྟར། སེམས་ཅན་ཡང་དེ་དང་

འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་སྟེ་མེ་མར་གྱི་དཔེ་དང་འཐུན་པར་འདོད་ན་རབ་ཏུ་བརྟགས་པར་ཉོན་ཅིག་དང་། ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྙིང་པོ་ནི་སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་དཔེའོ། །མར་ནི་སྲེད་པའི་དཔེའོ། །སྣང་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དཔེའོ། །མུན་པ་བསལ་བ་ནི་མ་

རིག་པ་གཞོམ་པའི་དཔེའོ། །དྲོ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་དཔེ་སྟེ། མར་ཟད་པ་ན་སྣང་བ་དང་། མེ་ལྕེ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་སྲིད་པ་ཟད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མིང་དང་གཟུགས་ཡོད་མོད་ཀྱི། འཆིང་བར་མི་

འགྱུར་ལ། སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་གནས་མོད་ཀྱི། སྲིད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་གོས་སོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མ་མཆིས་པ་ལགས་ན། སུས་ལུང་ནོད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་སོག་པར་འགྱུར།

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དྲན་པའི་སེམས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སེམས་དང་། བསྐྱེད་པའི་སེམས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་སེམས་དང་། དད་པའི་སེམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སེམས་ཡོད་དེ། དེ་ལྟ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 121a

བུ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ནི་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་སྐྱེ་ཞིང་འགོག་མོད་ཀྱི་དེ་དང་འདྲ་བ་གཅིག་གིས་གཅིག་བསབས་ཏེ་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་

ཆོས་ནི་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་འགོག་སྟེ། དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་འགོག་པ་དེ་ལས་ཀྱང་འདྲ་བའི་རྒྱུན་གཅིག་གིས་བསབས་པས་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ལགས་ན། ཇི་ལྟ་བུར་ཚོགས་སོག་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་

མེ་མར་དེ་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་འགོག་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྣང་བས་མུན་པ་བསལ་བ་ཡོད་པ་ལྟར་དྲན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་ཟས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་འགོག་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བཀྲེས་པ་དག་

འགྲངས་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་སྨན་དམ་པ་ཡང་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་འགོག་མོད་ཀྱི། ནད་སོས་པར་བྱེད་དོ། །ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་འོད་སྣང་བ་ཡང་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་འགོག་མོད་ཀྱི། རྩི་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་ནུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་

སྐད་དུ་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་འགོག་ན། ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་མ་ཆད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དག་ཁ་ཏོན་བྱེད་པའི་ཚིག་འབྲུ་ཅིག་ཅར་བརྗོད་དུ་མི་རུང་སྟེ། སྔ་མ་ནི་བར་དུ་འགྲོར་མི་རུང་། བར་མ་ཡང་ཐ་མར་འགྲོར་མི་རུང་

སྟེ། མིང་དང་ཡི་གེ་དང་སེམས་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་འགོག་མོད་ཀྱི་ཡུན་རིང་པོར་གོམས་པ་ལས་ཀུན་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་གསེར་མགར་ནི་ཐོག་མ་བསླབས་ནས་རྒས་ཀྱི་བར་དུ་བྱས་པ་ཡང་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་འགོག་སྟེ།

སྔ་ཕྱིར་འཁྲུགས་པར་མ་གྱུར་མོད་ཀྱི། ཡུན་རིང་དུ་སྦྱངས་པས་བྱ་བའི་རྣམས་ཕྱི་ཕྱིར་མཁས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་གསེར་མགར་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟར་ཀློག་པ་དང་ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ས་བོན་ལ་སས་ཀྱང་ཁྱོད་མྱུ་གུ་སྐྱེད་ཅིག་ཅེས་མ་བྱས་

เล่ม ๕๓ · หน้า 121b

མོད་ཀྱི། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་མྱུ་གུ་རང་སྐྱེའོ། །མེ་ཏོག་གི་བར་དུ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ཅིག་ཅེས་མ་བྱས་མོད་ཀྱི། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་རང་སྐྱེ་བ་ལྟར། སེམས་ཅན་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་སོགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་བགྲང་བའི་ཐབས་

ནི་གཅིག་ཀྱང་གཉིས་སུ་མི་འགྲོ། གཉིས་ཀྱང་གསུམ་དུ་མི་འགྲོ་སྟེ། སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་འགོག་མོད་ཀྱི། སྟོང་དང་ཁྲིའི་བར་དུ་ཡང་ཕྱིན་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་སོགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མེ་མར་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་

འགོག་པ་སྔར་འགོག་པའི་མེ་ལྕེས་མེ་ལྕེ་ཕྱི་མ་ལ་ང་ནི་འགགས་ཀྱིས། ཁྱོད་སྐྱེས་ལ་མུན་པ་མེད་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་མ་བྱས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་བེའུ་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་ནུ་མ་ནུ་སྟེ། ནུ་མ་ནུ་བའི་བློ་སུས་ཀྱང་མ་བསྟན་ཏེ། སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་འགོག་མོད་ཀྱི། ཐོག་

མ་བཀྲེས་པ་ནས་ཕྱིས་འགྲངས་པའི་བར་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་འདྲ་བའི་མི་རིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་འདྲ་ན་ཐ་དད་པར་སྐྱེ་བའི་མི་རིགས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་སོགས་པར་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཐོག་མ་ནས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕར་

བ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཡུན་རིང་དུ་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་གཞོམ་པར་འགྱུར་རོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་ཐོབ་པ་དག་ཡུལ་ངན་པར་

སྐྱེས་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཛིན་ཏེ། མི་གསོད། མི་རྐུ། འཕྱོ་གཡེམ་མི་བྱེད། ཕྲ་མ་དང་ཚིག་ཐུན་ཚགས་མི་སྨྲ། ཆང་མི་འཐུང་ངོ་། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཕུང་པོ་ནི་གནས་འདིར་འགགས་ནས་ཡུལ་ངན་པར་མི་མཆི་བ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་སོགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཡུལ་ངན་པར་མི་

མཆིའོ། །གལ་ཏེ་འདྲ་བ་ཞིག་ལགས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཞིང་དུ་མི་སྐྱེ། གལ་ཏེ་ཡུལ་ངན་པའི་ཕུང་པོ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཕུང་པོ་མ་ལགས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་ལས་ངན་པ་དག་མི་བགྱིད་པར་གྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 122a

རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཡུལ་ངན་པར་སྐྱེས་ཀྱང་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་མིང་མི་སྟོར་ཏེ། ཕུང་པོ་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ངས་བེའུའི་དཔེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཡུལ་ངན་པར་སྐྱེས་མོད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་ལས་ངན་པ་མི་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་

དཔེར་ན་རི་སྤོས་ཀྱི་ངད་ཅན་ལ་སེང་གེའི་རྒྱལ་པོ་གནས་པས་བྱ་འཕུར་བ་ཐམས་ཅད་དང་། ས་ལ་རྒྱུག་པའི་གཅན་གཟན་ཐམས་ཅད་ནི་རི་དེར་མི་རྒྱུག་སྟེ། ཉེ་བའི་ཐུགས་མི་ཐུབ་བོ། །གལ་ཏེ་སེང་གེའི་རྒྱལ་པོ་དེ་རི་ཁ་བ་ཅན་ལ་སོང་ན་ཡང་། བྱ་འཕུར་བ་ཐམས་ཅད་

དང་། གཅན་གཟན་ཐམས་ཅད་འགྲོ་ཞིང་གནས་པའི་ཐུགས་མི་ཐུབ་བོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ལ་ནན་ཏན་མི་བྱེད་མོད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཐུས་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་མི་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མི་ལ་ལ་ཞིག་བདུད་རྩི་འཐུངས་ན། བདུད་

རྩི་དེ་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་འགོག་མོད་ཀྱི། དེའི་མཐུས་མི་དེ་རིང་དུ་འཚོ་ཞིང་སྐྱེ་ཤི་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་རི་རབ་རིའི་རྒྱལ་པོ་ལ་སྨན་དམ་པ་ལང་ཀ་ལི་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཟོས་ན་དེ་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མར་འགོག་མོད་ཀྱི། སྨན་དེའི་མཐུས་

ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་མི་ཕྲད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་འདུག་པའི་གནས་ན། རྒྱལ་པོ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སུས་ཀྱང་དེར་ཉེ་བའི་ཐུགས་མི་ཐུབ་བོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོའི་མཐུ་དང་བྱིན་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་

བར་ཡུལ་ངན་པར་སྐྱེས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ལ་ནན་ཏན་མི་བྱེད་མོད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཐུས་མི་དགེ་བའི་ལས་མི་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཕུང་པོ་འདིར་འགགས་ཏེ། ཕུང་པོ་གཞན་དུ་སྐྱེས་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཕུང་པོ་མི་སྟོར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་

དཔེར་ན་སྐྱེ་བོ་དག་ཤིང་ཏོག་དང་འབྲས་བུའི་ཕྱིར་ས་བོན་དེ་ལ་སྨྲེད་ཀྱིས་འདེབས་ཤིང་ཆུ་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་མང་པོ་བྱེད་དེ། ཤིང་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་པར་ས་བོན་རུལ་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ས་བོན་གྱི་རྒྱུས་ཤིང་ཐོག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་

เล่ม ๕๓ · หน้า 122b

པའི་ཕུང་པོ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མི་ཤིན་ཏུ་ཕྱུག་པ་ཞིག་ལ་བུ་གཅིག་འབའ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་སྔར་ཚེ་འཕོས་ནས་བུ་དེ་ལ་བུ་གཅིག་ཡོད་པ་ཡང་ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པ་ལས། མི་དེ་ཤི་བར་གྱུར་ནས་ཚ་བོས་དེ་ཐོས་པ་དང་ཕྱིར་ལོག་ནས་ནོར་རྫས་ཐམས་ཅད་

བསྡུས་སོ། །ནོར་རྫས་དེ་དག་དེས་མ་བྱས་མོད་ཀྱི། ལེན་ཅིང་སྡུད་པ་ལ་སུས་ཀྱང་མི་སྟེར་བ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རུས་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཕུང་པོ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་

པ་དེ་གསུངས་པ་ལས། དགེ་སློང་གང་ཞིག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་བསྒོམས་ན། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་ཞེས་བགྱི་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཇི་ལྟར་བསྒོམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཇི་ལྟར་བསྒོམ། ཤེས་

རབ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་གང་ལ་ལ་ཞིག་ཚུལ་ཁྲིམས་མནོས་ནས་བདག་ལ་ཕན་པ་དང་། ལྷ་དང་མིའི་ལོངས་སྤྱོད་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་གི །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྒྲོལ་བ་དང་བླ་ན་མེད་པའི་

དམ་པའི་ཆོས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ཡང་རྙེད་པ་དང་གྲགས་པ་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱིར་རམ། ངན་སོང་གསུམ་གྱིས་འཇིགས་པ་དང་། ཚེ་དང་། མདོག་དང་། སྟོབས་འདོད་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པའི་སྤོབས་པ་འདོད་པ་དང་། རྒྱལ་པོས་འཇིགས་པ་དང་། མི་

སྙན་པས་འཇིགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལས་ཀྱི་དངོས་པོའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྒོམ་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྒོམ་པ་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་མནོས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྒྲོལ་བའི་ཕྱིར་རམ། དམ་པའི་

ཆོས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་རམ། མ་རྒལ་བ་སྒྲོལ་བ་དང་། མ་གྲོལ་བ་དགྲོལ་བ་དང་། སྐྱབས་མེད་པའི་སྐྱབས་སམ། མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བའི་ཕྱིར་བསྲུང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྲུང་བ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་སུ་མི་ལྟ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་ལྟ། འཛིན་པར་མི་ལྟ།

เล่ม ๕๓ · หน้า 123a

འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མི་ལྟ། འཇིགས་པ་དང་། ཉམས་པ་མི་རྟོག་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གང་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་སྲུང་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ཞེ་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པའི་ཚེ། བདག་སྒྲོལ་བ་དང་། རྙེད་པ་

དང་གྲགས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན། ཆོས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། འདོད་ཆགས་དང་། ཟས་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དུ་ལྟ་བ་དང་། སྐྱེས་པ་དང་། བུད་མེད་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དང་། བུ་ག་དགུ་ནས་མི་གཙང་བ་ཟག་པ་དང་། འཐབ་ཅིང་རྩོད་པ་དང་། རྡེག་

ཅིང་འཚོག་པ་དང་། གཅིག་ལ་གཅིག་འཚེ་ཞིང་གསོད་པ་དང་། དངོས་པོ་དེ་དག་གི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་སྒོམ་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་

སྒོམ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པའི་སེམས་ཐོབ་པའམ། སེམས་ཅན་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ། སེམས་ཅན་དག་འཕགས་པའི་ཆོས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ། སེམས་ཅན་དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ། བླ་ན་མེད་པའི་

ཆོས་བསྲུང་ཞིང་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རམ། སེམས་ཅན་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ། སེམས་ཅན་དག་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ། སེམས་ཅན་དག་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ། སེམས་ཅན་དག་

གཟུངས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ། སེམས་ཅན་དག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ། སེམས་ཅན་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒོམ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་མི་ལྟ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་ལྟ། སྒོམ་

པར་མི་ལྟ། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མི་ལྟ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་དེ་ལྟར་སྒོམ་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་སྒོམ་པ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་སྒོམ་པ་གང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་གལ་ཏེ། ཤེས་རབ་བསྒོམས་ན། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞིང་ངན་

เล่ม ๕๓ · หน้า 123b

སོང་གསུམ་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་དོན་བྱེད་ཀྱང་སུས་ཕོད། སྐྱེ་བོ་དག་འཁོར་བ་ལས་སྒྲོལ་ཡང་སུས་ནུས། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་ནི་ཨུ་དུམ་བཱ་རའི་མེ་ཏོག་ལྟར་དཀའ་ན། བདག་གིས་ད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་བཅད་

ཅིང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདག་གིས་ཤེས་རབ་བརྩོན་པར་བསྒོམས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་མྱུར་དུ་བཅད་ལ། མྱུར་དུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱའོ། །སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པ་ནི་ཤེས་རབ་སྒོམ་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཡང་དག་པའི་སྒོམ་

པ་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཅན་དེ་སྐྱེ་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། རྒས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཅན་མ་རིག་པས་ཁེབས་པས། བླ་ན་མེད་པའི་ཡང་དག་པའི་ལམ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་མི་ཤེས་པ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་བརྟགས་ཤིང་། བདག་གིས་ལུས་འདིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་སྡུག་

བསྔལ་ཆེན་པོ་མྱོང་བ་དེའི་སྐྱིན་པར་བདག་གྱུར་ཅིག །སེམས་ཅན་གྱི་དབུལ་ཕོངས་པ་དང་། ཀུན་གྱི་ཐ་མར་གྱུར་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་འཇིག་པའི་སེམས་ཀྱིས། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་ལས་ཅི་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་བདག་གི་ལུས་ལ་འདུས་པར་

ཤོག་ཤིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འདོད་པའི་རྒྱུད་དུ་མི་སྐྱེ་ཞིང་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱིས་བཅིངས་ཤིང་གླགས་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱུར་དུ་འཁོར་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཏེ། བདག་གཅིག་པུ་

གནས་པ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་ཅིང་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་ན། ཤེས་རབ་ཏུ་མི་ལྟ། ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་ལྟ། སྒོམ་པར་མི་

ལྟ། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མི་ལྟ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྒོམ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་སྒོམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་།

เล่ม ๕๓ · หน้า 124a

ཤེས་རབ་སྒོམ་མི་ནུས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱའོ།། །།བམ་པོ་སུམ་ཅུ་དགུ་པ། གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་སྒོམ་པ་ཞེ་ན། གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ངན་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་གཞིག་ནུས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་

སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བཅུ་དྲུག་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྙེད་པའི་ཕྱིར་ལུ་གུ་གསོ་ཞིང་སོས་ནས་གཞན་དུ་འཚོང་བ་དང་། རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཉོས་ནས་གསོད་པ་དང་། རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཕག་ཕྲུག་གསོ་ཞིང་སོས་ནས་གཞན་དུ་འཚོང་བ་དང་། རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཉོས་ནས་གསོད་པ་དང་།

རྙེད་པའི་ཕྱིར་བེའུ་གསོ་ཞིང་སོས་ནས་འཚོང་བ་དང་། རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཉོས་ནས་གསོད་པ་དང་། རྙེད་པའི་ཕྱིར་བྱ་གསོ་ཞིང་སོས་ནས་འཚོང་བ་དང་། རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཉོས་ནས་གསོད་པ་དང་། ཉ་གཟུང་བ་དང་། རྔོན་པ་དང་། ཆོམ་པོ་དང་། ཤན་པ་དང་། བྱ་གཟུང་བ་དང་།

ཕྲ་མ་དང་། ཁྲི་མོན་གྱི་སྲུངས་པ་དང་། ཀླུ་ལ་སྔགས་ཀྱིས་འདེབས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་ལས་ངན་པ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་གཏན་གཅོད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་གཅོད་

པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ལུས་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། སེམས་ཅན་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། སྲིད་པ་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། འཇིག་རྟེན་གཙང་མའི་ཕུང་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། འཇིག་

རྟེན་གྱི་མཐའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། འཇིག་རྟེན་ཆད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྐྱེས་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སེམས་ཅན་

དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་གཏན་གཅོད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་སྒོམ་པ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ངན་པར་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་གཞོམ་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་

เล่ม ๕๓ · หน้า 124b

ཅད་ལ་ངན་པར་ལྟ་བ་ཡོད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ནི་བདག་ཡིན། བདག་གི་བ་ཡང་ཡིན། གཟུགས་ཀྱི་ནང་ན་བདག་ཡོད། བདག་གི་ནང་ན་གཟུགས་ཡོད་པ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྨྲ་སྟེ། རྟག་པ་ནི་བདག་ཡིན། གཟུགས་འགགས་ཀྱང་བདག་

ཡོད་དོ། །གཟུགས་ཉིད་བདག་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་འགགས་ན་བདག་ཀྱང་འགོག་གོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དང་། ཡང་ལ་ལ་ན་རེ་བྱེད་པ་ནི་བདག་ཡིན། ཚོར་བ་ནི་གཟུགས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དང་། ཡང་ལ་ལ་འདི་སྐད་དུ་བྱེད་པ་ནི་གཟུགས་ཡིན། ཚོར་བ་ནི་བདག་གོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དང་། ཡང་ལ་ལ་

ན་རེ་བྱེད་པ་ཡང་མེད། ཚོར་བ་ཡང་མེད་དེ། རང་སྐྱེ་ལ་རང་འགོག་སྟེ། རྒྱུ་རྐྱེན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དང་། ལ་ལ་ནི་འདི་སྐད་དུ་བྱེད་པ་ཡང་མེད། ཚོར་བ་ཡང་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་དབང་སྒྱུར་ཞེས་བྱ་བས་བྱས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དང་། ལ་ལ་འདི་སྐད་དུ་བྱེད་པ་མེད་ལ་ཚོར་བ་མེད་དེ་ཐམས་

ཅད་དུས་ཀྱིས་བྱས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དང་། ལ་ལ་ནི་འདི་སྐད་དུ་བྱེད་པ་དང་ཚོར་བ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། ས་ལ་སོགས་པ་ཆེན་པོ་ལྔ་ལ་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སྨྲ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངན་པར་ལྟ་བ་དེ་དག་གཞོམ་པ་ནི་ཤེས་རབ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་

བུ་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྒོམས་པས་ལུས་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པས་སེམས་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་བསྒོམས་པས་ཐེ་ཙོམ་གྱི་སེམས་ཆོམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཐེ་ཙོམ་གྱི་སེམས་བཅོམ་པས་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་སྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་བསྒོམས་

པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པས་བླ་ན་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །

མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་དང་། ཁམས་ཐམས་ཅད་དང་། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ། །འཁོར་བ་བཅད་པ་ནས་བདེ་བའི་བར་དུ་བཅད་པས་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་།

เล่ม ๕๓ · หน้า 125a

ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆོས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར། གལ་ཏེ་མི་སྐྱེ་མི་འགོག་པ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱི་ན། སྐྱེ་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་མི་སྐྱེ་མི་

འགོག་ན། ཅིའི་སླད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་མི་བགྱི། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་བཞིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དེ་མི་སྐྱེ་མི་འགོག་མོད་ཀྱི། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་དོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་བའི་ཆོས་ཀྱང་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མ་

མཆིས་སོ། །གལ་ཏེ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མ་མཆིས་ན་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །གང་རྟག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལགས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་འཁོར་བ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་མི་གདགས། རིགས་ཀྱི་བུ་འཁོར་བའི་ཆོས་དེ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་དེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་བཅས་པའི་ཕྱིར་མྱ་

ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་མི་གདགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསུངས་པ་ལྟར་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་

མཆིས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུ་ལས་མཐོ་རིས་ལྷར་སྐྱེས་འགྱུར། །རྒྱུ་ལས་ངན་སོང་ལྟུང་བར་འགྱུར། །རྒྱུ་ལས་མྱ་ངན་འདས་ཐོབ་སྟེ། །དེ་བས་ཀུན་ལ་རྒྱུ་མཆིས་སོ། །ཞེས་ཀྱང་གསུངས་པ། ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔོན་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ངས་དགེ་སྦྱོང་གི་ལམ་

དང་འབྲས་བུ་བཤད་པར་བྱའོ། །དགེ་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྤྱོད་པའོ། །ལམ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་བརྒྱད་དོ། །དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་གསུངས་ན། བཅོམ་ལྡན་

འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཅི་འབྲས་བུ་མ་ལགས་སམ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མ་མཆིས་ཞེས་གསུངས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ།

เล่ม ๕๓ · หน้า 125b

སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྒྱུ་མེད་དོ་ཞེས་ངས་གསུངས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ལམ་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་མྱ་

ངན་ལས་འདས་པ་ནི་རྒྱུ་མེད་འབྲས་བུ་མེད་དོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བགྱི་བ་ཐམས་ཅད་ཐུན་མོང་ངམ། འོན་ཏེ་སོ་སོ་ན་མཆིས། གལ་ཏེ་ཐུན་མོང་བ་ལགས་ན། གཅིག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་

རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཐུན་པར་འཐོབ་པའི་རིགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་མི་ཉི་ཤུ་ལ་དགྲ་གཅིག་མཆིས་པ་ལས། གལ་ཏེ་མི་གཅིག་གིས་དགྲ་དེ་མ་མཆིས་པར་བགྱིས་ན། ལྷག་མ་བཅུ་དགུ་པོ་ལ་ཡང་འཐུན་པར་མ་མཆིས་

པར་འགྱུར་བ་ལྟར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་ལྟ་ན་གཅིག་གིས་ཐོབ་པའི་ཚེ། གཞན་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་འཐོབ་པའི་རིགས་སོ། །དེ་སྟེ་སོ་སོ་ན་མཆིས་ན་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བརྩི་ཞིང་བགྲང་དུ་མཆིས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་

ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་མི་གཅིག་མི་གཉིས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་སོ་སོ་ན་མཆིས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་མཉམ་པའོ་ཞེས་བགྱིར་ཡང་མི་རུང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་མཁའ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བགྱིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །བཅོམ་

ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་མི་གཅིག་མི་གཉིས་ལ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་མཉམ་ཞིང་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འཐུན་པར་ཡོད་དོ། །གལ་ཏེ་གང་ཞིག་འཕགས་པའི་ལམ་

བརྒྱད་བསྒོམས་ན། དེས་གསལ་བར་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་རི་ཁ་བ་ཅན་ལ་རྩྭ་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་བས་ཟོས་ན་མར་གྱི་སྙིང་པོར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། ཇི་ལྟར་

เล่ม ๕๓ · หน้า 126a

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་རྩྭ་བཟོད་པ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་གཅིག་ཏུ་བས་སམ། མང་དུ་མཆིས། གལ་ཏེ་གཅིག་ཏུ་བས་ན་བས་འཚལ་བས་བས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཇི་སྟེ་མང་ན་སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་

འདྲའོ་ཞེས་གསུངས། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར། གང་འཕགས་པའི་ལམ་བརྒྱད་བསྒོམས་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ལམ་ཡང་གཅིག་ཏུ་བས་ན། རྩྭ་བཟོད་པ་

དང་འདྲ་བར་བས་པའི་རིགས། གལ་ཏེ་བས་པར་གྱུར་ན་མི་གཅིག་གིས་བསྒོམས་ནས། གཞན་ལ་སྐལ་བ་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ལམ་དེ་མང་པོ་ཞིག་མཆིས་ན། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྒོམས་ཤིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་

བགྱི་བར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ལམ་མཉམ་ཞིང་བདེ་བར་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོའོ། །ལམ་གྱི་བར་ན་ཤིང་བསིལ་གྲིབ་ཅན་ཤིན་ཏུ་བསིལ་བ་ཡོད་དེ། འགྲོན་པོ་དག་དེར་བསྟི་ཞིང་ངལ་བསོ་

ཡང་ཤིང་གི་བསིལ་གྲིབ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་ཏེ། འགྱུར་ཞིང་འཇིག་པ་ཡང་མེད་ལ། སུས་ཀྱང་ཁྱེར་བ་མེད་དོ། །དེ་ལ་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་དཔེའོ། །བསིལ་གྲིབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དཔེའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་གྲོང་ཁྱེར་

ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་སྒོ་གཅིག་པུ་ཡོད་ན། འགྲོ་བ་མང་པོ་ཕྱི་ནང་རྒྱུ་ཡང་སུས་ཀྱང་བར་དུ་གཅོད་ནུས་པ་མེད་དེ། བཤིག་ཅིང་ཁྱེར་ནུས་པ་ཡང་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ཟམ་པ་ཆེན་པོ་ལ་མི་མང་པོ་རྒྱུ་ཡང་སུས་ཀྱང་བར་དུ་གཅོད་ནུས་པའམ། སྡོད་པར་བྱེད་

པའམ། འཇིག་ཅིང་ཁྱེར་བ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་སྨན་པ་མཁས་པ་ཀུན་དུ་ནད་རྣམས་གསོ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལ་སུས་ཀྱང་བཀག་སྟེ། འདི་ནི་གསོ་ལ་ཕ་བི་ནི་སྤོངས་ཤིག་ཅེས་དགག་ནུས་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་

เล่ม ๕๓ · หน้า 126b

ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་དཔེ་བསྟན་པ་རྣམས་ནི་དོན་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། སྔར་ལམ་དུ་རྒྱུ་བ་མ་མཆིས་ན་ཕྱི་མ་ལ་ཉམ་ང་བར་འགྱུར་ན། ཅིའི་སླད་དུ་ཐོགས་པ་མ་མཆིས་ཞེས་གསུངས། དེ་དང་

འདྲ་བར་གཞན་ལ་ཡང་ཉམ་ང་བ་མཆིས་སོ། །འཕགས་པའི་ལམ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལགས་ན། གཅིག་བསྒོམས་པའི་ཚེ་གཞན་ལ་ཉམ་ང་བའི་རིགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་

འདི་སྐད་དུ་དོན་དང་མི་ལྡན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ནི་ངས་ལམ་གྱི་དཔེར་བྱ་བ་ཕྱོགས་ཙམ་གྱི་དཔེ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཔེ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ནི་བར་དུ་གཅོད་པ་དང་ཐོགས་པ་ཡོད་དེ། འདི་དང་ཕ་བི་ཐ་དད་པས་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་

ལམ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་བར་དུ་མི་གཅོད་པ་དང་། མཉམ་ཞིང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་། ཉམ་ང་བའི་གནས་མེད་དེ། འདི་དང་ཕ་བི་ཐ་དད་དོ། །ཡང་དག་པའི་ལམ་འདི་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་གསལ་

བའི་རྒྱུར་འགྱུར་གྱི། སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྒྲོན་མའི་སྣང་བས་རྫས་གསལ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འདྲ་བར་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཡོད་དེ། གཅིག་གི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་

བཀག་ནས་གཞན་ཡང་མེད་ཅེས་བྱར་མི་རུང་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཡོད་དོ། །དེ་བས་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱིས་ཟག་པ་

མེད་པའི་ལམ་བསྒོམས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། མཉམ་པར་སེམས་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་གནས་བཞི་དང་། ཁམས་རྣམས་དང་། སྲིད་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་དོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་གིས་དེ་ཆུད་ན་འདི་

เล่ม ๕๓ · หน้า 127a

དང་ཕ་བི་ཤེས་ཤིང་མཐོང་སྟེ་སྒྲིབ་པ་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལུས་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་མ་བས་ཏེ། ལ་ལ་ནི་ལྷའི་ལུས། ལ་ལ་ནི་མིའི་

ལུས། ལ་ལ་ནི་བྱོལ་སོང་དང་། ཡི་དགས་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་ལུས་ཏེ། ལུས་དེ་དག་སོ་སོ་སྟེ་གཅིག་པ་མ་ལགས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཅིག་ཅེས་གསུངས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་

དཔེར་ན་ལ་ལ་ཞིག་གིས་འོ་མའི་ནང་དུ་དུག་བཅུག་ན། མར་གྱི་སྙིང་པོའི་བར་དུ་དུག་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། འོ་མ་ཞོ་ཞེས་མི་བྱ་ལ། ཞོ་ཡང་འོ་མ་ཞེས་མི་བྱ་བ་ནས། མར་གྱི་སྙིང་པོའི་བར་དུ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་མིང་དང་མཚན་ཉིད་སོ་སོ་མོད་ཀྱི། དུག་གི་རང་བཞིན་

མི་སྟོར་ཏེ། རོ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་ཀུན་དུ་འགྲོའོ། །མར་གྱི་སྙིང་པོར་དུག་མ་བཅུག་ཀྱང་གལ་ཏེ་མར་གྱི་སྙིང་པོ་འཐུངས་ན་དེ་ཡང་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ལམ་རྒྱུད་ལྔར་འཁོར་ཞིང་ལུས་ཐ་དད་པ་ལེན་ཀྱང་སངས་

རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་གཅིག་པ་རྟག་པ་མི་འགྱུར་བའོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུལ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་ན་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དྲུག་མཆིས་ཏེ། འདི་ལྟར་གྲོང་ཁྱེར་མཉན་དུ་ཡོད་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་པ་ཙི་ཏ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་ཙམ་པ་ཀ་

དང་། གྲོང་ཁྱེར་ཡངས་པ་ཅན་དང་། གྲོང་ཁྱེར་སེར་སྐྱ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་སྟེ། གྲོང་ཁྱེར་དྲུག་པོ་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ནང་ན་མཆོག་ཏུ་ཆེ་བ་ལགས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་དག་སྤངས་ཏེ། ཡུལ་གྱི་མཐའ་ཤིན་ཏུ་ངན་ཅིང་

རབ་ཏུ་མི་མཛེས་ལ། དོག་ཅིང་ཉམ་ང་བའི་གྲོང་ཁྱེར་རྩྭ་མཆོག་འདིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཤེགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གྲོང་ཁྱེར་རྩྭ་མཆོག་འདི་ལ་ཡུལ་གྱི་མཐའ་ཤིན་ཏུ་ངན་ཅིང་དོག་གོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་མི་རིགས་ཀྱི། གྲོང་ཁྱེར་འདི་

เล่ม ๕๓ · หน้า 127b

ནི་ཡོན་ཏན་མཆོག་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བརྒྱན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བཞུགས་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་མི་ངན་པའི་ཁྱིམ་དུ་གལ་ཏེ་རྒྱལ་པོ་གཤེགས་ན་

ཁྱིམ་དེ་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱན་གྱིས་མཛེས་པའོ། །བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་འདིར་གཤེགས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བསྟོད་དགོས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་མི་ཞིག་ནད་ཚབས་པོ་ཆེས་བཏབ་པ་དེས་སྨན་ངན་པ་བཏང་སྟེ། སྨན་དེས་ནད་སོས་པར་

གྱུར་ན། སྨན་དེ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེད་ཅིང་མཆོག་གོ། །དམ་པའོ། །བདག་གི་ནད་གསོས་ཞེས་བསྟོད་པའི་རིགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་གྲུར་ཞུགས་ཏེ་རྒྱ་མཚོར་ཞུགས་པ་ལས། གྲུ་ཞིག་ནས་སྐྱབས་དང་རྟེན་མེད་པ་ལས་མི་རོ་ལ་འཇུས་ཏེ་མཐར་ཕྱིན་ན། མི་

རོ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་བདག་ཁྱོད་དང་ཕྲད་པས་བདེ་བར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་བསྟོད་ཅིང་བསྔགས་པ་བཞིན་དུ་གྲོང་ཁྱེར་རྩྭ་མཆོག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཆག་ཅིང་གཤེགས་པའི་གནས་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་

ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ངན་པ་མི་སྡུག་པ་དོག་ཅིང་ཉམ་ང་བའོ་ཞེས་སྨྲ། རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་མངོན་དུ་དྲན་པ་སྔོན་འདས་པའི་བསྐལ་པ་ཀླུང་གང་གཱའི་བྱེ་མ་སྙེད་འདས་པ་ན། བསྐལ་པའི་མིང་ནི་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཀཽ་

ཤི་ཀའི་རིགས་ལས་བྱུང་བ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་ལྡན་ཞིང་བུ་སྟོང་ཚང་བའི་རྒྱལ་པོ་དེས་ཐོག་མ་གྲོང་ཁྱེར་འདི་བྱས་ཏེ། ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ཆུ་ཞེང་གབ་པར་དཔག་ཚད་བཅུ་གཉིས་ཏེ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་རབ་ཏུ་བརྒྱན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ཡུལ་དེ་ན་

ཀླུང་ཤིན་ཏུ་མང་སྟེ། ཆུ་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་དང་བ་དང་། འཇམ་པ་དང་། མངར་བའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཀླུང་འཇིལ་ན་ཤན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཨི་ལ་པ་ཏི་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཧི་ལེན་ཤན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཨི་ཤོ་མ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བ་བི་ཤན་ཞེས་བྱ་བ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 128a

ལ་སོགས་པ་ཀླུང་ལྔ་བརྒྱ་སྙེད་ཡོད་དེ། ཀླུང་དེའི་ཚུལ་རོལ་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་ན་ཤིང་རབ་ཏུ་མང་ཞིང་། མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པས་གང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་མི་ཚེའི་ཚད་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །དེའི་ཚེ་འཁོར་

ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དེ་ལོ་བརྒྱ་འདས་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པ་སྨྲས་སོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་གོ། །གང་གིས་དགེ་བ་བཅུའི་ཆོས་སྤྱོད་ན། མི་རྟག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་གཅོད་

པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་ཐོས་ནས། ཀུན་གྱིས་དགེ་བ་བཅུའི་ཆོས་ཉམས་སུ་བླངས་སོ། །ངས་དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་ཐོས་ཏེ། དགེ་བ་བཅུ་གཟུངས་སུ་འཛིན་ཅིང་རབ་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱས་ཏེ་བསྒོམས་ནས། ཐོག་མ་

བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེར་སྐྱེས་སོ། །དེ་ལྟར་སེམས་སྐྱེས་ནས། ཆོས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་སྙེད་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་འཇིག་ཅིང་འཕོ་བའོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དེ་བས་ན་ངས་ད་ཡང་གནས་

འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་འགྱུར་ཞིང་འཕོ་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་འབའ་ཞིག་ནི་རྟག་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཞེས་རྗེས་ནས་བཟུང་སྟེ་གསུང་བརྗོད་པ་དང་། སྔོན་སྤྱོད་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དགོངས་ནས། དེའི་ཕྱིར་ས་འདི་ལ་ལན་གླན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དེང་འདིར་

མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཤེགས་སོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་ངས་མདོ་སྡེ་ཀུན་ལས་ངའི་འཁོར་དུ་གཏོགས་པ་ནི་དྲིན་ལ་ལན་གློན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་སྔོན་འདས་པ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་ཚེ་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་པ་སྙེད་ཐུབ་པ་ན། དེའི་ཚེ་གྲོང་ཁྱེར་

དེའི་མིང་ཀོ་ཤ་བར་ཏེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ཆུ་ཞེང་གབ་པར་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་སྙེད་དེ། དེའི་ཚེ་འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་གྲོང་ཁྱེར་འདབ་ཆགས་སུ་གནས་ཏེ། ཁྱིམ་བྱས་འཕུར་ནས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་སླེབས་པ་ཙམ་མོ། །དེའི་ཚེ་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་

เล่ม ๕๓ · หน้า 128b

རྒྱལ་པོ་གྱ་ནོམ་སྣང་ཞེས་བྱ་བ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་ལྡན་པ། བུ་སྟོང་ཚང་བ། གླིང་བཞི་ལ་དབང་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེའི་རྒྱལ་ཚབ་དམ་པའི་ཆོས་ཡིད་ལ་བྱས་ནས། རང་སངས་རྒྱས་མངོན་པར་གྲུབ་བོ། །དེ་ནས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དེ་རྒྱལ་

བུ་རྒྱལ་ཚབ་རང་སངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་ཅིང་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་ལ། རྫུ་འཕྲུལ་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་དག་མཐོང་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཐབས་མཆིལ་མ་བོར་བ་ལྟར་སྤངས་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས། སཱ་ལའི་ཤིང་དྲུང་འདིར་ལོ་བརྒྱད་ཁྲིའི་བར་དུ་བྱམས་པའི་

སེམས་བསྒོམས་སོ། །སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་བརྒྱད་ཁྲིའི་བར་དུ་བསྒོམས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། རྒྱལ་པོ་གྱ་ནོམ་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་སམ། དེ་ནི་ང་ཡིན་ནོ། །

དེའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་ཡང་རྟག་ཏུ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་དགའོ། །ཆོས་བཞི་པོ་དེ་ཉིད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་དེ་ལྟ་བས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །

རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ང་ཡང་གྲོང་ཁྱེར་རྩྭ་མཆོག་སཱ་ལའི་ཤིང་དྲུང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་མངོན་དུ་དྲན་པ་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། གྲོང་ཁྱེར་འདིའི་མིང་སེར་སྐྱ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ན་རྒྱལ་པོ་ནི་ཟས་གཙང་མ་

ཞེས་བྱའོ། །རྒྱལ་པོ་དེའི་བཙུན་མོ་ནི་ལྷ་མཛེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱལ་པོ་དེའི་རྒྱལ་བུ་ནི་དོན་གྲུབ་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱལ་བུ་དེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་མ་བསྟན་པར་རང་གིས་ཡིད་ལ་བྱས་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་བོ། །ཉེ་གནས་ནི་གཉིས་

ཡོད་དོ། །གཅིག་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ། གཅིག་ནི་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོའོ། །གཡོག་བྱེད་པའི་ཉེ་གནས་ནི་དགའ་བོ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སཱ་ལའི་ཤིང་དྲུང་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་སྡེ་འདི་བསྟན་ཏེ། ང་དེའི་ཚེ་ན་འཁོར་དེར་འདུས་

เล่ม ๕๓ · หน้า 129a

པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དོ་ཞེས་ཐོས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་དག་ཐོས་ནས། བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཏེ། སྨོན་ལམ་འདི་སྐད་ཅེས་བཏབ་བོ། །བདག་

མ་འོངས་པའི་དུས་ན་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ་ཕ་མ་དང་། ཡུལ་གྱི་མིང་དང་། ཉེ་གནས་དང་། གཡོག་དང་། ཆོས་སྟོན་པ་ཡང་ད་ལྟར་གྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་དང་འདྲ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ང་ཡང་

འདིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་འདི་འཆད་ཅིང་སྟོན་པར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ང་སྔོན་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་པ་ན། རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོས་ཕོ་ཉ་བཏང་སྟེ། འདི་སྐད་དུ་རྒྱལ་བུ་དོན་

གྲུབ་གལ་ཏེ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་ན། བདག་གིས་བློན་པོ་བགྱིའོ། །གལ་ཏེ་ཁྱིམ་ལ་མི་དགའ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ན། སྔར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་འདིར་གཤེགས་ཤིང་ཆོས་བཤད་དེ། སེམས་ཅན་ཐམས་

ཅད་བསྒྲལ་ལ། བདག་གི་མཆོད་པ་བཞེས་པར་ཅི་གནང་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །ང་དེའི་ཚེ་ཅང་མི་གསུང་བར་དེའི་གསོལ་བ་གནང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་ང་ཐོག་མ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ནས། ཡུལ་ཀར་ཀ་

ཞེས་བྱ་བར་འགྲོ་བ་ལས། དེའི་ཚེ་ཀླུང་འཇིགས་ལེན་ཅེས་བྱ་བའི་འགྲམ་ན། བྲམ་ཟེ་འོད་སྲུང་གི་རིགས་འཁོར་སློབ་མ་ལྔ་བརྒྱ་དང་བཅས་ཏེ། ཀླུང་དེའི་འགྲམ་ན། བླ་ན་མེད་པའི་ལམ་སྒྲུབ་བོ། །ངས་དེ་དག་གི་ཕྱིར་ཆེད་དུ་ཆོས་སྟོན་དུ་གཤེགས་ནས་

འོད་སྲུང་གིས་ང་ལ་འདི་སྐད་སྨྲས་སོ། །གཽ་ཏ་མ་ང་ནི་རྒས་ཏེ་ལོ་ཡང་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལོན་ནོ། །ཡུལ་དབུས་གྱུར་འཆང་གི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་། རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་གྱིས་བདག་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཡིན་སྙམ་སེམས་སོ། །

เล่ม ๕๓ · หน้า 129b

བདག་གིས་ཁྱོད་ལ་ཆོས་མཉན་ན་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལོག་པའི་སེམས་སྐྱེ་སྟེ། བཙུན་པ་འོད་སྲུང་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་གྱིས། གཽ་ཏ་མ་ཁྱོད་མྱུར་དུ་གུད་དུ་གཤེགས་སུ་གསོལ་ལོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་བོ་འདི་དག་གཽ་ཏ་མའི་ཡོན་ཏན་བདག་ལས་

འཕགས་པར་ཤེས་ན། བདག་ཅག་ལ་སོགས་པས་སླན་ཆད་འཚོ་བ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ངས་དེའི་ཚེ་ན་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །འོད་སྲུང་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལ་བཀུར་སྟི་མི་བྱེད་པ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་སེམས་མེད་ན། ནུབ་གཅིག་

འདུག་པར་གནོང་ཞིག་དང་སད་ན་སྔར་འགྲོའོ། །འོད་སྲུང་གིས་སྨྲས་པ། གཽ་ཏ་མ་བདག་གི་སེམས་ལ་ནི་སྒྱུ་བག་གཞན་མེད་དེ། ཁྱོད་ལ་དགའ་མོད་ཀྱི། བདག་གི་གནས་འདི་ན་ཀླུ་གདུག་པ་ཤིན་ཏུ་ཁྲོ་ཞིང་གཏུམ་པ་ཅིག་ཡོད་དེ། གནོད་པ་བྱེད་ཀྱིས་

དོགས་སོ། །ངས་སྨྲས་པ། འོད་སྲུང་དུག་གི་ནང་ན་གདུག་པ་ནི། དུག་གསུམ་ལས་འདའ་བ་མེད་དེ། ངས་དེ་དག་ཀྱང་བཅད་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་དུག་གིས་ང་མི་འཇིགས་སོ། །འོད་སྲུང་གིས་ཡང་སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་མི་འཇིགས་ཡང་དག་ན་ལྟ་

ལེགས་ཀྱིས་འདུག་ལ་རག་གོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ང་དེའི་ཚེ་འོད་སྲུང་གི་ཕྱིར་ཆེད་དུ་ཆོ་འཕྲུལ་བཅྭ་བརྒྱད་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་ལས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་འོད་སྲུང་འཁོར་ལྔ་བརྒྱ་དང་བཅས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་དག་མཐོང་ཞིང་ཐོས་ནས། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་

བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །འོད་སྲུང་དེ་ལ་ནུ་བོ་གཉིས་ཡོད་དེ་གཅིག་ནི་ཆུ་བོའི་འོད་སྲུང་། གཅིག་ནི་ལྟེང་རྒྱས་འོད་སྲུང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཡང་འཁོར་ལྔ་བརྒྱ་སྙེད་ཡོད་དེ། དེ་དག་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་མུ་

སྟེགས་ཅན་གྱི་སྟོན་པ་དྲུག་འཁོར་དང་བཅས་པ་དངོས་པོ་དེ་དག་ཐོས་ནས། ང་ལ་ངན་སེམས་ཆེན་པོ་སྐྱེས་སོ། །ང་དེའི་ཚེ་དམ་བཅས་པ་དང་མི་འགལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྒྱལ་པོའི་གསོལ་པ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་སོང་ནས། དེར་མ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་རྒྱལ་པོས་

เล่ม ๕๓ · หน้า 130a

འཁོར་ཚད་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་དང་བཅས་ཏེ་བསུ་ནས་ངས་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་ཐོས་མ་ཐག་ཏུ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་བརྒྱད་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་སྙེད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །རྒྱལ་པོ་

གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོའི་གཡོག་དང་འཁོར་དུ་སོང་བ་ཁྲི་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་སྙེད་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་བོ། །གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་སྙེད་བཟོད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། །གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ནང་དུ་བཞུགས་ནས་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མཽད་གལ་གྱི་བུ་

འཁོར་དང་བཅས་པའི་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཡང་རབ་ཏུ་ཕྱུང་སྟེ། སེམས་སྔ་མ་བཏང་ནས་ལམ་སློབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ང་དེའི་ཚེ་དེར་གནས་ནས་རྒྱལ་པོའི་མཆོད་པ་བཞེས་སོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་སྟོན་པ་དྲུག་ནི་འཁོར་རྣམས་བསྡུས་ནས་ཡུལ་མཉན་དུ་ཡོད་པར་སོང་ངོ་། །

དེའི་ཚེ་ཡུལ་དེ་ན་ཁྱིམ་བདག་སྐྱབས་མེད་ཟས་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བ་མནའ་མ་ལེན་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་འོངས་སོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་ཕྱིན་ནས་དེར་ཁྱིམ་བདག་སན་ཤ་ཡ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གནས་སོ། །དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་དེ་ནམ་གྱི་གུང་ཐུན་ལ་ལངས་ནས། འཁོར་རྣམས་ལ་

འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་དག་ལོངས་ལ་མྱུར་དུ་ཁང་ཁྱིམ་བརྒྱན་ཅིང་ཕྱག་དར་གྱིས་ལ་བཤོས་བཟང་པོ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་ཅིག །དེ་ནས་སྐྱབས་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་ཐོས་ནས། འདི་སྙམ་དུ་བག་མ་ལེན་པའི་སྟོན་མོའམ། རོལ་མོ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ་ཡུལ་

དབུས་གྱུར་འཆང་གི་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་སྤྱན་འདྲེན་ཏམ་སྙམ་སེམས་སོ། །དེ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་གན་དུ་སོང་སྟེ་འདི་སྐད་ཅེས་དྲིས་སོ། །ཁྱིམ་བདག་ཆེན་པོ་བག་མ་ལེན་པའི་སྟོན་མོའམ། རོལ་མོའི་ཕྱིར་རམ། འོན་ཏེ་ཡུལ་དབུས་གྱུར་འཆང་གི་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་

ཅན་སྙིང་པོ་སྤྱན་འདྲེན་ཏམ་ཅི་ན། དེ་ལྟར་བྲེལ་ཅིང་ལས་སྐྱེན་དུ་བྱེད། ཁྱིམ་བདག་དེས་སྨྲས་པ། དེ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་བདག་སང་སངས་རྒྱས་བླ་ན་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱན་འདྲེན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་སྐྱབས་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས་དེར་ཐོག་མ་སངས་རྒྱས་

เล่ม ๕๓ · หน้า 130b

ཀྱི་མཚན་ཐོས་ནས་ལུས་ཐམས་ཅད་སྐྱི་གཡའ་བར་གྱུར་ཏེ། ཡང་འདི་སྐད་དུ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་དྲིས་སོ། །ཁྱིམ་བདག་དེས་སྨྲས་པ། ཁྱེད་ཀྱིས་མ་ཐོས་སམ། ཡུལ་སེར་སྐྱ་ན་ཤཱཀྱའི་རིགས་ལ་དོན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ། རུས་ནི་གཽ་ཏ་མ།

ཡབ་ནི་ཟས་གཙང་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བཤོས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པར་ལྟས་མཁན་གྱིས་བལྟས་ན། གདོན་མི་ཟ་བར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཨ་མྲའི་འབྲས་བུ་ལག་ན་འདུག་པ་དང་མཚུངས་ཀྱང་དེ་ལ་སེམས་མི་མོས་ཏེ། ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་

པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་མཁན་པོ་མེད་པར་རང་གིས་རིག་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་བོ། །འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ཟད་པ། རྟག་ཏུ་གནས་ཤིང་མི་འགྱུར། མི་འཕོ་མི་སྐྱེ་མི་འགོག་པ། མྱ་ངན་དང་འཇིགས་པ་

མེད་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུགས་མཉམ་ཞིང་ཇི་ལྟར་ཕ་མས་བུ་གཅིག་པ་ལ་ལྟ་བ་དང་མཚུངས་པ། སྐུ་དང་ཐུགས་མང་པོ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ། ཐམས་ཅད་པས་འཕགས་ཀྱང་རྒྱགས་ཤིང་དྲེགས་པ་མེད་པ། བྱུག་པ་དང་བདུག་པ་ལས་སེམས་གཉིས་

སུ་མེད་པ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཀུན་རྟོགས་པ། ཆོས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ། སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གསུམ་དང་ལྡན་

པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་སང་གཤེགས་སུ་གནང་བས་དེའི་ཕྱིར་བྲེལ་ཏེ་གཏམ་བྱར་ཡང་མི་ཁོམ་མོ། །ཁྱིམ་བདག་སྐྱབས་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས་སྨྲས་པ། ལེགས་སོ། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ཡོན་ཏན་བླ་ན་མེད་པ་མངའ་བ་དེ་ད་ལྟར་གང་

ན་བཞུགས། ཁྱིམ་བདག་དེས་སྨྲས་པ། ད་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་འདིར་ཀ་ལན་དཀའི་འོད་མའི་ཚལ་གྱི་གཞལ་མེད་ཁང་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་སྐྱབས་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། ཡེ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 131a

ཤེས་ལྔ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གསུམ་དང་། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ་ཡིད་ལ་བྱས་སོ། །དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ན་སྣང་བ་ཆེན་པོའི་འོད་ཉི་མ་བཞིན་དུ་

རབ་ཏུ་ལྷང་ངེ་ལྷམ་མེར་གྱུར་ནས། འོད་གང་ནས་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་སུ་སོང་སྟེ། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྒོར་ཕྱིན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་སྒོ་ཡང་རང་བྱེ་བར་གྱུར་ཏོ། །སྒོར་བྱུང་ནས་ལམ་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷའི་རྟེན་ཞིག་ཡོད་པ་ལས་སྐྱབས་མེད་

ཟས་སྦྱིན་གྱིས་བསྟི་སྟང་དང་བཅས་པས་ཕྱག་བྱས་པ་དང་། མོད་ལ་ཕྱིར་ནུབ་པར་གྱུར་ཏེ། འཇིགས་སྐྲག་པའི་སེམས་སྐྱེས་ནས་ཕྱིར་གནས་སུ་ལྡོག་པར་བྱས་ཏེ། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྒོར་ཕྱིན་པ་དང་། ལྷ་ཞིག་གིས་སྐྱབས་མེད་ཟས་སྦྱིན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །

ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་ཁྱོད་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་སྔར་ཕྱིན་ན། ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དོན་མང་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱབས་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས་སྨྲས་པ། ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ། ལྷས་སྨྲས་པ། ཁྱིམ་བདག་གལ་ཏེ་ལ་ལ་ཞིག་གིས་

རིན་པོ་ཆེ་ཡང་དག་པས་བརྒྱན་པའི་རྟ་བཟང་པོ་བརྒྱ་དང་། སྤོས་ཀྱི་བ་ལང་བརྒྱ་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཤིང་རྟ་བརྒྱ་དང་། གསེར་ལས་བླུགས་པའི་མི་བརྒྱ་དང་། བུ་མོ་བཟང་མོ་ལུས་ལ་ཕྲེང་བ་ཐོགས་ཤིང་རིན་པོ་ཆེས་བརྒྱན་པ་བརྒྱ་དང་། ཁང་པ་དང་གཞལ་

མེད་ཁང་མཆོག་དམ་པ་རི་མོའི་འབུར་དུ་བརྐོས་པ་དང་། གསེར་གྱི་གཞོང་པར་དངུལ་གྱི་ཉེ་འུས་བཀང་བ་དང་། དངུལ་གྱི་གཞོང་པར་གསེར་གྱི་ཉེ་འུས་བཀང་བ་བརྒྱ་མི་གཅིག་ལ་བྱིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་མཐར་གྱིས་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མི་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་

པའི་བསོད་ནམས་ཇི་སྙེད་ཐོབ་པས། གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་སྔར་མཆི་བར་ཆས་ནས་གོམ་པ་གཅིག་བོར་བ་ཙམ་མི་ཕོད་དོ། །སྐྱབས་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་ཁྱོད་སུ་ཡིན། ལྷས་སྨྲས་པ།

เล่ม ๕๓ · หน้า 131b

ཁྱིམ་བདག་བདག་ནི་བྲམ་ཟེ་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་བྱ་བའི་བུ་སྟེ། སྔོན་འདས་པ་ན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་སྔོན་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་། མཽད་གལ་གྱི་བུ་མཐོང་ནས་དགའ་བའི་སེམས་སྐྱེས་པས་ལུས་རྗེས་ནས། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་

མགོན་པོ་ངལ་བསོ་བོའི་བུར་གྱུར་ཏེ། རྟག་ཏུ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་འདིའི་སྲུངས་མ་བྱེད་དོ། །ངས་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་སྐྱེས་ཏེ། ཕྱག་བྱས་པས། དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་འདི་ལྟ་བུའི་ལུས་བཟང་པོ་དམ་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ན། དེ་བཞིན་

གཤེགས་པ་སྟོན་པ་ཆེན་པོ་མཐོང་ནས། མཆོད་ཅིང་ཕྱག་བྱས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཁྱིམ་བདག་སྐྱབས་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་ཐོས་ནས། ཕྱིར་ལམ་དུ་ཞུགས་ཏེ། ང་གང་ན་བར་འོངས་ནས། ངའི་ཞབས་ལ་སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏོ། །

ངས་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་བསྟན་ཏེ། ཁྱིམ་བདག་གིས་ཐོས་ནས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་ཐོབ་ནས་ཡང་འདི་སྐད་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡུལ་མཉན་དུ་ཡོད་པར་བདག་གི་མཆོད་པ་ཅུང་ཟད་

ཅིག་བཞེས་ཤིང་གཤེགས་སུ་ཅི་གནང་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ངས་ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་ཡུལ་མཉན་དུ་ཡོད་པ་ན། གཞལ་མེད་ཁང་ང་ཤོང་བ་ཡོད་དམ་ཞེས་དྲིས་ནས། སྐྱབས་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐུགས་

བརྩེ་བའི་སླད་དུ་ངེས་པར་གཤེགས་སུ་གནང་ན། ལྟ་བདག་ལ་ཅི་མཆིས་པ་གཏུགས་ཏེ། གནས་སྦྱར་བར་འཚལ་ལོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ང་དེའི་ཚེ་ཅང་མི་གསུང་བར་གཤེགས་སུ་གནང་ངོ་། །ཁྱིམ་བདག་སྐྱབས་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས་ཀྱང་

གཤེགས་སུ་གནང་བར་ཤེས་ནས། ང་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བདག་སྔན་ཆད་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་དག་བགྱིད་མ་མྱོང་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཇི་ལྟར་བགྱི་བའི་ཆོ་ག་བསྟན་པར་ཤཱ་རིའི་བུ་གཏང་དུ་ཅི་གནང་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །ངས་ཀྱང་གསོལ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 132a

པ་བཞིན་དུ་གནང་ནས་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་། སྐྱབས་མེད་ཟས་སྦྱིན་གཉིས་ཤིང་རྟ་གཅིག་གི་ནང་དུ་ཞུགས་ཏེ། མཉན་དུ་ཡོད་པར་སོང་ངོ་། །ངའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཞག་གཅིག་གིས་གནས་སུ་ཕྱིན་ཏོ། །དེ་ནས་སྐྱབས་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས་

ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་ཞུས་པ། བཙུན་པ་གྲོང་ཁྱེར་འདིའི་ཕྱི་རོལ་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཧ་ཅང་ཡང་མི་རིང་། ཧ་ཅང་ཡང་མི་ཉེ་ལ། ཆུ་མིག་དང་། མཚེའུ་དང་། བཟའ་ཤིང་བཟང་པོ་དང་། ཚལ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུའི་ཤིང་མང་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་། ཡོངས་

སུ་དག་ཅིང་དབེན་པའི་གནས་ཅི་མཆིས་པ་བརྟག་ཏུ་གསོལ། བདག་གིས་དེར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱི་ཕྱིར་གཞལ་མེད་ཁང་བརྩིག་གོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཛེ་ཏའི་ཚལ་འདི་ནི་ཧ་ཅང་ཡང་མི་ཉེ། ཧ་ཅང་ཡང་མི་

རིང་ལ། ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་དབེན་ཏེ། ཆུ་མིག་དང་། འབབ་ཆུ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུའི་ཤིང་མང་སྟེ། འཕྲལ་དུ་ཅི་དང་ཅི་དགོས་པའང་ཡོད་དོ། །གནས་འདི་བརྟགས་ཀྱིས་གཞལ་མེད་ཁང་སློང་ཤིག །དེ་ནས་སྐྱབས་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས་

དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་ཐོས་ནས། ཁྱིམ་བདག་ཆེན་པོ་ཛེ་ཏ་གང་ན་བར་སོང་སྟེ། ཛེ་ཏ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བདག་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཕྱིར། གནས་ཁང་བརྩིག་པར་བྱས་པ་ལས། ཁྱོད་ཀྱི་རབ་བརྟགས་ཏེ། བདག་གིས་ཉོ་སྙམ་སེམས་

ན་ཉོར་གནང་ངམ། ཛེ་ཏས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་གསེར་འབའ་ཞིག་གིས་ས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་བཀང་ན་ཡང་མི་སྦྱིན་ནོ། །སྐྱབས་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས་སྨྲས་པ། ལེགས་སོ་ཛེ་ཏ་ཁྱོད་ཀྱི་ར་བ་ནི་ཁོ་བོ་དབང་བར་གྱུར་གྱིས་གསེར་ལོང་ཤིག །ཛེ་ཏས་སྨྲས་པ།

ངའི་ར་བ་མི་འཚོང་ན། ཅིའི་ཕྱིར་གསེར་ལོང་ཤིག་ཅེས་སྨྲས། སྐྱབས་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས་སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་མ་རངས་ན་བདག་ཅག་ཞལ་ཅེ་གཅོད་པའི་གན་དུ་འདོང་ངོ་། །དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་གཉིས་ཞལ་ཅེ་གཅོད་པའི་གན་དུ་དོང་ནས། ཞལ་ཅེ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 132b

གཅོད་པས་ར་བ་ནི་སྐྱབས་མེད་ཟས་སྦྱིན་དབང་གིས་ཛེ་ཏ་ནི་གསེར་ལོང་ཤིག་ཅེས་བཅད་དོ། །དེ་ནས་ཤིང་རྟ་དང་རྟས་གསེར་བསྐྱས་ཏེ་ས་གཞི་བཀྲམ་མོ། །ཉིན་གཅིག་གིས་གོམ་པ་ལྔ་བརྒྱ་འབའ་ཞིག་གསེར་གྱིས་མ་ཁེབས་པ་ལས། ཛེ་ཏས་སྨྲས་པ། ཁྱིམ་

བདག་ཁྱོད་གལ་ཏེ་འགྱོད་ན་ཕྱིར་བཏང་ཡང་རུང་ངོ་། །སྐྱབས་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས་སྨྲས་པ། བདག་གསེར་གྱི་མཛོད་གང་ཕྱུང་ན་ཆོག་སྙམ། སེམས་ཀྱི་འགྱོད་པ་མེད་དོ། །ཛེ་ཏས་བསམས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ནི། ཡང་དག་

པར་བླ་ན་མེད་པ་ལྟ་དམ་པའི་ཆོས་གསུངས་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་ཆགས་པ་མེད་པ་ལྟ་ཞིག །མི་འདི་འདི་ལྟར་རིན་པོ་ཆེ་མི་ཕངས་པར་གྱུར་ཏོ་སྙམ་བསམས་ནས། སྐྱབས་མེད་ཟས་སྦྱིན་ལ་སྨྲས་པ། ལྷག་མ་མ་ཡོག་པ་འདི་གསེར་མི་དགོས་ཀྱིས་བདག་གིས་

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱིར་སྒོ་ཁང་བརྩིགས་ཏེ། རྟག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡན་མན་འཆག་ཅིང་གཤེགས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་ཛེ་ཏས་སྒོ་ཁང་བརྩིགས་སོ། །ཁྱིམ་བདག་སྐྱབས་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་གནས་ཁང་ཆེན་

པོ་སུམ་བརྒྱ་དང་། བསྒོམ་པའི་ཁང་བུ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང་། དགུན་གྱི་ཁང་པ་དྲོན་པོ་དང་། དབྱར་གྱི་ཁང་པ་བསིལ་བ་ཡང་སོ་སོ་ཚང་མང་དང་། ཁྲུས་ཁང་དང་། རྐང་པ་བཀྲུ་བའི་གནས་ཁང་དང་། བཤང་གཅི་ཆེ་ཆུང་གི་སྣམ་ཕྱི་ས་ལ་

སོགས་པ་བརྩིགས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མི་ལྡན་པ་མེད་དོ། །བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱས་ནས་པོག་སྣོད་ཐོགས་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་ལོགས་སུ་རྒྱང་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །མཆོད་པ་ཐམས་ཅད་བཤམས་ལགས་ཀྱིས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་

ཐུགས་བརྩེ་བ་ཅན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སླད་དུ། གནས་འདི་བཞེས་སུ་གསོལ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ངས་དེའི་ཚེ་ཁྱིམ་བདག་དེའི་བསམ་པ་ཐུགས་ཀྱིས་མཁྱེན་ནས། འཁོར་དང་བཅས་ཏེ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ནས། སྟོབས་པོ་ཆེ་ལག་པ་བརྐྱང་བ་ལས་བསྐུམ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 133a

པ་ཙམ་གྱིས་མཉན་དུ་ཡོད་པར་ཛེ་ཏའི་ཚལ་སྐྱབས་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་གཞལ་མེད་ཁང་དུ་ཕྱིན་ཏོ། །དེར་ཕྱིན་ནས་ཁྱིམ་བདག་སྐྱབས་མེད་ཟས་སྦྱིན་མཆོད་པ་བཤམས་པ་རྣམས་ང་ལ་ཕུལ་ལོ། །ངས་དེའི་ཚེ་བཞེས་ནས་དེ་ཉིད་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་

མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་སྟོན་པ་དྲུག་ཕྲག་དོག་གི་སེམས་སྐྱེས་ཏེ། ཀུན་འདུས་ནས་རྒྱལ་པོ་སྡེ་རབ་ཏུ་ཕམ་བྱེད་ཀྱི་གན་དུ་སོང་སྟེ། འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་མཁྱེན་པར་མཛོད་ཅིག །རྒྱལ་པོའི་ཡུལ་ཁམས་རབ་ཏུ་ཞི་ཞིང་བདེ་བ་འདི་ཡང་

དག་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་གནས་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བདག་ཅག་ཀྱང་ད་ལྟར་འདི་ན་གནས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སྲིད་འཛིན་ཅིང་། འབངས་ལ་གནོད་པ་སེལ་བ་ཡིན་ན། དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་འདི་ན་སོ་གཞོན་ལ་བསླབ་པའི་ཡུན་ཡང་ཐུང་སྟེ་

ཤེས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །རྒྱལ་རིགས་བསྙེམས་པས་ཡུལ་འདི་ན་སྔར་གནས་པའི་རྒན་རབས་དང་། ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་ཡང་བཀུར་སྟི་མི་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་རྒྱལ་རིགས་ཡིན་ན་འབངས་ཀྱི་སྲིད་བགྱིས་པའི་རིགས་ལ། ཅི་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་ཡང་། རྒན་རབས་

ལ་བཀུར་སྟི་བགྱིད་པའི་རིགས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལེགས་པར་གསན་དུ་གསོལ། དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་ཡང་དག་པར་རྒྱལ་པོའི་རིགས་ལས་མ་སྐྱེས་སོ། །དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ལ་གལ་ཏེ་ཕ་མ་མཆིས་ན། ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་ཕ་མ་འཕྲོགས་པར་གྱུར། རྒྱལ་

པོ་ཆེན་པོ་བདག་ཅག་གི་གཞུང་ལས་འདི་སྐད་དུ་འབྱུང་སྟེ། ལོ་སྟོང་འདས་ནས་ལྟས་ངན་སྒྱུ་ཅན་ཞིག་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་འདི་ཁོ་ན་ལགས་སོ། །དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ལ་ནི་ཕ་ཡང་མེད། མ་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཕ་མ་ཡོད་ན་ཅིའི་

ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བྱེད་པ་མེད་པ་དང་། ལེན་པ་མེད་པའོ་ཞེས་འཆད། དེ་ནི་སྒྱུ་དང་གཡོས་སེམས་ཅན་སླུ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། གཏི་མུག་ཅན་ནི་ཡིད་ཆེས་ཀྱི། ཤེས་རབ་ཅན་ནི་

เล่ม ๕๓ · หน้า 133b

སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འགྲེང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་མ་སྟེ། སྲང་དང་འདྲ་བ། ས་གཞི་དང་འདྲ་བ། རླུང་དང་འདྲ་བ། མེ་དང་འདྲ་བ། ལམ་དང་འདྲ་བ། ཆུ་ཀླུང་དང་འདྲ་བ། ཟམ་པ་དང་འདྲ་བ། སྒྲོན་མ་དང་འདྲ་བ།

ཉི་མ་དང་འདྲ་བ། ཟླ་བ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། ཆོས་བཞིན་དུ་ཞལ་ཅེ་གཅོད་ཀྱི། བྱམས་སྡང་མེད་པའོ། །དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་འདི་ནི་བདག་ཅག་འཚོར་མི་སྟེར་ཏེ། བདག་ཅག་གར་འགྲོ་བའི་གནས་སུ་སླད་བཞིན་མཆི་སྟེ་མི་གཏོང་ངོ་། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བདག་ཅག་

གིས། གཽ་ཏ་མ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་འགྲན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཁོ་རྒྱལ་ན་བདག་ཅག་ཁོའི་དབང་དུ་མཆི་ལ། གལ་ཏེ་བདག་ཅག་རྒྱལ་ན་བདག་ཅག་དབང་བར་མཛད་དུ་གསོལ། རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཁྱེད་ཀྱང་སོ་སོ་ནས་སྤྱོད་པའི་ཆོས་ཡོད་ལ་གནས་ཀྱང་

སོ་སོ་སྟེ། བདག་ནི་ངེས་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁྱེད་ཅག་ལ་མི་གནོད་པར་ཤེས་སོ། །སྟོན་པ་དྲུག་གིས་གསོལ་པ། ཇི་ལྟར་མི་གནོད། དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་འདི་ཆོས་སྒྱུ་མས་མི་རྣམས་བྲིད་དེ། བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་སྐྱབས་སུ་སོང་ནས་ཐམས་ཅད་ཟད་དོ། །

གལ་ཏེ་རྒྱལ་པོས་བདག་ཅག་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་འགྲན་པར་གནང་ན། རྒྱལ་པོའི་མིང་སྙན་པ་ཕྱོགས་བརྒྱད་དུ་གྲགས་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་ལྟར་མ་གནང་ན་མིང་མི་སྙན་པས་ཀུན་དུ་གང་བར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་

པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་མི་ཤེས་པས་འགྲན་འདོད་ཀྱི། གལ་ཏེ་ཡང་དག་པར་ཤེས་ན། དེ་ལྟར་མི་ཕོད་ཀྱིས་དོགས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཀྱང་དགེ་སྦྱོང་གིས་བསླུས་ཟིན་ཏམ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རེ་ཞིག་གཞེས་ལ་བདག་ཅག་མ་སྨོད་ཅིག །དོན་མེད་པར་

ཚིག་གིས་བརྗོད་པ་བས་བསྒྲུན་ན་མངོན་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོས་འོ་ན་ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ་ཞེས་སྨྲས་ནས། སྟོན་པ་དྲུག་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ་རབ་ཏུ་དགའ་ནས་སོང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་སྡེ་རབ་ཏུ་ཕམ་བྱེད་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ། ངའི་སྤྱན་སྔར་ལྷགས་

เล่ม ๕๓ · หน้า 134a

ནས་བསྟི་སྟང་དང་བཅས་པས་མགོ་བོས་ཕྱག་བྱས་ཏེ། གཡས་ཕྱོགས་ནས་ལན་གསུམ་བསྐོར་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དེ། ང་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་སྟོན་པ་དྲུག་བདག་གི་ཐད་དུ་མཆིས་ནས།

རྫུ་འཕྲུལ་འགྲན་པར་གསོལ་བ་ལས། བདག་གིས་རྗེས་སུ་མ་དཔགས་པས་གནང་བ་སྩལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །འདི་མ་ཡིན་པ་གཞན་དག་ཏུ་ཡང་གནས་ཁང་རྩིགས་ཤིག །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་

ན། གལ་ཏེ་ང་དང་རྫུ་འཕྲུལ་འགྲན་པར་གྱུར་ན། འཁོར་དེ་དག་ལས་ཚུར་དད་པ་མང་བར་འགྱུར་ཏེ། གནས་འདི་དོག་པས་ཤོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་དེའི་ཚེ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་སྟོན་པ་དྲུག་གི་ཕྱིར། ཐོག་མ་ཚེས་གཅིག་ནས། ཚེས་བཅྭ་

ལྔའི་བར་དུ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ཆོ་འཕྲུལ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་སྙེད་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེས་སོ། །སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་སྙེད་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་

ཡིད་ཆེས་པར་གྱུར་ཏོ། །སྟོན་པ་དྲུག་གི་འཁོར་ཚད་མེད་པ་སྙེད་ནི་ངན་པར་ལྟ་བའི་སེམས་བཅོམ་ནས། ཡང་དག་པའི་ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་། །སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་སྙེད་ནི། བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སེམས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་

སྙེད་ནི། གཟུངས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་སྙེད་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུའི་བར་དུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་སྟོན་པ་དྲུག་པོ་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚ་སྟེ་སྐྱེངས་ནས། ཐམས་

ཅད་འགྲོགས་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་པ་ཙི་ཏ་ཞེས་བྱ་བར་སོང་ངོ་། །དེར་ཕྱིན་ནས་དེ་ན་གནས་པའི་མི་ཐམས་ཅད་ལོག་པའི་ཆོས་བསྟན་ནས། ཡིད་ཆེས་པར་བྱས་ཏེ། དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་སྟོང་པ་འབའ་ཞིག་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བསྒྲགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་ཚེ་ན་ང་ནི་ཡུམ་གྱི་

เล่ม ๕๓ · หน้า 134b

ཕྱིར་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གནམ་དུ་གཤེགས་ནས། ཤིང་པ་རི་ཙི་ཏྲའི་དྲུང་ན་ཚུལ་དུ་ཞུགས་ཏེ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་སྟོན་པ་དྲུག་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སེམས་སྐྱེས་ནས། འདི་སྐད་དུ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་སོ། །གཽ་ཏ་མ་སྒྱུ་ཅན་དེ་དེང་མེད་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བསྒྲགས་ཏེ། གཞན་

ཡང་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་སྙེད་ངན་པར་ལྟ་བ་ལ་བཙུད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་དང་། རྒྱལ་པོ་སྡེ་རབ་ཏུ་ཕམ་བྱེད་དང་། འཁོར་རྣམ་བཞི་ལ་སོགས་པས་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ་འཛམ་བུའི་གླིང་

འདིར་ངན་པར་ལྟ་བ་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་ཏེ། སེམས་ཅན་རབ་ཏུ་བརྩེ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡང་མུན་པ་ཆེན་པོར་འཐོབ་པར་གྱུར་གྱིས། བཙུན་པ་ཁྱོད་གནམ་གྱི་སྟེང་དུ་བཞུད་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཅིག །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་གུས་

པར་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། འདི་སྐད་མཆིའོ། །དཔེར་ན་བེའུ་བྱུང་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པར་གལ་ཏེ་འོ་མ་མ་འཐུངས་ན། གདོན་མི་འཚལ་བར་འགུམ་པ་ལྟར། བདག་ཅག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་

ལ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ། སླར་འདིར་གཤེགས་སུ་ཅི་གནང་ཞེས་གསོལ་ཅིག །དེ་ནས་མཽད་གལ་གྱིས་ཅང་མི་སྨྲ་བར་གནང་ནས། ཇི་ལྟར་སྟོབས་པོ་ཆེ་ལག་པ་བསྐུམ་པ་ལས་བརྐྱང་བ་ཙམ་གྱིས་གནམ་གྱི་སྟེང་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་

སྔར་ཕྱིན་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་ན་འཁོར་རྣམ་བཞི་མཆིས་པ་དག །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐོམ་པས་གདུངས་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐོས་པར་མོས་སོ། །རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་དང་། རྒྱལ་པོ་སྡེ་རབ་

ཏུ་ཕམ་བྱེད་དང་། འཁོར་རྣམ་བཞི་ལ་སོགས་པས་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་མཆིའོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་མཆིས་པ་ངན་པར་ལྟ་བ་སྐྱེ་ཞིང་མཆེད་པར་གྱུར་ཏེ། མུན་ནག་གི་ནང་དུ་འཐོམ་པར་ཤིན་ཏུ་ཐུགས་བརྩེ་བར་རུང་སྟེ། དཔེར་

เล่ม ๕๓ · หน้า 135a

ན་བེའུ་བཙས་ནས་རིང་པོར་མ་ལགས་པར་གལ་ཏེ་ནུ་མ་མ་འཐུངས་ན་གདོན་མི་འཚལ་བར་འགུམ་པ་ལྟར། བདག་ཅག་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་སླད་དུ་སླར་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་གཤེགས་

སུ་གསོལ་ལོ་ཞེས་མཆིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཁྱོད་མྱུར་དུ་ཕྱིར་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་སོང་ལ། རྒྱལ་པོ་རྣམས་དང་འཁོར་རྣམ་བཞི་ལ་འདི་སྐད་གྱིས་ཤིག །ང་ད་ནས་ཞག་བདུན་ནས་ཕྱིར་ལོག་སྟེ། སྟོན་པ་དྲུག་གི་ཕྱིར་

ཡུལ་པ་ཙི་ཏར་གཤེགས་སོ་ཞེས་གྱིས་ཤིག །དེ་ནས་ཞག་བདུན་འདས་ནས་ང་བརྒྱ་བྱིན་ལྷའི་དབང་པོ་དང་། ཚངས་པ་དང་། བདུད་ཀྱི་ལྷ་དང་། ལྷའི་བུ་ཚད་མེད་པ་སྙེད་དང་། ཤུ་ཏའི་འཁོར་ལ་སོགས་པ་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྐོར་ཅིང་ཡུལ་པ་ཙི་ཏར་ལྷགས་ཏེ་

སེང་གེའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་འདི་སྐད་བསྒྲགས་སོ། །ངའི་ཆོས་འབའ་ཞིག་ལ་དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཞི་བ་སྟེ། ཉེས་པའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡོད་ཀྱི། དེ་མ་ཡིན་

པ་གཞན་གྱི་ཆོས་ལ་ཡང་དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེ་དང་། རྟག་པ་དང་། བདག་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་གནས་མེད་དོ། །དེའི་ཚེ་ན་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་མཐའ་ཡས་པ་སྙེད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེས་སོ། །

དེ་ནས་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་སྟོན་པ་དྲུག་གཅིག་ལ་གཅིག་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཅག་གི་ཆོས་ལ་དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་དུ་བཅས་པས་མཆོད་པར་འགྱུར་ཞེས་སྨྲས་ནས། སྟོན་པ་དྲུག་འགྲོགས་ཏེ་ཡུལ་

ཡངས་པ་ཅན་དུ་སོང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་ང་དུས་གཅིག་ཅིག་ན་གྲོང་ཁྱེར་ཡངས་པ་ཅན་ཨ་མྲའི་ཚལ་དུ་བཞུགས་པ་ལས། བུ་མོ་ཨ་མྲ་ཞེས་བྱ་བ་ང་དེར་འདུག་པར་ཤེས་ནས་ངའི་སྤྱན་སྔར་འགྲོ་སྙམ་བསམས་སོ། །ངས་དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 135b

སློང་ཁྱེད་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་བརྟགས་ཏེ། ཤེས་རབ་སྒོམ་ཞིང་ཅི་དང་ཅི་སྒོམ་པ་ལ་ལེ་ལོ་མ་བྱེད་ཅིག །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་བརྟག་པ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གང་ནང་གི་ལུས་ལ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ཀྱང་བདག་དང་བདག་གི་བར་མི་

མཐོང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་དང་ཕྱི་ནང་གི་ལུས་ལ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ཀྱང་བདག་དང་བདག་གི་བར་མི་མཐོང་། ཚོར་བ་དང་། སེམས་དང་། ཆོས་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་སྒོམ་པ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དགེ་སློང་

གང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་མཐོང་བ་ནི་ཤེས་རབ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལེ་ལོའི་སེམས་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གང་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་

དང་། དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། སྦྱིན་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་དགེ་སློང་ལེ་ལོའི་སེམས་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་བུ་མོ་ཨ་མྲ་ང་གང་ན་བར་འོངས་ནས་སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། གཡས་

སུ་ལན་གསུམ་བསྐོར་ཏེ་མཆོད་པ་བྱས་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་དེའི་ཚེ་བུ་མོ་ཨ་མྲ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་བསྟན་ཏེ། བུ་མོ་དེ་ཆོས་ཐོས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་གྲོང་ཁྱེར་དེ་

ན་ལིཙྪ་བཱི་གཞོན་ནུ་ལྔ་བརྒྱ་སྙེད་དེའི་ཚེ་སྤྱན་སྔར་ལྷགས་ནས་སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། གཡས་ཕྱོགས་ནས་ལན་གསུམ་བསྐོར་ཏེ་མཆོད་པ་བྱས་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ངས་དེའི་ཚེ་ལིཙྪ་བཱི་གཞོན་ནུ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་

བུ་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། བག་མེད་པ་ལས་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ལྔ་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། བདོག་པའི་ནོར་ལ་དབང་མེད་པ་དང་། མིང་མི་སྙན་པར་གྲགས་པ་དང་། །དབུལ་ཕོངས་པ་ལ་སྦྱིན་པར་མི་དགའ་བ་དང་། འཁོར་རྣམ་བཞི་མཐོང་བར་མི་འདོད་

เล่ม ๕๓ · หน้า 136a

པ་དང་། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་མི་ཐོབ་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་བག་བྱས་པའི་རྒྱུ་ལས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཡང་བག་ཡོད་པའི་

ཆོས་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །བག་མེད་པ་ལ་གཞན་ཡང་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །བཅུ་གསུམ་པོ་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལས་བྱེད་པར་མོས་པ་དང་། དོན་མེད་པའི་ཚིག་སྨྲ་བར་མོས་པ་དང་། གཉིད་ལ་ཡུན་རིང་དུ་ལོག་

པར་མོས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་བརྗོད་པར་མོས་པ་དང་། རྟག་ཏུ་མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་པར་མོས་པ་དང་། ལེ་ལོ་དང་སྙོམ་ལས་བྱེད་པ་དང་། རྟག་ཏུ་གཞན་གྱིས་བརྙས་པ་དང་། ཅི་དང་ཅི་ཐོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ཉིད་དུ་བརྗེད་པ་

དང་། མཐའ་འཁོབ་ཏུ་གནས་པར་དགའ་བ་དང་། དབང་པོ་རྣམས་གདུལ་མི་ནུས་པ་དང་། ཟས་ལ་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་། བདེན་པ་ལ་མི་མོས་པ་དང་། ལྟ་བ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་བཅུ་གསུམ་མོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བག་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་

ཀྱི་ཉེ་གནས་དང་ཉེ་བར་གྱུར་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལིཙྪ་བཱི་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་པ། བདག་ཅག་ནི་བག་མ་མཆིས་པ་ལགས་པར་འཚལ་ལོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ཅི་སྟེ་བདག་ཅག་བག་མ་མཆིས་པ་མ་ལགས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་

རྒྱལ་པོ་བདག་ཅག་གི་ཡུལ་དུ་གཤེགས་པའི་རིགས་སོ། །དེའི་ཚེ་འཁོར་མང་པོའི་ནང་ན་བྲམ་ཟེའི་བུ་མི་ཕམ་པ་ཞེས་བྱ་བས་ལིཙྪ་བཱི་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་ཏེ། རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་

པོ་ནི་ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་དོན་ཆེན་པོ་ཐོབ་པས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུལ་དེར་གཤེགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་པད་མོ་དམ་པ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཆུའི་ནང་ནས་སྐྱེས་ཀྱང་ཆུས་མི་གོས་སོ། །ལིཙྪ་བཱི་གཞོན་ནུ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཡུལ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 136b

དེར་བྱུང་མོད་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་གོས་པར་འགྱུར་བ་མེད་དེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་བྱུང་བ་ཡང་མེད། འཇུག་པ་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་དུ་མངོན་པར་གཤེགས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་

པར་མ་གྱུར་ཏོ། །སྐྱེས་བུ་དག་རང་གིས་རང་བསླུས་ཏེ། འདོད་པ་ལྔ་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བར་མི་ཤེས་པས་ན་བག་མེད་པ་ཞེས་བྱའི། སངས་རྒྱས་དབུས་གྱུར་འཆང་དུ་བྱུང་བས་བག་མེད་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་

ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཉི་ཟླ་དང་འདྲ་སྟེ། གཅིག་གམ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ལིཙྪ་བཱི་དེ་དག་དེ་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་ཐོས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། འདི་སྐད་དུ་ལེགས་

སོ་ལེགས་སོ། །གཞོན་ནུ་མི་ཕམ་པ་ཤིན་ཏུ་མི་ཕམ་པའི་ཆོས་དམ་པ་སྨྲས་པ་ལེགས་སོ། །དེ་ནས་ལིཙྪ་བཱི་དེ་དག་སོ་སོ་ནས་གོས་ཡ་རེ་ཕུད་དེ་མི་ཕམ་པ་ལ་ཕུལ་ལོ། །མི་ཕམ་པས་བླངས་ནས། ང་ལ་ཕུལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ལིཙྪ་བཱི་དག་

ལས་གོས་འདི་དག་རྙེད་ཀྱིས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ། བདག་གིས་ཕུལ་བ་འདི་བཞེས་སུ་གསོལ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ངས་དེའི་ཚེ་གཞོན་ནུ་མི་ཕམ་པ་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་བཞེས་སོ། །དེ་ནས་ལིཙྪ་བཱི་རྣམས་དུས་གཅིག་ཏུ་

ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡུལ་འདིར་དུས་གཅིག་ཏུ་ཚུལ་དུ་ཞུགས་ཏེ། བདག་ཅག་གི་མཆོད་པ་ཅུང་ཟད་བཞེས་སུ་ཅི་གནང་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །ང་དེའི་ཚེ་ཅང་མི་གསུང་བས་ལིཙྪ་བཱིས་གསོལ་པ་བཞིན་དུ་གནང་ངོ་། །དེ་

ནས་དེའི་ཚེ་སྟོན་པ་དྲུག་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཐོས་ནས་སྟོན་པ་དང་། འཁོར་དུ་བཅས་ཏེ་ཡུལ་སེར་སྐྱར་སོང་ངོ་། །དེ་ནས་ངས་ཡང་སེར་སྐྱར་སོང་སྟེ། ཀླུང་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་འགྲམ་དུ་འདུག་གོ། །དེ་ནས་སེར་སྐྱ་ན་ཁྱིམ་བདག་རིན་ཆེན་གྲགས་ཞེས་བྱ་བ་འདོད་པ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 137a

ལྔ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པ། མི་རྟག་པར་མི་ཤེས་པ་ཞིག་ཡོད་དེ། ང་དེར་ཕྱིན་པས་ཀེང་རུས་ལ་རྟོག་པའི་ཆོས་རང་ཐོབ་སྟེ། ཁང་ཁྱིམ་དང་། གནས་དང་། ཆུང་མ་དང་། སླས་ཀུན་ཀེང་རུས་སུ་མཐོང་ནས་རབ་ཏུ་

འཇིགས་པའི་སེམས་སྐྱེས་ཏེ། ཇི་ལྟར་རལ་གྲིའམ། སྦྲུལ་གདུག་པའམ། རྐུན་པོའམ། མེ་ལྟ་བུར་གྱུར་ནས་ཁྱིམ་ནས་བྱུང་སྟེ་ངའི་སྤྱན་སྔར་ཆས་པ་ལས། ལམ་ཐོག་ཐག་འདི་སྐད་ཅེས་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་བདག་ནི་ད་ལྟར་དགྲས་དེད་པ་བཞིན་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་

སྐྲག་ན་སྐྱབས་མཛད་པར་སྨོན་ཏོ་ཞེས་སྨྲའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ནི་བདེ་བ་ཡིན་ཏེ་འཇིགས་པ་མེད་དོ། །ཁྱིམ་བདག་དེས་གསོལ་པ། གལ་ཏེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་འཇིགས་

པ་མ་མཆིས་ན། བདག་ཀྱང་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གསོལ་ནས་ངས་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གནང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་གྲོགས་པོ་ལྔ་བཅུ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡང་རིན་ཆེན་གྲགས་འདོད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་ཐོས་ནས་དེ་དག་ཀྱང་ཁ་དུམ་སྟེ་རབ་ཏུ་

བྱུང་ངོ་། །སྟོན་པ་དྲུག་གིས་དེ་སྐད་ཐོས་ནས་མཐར་གྱིས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ཙམ་པ་ཀར་སོང་ངོ་། །དེ་ནས་ཙམ་པ་ཀའི་མི་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་དྲུག་དང་དེའི་འཁོར་ལ་མཆོད་ཅིང་བསྟི་སྟང་བྱེད་ཀྱི། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་མིང་ཡང་མ་ཐོས་

སོ། །སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དག་ཤིན་ཏུ་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པར་གྱུར་ཏེ། ང་དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་གྲོང་ཁྱེར་ཙམ་པ་ཀར་གཤེགས་སོ། །དེའི་ཚེ་གྲོང་ཁྱེར་དེ་ན་ཁྱིམ་བདག་རབས་ཆད་དུ་ཉེ་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། བུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་དྲུག་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་དོ། །

ཕྱིས་དེའི་ཆུང་མ་སྦྲུམ་པར་གྱུར་ཏེ། ཁྱིམ་བདག་གིས་ཤེས་ནས་སྟོན་པ་དྲུག་གི་གན་དུ་སོང་སྟེ་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བདག་གི་ཆུང་མའི་ལྟོ་ན་སྦྲུམ་པ་འདི་བུ་ཕོ་ཡིན་ནམ། བུ་མོ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ལས། དེ་དག་གིས་གདོན་མི་ཟ་བར་བུ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 137b

མོ་ཞིག་འབྱུང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ཁྱིམ་བདག་དེས་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་ཐོས་ནས་མྱ་ངན་གྱིས་གདུངས་ཏེ་མི་དགའ་བ་ལས། དེའི་གྲོགས་པོ་ཞིག་ཁྱིམ་བདག་དེའི་ཐད་དུ་འོངས་ནས། ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མྱ་ངན་གྱིས་གདུངས་པར་གྱུར་ཅེས་དྲིས་སོ། །ཁྱིམ་

བདག་དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོའི་ཆུང་མ་སྦྲུམ་པ་ལས་བུ་ཕོའམ་བུ་མོར་མི་ཤེས་ཏེ། སྟོན་པ་དྲུག་ལ་དྲིས་སོ། །སྟོན་པ་དྲུག་གིས་བལྟས་ནས་འདི་སྐད་དུ་བདག་ཅག་གི་མཚན་ལྟ་བ་དང་སྦྱར་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་བུ་མོ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཁོ་བོ་དེ་ཐོས་ནས་ཁོ་བོ་རྒན་པོ་རྒས་ཏེ་

ནོར་གྲངས་མེད་པ་སྙེད་ཡོད་པ་ལ་གལ་ཏེ་བུ་ཕོ་མ་ཡིན་ན་གཏད་པའི་གནས་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་མི་དགའོ། །གྲོགས་པོ་དེས་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ནི་མི་ཤེས་པའོ། །སྔོན་ཆད་མ་ཐོས་སམ། ཆུ་བོ་འོད་སྲུང་སྤུན་གཉིས་སངས་རྒྱས་སམ་སྟོན་པ་དྲུག་གང་གི་ཉེ་གནས་

སུ་སོང་། གལ་ཏེ་སྟོན་པ་དྲུག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་ན། འོད་སྲུང་གིས་ཇི་སྟེ་སྟོན་པ་དྲུག་སྤངས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉེ་གནས་སུ་འགྱུར། ཡང་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྒྱལ་པོ་རྣམས་

དང་། རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱིམ་བདག་སྐྱབས་མེད་ཟས་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉེ་གནས་མ་ཡིན་ནམ། འབྲོག་དགོན་པའི་ཡི་དགས་དང་། རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་དང་། ནོར་སྲུང་བའི་

བ་ལང་སྨྱོས་པ་དང་། སོར་མོ་རྒྱན་མི་དགེ་བའི་སེམས་རབ་ཏུ་མཆེད་ནས་མ་གསད་པར་གཟས་པ་དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་བཏུལ་ཏམ། ཁྱིམ་བདག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་

པས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །གསུངས་སོ་ཅོག་གཉིས་སུ་མེད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡིན་གྱི། སྟོན་པ་དྲུག་པོ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཇི་སྟེ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 138a

ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ད་ལྟར་འདི་ན་བཞུགས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པར་འདོད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སོང་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་མི་དེ་དང་འགྲོགས་ཏེ། ངའི་སྤྱན་སྔར་འོངས་

ནས་སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། གཡས་སུ་ལན་གསུམ་བསྐོར་ཏེ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་པུས་མོའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་ཞིང་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཏེ། དགྲ་དང་གཉེན་ལ་མཚན་ཉིད་གཅིག་

ཏུ་གཟིགས་པ་ལགས་ན། བདག་ནི་སྲེད་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་བཅིངས་པར་གྱུར་ཏེ། དགྲ་དང་གཉེན་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་མ་གྱུར་ན། བདག་དེང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུ་སྙམ་བསམས་པ་ལས། རབ་ཏུ་ངོ་ཚ་ཞིང་འཇིགས་པས་དྲིར་མ་

སྤོབས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གི་མཆིས་བྲང་སྦྲུམ་པ་ལས། སྟོན་པ་དྲུག་གིས་བལྟས་ནས་གདོན་མི་འཚལ་བར་བུ་མོ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་མཆི་ན་དངོས་པོ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཁྱིམ་བདག་ཁྱོད་ཀྱི་ཆུང་མའི་ལྟོ་ན་སྦྲུམ་པ་ནི་བུ་ཕོར་གདོན་

མི་ཟ་སྟེ། སྐྱེས་ནས་ཀྱང་བསོད་ནམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་ནོ། །དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་དེས་ངས་དེ་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་ཐོས་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེས་ནས་ཕྱིར་ཁྱིམ་དུ་སོང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་སྟོན་པ་དྲུག་གིས་གདོན་མི་ཟ་བར་བུ་ཕོར་སྐྱེས་ཏེ་བསོད་ནམས་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་

ངས་ལུང་བསྟན་པ་ཐོས་ནས་ཕྲག་དོག་གི་སེམས་སྐྱེས་ཏེ། ཨ་མྲའི་འབྲས་བུ་དང་དུག་ཏུ་སྦྱར་ནས་ཁྱིམ་བདག་གི་ཐད་དུ་འོངས་ཏེ། ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་གཽ་ཏ་མས་མཚན་རབ་ཏུ་ལེགས་པར་སྨྲས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཆུང་མ་བུ་འབྱུང་དུ་ཉེས་སྨན་འདི་འཐུང་ཤིག་སྨན་

འདི་བཏང་ན་བུ་རབ་ཏུ་བཟང་བ་སྡུག་ཅིང་ནད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ཁྱིམ་བདག་དགའ་ནས་དུག་བླངས་ཏེ་ཆུང་མ་ལ་བླུད་ནས་འཐུངས་མ་ཐག་ཏུ་ཤི་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་སྟོན་པ་དྲུག་དགའ་སྟེ། གྲོང་ཁྱེར་དང་ཚོང་འདུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐད་ཆེན་པོས་འདི་

เล่ม ๕๓ · หน้า 138b

སྐད་དུ་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མས་ཁྱིམ་བདག་དེའི་ཆུང་མ་གདོན་མི་ཟ་བར་བུ་ཁྱེའུ་བཙས་ཏེ་བསོད་ནམས་ཀྱང་དཔེ་ཟླ་མེད་དོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་པ་ལས། བུ་ཡང་མ་བྱུང་བར་མ་ཤིའོ་ཞེས་བསྒྲགས་སོ། །དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་དེ་ང་ལ་མ་དད་པའི་སེམས་སྐྱེས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་

བཞིན་དུ་སྒྲོམ་གྱི་ནང་དུ་བཅུག་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བསྐྱལ་ཏེ། ཤིང་སྐམ་པོ་སྤུངས་ནས་བསྲེག་པར་བྱས་སོ། །ངས་ལྷའི་སྤྱན་གྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་དག་གཟིགས་ནས་དགའ་བོ་ལ་ངའི་ན་བཟའ་ལོང་ཤིག །ངན་པར་ལྟ་བ་འཇོམས་སུ་འགྲོའོ་ཞེས་བཀའ་

སྩལ་ཏོ། །དེ་ནས་ངལ་བསོ་པོས་ཡི་དགས་ཀྱི་བདག་པོ་རིན་ཆེན་པཱ་ཏ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བསྒོའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེང་དུར་ཁྲོད་དུ་གཤེགས་ཀྱིས། ཁྱེད་མྱུར་དུ་ས་བསྙམ་ཞིང་ཆག་ཆག་དང་ཕྱག་དར་གྱིས་ལ་སེང་གེའི་ཁྲི་བཙུགས་ཏེ། མེ་ཏོག་དང་སྤོས་དམ་

པས་ས་གཞི་ཆལ་བར་ཁོད་ཅིག །དེ་ནས་སྟོན་པ་དྲུག་གིས་རྒྱང་ནས་ང་འོང་བ་མཐོང་ནས་གཅིག་ལ་གཅིག་འདི་སྐད་དུ་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་དུར་ཁྲོད་དུ་ཤ་ཟར་འགྲོའམ་ཅི་ཞེས་སྨྲའོ། །དེའི་ཚེ་དགེ་བསྙེན་ཆོས་ཀྱི་མིག་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་སོ་སོ་ནས་ངོ་ཚ་ཞིང་འཛེམ་པར་གྱུར་ཏེ། ང་ལ་འདི་

སྐད་དུ་ཁྱིམ་བདག་དེའི་མཆིས་བྲང་གུམ་ལགས་ཀྱིས། དེར་མི་གཤེགས་སུ་གསོལ་ལོ་ཞེས་སྨྲས་སོ།། །།བམ་པོ་བཞི་བཅུ་པ། དེ་ནས་དགའ་བོས་དེ་དག་ལ་ཁྱེད་རེ་ཞིག་སྡོད་ཅིག་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་སངས་རྒྱས་

ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འབྱེད་ཅིང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ང་དེའི་ཚེ་དེར་ཕྱིན་ནས་སེང་གེའི་གདན་ལ་བཞུགས་པ་དང་། ཁྱིམ་བདག་དེས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །གསུངས་སོ་ཅོག་གཉིས་སུ་མེད་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན་

མ་ཡང་ཤི་ན་ཇི་ལྟར་བུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ངས་ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ། འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་དེའི་ཚེ། མའི་ཚེ་རིང་ཐུང་ནི་མ་དྲིས་ཀྱི། ལྟོ་ན་སྦྲུམ་པ་དེ་ཕོའམ་མོ་ཞེས་དེ་འབའ་ཞིག་དྲིས་སོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་

เล่ม ๕๓ · หน้า 139a

གསུངས་སོ་ཅོག་གཉིས་སུ་མེད་དེ་དེ་བས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཚེ་རོ་དེ་ལ་མེ་འབར་ཏེ། ལྟོ་བ་གས་ནས་དེའི་ནང་ནས་བུ་ཅིག་བྱུང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ངུར་པ་པད་མོའི་སྟེང་ན་འདུག་པ་བཞིན་དུ། མེའི་ནང་ན་བུ་ཅིག་ཡོད་པར་གྱུར་ཏོ། །སྟོན་པ་

དྲུག་གིས་མཐོང་ནས་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ། གཽ་ཏ་མ་སྒྱུ་ཅན་སྒྱུ་རེ་མཁས་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ཁྱིམ་བདག་གིས་མཐོང་ནས་དགའ་བའི་སེམས་སྐྱེས་ཏེ། སྟོན་པ་དྲུག་ལ་འདི་སྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། ཁྱེད་ཀྱང་ཅི་སྟེ་མི་བྱེད་ཅེས་སྤྱོས་སོ། །དེ་ནས་ངས་འཚོ་བྱེད་ལ་མེའི་ནང་དུ་

སོང་ལ་བུ་དེ་ལོང་ཤིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འཚོ་བྱེད་མེའི་ནང་དུ་འགྲོ་བ་ལས་སྟོན་པ་དྲུག་གིས་བཟུང་སྟེ་འཚོ་བྱེད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་འདི་སྒྱུ་བྱེད་པའི་རྣམས་རྟག་ཏུ་རུང་བ་མ་ཡིན་གྱི་བར་འགའ་ནི་ནུས། བར་འགའ་ནི་མི་ནུས་ཏེ། གལ་ཏེ་ན་ཁྱོད་འཆི་བར་

འགྱུར་གྱིས། ཚིག་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་མ་བྱེད་ཅིག །འཚོ་བྱེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་མེ་མུར་གྱི་ནང་དུ་སོང་ཤིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ན་ཡང་ཚིག་པར་མི་འགྱུར་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་མེ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་སྨྲས་ནས་མེའི་ཕུང་པོའི་ནང་དུ་

ཞུགས་སོ། །དེར་ཞུགས་པ་ན་ཆུ་བསིལ་བའི་ནང་དུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུར་བུ་དེ་པང་དུ་ཐོགས་ནས་ངའི་གན་དུ་འོངས་ཏེ་ང་ལ་བྱིན་ནོ། །ངས་བུ་དེ་བླངས་ནས་ཁྱིམ་བདག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཚེའི་ཚད་ངེས་པ་མེད་དེ། ཆུའི་ཆུ་བུར་དང་འདྲའོ། །གལ་ཏེ་

སེམས་ཅན་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོད་ན་མེས་མི་ཚིག་དུག་གིས་མི་འཆི་སྟེ། འདི་ཡང་བུ་ཉིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་གྱི། ངས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་གིས་གསོལ་བ་ལེགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བུ་འདི་གལ་ཏེ་ཚེའི་ཚད་ཐུབ་ན་

དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མིང་ཞིག་གདགས་པར་གསོལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཁྱིམ་བདག་བུ་འདི་མེ་མུར་གྱི་ནང་ནས་སྐྱེས་པས་མིང་ནི་ཤུ་ཏེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤུ་ཏེ་ཞེས་གདགས་སོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་དག་གིས་ངས་རྫུ་འཕྲུལ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 139b

སྤྲུལ་པ་མཐོང་ནས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་སྙེད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེས་སོ། །དེའི་ཚེ་སྟོན་པ་དྲུག་གྲོང་ཁྱེར་དྲུག་པོ་ཀུན་ཏུ་གནས་མ་རྙེད་ནས་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚ་སྟེ་མགོ་སྨད་ནས་གྲོང་ཁྱེར་རྩྭ་མཆོག་འདིར་འོངས་སོ། །འདིར་ཕྱིན་ནས་འདི་སྐད་དུ་ཀྱེ་སྐྱེ་

བོ་རྣམས་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་སྒྱུ་མའི་མཁན་པོ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཐམས་ཅད་བསླུས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དྲུག་ཏུ་ཁྱབ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་འདི་ལྟར་ཤིང་རྟའི་ཚོགས་དང་། རྟའི་ཚོགས་དང་། བ་ལང་གི་ཚོགས་དང་། རྐང་

ཐང་གི་ཚོགས་སྤྲུལ་པ་དང་མཚུངས་སོ། །གཞན་ཡང་སེ་མོ་དོ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། །ཁང་པ་དང་། ཀླུང་དང་། མཚོ་དང་། ཤིང་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ལྟར་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སྒྱུ་མས་རྒྱལ་པོའི་ལུས་སུ་སྤྲུལ་ཏོ། །ཆོས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རེས་འགའ་

ནི་བྲམ་ཟེའི་ལུས། རེ་འགའ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ལུས། རེ་འགའ་ནི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས། རེ་འགའ་ནི་ལུས་ཆེན་པོ་དང་། ལུས་ཆུང་ངུ་དང་། རེ་འགའ་ནི་བྱོལ་སོང་དང་། ཡི་དགས་ཀྱི་ལུས་སུ་སྟོན་ཅིང་ཆེད་འགའ་ནི་རྟག་པ་མེད་པར་འཆད། ཆེད་འགའ་ནི་རྟག་

པ་ཡོད་པར་འཆད། ཆེད་འགའ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བར་འཆད། ཆེད་འགའ་ནི་བདེ་བར་འཆད། ཆེད་འགའ་ནི་བདག་ཡོད་པར་འཆད། ཆེད་འགའ་ནི་བདག་མེད་པར་འཆད། ཆེད་འགའ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡོད་པར་འཆད། ཆེད་འགའ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པ་མེད་པར་འཆད།

ཆེད་འགའ་ནི་ཡོད་པར་འཆད། ཆེད་འགའ་ནི་མེད་པར་འཆད་དེ། དེ་དག་ཀྱང་བདེན་པ་མ་ཡིན་པས་སྒྱུ་མ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ས་བོན་གྱི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལྟར་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ལྷ་མཛེས་ལས་བཙས་སོ། །མ་ཉིད་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ཡིན་ན། བུ་ཡང་

དེ་ལྟར་ག་ལ་མི་འགྱུར། དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མས་ནི་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་མེད་དོ། །བྲམ་ཟེ་རྣམས་ལོ་དུ་མར་དཀའ་བ་སྤྱོད་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་མེད་ན། གཽ་ཏ་མ་ནི་ན་གཞོན་ལ་བསླབས་པའི་ཡུན་ཐུང་སྟེ་དཀའ་བ་ཡང་མ་སྤྱད་ན་དེ་

เล่ม ๕๓ · หน้า 140a

ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་དག་ཡོད་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་ལོ་བདུན་གྱི་བར་དུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་ཀྱང་མཐོང་བ་མང་པོ་མེད་ན། ལོ་དྲུག་ཀྱང་མ་ཚང་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། མི་བླུན་པོ་མི་ཤེས་པ་ནི་དེས་བཤད་པ་ཡིད་ཆེས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མཁན་

ཆེན་པོས་མི་གླེན་པ་སླུ་བ་བཞིན་དུ་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་སྟོན་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་གྲོང་ཁྱེར་འདིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ངན་པར་ལྟ་བ་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་དེ་ལྟ་བུ་དག་གཟིགས་ནས་རབ་ཏུ་ཐུགས་བརྩེ་བས་ཕྱོགས་བཅུའི་བྱང་ཆུབ་

སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་བསྡུས་ཏེ། ཚལ་འདིར་དཔག་ཚད་བཞི་བཅུར་ཡོངས་སུ་གང་བར་བྱས་ནས་དེང་འདིར་སེང་གེའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་སྒྲོགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གནས་སྟོང་པར་མང་དུ་བཤད་ཀྱང་སེང་གེའི་སྒྲ་བསྒྲགས་པ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་གྱི་

འཁོར་མང་པོའི་ནང་དུ་བསྒྲགས་པ་ནི་སེང་གེའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་སྒྲོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ། སྡུག་བསྔལ་བ། བདག་མེད་པ། ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ཞེས་མི་འཆད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་པ། བདེ་བ། བདག་དང་།

ཡོངས་སུ་དག་པ་འབའ་ཞིག་འཆད་དོ། །དེ་ནས་སྟོན་པ་དྲུག་གིས་ཡང་འདི་སྐད་དུ་གཽ་ཏ་མ་ལ་བདག་ཡོད་ན་བདག་ཅག་ལ་ཡང་བདག་ཡོད་དེ། བདག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མཐོང་བ་དེ་ལ་བདག་ཅེས་བྱའོ། །གཽ་ཏ་མ་དཔེར་ན་གང་གིས་མཐོངས་ནས་རྫས་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་བདག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་

སྟེ། མཐོང་བ་ནི་མིག་ལྟ་བུའོ། །མཐོང་བ་ནི་བདག་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོན་པ་དྲུག་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། གང་མཐོང་བ་དེ་ལ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་དཔེ་བཤད་པ་ལས་མཐོངས་ཀྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར་

ཞེས་བྱ་བ་དེ། མི་ཞིག་མཐོངས་གཅིག་ན་ལྟ་བ་ན་དབང་པོ་དྲུག་ཅར་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་བདག་ཡོད་ལ་མིག་གི་རྐྱེན་གྱིས་མཐོང་བ་ཞིག་ཡིན་ན། ཅི་སྟེ་མཐོངས་དང་འདྲ་བར་དབང་པོ་གཅིག་ལས་ཡུལ་དྲུག་ཅར་རྟོགས་པར་མ་གྱུར། གལ་ཏེ་དབང་པོ་གཅིག་གིས་

เล่ม ๕๓ · หน้า 140b

དུས་གཅིག་ཏུ་ཡུལ་དྲུག་མཐོང་བར་མི་ནུས་པས་ན་བདག་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། མཐོངས་ཀྱི་དཔེ་ནི་ལོ་བརྒྱའི་བར་དུ་བལྟས་ཀྱང་མཐོང་བ་ནི་ཐ་མི་དད་དོ། །གལ་ཏེ་མིག་གི་དབང་པོ་ཡང་དེ་ལྟ་ན་རྒས་ཏེ་དབང་པོ་ཉམས་པར་གྱུར་ཀྱང་ཐ་མི་དད་པའི་རིགས་སོ། །མིག་དང་། མཐོངས་

ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་མཐོང་ངོ་། །མིག་གི་དབང་པོ་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཅིག་ཅར་མཐོང་བའི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་མི་མཐོང་ན་བདག་ཡོད་ཅེས་བྱར་རུང་ངམ། སྟོན་པ་དྲུག་གིས་སྨྲས་པ། གཽ་ཏ་མ་གལ་ཏེ་བདག་མེད་ན་སུས་མཐོང་བར་འགྱུར།

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གཟུགས་དང་། སྣང་བ་དང་། སེམས་དང་། མིག་ལ་སོགས་པ་བཞི་འདུས་པ་ལ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་དག་པར་ན་མཐོང་བ་དང་ལེན་པ་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་མཐོང་བ་དང་ལེན་པ་ཞེས་སྨྲ་སྟེ།

དོན་དེ་ལྟ་བུས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པར་གཟིགས་སོ། །སྟོན་པ་དྲུག་གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་བདག་ཅེས་སྨྲ་ན་དེ་ཡང་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ནི་ཡང་དག་པར་

བདག་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་བདག་ཡིན་ན་བྱད་གཟུགས་མི་སྡུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། ཅི་སྟེ་རིགས་བཞི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་ཏེ། བྲམ་ཟེའི་རིགས་གཅིག་ཏུ་མ་གྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་དབང་ཞིང་དབང་མེད་ལ། དབང་པོ་ཉམས་ཤིང་མ་ཚང་བར་གྱུར། ཅི་སྟེ་ལྷའི་ལུས་

མི་ལེན་ཅིང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། བྱོལ་སོང་དང་། ཡི་དགས་ལ་སོགས་པའི་ལུས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལེན། དེ་ལྟར་ཡིད་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ལ་བལྟས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་བདག་མེད་པར་རིག་གོ། །དེ་ལྟར་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་སྡུག་

བསྔལ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་བར་རབ་ཏུ་འཁོར་ཏེ། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །སྟོན་པ་དྲུག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་

เล่ม ๕๓ · หน้า 141a

འདས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་འཆིང་བ་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འཆིང་བའི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་བཅད་པས་དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ། བདེ་བ། བདག་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་གཟུགས་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་སྟེ། གང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་

པ་ནི་བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་བདག་མེད་པ་ནི་སྟོང་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་པས་བདག་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་བདག་ཡོད་པ་ནི་རྟག་པ་བདེ་བ་བདག་དང་ཡོངས་སུ་དག་

པ་ཞེས་བྱའོ། །སྟོན་པ་དྲུག་གིས་ཡང་གསོལ་པ། གཽ་ཏ་མ་གཟུགས་བདག་མ་ཡིན་པ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་ཡང་བདག་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་ཁྱབ་པས་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་དང་མཚུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གལ་ཏེ་

ཀུན་དུ་ཁྱབ་པར་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་བདག་སྔོན་མ་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བའི་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་སྔོན་མ་མཐོང་ན་མཐོང་བ་དེ་སྔར་ནི་མེད་ལ། ཕྱིས་ནི་ཡོད་པར་མངོན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔར་མེད་ལ་ཕྱིས་ཡོད་ན་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་མི་རྟག་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་

ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ། ཅི་སྟེ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ན་ལམ་རྒྱུད་ལྔ་ཀུན་ཏུ་ལུས་ཚང་བར་ཡོད་པའི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ལུས་ཡོད་ན་སོ་སོ་ནས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བའི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སོ་སོར་མྱོང་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ལྷ་དང་མིར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ། ཁྱོད་

ཀྱི་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཅིག་གམ་མང་བ་ཡིན། བདག་དེ་གལ་ཏེ་གཅིག་ན་ཕ་དང་། བུ་དང་། གཉེན་དང་། དགྲ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཡང་མེད་དོ། །བདག་དེ་གལ་ཏེ་མང་བ་ཞིག་ཡིན་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་ཀུན་མཉམ་ལ། ལས་དང་འབྲས་

བུ་ཡང་མཉམ་པའི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། ཅི་སྟེ་དབང་པོ་ཚང་བ་དང་། མ་ཚང་བ་དང་། དགེ་བའི་ལས་དང་། མི་དགེ་བའི་ལས་དང་། གཏི་མུག་དང་། ཤེས་རབ་ཅན་ཁྱད་པར་དུ་བཤད། སྟོན་པ་དྲུག་གིས་གསོལ་པ། གཽ་ཏ་མ་སེམས་ཅན་གྱི་

เล่ม ๕๓ · หน้า 141b

བདག་ནི་མཐའ་དང་མུ་མེད་ཀྱི། ཆོས་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ནི་ཕྱོགས་ཆ་ཡོད་དོ། །སེམས་ཅན་ཆོས་སྤྱོད་པ་ནི་ལུས་བཟང་པོ་ཐོབ་ལ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་པ་ནི་ལུས་ངན་པ་ཐོབ་སྟེ། དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་

ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོན་པ་དྲུག་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་བདག་དེ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་དེ་གལ་ཏེ་ཁྱབ་པ་ཞིག་ན་ཀུན་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་ཏུ་ཕྱིན་ན་དགེ་བ་སྤྱོད་པའི་མི་ཡང་སྡིག་པ་ཡོད་ལ། སྡིག་པ་བྱེད་

པའི་མི་ཡང་དགེ་བ་ཡོད་པའི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ཅི་སྟེ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ། སྟོན་པ་དྲུག་གིས་གསོལ་པ། གཽ་ཏ་མ་དཔེར་ན་ཁང་པ་གཅིག་གི་ནང་ན་མེ་མར་བརྒྱ་སྟོང་བཙུགས་ཀྱང་སོ་སོ་ནས་སྣང་སྟེ། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ལྟར་

སེམས་ཅན་གྱི་བདག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དགེ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། སྡིག་པ་བྱེད་པ་དག་གཅིག་དང་གཅིག་མི་འདྲེས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཁྱེད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བདག་ནི་མེ་མར་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མེ་མར་

གྱི་སྣང་བ་ནི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། མེ་མར་སྐྱེས་ན་སྣང་བ་ཡང་སྐྱེའི་སེམས་ཅན་གྱི་བདག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །སྣང་བ་ནི་མེ་མར་ལས་བྱུང་སྟེ་གནས་ཐ་དད་དོ། །སེམས་ཅན་གྱི་བདག་ནི་ལུས་ལས་བྱུང་ཡང་གནས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མེ་མར་གྱི་སྣང་བ་ནི་མུན་པ་དང་ལྷན་

ཅིག་གནས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་མུན་ཁང་གི་ནང་དུ་མེ་མར་གཅིག་བཙུགས་ན་གསལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། མེ་མར་ནང་དུ་བཙུགས་ན་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མེ་མར་སྔ་མས་མུན་པ་གསལ་ན། མེ་མར་ཕྱི་མ་མི་དགོས་པའི་རིགས་སོ། །ཅི་སྟེ་མེ་མར་ཕྱི་

མ་དགོས་ན་ནི་སྣང་བ་སྔ་མ་དེ་མུན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་མངོན་ནོ། །སྟོན་པ་དྲུག་གིས་གསོལ་པ། གཽ་ཏ་མ་གལ་ཏེ་བདག་མེད་ན་སུས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གལ་ཏེ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་དེས་བྱེད་ན་རྟག་པ་ཞེས་

เล่ม ๕๓ · หน้า 142a

བྱ་བར་རུང་ངམ། དེ་སྟེ་རྟག་པ་ཡིན་ན། ཅི་སྟེ་རེས་འགའ་ནི་དགེ་བ་བྱེད་ལ། རེས་འགའ་ནི་མི་དགེ་བ་བྱེད། གལ་ཏེ་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་བྱེད་པའི་དུས་ཡོད་ན། ཅི་སྟེ་བདག་ནི་མཐའ་ཡས་ཞེས་སྨྲ། གལ་ཏེ་བདག་གིས་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་

ན། ཅིའི་ཕྱིར་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤྱོད། དེ་ལྟར་བདག་དེ་བྱེད་པ་ཡིན། ཤེས་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ལ་བདག་མེད་པར་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། དེ་ལྟ་བས་ན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཆོས་ལ་ནི་ངེས་པར་བདག་མེད་དོ། །གང་བདག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་

ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐུ་མཐའ་ཡས་པ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དྲ་བ་མེད་པ། མི་བྱེད་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཞེས་བྱ། མི་སྐྱེ་མི་འགོག་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཞེས་བྱ། ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ། མཚན་ཉིད་བཅུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བས་

ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ། སྟོང་པ། མཚན་མ་མེད་པའོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་གསོལ་པ། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་།

མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོན་ན་ལྟ། གཽ་ཏ་མས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱང་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་སྟེ། དེ་བས་ན་བདག་ཅག་གིས་སྤྱི་བོས་བླངས་ཏེ་གཟུངས་སུ་གཟུང་ངོ་ཞེས་གསོལ་ནས་ད་དེའི་ཚེ་མུ་སྟེགས་ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལ་དད་པའི་སེམས་ཀྱིས་རབ་

ཏུ་བྱུང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ངས་སཱ་ལའི་ཤིང་དྲུང་འདིར་སེང་གེའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་བསྒྲགས་སོ། །སེང་གེའི་སྒྲ་བསྒྲགས་པ་དེ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སཱ་ལའི་ཤིང་ཟུང་གཅིག་ནི། མི་རྟག་པ་བཅོམ་ནས། རྟག་

པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནས། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་བར་གྱི་ཤིང་ཟུང་གཅིག་ནི་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་བཅོམ་ནས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་དག་སཱ་ལའི་ཤིང་གི་ཕྱིར་སཱ་ལའི་ཚལ་བསྲུངས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་མི་རྣམས་ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་ལ་སོགས་

เล่ม ๕๓ · หน้า 142b

པ་གཅོག་ཅིང་གཅོད་དུ་མི་སྟེར་བ་ལྟར་ང་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཆོས་རྣམ་པ་བཞིའི་ཕྱིར་ངའི་ཉེ་གནས་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བསྲུང་དུ་བཅུག་གོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །ཤིང་ཟུང་བཞི་པོ་འདི་ནི་རྒྱལ་པོ་བཞིས་

བསྲུང་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་པོ་བཞིས་ངའི་ཆོས་བསྲུང་ཞིང་འཛིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ང་འདིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སཱ་ལའི་ཤིང་གི་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་རྟག་ཏུ་རྒྱས་ཏེ། རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་སྙེད་ལ་ཕན་པར་བྱེད་དོ། །ང་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཉན་

ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ལ་ཕན་པ་མཛད་དོ། །དེ་ལ་མེ་ཏོག་ནི་བདག་གི་དཔེའོ། །འབྲས་བུ་ནི་བདེ་བའི་དཔེ་སྟེ། དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་ང་སཱ་ལའི་ཤིང་བར་འདིར་ཡོངས་སུ་ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་ཞུགས་སོ། །ཡོངས་སུ་ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་

པོའོ། །སེང་གེ་སྒྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅིའི་སླད་དུ་དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང་པོ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ། རིགས་ཀྱི་བུ་དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང་པོ་ནི་དཔྱིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དཔྱིད་ཀྱི་ཟླ་བ་ལ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་ཞིང་རྨོ་བ་ཐམས་ཅད་རྩ་བ་བཙུགས་ཏེ། མེ་ཏོག་དང་

འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་རྒྱས་ལ། ཆུ་བོ་ཐམས་ཅད་འབྲུབ་ཅིང་བྱོལ་སོང་ཐམས་ཅད་ནུ་མ་རྒྱས་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་སེམས་ཅན་དག་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་མང་དུ་སྐྱེ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་རྟག་པའི་སེམས་གཞིག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབའ་ཞིག་ནི་རྟག་

པ་མི་འགྱུར་བ་གནས་པར་བསྟན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དུས་དྲུག་གི་ནང་ན། དགུན་སྟོད་ནི་ཐམས་ཅད་སྐམས་ཏེ་ཀུན་མི་དགའོ། །དབྱར་ནི་སྣུམ་པས་ཀུན་དགའ་ཞིང་ཆགས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་བ་གཞིག་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་།

ཡོངས་སུ་དག་པར་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བདག་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་དག་པ་གཞིག་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དག་པའི་བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་

ที่มาและสัญญาอนุญาต

ตัวบท: e-text กังยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-kangyur · commit a582cf47) · สาธารณสมบัติ

สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน

README ของ Esukhia/derge-kangyur ที่ commit a582cf471b7c (เปิดอ่านแล้ว ๓ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public Domain work, and as such is also in the Public Domain." · สำเนาคำต่อคำ: data/kangyur-src/SOURCE-README.md

หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด