ตัวบทไม่มีชื่อ — ประโยคแรก: འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๕๒ · หน้า 235a
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དད་པ་ནི་དགེ་བ་དང་། མ་དད་པ་ནི་མི་དགེ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དད་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དགེ་འདུན་གྱི་གནས་སུ་གནས་པ་དང་། མི་གནས་པའོ། །དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་དགེ་འདུན་གྱི་གནས་ཁང་ན་གནས་པ་
ནི་དགེ་བའོ། །མི་གནས་པ་ནི་མི་དགེ་བའོ། །གནས་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། ཕྱག་མི་འཚལ་བའོ། །དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི་དགེ་བ། ཕྱག་མི་འཚལ་བ་ནི་མི་དགེ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་
གཉིས་ཏེ། ཆོས་ཉན་པ་དང་། ཆོས་མི་ཉན་པའོ། །དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་ཆོས་ཉན་པ་ནི་དགེ་བ། ཆོས་མི་ཉན་པ་ནི་མི་དགེ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཉན་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཉན་པ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མི་ཉན་པའོ། །དེ་
ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཉན་པ་ནི་དགེ་བ། སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མི་ཉན་པ་ནི་མི་དགེ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཉན་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། དོན་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་
གང་དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་དགེ་བ། དོན་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་མི་དགེ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྨྲས་པ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། སྨྲས་པ་བཞིན་དུ་མི་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ཡང་སྨྲས་པ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་དགེ་བ། སྨྲས་པ་བཞིན་དུ་མི་སྤྱོད་པ་ནི་མི་དགེ་
བར་རིག་པར་བྱའོ། །སྨྲས་པ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་སྒོ་ནས་ཚོལ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དོན་དུ་མི་སྤྱོད་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་ཏེ། འགྲོ་བ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དོན་
དུ་སྦྱོར་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། གང་འགྲོ་བ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དོན་བྱེད་པ་ནི་མཆོག་དམ་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་རིན་པོ་ཆེའི་ནང་ན་ནི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གོ། །རོ་བྲོ་བའི་ནང་ན་ནི་བདུད་རྩི་མཆོག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་
เล่ม ๕๒ · หน้า 235b
ལྷ་དང་མིའི་ནང་ན་མཆོག་ཏུ་བྱུང་ཕུལ་དུ་གྱུར་ཏེ། དཔེར་བྱར་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་ལ་གནས་པ་ན། དགེ་བའི་ཆོས་བདུན་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་རྣམ་
པ་འདི་བདུན་དང་ལྡན་ན་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འོད་སྲུང་གིས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་
གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱམས་པ་མང་དུ་བསྒོམས་པས་ཞེ་སྡང་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྙིང་རྗེའི་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེ་སྡང་གཅོད་པར་འགྱུར་བས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་ཚད་མེད་པ་བཞི་ཞེས་སྨོས། དོན་དང་སྦྱར་ན་གསུམ་དུ་བས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱམས་པ་ལ་དམིགས་པ་རྣམ་
པ་གསུམ་སྟེ། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་། མི་དམིགས་པའོ། །སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དོན་དང་སྦྱར་ན་གསུམ་དུ་བས་ཏེ། བཞིར་ནི་མ་མཆིས་སོ། །སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་དམིགས་ནས་བདེ་
བར་འདོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་ཅི་དགོས་པ་སྦྱིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །མི་དམིགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། མི་དམིགས་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །
བྱམས་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་དབུལ་ཕོངས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟོན་པ་ཆེན་པོ་ནི་དབུལ་ཕོངས་པ་དང་ཡོངས་སུ་བྲལ་ཏེ། རབ་ཏུ་བདེ་བ་ལགས་སོ། །ཅི་སྟེ་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ན་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་པ་མ་ལགས་ཏེ། ཆོས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །
དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱམས་པས་དམིགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་དཔེར་ན་ཕ་མའམ། ཆུང་མའམ། བུའམ་གཉེན་བཤེས་ལ་དམིགས་པ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་
เล่ม ๕๒ · หน้า 236a
བགྱིའོ། །ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཕ་མ་དང་། ཆུང་མ་དང་། བུ་དང་། གཉེན་བཤེས་སུ་མི་ལྟ་ཞིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བར་བལྟ་བ་ནི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །མི་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་ལ་མཚན་མར་མི་གནས། སེམས་ཅན་ལ་མཚན་
མར་མི་གནས་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བགྱི་སྟེ། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་བས་ན་གསུམ་དུ་བས་ཀྱི་བཞིར་ནི་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཟག་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཐོང་བས་སྤྱོད་པ་དང་། དགའ་བས་སྤྱོད་པའོ། །མཐོང་བས་
སྤྱོད་པ་ནི་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེའི་ཤས་ཆེར་བསྒོམ་མོ། །དགའ་བས་སྤྱོད་པ་ནི་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཤས་ཆེར་བསྒོམ་སྟེ། དེ་བས་ན་གསུམ་དུ་བས་ཀྱི་བཞིར་ནི་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་མཐའ་ཡས་ལ། མཐའ་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་
ཚད་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བགྱི་སྟེ། ཚད་མ་མཆིས་ན་གཅིག་ཏུ་བས་ཀྱི་བཞིར་ནི་མ་མཆིས་སོ། །ཅི་སྟེ་བཞིར་མཆིས་ན་ཚད་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བགྱིར་མི་རུང་སྟེ། དེ་བས་ན་གཅིག་ཏུ་བས་ཀྱི་བཞིར་ནི་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འོད་སྲུང་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་
རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཕྱིར་ཆོས་གསུངས་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་ཡིན་པས་རིག་ཅིང་ཤེས་པར་དཀའོ། །སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ལ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་གཅིག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་
འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གསུངས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་གསུངས་ཏེ། མ་རིག་པ་དང་།
འདུ་བྱེད་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་ཤིའོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་རྣམ་པ་ལྔར་གསུངས་ཏེ། ཚོར་བ་དང་། སྲེད་པ་དང་། ལེན་པ་དང་། སྲིད་པ་དང་། སྐྱེ་བའོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གསུངས་ཏེ། དུས་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའོ། །སྐབས་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་དུ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་
เล่ม ๕๒ · หน้า 236b
པར་ཤེས་པ་དང་། མིང་དང་། གཟུགས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། རེག་པ་དང་། ཚོར་བ་དང་། སྲིད་པ་དང་། ལེན་པའོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་གསུངས་ཏེ། མ་རིག་པ་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་ཤི་མ་གཏོགས་པ་ལྷག་མ་བརྒྱད་པོའོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་རྣམ་པ་དགུར་
གསུངས་ཏེ། མདོ་སྡེ་གྲོང་ཁྱེར་ཞེས་བྱ་བའི་ནང་ནས་བཤད་པ་དང་འདྲ་བར་མ་རིག་པ་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་གཏོགས་པའི་ལྷག་མ་དགུ་པོའོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་གཅེར་བུ་པ་ཀུན་དུ་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་ཆོས་གཅིག་
མ་གཏོགས་པར་ལྷག་མ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གོ། །སྐབས་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་རྫོགས་པར་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་འོད་སྲུང་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་རིག་པ་ནས། སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤིའི་བར་དུ་བཅུ་གཉིས་རྫོགས་པར་གསུངས་པའོ། །རིགས་
ཀྱི་བུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་གཅིག་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐ་དད་དུ་གསུངས་ཏེ། ཚད་མེད་པའི་སེམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ཐེ་ཙོམ་མི་བསྐྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཤིན་ཏུ་
ཐབས་མཁས་པ་དང་ལྡན་པས་མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་གསུངས། རྟག་པ་ལ་མི་རྟག་པར་གསུངས། བདེ་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བར་ཡང་གསུངས། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདེ་བར་ཡང་གསུངས། ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པར་གསུངས། ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པར་གསུངས།
བདག་ལ་བདག་མེད་པར་གསུངས། བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་གསུངས། སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་སེམས་ཅན་དུ་གསུངས། སེམས་ཅན་ལ་ནི་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པར་གསུངས། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་དངོས་པོར་གསུངས། དངོས་པོ་ལ་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་གསུངས། མི་བདེན་པ་
ལ་ནི་བདེན་པར་ཡང་གསུངས། བདེན་པ་ལ་ནི་མི་བདེན་པར་གསུངས། ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་ཡུལ་དུ་གསུངས། ཡུལ་ལ་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་གསུངས། སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྐྱེ་བར་གསུངས། སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་ནས། མ་རིག་པ་ལ་ནི་རིག་པར་གསུངས། རིག་པ་ནི་
เล่ม ๕๒ · หน้า 237a
མ་རིག་པར་གསུངས། གཟུགས་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་པར་གསུངས། གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ལའང་གཟུགས་སུ་གསུངས། ལམ་མ་ཡིན་པ་ནི་ལམ་དུ་གསུངས། ལམ་ལ་ནི་ལམ་མ་ཡིན་པའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་ཚད་མེད་པའི་
ཐབས་མཁས་པས་སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་ཕྱིར་བརྫུན་པའི་བག་ག་ལ་ཞིག་གསུངས། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་ལ་ལ་ཞིག་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་ན། ངས་དེ་ལ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་སྤྲུལ་ནས་ལོ་ཚད་མེད་པའི་བར་དུ་ཅི་དང་ཅི་འདོད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱིན་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་གདོད་
བླ་ན་མེད་པའི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད་དོ། །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ཅི་སྟེ་འདོད་པ་ལྔ་ལ་ཆགས་ན་ལོ་ཚད་མེད་པའི་བར་དུ་འདོད་པ་རྣམ་པ་ལྔའི་མཆོག་དམ་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དུ་བཅུག་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་གདོད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད་དོ། །
གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ལ་ལ་རིགས་སྙེམས་ཤིང་ང་རྒྱལ་ཅན་དུ་གྱུར་ན། ངས་མི་དེའི་གཡོག་ལོ་ཚད་མེད་པའི་བར་དུ་བྱས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་བསྙེན་བཀུར་གྱིས་དེའི་སེམས་མགུ་བར་བྱས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་གདོད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད་དོ། །སེམས་ཅན་
གང་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་ང་རྒྱལ་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ། གཞན་གྱིས་གྲོས་གདབ་ཅིང་བཅོས་དགོས་ན། ལོ་བརྒྱ་སྟོང་གི་བར་དུ་དེ་ལ་བསྟན་ཅིང་བཅོས་ནས་སེམས་དུལ་བར་བྱས་ཏེ། གདོད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ནི་ལོ་ཚད་མེད་པའི་བར་དུ་ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་མང་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད་པ་ཡང་བརྫུན་པ་ཡིན་ནམ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་མི་དགེ་བ་ལ་གནས་ཀྱང་པད་མོ་ལྟར་ཉེས་པའི་འདམ་རྫབ་ཀྱིས་མི་གོས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་
ཚད་མེད་པ་བཞིའི་དོན་ཡང་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཚད་མེད་པའི་སེམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གང་ཞིག་གིས་ནན་ཏན་ཏུ་བྱས་ན་ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ལ་གྲོགས་སུ་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་
เล่ม ๕๒ · หน้า 237b
བཞི་ཡོད་དེ། དེ་བས་ན་བཞི་ཞེས་བྱའོ། །གང་བྱམས་པའི་སེམས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཡོངས་སུ་ཆོད་པར་འགྱུར་རོ། །སྙིང་རྗེའི་སེམས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་ཞེ་སྡང་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །དགའ་བའི་སེམས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་མི་བདེ་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །
བཏང་སྙོམས་ཀྱི་སེམས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་བའི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གཅིག་གམ། གཉིས་སམ། གསུམ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་སྨྲ་བ་ལྟར་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེ་སྡང་སྤོང་བ་ལྟར་
སྙིང་རྗེའི་སེམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བས་གསུམ་དུ་འོས་སོ་ཞེས་དེ་སྐད་མ་ཟེར་ཅིག །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེ་སྡང་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྲོག་དང་བྲལ་བའི་ཞེ་སྡང་དང་། རྡེག་འཚོག་བྱེད་པའི་ཞེ་སྡང་ངོ་། །བྱམས་པ་བསྒོམས་པས་ནི་སྲོག་དང་དབྲལ་བའི་ཞེ་སྡང་སྤོང་བར་འགྱུར་
རོ། །སྙིང་རྗེ་བསྒོམས་པས་ནི་རྡེག་འཚོག་བྱེད་པའི་ཞེ་སྡང་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་ཚད་མེད་པ་ནི་བཞིར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནམ། གཞན་ཡང་ཞེ་སྡང་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཅན་ལ་ཞེ་སྡང་བ་དང་། སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞེ་སྡང་བའོ། །བྱམས་པ་
བསྒོམས་པས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ཞེ་སྡང་བ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །སྙིང་རྗེ་བསྒོམས་པས་ནི་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞེ་སྡང་བ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཞེ་སྡང་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པའོ། །བྱམས་པ་བསྒོམས་པས་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་
སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །སྙིང་རྗེ་བསྒོམས་པས་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཞེ་སྡང་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྔོན་འདས་པ་ནས་གོམས་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་དུས་ན་གོམས་པའོ། །བྱམས་པ་བསྒོམས་པས་ནི་སྔོན་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་གོམས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །
སྙིང་རྗེ་བསྒོམས་པས་ནི་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་གོམས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཞེ་སྡང་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཕགས་པ་ལ་ཞེ་སྡང་བ་དང་། བུས་པ་མ་རབས་ལ་ཞེ་སྡང་བའོ། །བྱམས་པའི་སེམས་བསྒོམས་པས་ནི་འཕགས་པ་ལ་ཞེ་སྡང་བ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །སྙིང་རྗེའི་སེམས་
เล่ม ๕๒ · หน้า 238a
བསྒོམས་པས་ནི་བུས་པ་མ་རབས་ལ་ཞེ་སྡང་བ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཞེ་སྡང་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞེ་སྡང་རབ་དང་། ཞེ་སྡང་འབྲིང་ངོ་། །བྱམས་པ་བསྒོམས་པས་ནི་ཞེ་སྡང་རབ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །སྙིང་རྗེ་བསྒོམས་པས་ནི་ཞེ་སྡང་འབྲིང་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་
ཀྱི་བུ་དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པ་བཞིར་འོས་ན་གསུམ་དུ་ཟད་ཀྱི་བཞིར་མེད་དོ་ཞེས་བརྒལ་བའི་མི་རིགས་སོ། །དེ་བས་ན་འོད་སྲུང་ཚད་མེད་པའི་སེམས་ལ་གྲོགས་དང་གཉེན་པོར་འགྱུར་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྣོད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་རྣམ་པ་བཞིར་འོས་ཏེ། གལ་ཏེ་སྣོད་གང་
ལ་བྱམས་པ་དང་ལྡན་ན་དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པ་བཞི་ལས་དབྲིར་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སྤྱོད་པ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཡང་རྣམ་པ་བཞིར་འོས་སོ། །གལ་ཏེ་བྱམས་པ་སྤྱོད་པའི་དུས་ན་སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་
མེད་པས་དེ་བས་ན་རྣམ་པ་བཞིར་མངོན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་རྣམ་པ་བཞིར་འོས་སོ། །གཞན་ཡང་ཚད་མེད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དོ། །ཚད་མེད་པའི་སེམས་ནི་ཁ་ཅིག་ནི་དམིགས་པ་ཡོད་པས་ན་དབང་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། བྱམས་པའི་སེམས་ཁ་ཅིག་
ནི་དབང་དུ་འགྱུར་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། བྱམས་པའི་སེམས་ཁ་ཅིག་ནི་དམིགས་པ་ཡང་ཡོད་ལ་དབང་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་དང་། བྱམས་པའི་སེམས་ཁ་ཅིག་ནི་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་དབང་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཚད་མེད་པའི་སེམས་གང་ནི་དམིགས་པ་ཡོད་
ལ་དབང་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་མཐའ་ཡས་པ་ལ་དམིགས་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་མ་ཐོབ་བམ། ཅི་སྟེ་ཐོབ་ཀྱང་མ་ངེས་པའམ། ཐོབ་ཀྱང་ཕྱིར་ཉམས་པའོ། །ཚད་མེད་པ་གང་ཞིག་དབང་དུ་འགྱུར་ཡང་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་
ཕ་མ་དང་ཕུ་ནུ་དང་། གཉེན་བཤེས་ལ་བདེ་བར་བྱ་བར་དམིགས་པ་སྟེ། ཚད་མེད་པར་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མེད་པ་གང་ཞིག་དམིགས་ཀྱང་། དམིགས་པ་ལ་དབང་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་ཞེ་ན། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། །ཚད་མེད་པ་གང་
เล่ม ๕๒ · หน้า 238b
ཞིག་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་དབང་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ལ་རྒྱ་ཆེར་དམིགས་ཀྱང་མི་ནུས་ལ། དབང་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་ཚད་མེད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་
རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་མོད་ཀྱི་སྨོས་སུ་མི་ཆོག་གོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཚད་མེད་མཐའ་
ཡས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་གིས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་བཞིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལགས་ཀྱི། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་
རྣམས་ཀྱི་བཟོད་པ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་ནས། བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེའི་སེམས་སུ་འགྱུར་བ་ལས་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སེམས་མ་ལགས་སོ། །ཞེས་བགྱི་བར་
འགྱུར་བ་མཆིས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཡོད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གཉེན་དང་། དགྲ་སྡང་བ་དང་། བར་མ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་སྟེ། གཉེན་ལས་ཀྱང་རབ་དང་འབྲིང་དང་ཐ་མ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ལ། དགྲ་སྡང་
བ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གཉེན་དུ་འགྱུར་བའི་མཆོག་ལ་ནི་བདེ་བའི་མཆོག་སྦྱིན། གཉེན་གྱི་འབྲིང་དང་ཐ་མ་ལ་ནི་སྙོམས་པར་བདེ་བའི་མཆོག་ཙམ་བྱིན། དགྲ་སྡང་བའི་མཆོག་ལ་ནི་བདེ་བའི་ཤས་ཅུང་ཟད་བྱིན། དགྲ་སྡང་བ་འབྲིང་
ལ་ནི་བདེ་བ་ཡང་འབྲིང་ཙམ་བྱིན། དགྲ་སྡང་བ་ཐ་མ་ལ་ནི་བདེ་བའི་མཆོག་བྱིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་དགྲ་སྡང་བའི་མཆོག་ལ་ནི་བདེ་བ་འབྲིང་ཙམ་བྱིན། དགྲ་སྡང་བ་འབྲིང་དང་ཐ་མ་ལ་ནི་མཉམ་པར་བདེ་བའི་མཆོག་སྦྱིན་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་དམ། །གོང་ནས་
เล่ม ๕๒ · หน้า 239a
གོང་དུ་རབ་དང་། འབྲིང་དང་། ཐ་མ་ལ་ཡང་བདེ་བའི་མཆོག་མཉམ་པར་སྦྱིན་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་དམ། གལ་ཏེ་དགྲ་སྡང་བའི་མཆོག་ལ་བདེ་བའི་མཆོག་སྦྱིན་པར་ནན་ཏན་བྱེད་ན་དེ་ནི་བྱམས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ཚེ་ཕ་མ་དང་
དགྲ་སྡང་བའི་མཆོག་ལ་ཡང་བྱེ་བྲག་མེད་ཅིང་སེམས་མཉམ་པར་གྱུར་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་བྱམས་པ་ཞེས་བྱའི། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟ་བུའི་བྱམས་པ་དང་ལྡན་ཡང་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་མི་བགྱི།
བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཤིན་ཏུ་ལྡན་པར་དཀའ་བས་ན་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡུན་རིང་པོ་ནས་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་པའི་བར་དུ་ཉོན་མོངས་པ་མང་དུ་བསགས་ལ། དགེ་བའི་ཆོས་མ་བསྒོམས་པས་དེ་བས་ན་ཉིན་གཅིག་གམ། ཞག་གཅིག་ཙམ་
གྱིས་སེམས་དུལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྲན་མ་སྐམ་པོ་ལ་ནི་ཁབ་ཀྱིས་བཙུགས་ཀྱང་མི་ཟུག་པ་དང་འདྲ་བར་ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་སྲ་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཉིན་ཞག་གཅིག་ཙམ་ཞིག་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ་མ་ཡེངས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གདུལ་དཀའོ། །གཞན་
ཡང་དཔེར་ན་ཁྱི་ནི་མིས་མི་འཇིགས་ཀྱི། རི་དགས་ཤ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་ལ་འཇིགས་ཏེ་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་འབྲོས་སོ། །ཞེ་སྡང་ཤིན་ཏུ་སྤང་དཀའ་བ་ཡང་ཁྱིམ་སྲུང་བའི་ཁྱི་དང་འདྲའོ། །བྱམས་པའི་སེམས་ཤིན་ཏུ་ཉམས་སླ་བ་ནི་རི་དགས་ཤ་བ་དང་འདྲའོ། །དེ་བས་ན་སེམས་
ནི་ཤིན་ཏུ་གདུལ་དཀའ་བས་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་མི་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་དཔེར་ན་རྡོ་ལ་རི་མོ་བྲིས་ན་རྟག་ཏུ་ཡོད་དོ། །ཆུ་ལ་རི་མོ་བྲིས་ན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་གནས་སོ། །ཞེ་སྡང་ནི་རྡོ་ལ་རི་མོ་བྲིས་པ་དང་འདྲའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་ཆུ་ལ་རི་མོ་བྲིས་པ་དང་འདྲ་
སྟེ། དེ་བས་ན་སེམས་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་གདུལ་དཀའོ། །གཞན་ཡང་དཔེར་ན་མེའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོའི་འོད་ནི་ཡུན་རིང་དུ་ཡོད་དོ། གློག་གི་འོད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་སྟེ་མི་གནས་སོ། །ཞེ་སྡང་ནི་མེའི་ཕུང་པོ་དང་འདྲའོ། །བྱམས་པ་ནི་གློག་གི་འོད་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་བས་ན་སེམས་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་
เล่ม ๕๒ · หน้า 239b
གདུལ་དཀའ་བ་སྟེ། དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་མི་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ས་དང་པོ་ལ་གནས་པ་ནི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་སྡིག་ཏོ་ཅན་གྱི་མཆོག་ནི་ལོག་སྲེད་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ།
ས་དང་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པ་ནི་ལོག་སྲེད་ཅན་ལ་ཡང་བྱེ་བྲག་གི་སེམས་མེད་ལ་ཉེས་པ་མི་མཐོང་བས་ཞེ་སྡང་མི་སྐྱེད་དོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་མི་འགྱུར་
བ་ཡོངས་སུ་སེལ་བ་ནི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཚད་མེད་པ་བྱིན་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དགའ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་དགའ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱོ་བ་མེད་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོ་ཞེས་
བྱའོ། །བདག་དང་ཆོས་དང་མཚན་ཉིད་དང་བདག་གི་ལུས་སུ་མི་མཐོང་ཞིང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་གི་བདེ་བ་བཏང་ནས་གཞན་ལ་བྱིན་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཚད་མེད་པ་བཞི་ཙམ་གྱིས་
བྱམས་པ་དག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྐྱེ་ཞིང་རྫོགས་པར་འགྱུར་གྱི། སྤྱོད་པ་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ནི་སྔར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་སེམས་ཐོབ་ནས་གདོད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་
པར་འགྱུར་ཏེ། རིམ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚད་མེད་པའི་རྒྱུ་ལས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཚད་མེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ཚད་མེད་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་གིས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་སེལ་ཅིང་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བྱ་བ་བསམས་པ་ནི་བསམས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། ཡང་དག་པར་ཕན་པའམ་བདེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེར་ན་དགེ་སློང་མི་གཙང་བ་ལ་རྟོག་པ་ནི་ལུས་ལ་
เล่ม ๕๒ · หน้า 240a
གྱོན་པའི་གོས་ཀྱང་པགས་པར་མཐོང་མོད་ཀྱི། ཡང་དག་པར་པགས་པ་མ་ལགས་སོ། །ཟས་རྣམས་ཀྱང་སྲིན་བུར་འདུ་ཤེས་མོད་ཀྱི། ཡང་དག་པར་སྲིན་བུ་མ་ལགས་སོ། །སྲན་ཚོད་འཐུང་བ་ཡང་མི་གཙང་བའི་ཁུ་བར་འདུ་ཤེས་མོད་ཀྱི། ཡང་དག་པར་མི་གཙང་
བའི་ཁུ་བ་མ་ལགས་སོ། །ཞོ་ལ་རྐང་ངམ་ཀླད་པ་ལྟ་བུར་འདུ་ཤེས་མོད་ཀྱི། ཡང་དག་པར་ན་ཀླད་པ་མ་ལགས་སོ། །ཕྱེ་ལ་རུས་ཕྱེར་འདུ་ཤེས་མོད་ཀྱི། ཡང་དག་པར་ན་རུས་ཕྱེ་མ་ལགས་སོ། །ཚད་མེད་པ་བཞིའི་སེམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཡང་དག་པར་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་
བ་ནི་མ་ལགས་ཀྱི། ཁ་ཙམ་ཞིག་སེམས་ཅན་ལ་བདེ་བ་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་བདེ་བར་མི་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་བུར་སེམས་པ་དེ་བརྫུན་པ་མ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་སྟེ་བརྫུན་མ་ལགས་ལ་ཡང་དག་པར་བདེན་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། ཅིའི་སླད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ལ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་མྱོང་བར་མི་མཛད། ཅི་སྟེ་ཡང་དག་པར་བདེ་བར་མི་འགྱུར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལས་ངས་མངོན་དུ་དྲན་པ་སྔོན་བྱམས་པའི་སེམས་འབའ་ཞིག་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་
བསྐལ་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ལན་བདུན་བཀྲུས་ཀྱི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་མ་སྐྱེས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཆགས་པའི་དུས་ན་ནི་ཚངས་པའི་ལྷར་སྐྱེས། འཇིག་རྟེན་ཞིག་པའི་དུས་ན་ནི་འོག་མིན་གནམ་གྱི་ལྷར་སྐྱེས་སོ། །ཚངས་པའི་ལྷར་སྐྱེས་པ་ན་དབང་དང་མཐུར་ལྡན་
ཏེ། གཞན་གྱི་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་ལ་ཚངས་པ་སྟོང་གི་ནང་ན་མཆོག་ཏུ་གྱུར། ཕུལ་དུ་གྱུར་ཏེ། ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་པོར་སྐྱེས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བདག་ལ་གཙོ་བོར་འདུ་ཤེས་སྐྱེས་སོ། །ལན་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་བར་དུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གནམ་གྱི་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་
ལྷའི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་སྐྱེས་སོ། །སྐྱེ་བ་ཚད་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་གི་བར་དུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱམས་པའི་སེམས་འབའ་ཞིག་བསྒོམས་པས་ལྷ་དང་། མིའི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པས་ན། ཅི་སྟེ་མི་བདེན་ན་འདི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་དང་ཡང་
เล่ม ๕๒ · หน้า 240b
ཅིས་ལྡན་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ནི་ཤིན་ཏུ་དཔའ་བས་མི་འཇིགས་པ་དང་ལྡན་ནོ། །དེ་ནས་འོད་སྲུང་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། གང་ཞིག་སེམས་ཅན་གཅིག་ཙམ་ལ། །ཞེ་སྡང་སེམས་ནི་མི་སྐྱེད་
ཅིང་། །དེ་ལ་བདེ་བར་འདོད་པ་ནི། །ཤིན་ཏུ་བྱམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཞིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །སྙིང་རྗེ་བ་ཡི་སེམས་བསྐྱེད་པ། །དེ་ནི་འཕགས་པའི་རིགས་ཞེས་བྱ། །བསོད་ནམས་ཚད་མེད་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཅི་སྟེ་མངོན་ཤེས་ལྔ་ལྡན་པའི། །དྲང་སྲོང་ས་ཆེན་གང་བར་
གྱུར། །དབང་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞིག །བདེ་བ་ཐམས་ཅད་བྱིན་ན་ནི། །རྟ་དང་བ་ལང་ནོར་སྣ་ཚོགས། །དེ་ཡིས་བསོད་ནམས་ཐོབ་པ་ནི། །བྱམས་པ་བསྒོམས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས། །བཅུ་དྲུག་ཆ་གཅིག་ཙམ་མི་ཕོད། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱམས་པ་བསྒོམས་པ་ནི་བརྫུན་མ་ཡིན་ཏེ་ཡང་དག་
པར་བདེན་པའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱམས་པ་ནི་བརྫུན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱམས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་སྟེ་མི་བརྫུན་པར་མི་མངོན་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་
གནས་པ་ནི་ས་ལ་ཡང་གསེར་དུ་མཐོང་། གསེར་ལ་ཡང་སར་མཐོང་སྟེ། ས་ལ་ནི་ཆུར་མཐོང་། ཆུ་ལ་ཡང་སར་མཐོང་། ཆུ་ལ་ནི་མེར་མཐོང་། མེ་ལ་ཡང་ཆུར་མཐོང་། ས་ལ་ནི་རླུང་དུ་མཐོང་། རླུང་ལ་ཡང་སར་མཐོང་སྟེ། ཡིད་བཞིན་དུ་གྲུབ་པས་བརྫུན་པ་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་
ཡང་དག་པ་ལ་ནི་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཡང་མཐོང་། སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་ཡང་དག་པར་སེམས་ཅན་དུ་མཐོང་སྟེ། ཡིད་བཞིན་དུ་གྲུབ་པས་བརྫུན་པ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་སེམས་ཀྱིས་བསམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའོ། །གཞན་ཡང་
རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཡང་དག་པའི་བསམ་པ་གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱམས་པའི་སེམས་བསྒོམས་པས་ནི་འདོད་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །སྙིང་རྗེའི་སེམས་བསྒོམས་པས་ནི་ཞེ་སྡང་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་འགྱུར་
เล่ม ๕๒ · หน้า 241a
དགའ་བའི་སེམས་བསྒོམས་པས་ནི་མི་བདེ་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་འགྱུར། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་སེམས་བསྒོམས་པས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། སེམས་ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ཡང་དག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །
གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་སེམས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཅི་སྟེ། སེམས་ཅན་དབུལ་ཕོངས་པ་དག་མི་མཐོང་ན་བྱམས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མེད་དེ།
གལ་ཏེ་བྱམས་པ་མ་སྐྱེས་ན་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པའི་སེམས་མི་འབྱུང་ངོ་། །སྦྱིན་པ་བྱིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་མང་པོ་བདེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཟས་དང་། སྐོམ་དང་། ཐེག་པ་དང་། གོས་དང་བདུག་པ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། གདིང་བའི་ཁྲི་སྟན་དང་། ཁང་ཁྱིམ་དང་། སྣང་
བའི་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན་དེ་སེམས་མ་བཅིངས་ཏེ་ཆགས་པ་མི་སྐྱེ་བ་དང་། གདོན་མི་ཟ་བར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་པའོ། །དེའི་ཚེ་ན་སེམས་ཅི་ལ་ཡང་མི་ཆགས་ཤིང་འདུ་ཤེས་གཅོད་པ་དང་། རྙེད་པ་དང་གྲགས་
པས་འཇིགས་པ་དང་། ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་མི་ཚོལ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་མི་སྐྱེ་བ་དང་། ལན་མི་རེ་བ་དང་། ཕ་རོལ་པོ་ལ་བསླུ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་འདོད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་དང་། སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན་ལེན་པར་མི་ལྟ། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་
ངན་པ་ཅན་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་མ་ཡིན་པ་དང་། བཤེས་གཉེན་དང་བཤེས་གཉེན་མ་ཡིན་པར་མི་ལྟ། སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན་སྣོད་དང་སྣོད་མ་ཡིན་པར་མི་ལྟ། ཉི་མ་དང་དུས་དང་གནས་དང་། གནས་མ་ཡིན་པར་མི་ལྟ། མུ་གེ་དང་ཤིན་ཏུ་སྐྱིད་པའི་དུས་
ཀྱང་མི་ལྟ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་ཡང་མི་ལྟ། སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་། བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པར་མི་ལྟ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་དང་ལེན་པ་དང་ནོར་གྱི་དངོས་པོར་མི་ལྟ་བ་ནས། བར་དུ་གཅོད་པ་དང་། འབྲས་བུ་སྨིན་པའི་བར་དུ་མི་ལྟ་མོད་ཀྱི། སྦྱིན་པ་རྟག་
เล่ม ๕๒ · หน้า 241b
ཏུ་སྤྱོད་དེ་རྒྱུན་དུ་མི་གཅོད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གལ་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པ་ཅན་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་བར་དུ་ལྟ་ན་སྦྱིན་པ་བྱིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྦྱིན་པ་མ་བྱིན་ན་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །
གལ་ཏེ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མི་འགྲུབ་བོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་མི་ཞིག་དུག་མདས་ཕོག་པ་ལས། མི་དེའི་གཉེན་བཤེས་དག་དེའི་དུག་བསལ་ཅིང་བདེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨན་པ་མཁས་པ་གཉེར་ནས་དུག་
མདའ་དབྱུང་བ་ལས་མི་དེ་འདི་སྐད་ཅེས་ཟེར་རོ། །རེ་ཞིག་ཁོ་བོའི་ལུས་ལ་མ་རེག་པར་སྡོད་ཅིག །བདག་གིས་དུག་མདའ་འདི་གང་ཕྱོགས་ནས་འོངས། སུས་འཕངས། རྒྱལ་རིགས་སམ། བྲམ་ཟེའམ། རིགས་ངན་གྱིས་འཕངས་སམ། ག་ལས་འོངས་པ་བརྟགས་ཏེ་བྱའོ། །ཡང་
མདའ་ཉིད་ཤིང་ངམ། སྨྱིག་མའམ། འོན་ཏེ་ལྕང་མའམ། མདེའུ་ཉིད་ཀྱང་སུས་བརྡུངས། རྣོ་ལྕགས་སམ། མཉེན་ལྕགས་སམ། མདའ་སྒྲོ་ཉིད་ཀྱང་བྱ་ཅི་ཞིག་གི་སྒྲོ། བྱ་རྒོད་དམ། བྱན་ལག་གི་སྒྲོའམ། དུག་ཉིད་ཀྱང་ག་ལས་བྱུང་སུས་བྱས་པ་ཞིག །འོན་ཏེ་རང་བྱུང་བ་ཞིག་གམ།
འོན་ཏེ་མིས་བྱས་པའི་དུག་གམ། འོན་ཏེ་སྦྲུལ་གདུག་པའི་དུག་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟར་གླེན་པས་བརྟགས་ཀྱང་རྟོགས་པར་མ་གྱུར་ཏེ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཚེ་འཕོས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་དེ། འདི་ནི་སྦྱིན་པ་
འདི་ནི་ལེན་པའོ། །འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་བར་དུ་བྱེ་བྲག་ཏུ་འབྱེད་པས་ནམ་དུ་ཡང་སྦྱིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྦྱིན་པ་མ་བྱིན་ན་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་
རོ། །གལ་ཏེ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མི་འགྲུབ་བོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པ་སྤྱོད་པ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་མཉམ་པ་ནི་བུ་གཅིག་པ་དང་འདྲ་
เล่ม ๕๒ · หน้า 242a
བར་འདུ་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡང་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཕ་མས་བུ་གཅིག་པ་ན་བའི་ནད་གཡོག་བྱེད་པ་དང་འདྲའོ། །སྦྱིན་པ་སྤྱོད་པ་ན་སེམས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཕ་མས་བུའི་ནད་སོས་པ་མཐོང་བ་དང་འདྲའོ། །
སྦྱིན་པ་བྱིན་ནས་སེམས་བཏང་སྙོམས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་དཔེར་ན་ཕ་མས་བུ་གཅིག་པ་སྐྱེད་རྫོགས་ཏེ་ཤེད་བྱེ་ནས་རང་སོས་པར་མཐོང་བ་དང་འདྲའོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཁ་ཟས་ཀྱི་བག་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན་འདི་ལྟར་སྨོན་ལམ་འདེབས་
ཏེ། བདག་གི་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་འདི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་ཅིག །དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ཟས་ཐོབ་ཅིང་བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་བསྔོ་བ་ལ་བརྩོན་པར་གྱུར་ཅིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཟས་
ཐོབ་ཅིང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཟས་ཚོལ་བར་མ་གྱུར་ཅིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བའི་ཟས་ཐོབ་ཅིང་འདོད་པའི་ཟས་ཚོལ་བར་མ་གྱུར་ཅིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཟས་ཐོབ་ཅིང་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་
འགྱུར་བ་དང་། །ཐོགས་པ་མེད་པའི་མཆོག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྡུད་པར་གྱུར་ཅིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་ཤིང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ལུས་ཐོབ་ནས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཅིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་སྦྱིན་པ་ལེན་པར་འགྱུར་ཞིང་ཐམས་
ཅད་ལ་བྱམས་པ་དང་། བརྩེ་བ་དང་། ཀུན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཟས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ནས་སྨོན་ལམ་དེ་དག་བསྐྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་བྱའོ། །རིགས་
ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་བཏུང་བའི་སྐོམ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན་འདི་ལྟར་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཏེ། བདག་གི་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་འདི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་ཅིག །དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐེག་
เล่ม ๕๒ · หน้า 242b
པ་ཆེན་པོའི་ཆུ་བོར་འཇུག་པ་དང་། རོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཆུ་འཐུང་ཞིང་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་བགྲོད་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐོམ་པས་གདུང་བ་སྤོང་བ་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་མི་ངོམས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་
པས་གདུང་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་རོས་མི་ངོམས་པ་དང་། འཁོར་བའི་འདོད་པ་སྤོང་ཞིང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མོས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཐོབ་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོར་ཞུགས་
པར་གྱུར་ཅིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བདུད་རྩིའི་རོ་མྱོང་ཞིང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བའི་འདོད་པ་སྤངས་ནས་རབ་ཏུ་བདེ་བའི་རོ་མྱོང་བར་གྱུར་ཅིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རོ་ཚད་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཇི་སྙེད་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་རོ་
དང་ལྡན་པར་གྱུར་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བར་གྱུར་ཅིག །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་ནས་ཆོས་ཀྱི་ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས་པར་གྱུར་ཅིག །ཆོས་ཀྱི་ཆར་རབ་ཏུ་ཕབ་ནས་ནམ་མཁའ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཀུན་དུ་ཁེབས་ཤིང་ཚད་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་
ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རོ་མ་ཡིན་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རོ་གཅིག་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གྱུར་པའི་རོ་མ་ཡིན་པ་མངར་བའི་རོ་གཅིག་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རོ་འབའ་ཞིག་ཚོལ་ཞིང་ཐོགས་
པ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྤྱོད་པའི་རོ་ལས་རོ་གཞན་ཚོལ་བར་མ་གྱུར་ཅིག །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་བཏུང་བའི་སྐོམ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན་སྨོན་ལམ་འདི་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཐེག་པ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན། འདི་ལྟར་སྨོན་ལམ་འདེབས་སོ། །བདག་གིས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་འདི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་ཅིག །དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྫོགས་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་
เล่ม ๕๒ · หน้า 243a
པོ་ལ་གནས་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཐེག་པ་དང་། མི་གཡོ་བའི་ཐེག་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་ཐེག་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་མི་ཚོལ་བའི་ཐེག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་འབབ་པ་དང་། མི་ཕྲོགས་པའི་ཐེག་པ་དང་། མི་ཞན་པའི་ཐེག་
པ་དང་། ཕྱིར་མི་ནུར་བའི་ཐེག་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པ་དང་། སྟོབས་བཅུའི་ཐེག་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཆེན་པོའི་ཐེག་པ་དང་། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཐེག་པ་དང་། ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་ཐེག་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་བའི་ཐེག་པ་དང་། མཐའ་ཡས་པའི་ཐེག་པ་དང་། ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པའི་ཐེག་པས་བཏེག་པར་གྱུར་ཅིག །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཐེག་པ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན་རྟག་ཏུ་སྨོན་ལམ་དེ་དག་བསྐྱེད་པ་ལ་བརྟན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བགོ་
བའི་གོས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན། འདི་ལྟར་སྨོན་ལམ་འདེབས་སོ། །བདག་གིས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་འདི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་ཅིག །དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཛེམ་པ་དང་ངོ་ཚ་བའི་གོས་དང་ལྡན་ཞིང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ལུས་ཁེབས་
ནས་ལྟ་བ་མང་པོས་གླགས་པའི་གོས་དྲལ་བ་དང་། གོས་ཀྱི་ལུས་ལ་ཁྲུ་གང་གིས་མི་རེག་པ་དང་། གསེར་གྱི་མདོག་ཅན་གྱི་ལུས་ཐོབ་པ་དང་། རེག་བྱ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་འཇམ་པ་དང་། འོད་གསལ་ཞིང་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་། མདོག་འཚེར་ཞིང་པགས་པ་འཇམ་ལ་
འོད་རྟག་ཏུ་ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་ཅིང་གཟུགས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཟུགས་མེད་པའི་ལུས་ཐོབ་ཅིང་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ལ་འདས་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཅིག །
ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན། དེ་ལྟར་སྨོན་ལམ་བསྐྱེད་པ་ལ་བརྟན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་ན། མེ་ཏོག་དང་།
เล่ม ๕๒ · หน้า 243b
བྱུག་སྤོས་དང་། སྤོས་ཕྱེ་མ་དང་། བསུང་ཅན་སྦྱིན་པ་བྱིན་པའི་ཚེ་འདི་ལྟར་སྨོན་ལམ་འདེབས་སོ། །བདག་གིས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་འདི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་ཅིག །དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀུ་སུ་མའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ཅིང་།
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་གྱི་ཅོད་པན་མགོ་ལ་ཐོགས་པར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གཟུགས་ཟླ་བ་ཉ་བ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་ཞིང་། མཐོང་བའི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕུལ་དུ་གྱུར་པར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའི་བསོད་ནམས་བརྒྱས་
ཡོངས་སུ་བརྒྱན་པར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡིད་བཞིན་དུ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་གཟུགས་མཐོང་བར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་གསུང་ཐོབ་ནས། མི་གཙང་བ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ཤོག་ཤིག །
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བླ་ན་མེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཅིག་ལ་གཅིག་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དགའ་ཞིང་མཛའ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བའི་མྱ་ངན་མེད་པ་དང་། སོ་སོར་དགེ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་གཅིག་ལ་
གཅིག་མི་གནོད་པར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསུང་དང་ལྡན་པར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་ཞིང་། དེའི་དྲི་བསུང་གིས་ཕྱོགས་བཅུར་ཡོངས་སུ་མངད་པར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་
བརྟན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། འགྱོད་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སྔོན་མ་བྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། མཁན་
པོ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བྱ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། གདུང་བ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། མཉམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་། སྤོས་ཀྱི་ལྡེ་གུས་ལུས་ལ་བྱུགས་པ་དང་། མཚོན་
เล่ม ๕๒ · หน้า 244a
གྱིས་འདེབས་ཤིང་འཛུགས་པ་ལ་མཉམ་པར་བྱམས་སྡང་མེད་པར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོབ་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆུང་ངུའི་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཡིན་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་ཤོག་ཤིག །སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་།
ཤེས་རབ་ལ་གོམས་པར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་པད་མོ་དམ་པ་དང་ལྡན་ཞིང་། པད་མོའི་དྲི་བསུང་གིས་ཕྱོགས་བཅུར་ཡོངས་སུ་མངད་པར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་
བླ་ན་མེད་པའི་ཟས་བསུང་ཅན་དང་ལྡན་ཞིང་ཇི་ལྟར་བུང་བ་དག་མེ་ཏོག་གི་ཁ་དོག་དང་བསུང་ལ་མི་གནོད་པ་ལྟར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་ལས་གྲུབ་པའི་ལུས་དང་ལྡན་པར་ཤོག་ཤིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་མེ་ཏོག་དང་སྤོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན་རྟག་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདི་དག་གདབ་པ་ལ་བརྟན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཁྲི་སྟན་དང་གདིང་བ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན་འདི་ལྟར་སྨོན་ལམ་
འདེབས་སོ། །བདག་གིས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་འདི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་ཅིག །དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལྷའི་ལྷ་ཉལ་བའི་ཁྲི་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག །ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ཞིང་བསམ་གཏན་བཞིའི་གནས་ལ་འདུག་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ཉལ་བའི་ཁྲི་སྟན་ལ་ཉལ་བ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཁྲི་སྟན་ལ་མི་ཉལ་བ་དང་། ངན་པས་ཉལ་བའི་ཁྲི་སྟན་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་བདེ་བར་ཉལ་ཞིང་། འཁོར་བའི་ཁྲི་སྟན་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ། ཡོངས་
เล่ม ๕๒ · หน้า 244b
སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སེང་གེའི་ཁྲི་སྟན་དང་ལྡན་པར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཁྲི་སྟན་དེ་ལ་འདུག་ནས་ཀྱང་དེ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་གཞན་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཤེས་པ་སེང་གེ་རྣམ་པར་རོལ་པ་མངོན་དུ་སྟོན་པར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་
ཆེན་པོའི་གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་པོ་འདི་ལ་གནས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོན་པར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་ཁྲི་སྟན་ལ་འདུག་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བཟོད་
པའི་ཁྲི་སྟན་ཐོབ་ནས་འཁོར་བའི་བཀྲེས་གྲང་གི་མུ་གེ་ལས་བྲལ་བར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཇིགས་པ་མེད་པའི་ཁྲི་སྟན་ཐོབ་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྲི་སྟན་ཐོབ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འབའ་ཞིག་ལ་བརྩོན་པར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་ལ་གནས་པའི་ཁྲི་སྟན་ཐོབ་ནས་རྟག་ཏུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་སྐྱོབ་པར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གློ་གཡས་པས་ཉལ་བའི་ཁྲི་སྟན་ཐོབ་ནས་སངས་རྒྱས་རྣམས་
ཀྱིས་མཛད་པའི་ཆོས་ལ་གནས་པར་ཤོག་ཤིག །ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་ལྟར་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཁྲི་སྟན་དང་གདིང་བ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན་དེ་ལྟར་སྨོན་ལམ་གདབ་པ་ལ་བརྟན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་
ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཁང་ཁྱིམ་གྱི་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན་འདི་ལྟར་སྨོན་ལམ་འདེབས་སོ། །བདག་གིས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་འདི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་ཅིག །དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་
ཁང་པར་གནས་ཤིང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དག་སྤྱོད་པ་ལ་ནན་ཏན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་ནན་ཏན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
เล่ม ๕๒ · หน้า 245a
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤྱད་པའི་ལམ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟར་མཐའ་ཡས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་སྤྱོད་པར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ངན་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྟག་པ་དང་།
བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་བདེ་བར་གནས་ཤིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡི་གེ་དང་འབྲུ་འཛིན་པར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་
ཤེས་ཀྱི་སྣོད་དུ་ངེས་པར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདུད་རྩིའི་ཁང་པར་འཇུག་པར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐོག་མ་དང་། བར་མ་དང་། ཐ་མའི་སེམས་ཀུན་གྱིས་རྟག་ཏུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཁང་པར་ཞུགས་པར་ཤོག་ཤིག །སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཞལ་མེད་ཁང་དུ་རྟག་ཏུ་གནས་པར་ཤོག་ཤིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་གནས་པའི་ཁང་ཁྱིམ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན་རྟག་ཏུ་
སྨོན་ལམ་འདི་དག་བསྐྱེད་པ་ལ་བརྟན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་མར་མེའི་སྣང་བ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན་འདི་ལྟར་སྨོན་ལམ་འདེབས་སོ། །བདག་གིས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་འདི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་
ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་ཅིག །དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚད་མེད་པའི་འོད་དང་ལྡན་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་སྣང་བས་ཀུན་དུ་གསལ་བར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མདོག་དམ་པ་
དང་ལྡན་ཏེ་ཕུལ་དུ་གྱུར་པའི་མདོག་འཚེར་བ་དང་ལྡན་པར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མིག་དང་ལྡན་ཏེ་ལྡོངས་པའི་རབ་རིབ་ཆོད་པར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་དང་ལྡན་ཏེ། བདག་
เล่ม ๕๒ · หน้า 245b
མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་མེད་པ་དང་། གང་ཟག་མེད་པ་དང་། སྲོག་མེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་མཐོང་བར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་
པའི་མིག་དང་ལྡན་ཏེ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱང་གསལ་བར་མཐོང་བར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འོད་དང་ལྡན་ཏེ། ཕྱོགས་བཅུར་སྣང་བར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐོགས་པ་མེད་པའི་
མིག་དང་ལྡན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་དག་པ་མཐོང་བར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་ཐོབ་ཅིང་མུན་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལོག་སྲེད་ཅན་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚད་མེད་པའི་
འོད་དང་ལྡན་ཞིང་ཚད་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཀུན་སྣང་བར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྒྲོན་མེ་འཛུགས་ཤིང་། ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་གཉིས་ཀྱི་སྒྲོན་མེ་སྤོང་བར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྣང་བའི་འོད་དང་ལྡན་ཞིང་མ་རིག་པའི་མུན་པ་
བསལ་ནས་ཉི་མ་སྟོང་བས་ལྷག་པའི་ཀུན་དུ་སྣང་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མེའི་འོད་ཀྱི་ནོར་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྣང་བ་ཐོབ་ནས། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་མུན་ནག་ཐམས་ཅད་བསལ་བར་ཤོག་ཤིག །སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་སྤྱན་ལྔ་དང་ལྡན་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་། སྟོན་པ་མི་དགོས་པར་རང་གིས་རིག་པར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མ་རིག་པ་ལ་མི་ལྟ་བར་ཤོག་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་
པའི་འོད་ཟེར་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་ཤོག་ཤིག །ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་མར་མེའི་སྣང་བ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན་རྟག་ཏུ་སྨོན་
เล่ม ๕๒ · หน้า 246a
ལམ་འདི་དག་བསྐྱེད་པ་ལ་བརྟན་པར་བྱའོ།། །།འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། བམ་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། སངས་
རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བར་འགྱུར་བའི་གཞི་ནི་བྱམས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པའི་སེམས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ན་ཚད་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདི་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། མི་
སྡུག་པ་ལ་རྟོག་པ་དང་། དབུགས་ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་བགྲང་བ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང་། ཐབས་མཁས་པ་བདུན་དང་། རྟོག་པའི་གནས་གསུམ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་དང་།
བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྟོག་པ་དང་། དྲོད་དང་། སྤྱི་བོ་དང་། བཟོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་མཆོག་གི་ཆོས་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། སྟོབས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་
ལག་བདུན་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་དང་། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཆོག་གི་གནས་བརྒྱད་དང་། ཐམས་ཅད་འཇུག་པ་བཅུ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་
པ་དང་། རྩོད་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཕ་རོལ་པོའི་སེམས་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་དང་། ཐོག་མའི་མཐའ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་དང་།
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་འགྱུར་བ་ནི་བྱམས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བས་ན་བྱམས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་བདེན་པ་སྟེ་བརྫུན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཅི་སྟེ་གཅིག་གིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་འགྱུར་བ་གང་
เล่ม ๕๒ · หน้า 246b
ཡིན་ཞེས་དྲིས་ན་བྱམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྱིས་ཤིག །དེ་བས་ན་ཡང་དག་པ་སྟེ་བརྫུན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དགེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སེམས་པའོ། །ཡང་དག་པར་སེམས་པ་ནི་བྱམས་པའོ། །བྱམས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །བྱམས་པ་ནི་
ཐེག་པ་ཆེན་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་བྱམས་པའོ། །བྱམས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱམས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་མོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བྱམས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱམས་པ་ནི་
ཚངས་པ་ཆེན་པོའོ། །ཚངས་པ་ཆེན་པོ་ནི་བྱམས་པའོ། །བྱམས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱམས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཕ་མ་ནི་བྱམས་པའོ། །བྱམས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱམས་པ་ནི་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་བྱམས་པའོ། །དེ་བས་ན་བྱམས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱམས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཡང་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ། བསྒྲིབས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་བྱམས་པའོ། །བྱམས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །རིགས་
ཀྱི་བུ་བྱམས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཆེན་པོའོ། །སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ནི་བྱམས་པ་ཆེན་པོའོ། །བྱམས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱམས་པ་ནི་ནམ་མཁའོ། །ནམ་མཁའ་ནི་བྱམས་པའོ། །བྱམས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱམས་པ་ནི་
རྟག་པའོ། །རྟག་པ་ནི་ཆོས་སོ། །ཆོས་ནི་དགེ་འདུན་ནོ། །དགེ་འདུན་ནི་བྱམས་པའོ། །བྱམས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱམས་པ་ནི་བདེ་བའོ། །བདེ་བ་ནི་ཆོས་སོ། །ཆོས་ནི་དགེ་འདུན་ནོ། །དགེ་འདུན་ནི་བྱམས་པའོ། །བྱམས་པ་ནི་
เล่ม ๕๒ · หน้า 247a
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱམས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ཆོས་སོ། །ཆོས་ནི་དགེ་འདུན་ནོ། །དགེ་འདུན་ནི་བྱམས་པའོ། །བྱམས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱམས་པ་ནི་བདག་ཅེས་བྱའོ། །བདག་
ནི་ཆོས་སོ། །ཆོས་ནི་དགེ་འདུན་ནོ། །དགེ་འདུན་ནི་བྱམས་པའོ། །བྱམས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱམས་པ་ནི་བདུད་རྩིའོ། །བདུད་རྩི་ནི་བྱམས་པའོ། །བྱམས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཆོས་སོ། །ཆོས་
ནི་དགེ་འདུན་ནོ། །དགེ་འདུན་ནི་བྱམས་པའོ། །བྱམས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱམས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་བྱམས་པའོ། །བྱམས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱམས་
པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚད་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཚད་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་བྱམས་པའོ། །དེ་བས་ན་བྱམས་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱམས་པ་ནི་མི་རྟག་པའོ། །མི་རྟག་པ་ནི་བྱམས་པའོ། །
བྱམས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱམས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱམས་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་བྱམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བྱམས་པ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱམས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱམས་པ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་
ཡིན་ན་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་བྱམས་པའོ། །དེ་བས་ན་བྱམས་པ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱམས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱམས་པ་ནི་བདག་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་མེད་པ་ནི་བྱམས་པའོ། །དེ་བས་ན་བྱམས་པ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱམས་པའོ། །རིགས་
ཀྱི་བུ་བྱམས་པ་ནི་མི་བདེན་པའོ། །མི་བདེན་པ་ནི་བྱམས་པའོ། །བྱམས་པ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱམས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱམས་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ན་སྦྱིན་པའི་བྱམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བྱམས་པ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱམས་པའོ། །ཤེས་
เล่ม ๕๒ · หน้า 247b
རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱམས་པ་གང་ཞིག་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་མི་ཐོགས་ན་བྱམས་པ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱམས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱམས་པ་གང་ཞིག་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའི་ལམ་ལ་མ་ཞུགས་ན་
བྱམས་པ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱམས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱམས་པ་གང་ཞིག་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་མ་རྟོགས་ན་བྱམས་པ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱམས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱམས་པ་གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་མི་མཐོང་ན་བྱམས་པ་དེ་ནི་
ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱམས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱམས་པ་གང་ཞིག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་མཐོང་ན་བྱམས་པ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱམས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཅི་སྟེ་བྱམས་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་ན་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་བྱམས་པ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱམས་པའོ། །
རིགས་ཀྱི་བུ་ཅི་སྟེ་བྱམས་པ་འདུས་བྱས་དང་བཅས་ན་འདུས་བྱས་དང་བཅས་པའི་བྱམས་པ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱམས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཅི་སྟེ་བྱམས་པ་ས་དང་པོ་ལ་མི་གནས་ན་ས་དང་པོའི་བྱམས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱམས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་
ཀྱི་བུ་ཅི་སྟེ་བྱམས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་ཐོབ་པར་མི་ནུས་ན་བྱམས་པ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱམས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱམས་པ་གང་གིས་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་བྱམས་པ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་
བྱམས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱམས་པ་གང་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། ཡོད་པའང་མ་ཡིན་མེད་པའང་མ་ཡིན་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དཔག་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་
བུ་ཅི་སྟེ་བྱམས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ན་ཆོས་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐེག་པ་
เล่ม ๕๒ · หน้า 248a
ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་པ་ནི་བྱམས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་དོ། །གཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་གནས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པས་གཉིད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་ནོ། །རྟག་ཏུ་སད་མོད་ཀྱི་གཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་སད་པའང་མེད་
དོ། །གཉིད་ཀྱི་ནང་ན་ལྷ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བསྲུང་མོད་ཀྱི་སྡིག་པ་མི་སྤྱོད་པས་ན་བསྲུང་བའང་མེད་དོ། །གཉིད་དང་ཡོངས་སུ་བྲལ་བས་རྨི་ལམ་ངན་པའམ། མི་དགེ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཚངས་པའི་ལྷར་སྐྱེས་མོད་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་པས་ན་སྐྱེ་བའང་མེད་དོ། །
རིགས་ཀྱི་བུ་གང་བྱམས་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་སྡེ་དམ་པ་འདི་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་ནོ། །
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་མཐའ་ཡས་པ་དང་ལྡན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་ཇི་ཙམ་ཡིད་ལ་
བགྱིད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བདེན་པ་ལགས་ལ། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེན་པ་ཡང་དག་པ་མ་ལགས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པར་བདེ་བ་མྱོང་
བར་མི་མཛད། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བདེ་བ་མི་མྱོང་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱམས་པའི་སེམས་ལ་ནན་ཏན་བགྱིད་པ་ནི་ཕན་པ་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱམས་
པ་ནི་ཕན་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་ངེས་པར་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ཡང་ཡོད། ཁ་ཅིག་ནི་མི་མྱོང་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །སེམས་ཅན་གང་ངེས་པར་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ལོག་སྲེད་ཅན་དག་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱམས་
เล่ม ๕๒ · หน้า 248b
པས་ཕན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་མ་ངེས་པ་དག་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱམས་པས་ཕན་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་རབ་ཏུ་བདེ་བ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་མི་ཞིག་རྒྱང་རིང་པོ་ན་སེང་གེ་དང་། སྟག་དང་། སྤྱང་
ཀི་དང་། སྲིན་པོ་དང་། ཡི་དགས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ན་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིགས་སྐྲག་པ་སྐྱེའོ། །ཅི་སྟེ་མཚན་མོ་གཡང་ས་མཐོང་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འཇིགས་པ་སྐྱེའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མི་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་འདྲ་བར་སེམས་ཅན་གང་བྱམས་པ་ལ་ནན་ཏན་
བྱེད་པ་མཐོང་ན། རང་བཞིན་གྱིས་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། ཕན་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་ནི་བྱམས་པ་དེ་ལ་རྣམ་པ་ཚད་མེད་པ་
བཤད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དག་གོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསད་པར་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ང་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་བསོད་སྙོམས་མཐར་གྱིས་ལེན་པར་ཞུགས་པ་ན་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་ནོར་སྲུང་བའི་
བལ་གླང་སྨྱོས་པ་བཏང་ནས་ང་དང་སློབ་མར་བཅས་པ་གསོད་དུ་བཅུག་གོ། །དེའི་ཚེ་བལ་གླང་དེ་དག་གིས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་རྫིས་ཏེ་བསད་པས་སེམས་ཅན་ཤི་བ་དེ་དག་གི་ཁྲག་གིས་ཕོག་པས་ལྷག་པར་སྨྱོས་པར་ཡང་གྱུར་ལ། ངའི་སློབ་མ་ངུར་སྨྲིག་གྱོན་
པ་ཡང་ཁྲག་སྙམ་དུ་མཐོང་ནས། བལ་གླང་དེ་དག་འདོར་ཏེ་བྱུང་ངོ་། །ངའི་སློབ་མའི་ནང་ན་འདོད་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱོགས་བཞིར་བྲོས་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགའ་བོ་འབའ་ཞིག་མ་གཏོགས་སོ། །དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་གནས་པའི་མི་ཐམས་ཅད་
སྐད་འཐུན་པས་ངུས་ཏེ། མཆི་མ་བླགས་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀྱི་ཧུད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་ལྟར་ནང་གཅིག་ཏུ་ཞིག་པར་གྱུར་ཅེས་སྨྲས་སོ། །དེའི་ཚེ་ན་ལྷ་སྦྱིན་ངོ་མཚར་གྱི་དགའ་བ་སྐྱེས་ནས།
เล่ม ๕๒ · หน้า 249a
དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་མེད་པར་གྱུར་པ་ནི་ལེགས་སོ། །དེང་ཕན་ཅད་ནི་ཡང་དག་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ་གྲོས་ལེགས་པར་སྨོན་པ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་ཚེ་ན་ངས་ནོར་སྲུང་བའི་བལ་གླང་གདུལ་བའི་ཕྱིར་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་ཕྱག་བརྐྱང་སྟེ་བསྟན་པས་སོར་མོ་ལྔ་ལ་སེང་གེ་ལྔ་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །བལ་གླང་གིས་དེ་མཐོང་ནས་ཤིན་ཏུ་སྐྲག་པས་བཤང་གཅི་ཡང་ཤོར་ཏེ་ལུས་ས་ལ་བརྡབས་ནས་ངའི་ཞབས་ལ་གུས་པར་ཕྱག་བྱས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་ཚེ་ན་ངའི་
སོར་མོ་ལྔ་ལ་ཡང་དག་པར་སེང་གེ་མེད་ཀྱང་བྱམས་པ་བསྒོམས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་མཐུས་དེ་དག་བཏུལ་བར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཀར་རྩྭ་མཆོག་གི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་གཤེགས་པ་ན། གྱད་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ཞིག་ལམ་ཀ་ན་ལམ་
འཆོས་ཤིང་ཕྱག་དར་དང་ཆག་ཆག་བྱེད་དོ། །ལམ་ཀ་ན་ཕ་བོང་ཞིག་ཡོད་པ་ལ་གྱད་རྣམས་ལོག་སྟེ། མཐུ་སྟོབས་ཅི་ཡོད་པས་བཏེག་ཀྱང་དོར་མ་ནུས་སོ། །དེའི་ཚེ་ན་གྱད་རྣམས་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་བྱམས་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་ནས། ཞབས་ཀྱི་མཐེ་བོས་ཕ་
བོང་དེ་གནམ་འཕང་དུ་བོར་ནས། ཕྱག་གིས་བཟུང་སྟེ་ཕྱག་མཐིལ་གཡས་པར་བཞག་གོ། །བུས་པ་ཙམ་གྱིས་ཞིབ་མོར་ཡང་གྱུར་ལ་ཕྱིར་ཡང་བསྡུས་ཏེ་བསྒོངས་པར་གྱད་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བར་བྱས་སོ། །གྱད་དེ་དག་གི་ང་རྒྱལ་དང་དྲེགས་པའི་སེམས་ཀྱང་ཞི་བར་
བྱས་ནས་ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་བསྟན་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དུ་བཅུག་གོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་ཚེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར་ན་ཞབས་ཀྱི་མཐེ་བོས་ཕ་བོང་དེ་གནམ་འཕང་དུ་བོར་བའམ། ཕྱག་མཐིལ་གཡས་
པར་བཞག་པའམ། །ཞིབ་མོར་བྱས་པའམ། ཕྱིར་གོང་བུར་བསྒོངས་པ་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ཡང་བྱམས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་མཐུ་ལས་ན། གྱད་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུ་དག་མཐོང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ལྷོ་ཕྱོགས་
เล่ม ๕๒ · หน้า 249b
བེ་ཏ་ལའི་ཡུལ་ན། གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ཤུ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ན་ཁྱིམ་བདག་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔོན་འདས་པའི་དུས་ན་སངས་རྒྱས་ཚད་མེད་པ་སྙེད་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་འགྲོ་བ་མང་པོའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཞིག་ཡོད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དེ་ན་གནས་པའི་མི་ཐམས་ཅད་མུ་སྟེགས་
ཅན་ལ་ཕྱོགས་ཏེ། གཅེར་བུ་པ་དག་གི་གཡོག་བྱེད་དོ། །དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཁྱིམ་བདག་དེ་གདུལ་བའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དེར་གཤེགས་པར་ཆས་སོ། །དེའི་བར་ནི་དཔག་ཚད་དྲུག་ཅུ་རྩ་ལྔ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་དག་གདུལ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་
ལྡན་འདས་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ་གོམ་པས་དལ་གྱིས་གཤེགས་སོ། །དེའི་ཚེ་གྲོང་ཁྱེར་ཤུ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ན་གནས་པའི་གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ང་འོང་ངོ་ཞེས་ཐོས་ནས། དེ་དག་སེམས་ཀྱིས་འདི་སྙམ་དུ་བསམས་པར་གྱུར་ཏོ། །གལ་ཏེ་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་འདིར་འོངས་ན་འདི་ན་གནས་
པ་ཐམས་ཅད་བདག་ཅག་ཀྱང་སྤོང་ཞིང་ཡོ་བྱད་མི་སྟེར་ཏེ། དབུལ་ཕོངས་པར་གྱུར་ན། བདག་ཅག་ཅིས་འཚོ་བར་འགྱུར་སྙམ་བསམས་ནས། གཅེར་བུ་པ་རྣམས་སོ་སོར་ཁ་བཀྲམ་སྟེ། གྲོང་ཁྱེར་དེ་ན་གནས་པའི་མི་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བསྒོའོ། །དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ཞེས་
བྱ་བ་དེ་འདིར་འོང་ཞེས་གྲག་གིས། དགེ་སྦྱོང་དེ་ནི་ཕ་དང་མ་ཡང་སྤངས་ནས་གར་ཡང་རྒྱུ་ཞིང་འགྲོ་སྟེ། གང་ནས་གང་དུ་ཕྱིན་པའི་གནས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ལོ་ཉེས་པ་དང་མུ་གེ་འབྱུང་བར་བྱེད། ནད་མང་བ་དང་འཆི་བ་མང་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལས་ཐར་བ་ཡང་མེད་དོ། །དགེ་
སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་མ་རུངས་པ་དེ་ནི་འཁོར་ཡང་སྲིན་པོ་ཡི་དགས་མ་རུངས་པ་ཤ་སྟག་ཁྲིད་ཅིང་འོང་ངོ་། །དེ་ལ་ནི་ཕ་ཡང་མེད། མ་ཡང་མེད་དེ། དབུལ་ཕོངས་པས་ཆེད་དུ་འཁོར་འདོད་པའི་ཕྱིར་འོང་ངོ་། །དེས་སྟོན་ཅིང་འཆད་པ་ཡང་བརྫུན་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དེ་གང་དུ་ཕྱིན་
ཀྱང་ཐོག་མ་ནས་བདེ་བ་དང་སྐྱིད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྒྲགས་པས། དེ་དག་གིས་དེ་སྐད་ཐོས་ནས་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་སྐྲག་སྟེ། གཅེར་བུ་པའི་རྐང་པ་ལ་སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་ནས་ཕྱིར་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །སྟོན་པ་ཆེན་པོ་བདག་ཅག་གིས་ཐབས་ཅི་བྱས་ན། དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་
เล่ม ๕๒ · หน้า 250a
མ་འདིར་མི་འོང་བར་འགྱུར། གཅེར་བུ་པས་སྨྲས་པ། དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ནགས་ཚལ་དང་། ཆུ་མིག་དང་། འབབ་ཆུ་ལ་དགའ་བའི་རིགས་ཀྱིས་གྲོང་ཕྱི་ན་ཅི་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་བཅད་དེ་མེད་པར་བྱ་དགོས་ཀྱིས། ཁྱེད་རྣམས་སོ་སོ་ནས་གྲོང་
ཁྱེར་གྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་དེང་ལ་སྐྱེད་ཤིང་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པར་ཆོད་ཅིག །ཆུ་མིག་དང་། ཁྲོན་པ་དང་། འབབ་ཆུ་ཀུན་ཡང་མི་གཙང་བ་དང་། ངན་སྐྱུགས་ཀྱིས་ཁོང་ཤིག །ཕྱིར་ལོག་ལ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྒོ་དམ་དུ་བཅད་ལ་དགྲ་ཆ་བཤམས་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་བསྲུངས་ལ་ཅི་ནས་ཀྱང་
མི་ཆུད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་གནས་འདིར་མ་ཆུད་ན་ཁྱེད་ཀྱང་གདོད་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །བདག་ཅག་ཀྱང་ཅི་ནུས་ཀྱིས་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ཕྱིར་བཟློག་པའི་ཆོ་ག་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་ནས་དེ་དག་ཀྱང་བསྒོ་བ་བཞིན་དུ་མཉན་ཏེ། ཤིང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཅད། ཆུ་ཡང་བསྐམས་
ནས་དགྲ་ཆ་བཤམས་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་བསྲུང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་ཚེ་ང་གྲོང་ཁྱེར་དེར་ཕྱིན་པ་ན། ནགས་ཚལ་དང་། སྐྱེད་ཤིང་ནི་གཅིག་ཀྱང་མི་སྣང་གི །མི་མང་པོ་མཚོན་ཆ་ཐོགས་ཏེ་སྡོད་པ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བུ་དག་མཐོང་བ་དང་ཤིན་ཏུ་ཐུགས་བརྩེ་ནས་བྱམས་པའི་
ཐུགས་བསྐྱེད་པས། ནགས་ཚལ་དང་། སྐྱེད་ཤིང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕྱིར་སྐྱེས་ཏེ། དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཤིང་རྣམས་སྐྱེས་ལ། ཆུ་མིག་དང་། རྫིང་བུ་དང་། ཁྲོན་པ་དང་། འབབ་ཆུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་དང་བ་ནི་བཻ་དཱུརྱ་སྔོན་པོ་ལྟ་
བུར་གྱུར་ནས། ཀུན་ཏུ་གང་ཞིང་ལུད་དེ། མེ་ཏོག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཁེབས་པར་གྱུར་ཏོ། །གྲོང་ཁྱེར་དེའི་ངོས་ཀྱི་ར་བ་ཡང་བཻ་དཱུརྱ་མཐོན་མཐིང་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏེ། གྲོང་ཁྱེར་དེ་ན་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐལ་བྱུང་དུ་ང་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཡང་
གསལ་བར་མཐོང་ངོ་། །གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྒོ་དེ་ཡང་རང་བྱེ་ནས་ཐོགས་པར་མ་གྱུར། མཚོན་ཆ་རྣམས་ཀྱང་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་སུ་གྱུར་ཏེ། ཁྱིམ་བདག་འདོད་པས་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་མི་ཐམས་ཅད་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ལྷགས་སོ། །ངས་
เล่ม ๕๒ · หน้า 250b
དེ་དག་ལ་ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བཤད་ནས། དེ་དག་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་ཚེ་ན་ངས་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་ནགས་ཚལ་དང་། སྐྱེད་ཤིང་བསྐྱེད་པའམ། ཆུ་གཙང་མས་ཆུ་མིག་དང་། རྫིང་
བུ་ཀུན་གང་བར་བྱས་པའམ། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ར་བ་བཻ་དཱུརྱར་བསྒྱུར་བའམ། དེ་ན་གནས་པའི་མི་དེ་དག་གིས་ཐལ་བྱུང་དུ་མཐོང་བར་བྱས་པའམ། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྒོ་རང་དབྱེ་བའམ། མཚོན་ཆ་རྣམས་མེ་ཏོག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་མེད་མོད་ཀྱི། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ཡང་བྱམས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་
མཐུ་ལས་མི་དེ་དག་གིས་དངོས་པོ་དེ་དག་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་མཉན་དུ་ཡོད་པ་ན་བྲམ་ཟེའི་བུ་མོ་བ་སི་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བུ་གཅིག་པུ་ཞིག་ཡོད་དེ། དཔེ་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་བྱམས་ཤིང་སྡུག་པ་ལས་ནད་ཀྱིས་བཏབ་ནས་ཤི་བར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་བུད་མེད་དེ་མྱ་ངན་
ཆེན་པོས་གདུངས་པས་མྱོས་ཏེ། སྒྲེན་མོར་ཀུན་ཏུ་རྒྱུག་ཀྱང་ངོ་མི་ཚ་སྟེ་ལམ་གྱི་བཞི་མདོ་དག་ཏུ་ངུས་ནས་བུ་ག་རེ་བུ་གར་སོང་ཞེས་འབོད་ཅིང་གྲོང་ཁྱེར་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ཞིང་འགྲོ་ཡང་ངལ་བ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བུད་མེད་དེ་སྔོན་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་
པས། ངས་བུད་མེད་དེ་ལ་བྱམས་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་པས། དེའི་ཚེ་ན་བུད་མེད་དེས་ང་མཐོང་ནས་ང་ལ་བུར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དེ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་སོར་ཆུད་ནས། ང་པང་དུ་བླངས་ཏེ་ང་ལ་འོ་བྱས་སོ། །དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ངས་དགའ་བོ་ལ་ཆོས་གོས་འདི་བུད་མེད་དེ་ལ་བྱིན་ཅིག་
ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་ལ་ཆོས་གོས་བྱིན་ནས་ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བཤད་དེ། བུད་མེད་དེས་ཆོས་ཐོས་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་མགུ་རངས་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་ཚེ་ན་ཡང་དག་པར་དེའི་བུ་ཡང་ང་
མ་ཡིན་ལ། ངའི་མ་ཡང་དེ་མ་ཡིན་ཏེ། པང་དུ་བླངས་པའམ། འོ་བྱས་པ་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ཡང་བྱམས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་མཐུ་ལས་བུད་མེད་དེས་དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུ་དག་མཐོང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་གྲོང་ཁྱེར་སེར་སྐྱ་ན་དགེ་བསྙེན་
เล่ม ๕๒ · หน้า 251a
མ་མ་ཧཱ་སི་ན་དར་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་སྔོན་འདས་པའི་དུས་ན་སངས་རྒྱས་ཚད་མེད་པ་སྙེད་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་པ་ཞིག་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་དགེ་འདུན་སྤྱན་དྲངས་ནས། ནད་ཀྱི་རྐྱེན་སྨན་ཡང་འབུལ་ལོ། །དེའི་ཚེ་དགེ་འདུན་དེ་དག་གི་ནང་ན་དགེ་སློང་གཅིག་ཅིག་
ནད་ཚབས་པོ་ཆེས་བཏབ་ནས། སྨན་པ་གཉེར་ཏེ་དཔྱད་བྱས་ནས་ནད་འདི་ནི་ཤ་ཞིག་གིས་སྨན་བྱ་དགོས་ཏེ། ཤ་མེད་ན་སྲོག་ཀྱང་རིང་པོར་མི་ཐུབ་བོ་ཞེས་བསྒོའོ། །དེའི་ཚེ་དགེ་བསྙེན་མས་ཚིག་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་ཐོས་ནས། གསེར་ཐོགས་ཏེ་ཚོང་དུས་སུ་འདི་སྐད་ཅེས་
སྨྲས་སོ། །ཀྱེ་ཁྱོད་ལ་ཤ་འཚོང་བ་ཅི་ཡོད། རིང་དུ་ཤ་དང་མཉམ་པའི་གསེར་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་ཚོང་དུས་ཐོག་ཐག་ཏུ་བཙལ་ཀྱང་ཤ་མ་རྙེད་དོ། །དེ་ནས་དགེ་བསྙེན་མ་དེ་གྲི་བླངས་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱི་བརླ་ཤ་བཅད་དེ་གཏུབས་ནས། ཤ་ཙོག་ཏུ་བྱས་སྤོད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བཏབ་སྟེ་
དགེ་སློང་ནད་པ་དེ་ལ་བྱིན་ནོ། །དགེ་སློང་དེས་ཤ་ཟོས་ནས་ནད་ཀྱང་སོས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་དགེ་བསྙེན་མ་དེ་ཤ་བཅད་པའི་རྨ་རེད་ནས་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མྱོང་བས། འདི་སྐད་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །
ཞེས་བོས་སོ། །དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ང་མཉན་དུ་ཡོད་པ་ན་བཞུགས་ཏེ་དེ་སྐད་ཅེས་བོས་པ་ཐོས་ནས། བུད་མེད་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པས་བུད་མེད་དེས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ང་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དེའི་རྨ་ལ་སྨན་གྱིས་བསྐུས་མ་ཐག་ཏུ་སྔ་མ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་སོར་ཆུད་
པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དེ་ལ་ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་ཅིང་བཤད་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་མགུ་རངས་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ང་ནི་དེའི་ཚེ་ན་ཡང་དག་པར་གྲོང་ཁྱེར་སེར་སྐྱར་ཡང་མ་གཤེགས་ལ། དགེ་
བསྙེན་མའི་རྨ་ལ་སྨན་བསྐུས་པ་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ཡང་བྱམས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་དགེ་བསྙེན་མ་དེས་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་དག་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ལྷ་སྦྱིན་མ་རུངས་པ་ཆོག་མི་ཤེས་ཏེ། ཟས་ཀྱི་ཚོད་མ་ཟིན་ནས་མར་
เล่ม ๕๒ · หน้า 251b
མང་དུ་འཐུངས་པ་ལས་གླད་པ་ན་ཞིང་སྦོས་པར་གྱུར་ཏེ། ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མྱོང་སྟེ། འདི་སྐད་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བོས་སོ། །དེའི་ཚེ་ན་ང་གྲོང་ཁྱེར་ཨུ་ད་ནི་ན་བཞུགས་པ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བོས་
པའི་སྒྲ་ཐོས་ནས་ཤིན་ཏུ་བྱམས་པའི་སེམས་སྐྱེས་པས་དེའི་ཚེ་ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་ང་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ང་ཡང་དེར་གཤེགས་ནས་ཕྱག་གིས་མགོ་དང་ལྟོ་བ་ལ་བྱུགས་ཏེ། ལྒའི་ཁུ་བ་བླུད་ནས་འཐུངས་མ་ཐག་ཏུ་སོས་པར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་ཚེ་ན་ཡང་དག་པར་
ལྷ་སྦྱིན་གྱི་དྲུང་དུ་གཤེགས་པ་ཡང་མེད་ལ། ཕྱག་གིས་མགོ་དང་ལྟོ་བ་ལ་བྱུགས་པའམ། ལྒའི་ཁུ་བ་ཡང་བླུད་པ་མེད་མོད་ཀྱི། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ཡང་བྱམས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་དངོས་པོ་དེ་དག་མཐོང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་
གཞན་ཡང་ཡུལ་ཀོ་ས་ལར་མི་རྒོད་མ་རུངས་པ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ཞིག་བསྡོངས་ཤིང་ཆོམ་ཤོད་བྱེད་དེ་ཤིན་ཏུ་གནོད་པར་གྱུར་ནས་རྒྱལ་པོ་སྡེ་རབ་ཏུ་ཕམ་བྱེད་ཀྱིས་དམག་གིས་བཏབ་སྟེ། ཐམས་ཅད་བཟུང་ནས་མིག་ཕྱུང་སྟེ། ནགས་ཚལ་སྟུག་པོར་བཞག་གོ། །དེའི་ཚེ་ན་མི་རྒོད་
མ་རུངས་པ་དེ་དག་སྔོན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ཤ་སྟག་སྟེ། དེ་ལྟར་མིག་ཕྱུང་བས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མྱོང་བར་གྱུར་པས་འདི་སྐད་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བོས་སོ། །བདག་ཅག་ལ་
མགོན་དང་སྐྱབས་བགྱིད་པ་མ་མཆིས་ཏེ། དཔུང་གཉེན་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་ཆོ་ངེ་བཏབ་སྟེ་ངུས་སོ། །དེའི་ཚེ་ན་ང་རྒྱལ་བུ་ཛེ་ཏའི་ཚལ་ན་བཞུགས་པ་ལས་དེ་སྐད་ཅེས་འབོད་པའི་སྒྲ་ཐོས་ནས་ཤིན་ཏུ་བྱམས་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་དེ། དེའི་ཚེ་ན་ཤིན་ཏུ་བསིལ་བའི་རླུང་གིས་
རི་བསུང་ཅན་ལས་སྨན་བདུད་རྩི་ལྟ་བུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མིག་ཏུ་བཀང་ནས་ཕྱིར་སོས་བཞིན་དུ་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །མི་རྒོད་མ་རུངས་པ་དེ་དག་དེ་ལྟར་མིག་ཕྱེ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་མི་རྒོད་མ་རུངས་པ་དེ་དག་ལ་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་
เล่ม ๕๒ · หน้า 252a
ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དུ་བཅུག་གོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་ཚེ་ན་ཡང་དག་པར་རླུང་དུ་སྤྲུལ་པ་ཡང་མེད་ལ། རི་བསུང་ཅན་ནས་སྤོས་བླངས་པའམ། མི་དེ་དག་གི་མདུན་དུ་ཆོས་བསྟན་པ་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་
ཡང་བྱམས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་མི་རྒོད་མ་རུངས་པ་དེ་དག་གིས་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་དག་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་རྒྱལ་ཚབ་བཻ་དཱུརྱ་ཞེས་བྱ་བ་གླེན་ཞིང་གཏི་མུག་པས་རྒྱལ་པོའི་ཐབས་ཕྲོགས་ཏེ། བདག་ཉིད་རྒྱལ་སར་ཞུགས་ནས། སྔོན་གྱི་
འཁོན་མ་བཏང་བས་ཤཱཀ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་སྙེད་རྣ་བ་དང་། སྣ་བཅད་དེ། རྐང་ལག་གཏུབས་ནས་འོབས་ཀྱི་ནང་དུ་བོར་རོ། །དེའི་ཚེ་བུད་མེད་དེ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ནས་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །
བདག་ཅག་ལ་མགོན་དང་སྐྱབས་བགྱིད་པ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་སྨྲས་ནས་སྐད་ཆེན་པོ་ཕྱུང་སྟེ་ངུས་སོ། །བུད་མེད་དེ་རྣམས་སྔོན་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ཤ་སྟག་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་ན་འོད་མའི་ཚལ་ན་བཞུགས་པ་ལས་དེ་སྐད་ཅེས་བོས་པའི་སྒྲ་ཐོས་ནས་ཤིན་ཏུ་
ཐུགས་རྗེ་སྐྱེས་པས་དེའི་ཚེ་བུ་མོ་དེ་དག་གིས་ང་གྲོང་ཁྱེར་སེར་སྐྱར་གཤེགས་ཏེ་རྨ་ཡང་ཆུ་གཙང་མས་བཀྲུས་ནས་སྨན་གྱིས་བསྐུས་པར་མཐོང་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཡང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཞི་བར་གྱུར་ཏོ། །རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། རྐང་ལག་ཐམས་ཅད་བཅད་པ་ཡང་ཕྱིར་སྐྱེས་ཏེ་སོར་ཆུད་པར་
གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ན་ངས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་བསྟན་ནས་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། ཐམས་ཅད་དགེ་སློང་མ་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཆེན་མོའི་དྲུང་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ནི་དེའི་ཚེ་ན་ཡང་དག་པར་གྲོང་ཁྱེར་སེར་སྐྱར་གཤེགས་པ་ཡང་མེད་ལ། རྨ་བཀྲུས་པའམ། སྨན་བསྐུས་པའམ། སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བྱས་པ་ཡང་མེད་མོད་ཀྱིས། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱམས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་བུད་མེད་དེ་དག་གིས་
เล่ม ๕๒ · หน้า 252b
དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུ་དག་མཐོང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་བྱམས་པའི་སེམས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པ་སྟེ་བརྫུན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་
ཚད་མེད་པ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མཛད་པ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་སྡེ་འདི་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །རིགས་ཀྱི་
བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། དགའ་བ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་ནས་བུ་གཅིག་པ་དང་འདྲ་བའི་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་ས་དེ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ལ་བུ་
གཅིག་པ་དང་འདྲ་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕ་མས་བུ་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པར་མཐོང་ན་སེམས་རབ་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ས་དེ་ལ་གནས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་
པ་དང་འདྲ་བའི་ལྟ་བས་དགེ་བ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པར་མཐོང་ན་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སེམས་སྐྱེ་སྟེ། དེ་བས་ན་ས་དེ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕ་མས་བུ་ན་བ་མཐོང་ན་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བའི་སེམས་སྐྱེ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་བས་མྱ་ངན་གྱི་སེམས་དང་
ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འབྲལ་ལོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ས་དེ་ལ་གནས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཟིར་བ་མཐོང་ནས་བུ་དང་འདྲ་བར་སྙིང་བརྩེ་བས་མྱ་ངན་བྱེད་དེ། ལུས་ཀྱི་བ་སྤུའི་བུ་ག་ནས་ཁྲག་ཀྱང་ཟག་
གོ། །དེ་བས་ན་ས་འདི་ནི་བུ་གཅིག་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་བྱིས་པ་ཆུང་ངུ་ཤེད་མ་བྱེ་བ་ནི་བོང་བ་དང་། གསེག་མ་དང་། རུས་གོང་དང་། ཤིང་བུ་དང་། བཙོག་པའི་བག་ཀྱང་ལག་ཏུ་བླངས་ནས་ཁར་འཇུག་གོ། །དེའི་ཕ་མས་དེ་ལྟ་བུ་དག་མཐོང་ན་
เล่ม ๕๒ · หน้า 253a
གནོད་པར་འགྱུར་དུ་དོགས་ཏེ། ལག་པ་གཡོན་པས་ནི་འགྲམ་པ་བཙིར། ལག་པ་གཡས་པས་ནི་ཕྱིར་འབྱིན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ས་དེ་ལ་གནས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་ཅན་དག་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཤེད་མ་རྫོགས་པས་
ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤྱོད་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མཐོང་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལག་གིས་དེ་ནས་འབྱིན་ཏེ། དེ་དག་འཁོར་བ་ན་འཁོར་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་མྱོང་བར་མི་འདོད་པས་ས་འདི་ནི་བུ་གཅིག་པ་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་
ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕ་མ་ཞིག་ལ་ཤིན་ཏུ་བྱམས་པའི་བུ་གཅིག་པུ་ཡོད་པ་ལས་གལ་ཏེ་ཤི་བར་གྱུར་ན་དེའི་ཕ་མ་ཡང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཤི་བར་འདོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། གལ་ཏེ་ལོག་སྲེད་ཅན་དག་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་
ལྟུང་ན་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལོག་སྲེད་ཅན་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའི་ཚེ་གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཞིག་འགྱོད་པའི་སེམས་སྐྱེས་ན་ངས་དེ་ལ་ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་ཅིང་བཤད་དེ། སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཙམ་
གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པས་ན་ས་འདི་ནི་བུ་གཅིག་པ་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕ་མ་ལ་བུ་གཅིག་པུ་ཞིག་ཡོད་ན་བུ་དེ་གཉིད་ལོག་གམ་སད་ཀྱང་རུང་སྟེ། འགྲོ་འམ། སྡོད་དམ། འདུག་གམ། ཉལ་ཡང་རྟག་ཏུ་སེམས་ལ་དྲན་ནོ། །
གལ་ཏེ་ཉེས་པ་ཞིག་བྱས་ན་ཡང་ཚིག་འཇམ་པོས་སྟོན་ཅིང་འཆོས་ཀྱི་ངན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། གལ་ཏེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་འམ། བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་སམ། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་
རྟེན་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་རུང་། ལྷ་དང་མིར་སྐྱེས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དགེ་བའམ་སྡིག་པ་ཅི་བྱེད་སྙམ་རྟག་ཏུ་སེམས་ཏེ་མི་གཏོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་ཞིག་བྱེད་ན་ཡང་དེ་ལ་ཞེ་སྡང་བའི་སེམས་མི་སྐྱེ་སྟེ། དེ་བས་ན་ས་འདི་ནི་བུ་གཅིག་པ་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་
เล่ม ๕๒ · หน้า 253b
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་ན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པས་བདག་ཅག་གིས་འཚལ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་རྒྱ་ཆུང་ན་འདི་ཇི་ལྟ་བུར་འཚལ་བར་བགྱིད། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་བུ་
གཅིག་པ་ལྟ་བུའི་ས་ལ་གནས་པས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་ན་ལྟ། ཅིའི་སླད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྔོན་རྒྱལ་པོ་མཛད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བྲམ་ཟེ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སྲོག་བཅད་པར་གྱུར། གལ་ཏེ་ས་འདི་ཐོབ་ན་ནི་སྐྱོབ་ཅིང་དཔུང་གཉེན་དུ་གྱུར་པའི་རིགས། གལ་ཏེ་
མ་ཐོབ་ན་ཅིའི་སླད་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་མི་ལྟུང་། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྲས་སྒྲ་གཅན་འཛིན་དང་འདྲ་བར་དགོངས་ན་ཅིའི་སླད་དུ་ལྷ་སྦྱིན་ལ་འདི་སྐད་དུ་གླེན་པ་ངོ་ཚ་མེད་པ་མིའི་ངར་སྣབས་ཟ་བ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པས་ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་ཐོས་ནས་འཁོན་དུ་བཟུང་སྟེ། མི་
དགེ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཁྲག་ཕྱུང་བར་གྱུར། །ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་སྡིག་པ་བྱས་ནས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་ཞིང་བསྐལ་པ་གཅིག་གི་བར་དུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་བསྟན། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་པ་དེ་དོན་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་ལྟ་བུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པ་ཡང་གྲོང་དུ་འཇུག་ཅིང་བསོད་སྙོམས་ལེན་པ་ན་སྔར་ཕ་རོལ་པོ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་གོ། །གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་པོས་བརྙས་
སམ་སྨོད་པའི་སེམས་སུ་གྱུར་ན་ཅི་སྟེ་ཤིན་ཏུ་བཀྲེས་པར་གྱུར་ཀྱང་། དེ་དག་ལས་བསོད་སྙོམས་མི་ལེན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་ནི་རྟག་ཏུ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟ་བུ་དག་མངོན་པར་དྲན་ནོ། །སྔོན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ལ།
མི་དགེ་བའི་རྟོག་པ་གཅིག་ཙམ་བསྐྱེད་པས་དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་ལྷུང་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །བདག་ཅི་སྟེ་ལྟོགས་པར་གྱུར་ཏེ། གཞའ་གཙང་མ་ཟོས་ཀྱང་བླའི། གཞན་དག་བདག་ལ་བརྙས་ཤིང་སྨད་པས་སེམས་ཅན་
เล่ม ๕๒ · หน้า 254a
དམྱལ་བར་ལྟུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་མྱང་བར་མི་བྱའོ་སྙམ་བསམས་ནས་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །ཅི་སྟེ་སེམས་ཅན་གང་ཞིག་བདག་འགྲེང་བ་ལ་འཕྱ་བར་གྱུར་ན། བདག་གཞའ་གཙང་དུ་འདུག་པ་ལས་མི་ལྡང་ངོ་། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གང་ཞིག་བདག་
འདུག་པ་ལ་འཕྱ་བར་གྱུར་ན་བདག་གཞའ་གཙང་དུ་འགྲེང་བ་ལས་གནས་མི་བསྐྱོད་དེ། འགྲོ་བ་དང་ཉལ་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་ལྟར་བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་ཡིད་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུར་སེམས་བསྐྱེད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་
འཚལ། གལ་ཏེ་བུ་གཅིག་པ་དང་འདྲ་བའི་ས་ཐོབ་ན་ཅིའི་སླད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་ལྟ་བུའི་གསུང་མ་ཀླས་པ་གསུངས་པས་སེམས་ཅན་མང་པོ་ཤིན་ཏུ་མི་དགེ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་གྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་སྐད་དུ་སངས་རྒྱས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཛད་དོ་ཞེས་མ་རྒོལ་ཅིག །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་སྦྲང་བུའི་མཆུས་རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་ཐུག་པར་ཟད་པར་བྱེད་ཀྱང་སྲིད་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བར་མི་མཛད་
དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་ས་ཆེན་པོ་འདི་གཟུགས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཡང་སྲིད། ཆུ་ནི་སྐམ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཡང་སྲིད། མེ་ནི་གྲང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཡང་སྲིད། རླུང་ནི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཡང་སྲིད། དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་། སངས་རྒྱས་
ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། ནམ་མཁའ་ནི་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཡང་སྲིད་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་མི་མཛད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྩ་བ་བཞི་ཉམས་པ་དང་། ལོག་སྲེད་ཅན་དང་། དམ་པའི་ཆོས་
ལ་སྐུར་པ་དག་ལུས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་འཐོབ་ཀྱང་སྲིད་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་མི་མཛད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་
เล่ม ๕๒ · หน้า 254b
ཏེ་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ནི། རྟག་ཏུ་གནས་ཤིང་མི་འགྱུར་ཡང་སྲིད་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་མི་མཛད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་ས་བཅུ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་
རྩ་བ་བཞི་ཉམས་ཤིང་ལོག་སྲེད་ཅན་དུ་གྱུར་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྐུར་ཀྱང་སྲིད་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་མི་མཛད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པར་འགྱུར་ཡང་
སྲིད། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་མཐར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ཡང་སྲིད་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་མི་མཛད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་ཞགས་པས་རླུང་ཟིན་པའམ། སོས་ལྕགས་ཆོད་པའམ།
སེན་མོས་རི་རབ་འཇིག་ནུས་ཀྱང་སྲིད་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་མི་མཛད་དོ། །སྦྲུལ་གདུག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་སམ། སེང་གེ་ལྟོགས་པའི་ཁར་ལག་པ་བཅུག་གམ། ཁ་ཌ་ལའི་ཐལ་བས་ལུས་
བཀྲུས་པར་གྱུར་ཀྱང་བླའི། འདི་སྐད་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་མཛད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བར་མི་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཀྱི། ནམ་
དུ་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་མི་མཛད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་སྨྲ་བ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔོན་བྲམ་ཟེ་བསད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆུང་ངུ་ན་གྲོག་སྦུར་ཙམ་ཡང་ཆེད་དུ་མི་གསོད་ན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་ལྟ་སྨོས་
ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རྟག་ཏུ་ཐབས་མཁས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཚད་མེད་པའི་འཚོ་བའི་སྲོག་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁ་ཟས་སྦྱིན་པ་ནི་སྲོག་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་
เล่ม ๕๒ · หน้า 255a
པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་དག་ཚད་མེད་པའི་འཚོ་བ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སྲོག་གཅོད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས་པས་ཚེ་རིང་བར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འཚོ་བའི་སྲོག་ཚད་མེད་པ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངག་གི་སྒོ་ནས་ཉེས་པའི་སྐྱོན་མེད་པས་ན་ཚེ་རིང་བར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་
སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་སེམས་ཅན་ལ་འཁོན་དུ་འགྱུར་བ་མི་སྟོན་ཏེ། ལེགས་པ་ནི་གཞན་ལ་བདར། ཉེས་པ་ནི་བདག་ཁས་ལེན་པས་རྩོད་པ་མེད་དེ་ཚེ་རིང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་སེམས་ཅན་ལ་ཚད་མེད་པའི་འཚོ་བའི་
སྲོག་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དགེ་བ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བྱས་པས་ཚེ་རིང་བར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནི་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་དག་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པར་བསྐུལ་ནས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་
དག་དེ་བཞིན་དུ་བྱས་པས་ཚེ་ཚད་མེད་པ་ཐོབ་པར་བྱས་ཏེ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་སེམས་ཅན་ལ་ཚད་མེད་པའི་འཚོ་བ་བྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་སྡུད་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་ཚེ་རིང་
བར་འགྱུར་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། སེམས་ཅན་དག་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་སེམས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པར་བསྐུལ་ནས་སེམས་ཅན་དག་དེ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པས་ཚེ་རིང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ཚད་མེད་པའི་འཚོ་བ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ཙམ་དུ་དགེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱོགས་ལ་བག་ཡོད་པར་སྤྱོད་པ་ནི་ཚེ་རིང་བར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་
เล่ม ๕๒ · หน้า 255b
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་བག་ཡོད་པར་སྤྱོད་དུ་བཅུག་ནས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་དེ་བཞིན་དུ་སྤྱད་པས་དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚེ་རིང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་སེམས་ཅན་ལ་འཚོ་བ་ཚད་མེད་པ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྲོག་འཕྲོག་པའི་ཆོས་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་
ཁྱེད་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་ང་ལ་བྲམ་ཟེ་བསད་པའི་ཚེ་ས་འདི་ཐོབ་བམ་ཞེས་དྲིས་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་དེའི་ཚེ་ས་དེ་ཐོབ་པས་དེ་དག་ལ་སྡུག་པར་དགོངས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་སྲོག་གི་དབང་པོ་བཅད་པ་ཡིན་གྱི། ངན་སེམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་
བུ་གཅིག་པའི་ཕ་མ་ནི་བུ་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྡུག་པར་བསམས་པས་གལ་ཏེ་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱས་ཏེ་གྱོད་ལ་ཐུག་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཕ་མ་འཇིགས་སྐྲག་པས་སྐྲོད་པའམ། གསོད་པར་ཡང་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་གལ་ཏེ་སྐྲོད་དམ་གསོད་ཀྱང་ངན་སེམས་ནི་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དམ་པའི་ཆོས་བསྲུང་ཞིང་སྐྱོབ་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གང་ཞིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་ན་དེ་ལ་གཞུ་བ་དང་། འཚོག་པ་དང་། གནོད་པར་བྱ་བ་དང་། གལ་ཏེ་ན་སྲོག་གི་དབང་པོའི་བར་དུ་ཡང་གཅོད་དེ། མ་
འོངས་པའི་དུས་སུ་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པར་འདོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྟག་ཏུ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་རྒྱུ་གང་དང་རྐྱེན་གང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་དད་པའི་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་སྙམ་སེམས་ཏེ། ཐབས་ཇི་བཞིན་དུ་དེའི་ལས་བྱེད་དེ། བྲམ་ཟེ་
མང་པོ་དག་ཚེ་འཕོས་ནས་མཚམས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེས་ཏེ། རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་སེམས་སོ། །བདག་གནས་གང་ནས་འདིར་སྐྱེས་སྙམ་སེམས་ཏེ། སྔོན་མིའི་རྒྱུད་ལས་སྐྱེས་པར་ཤེས་པ་དང་། བདག་སྐྱེ་བའི་གནས་འདི་ཅི་ཡིན་སྙམ་བསམས་
เล่ม ๕๒ · หน้า 256a
ནས། མཚམས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་དང་། ལས་གང་དང་རྐྱེན་གང་གིས་འདིར་སྐྱེས་པར་གྱུར་སྙམ་བསམས་ནས། འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་འཕྱ་ཞིང་སྐུར་པ་དང་མ་དད་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱལ་
པོས་བསད་ནས་གནས་འདིར་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ་སྙམ་སེམས་སོ། །དེ་ལྟར་བསམས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་ཤིན་ཏུ་དད་པ་དང་གུས་པའི་སེམས་སྐྱེས་ཏེ། དེ་ནས་ཚེ་འཕོས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཟིལ་དངར་རྔ་ཞེས་བྱ་བའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་ཏེ་ཚེ་
ཡང་བསྐལ་པ་བཅུ་སྙེད་ཚང་བར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་ངས་སྔོན་མི་དེ་དག་ལ་བསྐལ་པ་བཅུ་སྙེད་ཐུབ་པར་གྱུར་པའི་འཚོ་བ་བྱིན་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་གསོད་པ་ཞེས་བྱར་རུང་ངམ། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ས་རྐོ་བ་དང་། རྩྭ་རྔ་བ་དང་། ཤིང་གཅོད་པ་དང་། རོ་
ལ་མཚོན་གྱིས་འདེབས་པ་དང་། རྒྱབ་པ་དང་། འཚོག་པ་དང་། གཞུ་བའི་ལས་བྱས་ན་དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་བར་འགྱུར་རམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་
པའི་དོན་བདག་གིས་འཚལ་བ་ལྟར་ན། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། སྔོན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ལ་ཆོས་བསྟན་པ་ན། ཀྱེ་དགེ་སློང་དག་མགལ་དུམ་ལ་ཡང་ངན་སེམས་མ་སྐྱེད་ཅིག །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ནི་ངན་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་ལ་ལེགས་སོ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ནས། ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་
ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངན་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ངན་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆུང་
เล่ม ๕๒ · หน้า 256b
ངུ་ན་གྲོག་སྦུར་གྱི་བར་དུ་ཡང་བྱམས་ཤིང་བརྩེ་བ་དང་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐབས་མཁས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་
ངས་དེའི་ཚེ་ན། ཤིན་ཏུ་ཐབས་མཁས་པས་དེ་དག་གི་སྲོག་ཕྲོགས་ཀྱང་ངན་སེམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྲམ་ཟེའི་ཆོས་ཀྱིས་གལ་ཏེ་གྲོག་སྦུར་ཤིང་རྟ་བཅུ་གང་བ་བསད་ཀྱང་སྡིག་པར་མི་འགྱུར། སྦྲང་མ་དང་། མཆུ་སྦྲང་དང་། བྱི་ལ་དང་། སེང་གེ་དང་། སྟག་དང་།
དོམ་དང་། དྲེད་དང་། གཅན་གཟན་སྡིག་པ་ཅན་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་དག་ཤིང་རྟ་བཅུ་ཚང་བར་བསད་དམ། ཡི་དགས་དང་། སྲིན་པོ་དང་། གྲུལ་བུམ་དང་། ཀ་ཏ་པུ་ཏ་ན་དང་། བརྗེད་བྱེད་དང་། སྨྱོ་བྱེད་དང་། སྐེམ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ཡི་དགས་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་
པར་འགྱུར་བ་དག་གི་སྲོག་བཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྡིག་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་མིའི་ནང་ན་ངན་པ་ཞིག་བསད་ན་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྡིག་ཡོད་དེ། བསད་མ་ཐག་ཏུ་མ་མཐོལ་ན་ཡི་དགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཞག་གསུམ་ཟན་མི་ཟ་བར་མཐོལ་
ཞིང་བཤགས་ན། སྡིག་པའང་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་འབྱང་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སློབ་དཔོན་བསད་དམ་ཕ་མ་དང་བུད་མེད་བསད་དམ། བལ་གླང་བསད་ན་ལོ་གྲངས་མེད་པ་སྟོང་གི་བར་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་དང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཤེས་བཞིན་དུ་བསད་པ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རབ་དང་འབྲིང་དང་ཐ་མའོ། །ཐ་མ་ནི་གྲོག་སྦུར་ལ་སོགས་ཏེ་བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་ལ་མ་གཏོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་བྱོལ་སོང་གི་ལུས་སུ་སྐྱེ་བར་སྟོན་པའོ། །རིགས་
ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་སྟོན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་ནི་གསོད་པའི་ཐ་མ་ཞེས་བྱའོ། །གསོད་པ་ཐ་མའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་དང་།
เล่ม ๕๒ · หน้า 257a
ཡི་དགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་ལྟུང་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཐ་མ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱོལ་སོང་ལ་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་དེ། དེ་དག་བསད་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་གསོད་པ་ཐ་མ་ཞེས་
བྱའོ། །གསོད་པ་འབྲིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མ་རབས་ནས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་བར་དུ་ནི་འབྲིང་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལས་དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་དང་། ཡི་དགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་ལྟུང་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་
འབྲིང་མྱོང་བར་འགྱུར་བས་འདི་ནི་གསོད་པ་འབྲིང་ཞེས་བྱའོ། །གསོད་པ་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་མ་བསད་པ་ནས། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་ངེས་པའི་བར་དུ་བསད་ན་རབ་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་མཚམས་
མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་ལྟུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་རབ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་བསད་པ་རབ་ཅེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ཞིག་གིས་ལོག་སྲེད་ཅན་བསད་ན་བསད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གང་དུ་ཡང་མི་བསྡུའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྲམ་ཟེ་དེ་དག་ནི་ཐམས་
ཅད་ཀྱང་ལོག་སྲེད་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་ས་རྐོ་བ་དང་། རྩྭ་རྔ་བ་དང་། ཤིང་གཅོད་པ་དང་། རོ་ལ་མཚོན་གྱིས་བཏབ་བམ། རྒྱབ་པ་དང་། བཙོགས་བརྡེགས་ཀྱང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་ལ། ལོག་སྲེད་ཅན་བསད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་
སྟེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྲམ་ཟེ་དེ་དག་ལ་ཡང་དད་པ་ལ་སོགས་ཏེ་དབང་པོ་ལྔའི་བར་དུ་མེད་པས་ན་དེ་དག་བསད་ཀྱང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་མི་ལྟུང་ངོ་།། །།འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་
ཆེན་པོའི་མདོ། བམ་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་ལྷ་སྦྱིན་ལ་གླེན་པ་མཆིལ་མ་ཟའོ་ཞེས་སྤྱོས་ཏེ་ཅི་བྱ་ཞེས་ཟེར་བ་མི་རིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཇི་ཙམ་དུ་གསུང་ངོ་
เล่ม ๕๒ · หน้า 257b
ཅོག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་འདོད་དོ། །དུས་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་། ཕན་པ་དང་བདེ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཚིག་ནི་ནམ་དུ་ཡང་མི་གསུང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཚིག་ཁ་ཅིག་ནི་ཤིན་ཏུ་བརླང་
ཞིང་རྩུབ་ལ་བརྫུན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དུས་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་། གང་གིས་ཐོས་ཀྱང་མི་འདོད་པ་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བར་མི་འགྱུར་བ་ནི་ངས་ནམ་དུ་ཡང་མ་གསུངས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཚིག་ཏུ་གསུང་བ་ཁ་ཅིག་ནི་བརླང་ཞིང་རྩུབ་ཀྱང་ཡང་དག་པ་མི་
བརྫུན་པ་སྟེ། དུས་དང་ལྡན་པ། ཆོས་དང་ལྡན་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་སྟེ། ཐོས་པས་མི་དགའ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ངེས་པར་གསུང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་མཁྱེན་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་ཐབས་མཁས་
པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་སྔོན་དུས་གཅིག་ན་འབྲོག་དགོན་པ་དང་། གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། ནགས་ཚལ་དུ་རྒྱུ་ཞིང་གཤེགས་པ་ན་ནགས་ཚལ་གྱི་དྲུང་ན་ཡི་དགས་འབྲོག་དགོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། ཟས་སུ་ཤ་ཟ་ཁྲག་འཐུང་བས་
སེམས་ཅན་མང་པོ་ལ་གནོད་པར་ཡང་འགྱུར་ལ། གྲོང་ཁྱེར་དེའི་མི་རྣམས་ལ་ཉིན་རེ་ཞིང་རེ་རེ་ཟའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་དེའི་ཚེ་ན་ཡི་དགས་དེ་ལ་ཆོས་རྒྱས་པར་བསྟན་ཅིང་བཤད་ཀྱང་ཁྲོ་ཞིང་གཏུམ་ལ་གླེན་ཏེ་ཤེས་པ་མེད་པས་ངས་བསྟན་པ་མི་ཉན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ན་
ངས་ཡི་དགས་མཐུ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་སྤྲུལ་ནས་དེའི་གནས་ཀྱང་བསྒུལ་ཏེ་མི་བདེ་བར་བྱས་སོ། །དེའི་ཚེ་ན་ཡི་དགས་དེ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ་གནས་ནས་བྱུང་ནས་ང་ལ་རྒོལ་དུ་ཆས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཡི་དགས་དེས་ང་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་དྲན་པ་སྟོར་
ཏེ། མྱོས་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་སྐྲག་པས་ས་ལ་འགྱེལ་ཏེ་བརྒྱལ་བར་གྱུར་ནས་མི་རོ་ལྟ་བུར་དབུགས་ཀྱང་ཆད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་ངས་བྱམས་པ་བརྩེ་བའི་ཐུགས་བསྐྱེད་ནས། ལག་པས་དེའི་མགོ་བོ་ལ་བྱུགས་པས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཕྱིར་སངས་ནས་འདི་སྐད་
เล่ม ๕๒ · หน้า 258a
ཅེས་སྨྲས་སོ། །བདག་ནི་དེང་ལུས་དང་སྲོག་ཀྱང་ཕྱིར་ཐོབ་སྟེ། ལྷའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་མཐུ་ཆེ་བ་དང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་སྟེ། བྱམས་པ་བརྩེ་བའི་ཐུགས་དང་ལྡན་པས་བདག་གི་ཉེས་པའི་སྐྱབས་ཀྱང་བྱས་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེའི་ཚེ་ན་ཡི་
དགས་དེ་ང་ལ་དད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པས་ངས་དེའི་ཚེ་ཕྱིར་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུར་སྤྲུལ་ནས་གཞན་ཡང་ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་ཅིང་བཤད་ནས། ཡི་དགས་དེ་སྲོག་མི་གཅོད་པའི་ཁྲིམས་སྲུང་དུ་བཅུག་གོ། །དེའི་ཚེ་ན་འབྲོག་དགོན་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དེ་ན་
ཁྱིམ་བདག་གཅིག་ཟ་བའི་རེས་ལ་བབ་ནས་གྲོང་གི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡི་དགས་དེའི་དྲུང་དུ་བསྐྱལ་ལོ། །དེའི་ཚེ་ཡི་དགས་དེས་ཁྱིམ་བདག་བླངས་ནས་ང་ལ་ཕུལ་ལོ། །ངས་ཀྱང་བླངས་ནས་ཁྱིམ་བདག་དེའི་མིང་ཡང་ལག་པ་ཞེས་བཏགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ན་ཡི་
དགས་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་འཁོར་དང་བཅས་པ་ནི་ཤ་དང་ཁྲག་འཚལ་བ་ལགས་ན། ད་སྲོག་མི་གཅོད་པའི་ཁྲིམས་བླངས་ན་བདག་ཅག་ཅིས་འཚོ་བར་བགྱི། དེ་ལ་ངས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །
དེང་ཕྱིན་ཆད་ངའི་ཉེ་གནས་ཉན་ཐོས་རྣམས་གང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་ཀུན་གྱིས་ཁྱོད་ལ་ཟས་སྦྱིན་པར་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་འབྲོག་དགོན་པའི་ཡི་དགས་ལ་རྟག་ཏུ་གཏོར་མ་བྱིན་
ཅིག་ཅེས་ཁྲིམས་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གནས་ཁང་དག་ཏུ་གཏོར་མ་མ་བྱིན་པར་གྱུར་ན་དེ་དག་ནི་ངའི་ཉེ་གནས་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷའི་བདུད་ཀྱི་དཔུང་དང་འཁོར་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་
བུའི་ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་ཏེ། ཆེད་དུ་དེ་དག་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་སྔོན་དབྱུག་པ་ཐོགས་ཏེ། ཡི་དགས་ཆོས་སྲུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་བརྡེགས་སོ། །ཡང་དུས་གཅིག་ན་ཡི་དགས་ལུག་མགོ་ཞེས་བྱ་བ་རི་ཀ་ནས་
เล่ม ๕๒ · หน้า 258b
ཕུལ་ཏེ་རྦབ་ཏུ་བཏང་ངོ་། །གཞན་ཡང་ཤིང་ཀ་ནས་ཡི་དགས་སྤྲེའུ་ཞེས་བྱ་བ་གཡང་དུ་བཏང་བ་དང་། བལ་གླང་ནོར་སྲུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སེང་གེ་ལྔ་མཐོང་བར་བྱས་པ་དང་། རྡོ་རྗེའི་ལུས་སུ་སྤྲུལ་ནས་མུ་སྟེགས་ཅན་ཀུན་ཏུ་སྨྲ་བ་འཇིགས་པར་བྱས་པ་དང་། སེང་ལྡེང་
གི་ཕུར་བུས་ཡི་དགས་སྤུ་ཅན་ལ་བཙུགས་པ་དང་། དེ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཀྱང་ཡི་དགས་དེ་དག་ལ་གནོད་པར་མ་གྱུར་ཏེ། དེ་དག་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ལ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་དེའི་ཚེ་ན་ཡང་དག་པར་ལྷ་སྦྱིན་ལ་
སྤྱོས་པ་ཡང་མེད་ལ། ལྷ་སྦྱིན་ཉིད་ཀྱང་གླེན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མིའི་མཆིལ་མ་ཟ་བ་ཡང་མ་ཡིན། ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བར་ཡང་མི་འགྱུར། མཚམས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་བསྐལ་པ་གཅིག་གི་བར་དུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་བྱས་
པའམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཁྲག་ཕྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན། རྩ་བ་བཞི་ཉམས་པ་ཡང་མ་ཡིན། དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྐུར་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ལ་སྐུར་པ་ཡང་མ་ཡིན། ལོག་སྲེད་ཅན་ཡང་མ་ཡིན། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་
ཀྱི་བུ་ལྷ་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ན་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་གིས་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པར་ཟད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཅིའི་ཕྱིར་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སྨོད་པ་དང་
གཤེ་བ་དང་སྤྱོ་བ་མཛད་ཅེས་མ་འདྲི་ཤིག །ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ། དེ་ལྟར་ཐེ་ཙོམ་བསྐྱེད་པའི་མི་རིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་གིས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ། དཔེར་ན་བུ་རམ་ཤིང་ནི་ཡང་དང་ཡང་བསྐོལ་ན་རོ་
རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་དང་འདྲ་བར་བདག་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་ཡང་དང་ཡང་ཐོས་པས་ཆོས་ཀྱི་རོ་རྣམ་པ་མང་དུ་ཐོབ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་འབྱུང་བའི་རོ་དང་། འདོད་པ་སྤོང་བའི་རོ་དང་། ཞི་བའི་རོ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རོ་རྣམས་སོ། །ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་
เล่ม ๕๒ · หน้า 259a
དཔེར་ན་གསེར་ཡང་དག་པ་ནི་ཡང་དང་ཡང་བཞུ་སྟེ་བརྡུངས་ན་གསེར་བཙོ་མར་འགྱུར་ཏེ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་དང་། མཉེན་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་འོད་གསལ་བ་དང་། རིན་ཐང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ལྷ་དང་མིའི་རིན་པོ་ཆེར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཡང་དང་ཡང་ཞུ་ཞིང་དྲིས་ན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོའི་དོན་ཐོས་པ་དང་མཐོང་བར་འགྱུར་བས་ཟབ་མོ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་གཟུངས་སུ་འཛིན་ཅིང་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་ཚད་མེད་པ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པས་བསྟི་སྟང་དང་། བཀུར་སྟིར་མཆོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་ལ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། འོད་སྲུང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོའི་དོན་འདི་དྲིས་པ་ལེགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་དེ་ལྟ་བས་ན། ངས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་བསམས་པ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཟབ་མོའི་
དོན་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རབ་ཏུ་དགའ་བ་བུ་གཅིག་པ་དང་འདྲ་བའི་ས་བསྟན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་གིས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པས་བུ་
གཅིག་པ་དང་འདྲ་བའི་ས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ན། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་སེམས་ལ་ནན་ཏན་བགྱིད་པ་ན་ས་གང་དག་ཐོབ་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ལེགས་སོ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་སོ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ནི་ཤིན་ཏུ་དུས་ལ་མཁས་པས་ངས་ཀྱང་
བཤད་པར་དགོངས་པ་ལས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞུས་པ་ལེགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་སེམས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ན། རབ་འབྱོར་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཉམ་པའི་ས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་
เล่ม ๕๒ · หน้า 259b
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཉམ་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ན། ཕ་མ་དང་། ཕུ་ནུ་དང་། སྲིང་མོ་དང་། བུ་དང་། གཉེན་བཤེས་དང་། བྱམས་སྡང་དུ་མི་དམིགས་པ་ནས། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། སེམས་ཅན་
དང་། །འཚོ་བའི་བར་དུ་མི་དམིགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་ཕ་མ་དང་། ཕུ་ནུ་དང་། ཆུང་མ་དང་། བུ་མེད་པ་ནས། སེམས་ཅན་དང་། འཚོ་བའི་བར་དུ་མེད་པ་དང་འདྲ་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕ་མ་ནས། འཚོ་བའི་བར་དུ་མེད་དོ། །
རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པར་ལྟ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་དང་འདྲའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་
སྲུང་གིས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ། དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བགྱི་བ་གང་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་
དང་། །འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དམིགས་སུ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྟོང་པ་ཆེན་པོའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟ་བུར་ནང་གི་སྟོང་པ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་ཅེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནང་གི་ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་གོ། །ནང་གི་ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཕ་མ་དང་། བྱམས་སྡང་དང་། སེམས་ཅན་དང་། འཚོ་བ་དང་། རྟག་
པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡང་མེད། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་དང་། རྫས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ནང་གི་ཆོས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་མོད་ཀྱི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ནི་ནང་
เล่ม ๕๒ · หน้า 260a
ན་ཡང་མ་ཡིན། ཕྱི་རོལ་ན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་རྟག་པ། གནས་པ། མི་འགྱུར་མི་འཕོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནང་གི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཞེས་
བྱའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ནང་གི་ཆོས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའོ། །ཕྱི་ནང་གི་སྟོང་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་སྟོང་པ་
གཉིས་པོ་འདི་ལ་མི་གནས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་མི་བྱ་སྟེ། ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདུས་བྱས་སྟོང་
པ་ཉིད་ནི་ཇི་ཙམ་དུ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་དང་། འཚོ་བ་དང་།
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དང་། དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་སྟེ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཞེས་བྱའོ། །
རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདུས་མ་བྱས་པའི་སྟོང་པ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཞེ་ན། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་
དག་པ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། སེམས་ཅན་དང་། འཚོ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། འདུས་བྱས་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ནང་གི་ཆོས་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་སོ། །འདུས་མ་བྱས་པའི་
เล่ม ๕๒ · หน้า 260b
ཆོས་ལས། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་ཏེ། ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། འདུས་མ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་ཕྱིར་ན་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །རྟག་པ་དང་གནས་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།
འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་མ་བྱས་པའི་སྟོང་པ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོག་མ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་འཁོར་བ་ལ་མཐའ་མེད་
པར་མཐོང་བས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་ཞི་བའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞི་བ། འགྱུར་བ་དང་འཕོ་བ་མེད་པ། སེམས་ཅན་དང་། འཚོ་
བ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱང་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོག་མ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
དམིགས་སུ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་མི་ཞིག་བུ་མེད་པས་ཁྱིམ་སྟོང་ངོ་ཞེས་མཐར་བྱམས་པ་དང་སྡང་བ་མེད་པར་རྟོག་པ་དང་། གླེན་པ་གཏི་མུག་ཅན་དག་ཕྱོགས་ཙམ་སྟོང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དང་། དབུལ་པོ་ངན་པ་དག་ཐམས་ཅད་སྟོང་
པའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ། ཁ་ཅིག་ནི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ན་མི་དབུལ་པོ་དང་འདྲ་བར་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དོན་དམ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྟོག་པ་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་
เล่ม ๕๒ · หน้า 261a
ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་ཚེ་མིག་གི་དབང་པོ་སྐྱེ་བ་ན་གང་ནས་ཀྱང་མ་འོངས་ལ། ཐ་མ་འགག་པའི་དུས་ན་ཡང་སོང་བ་མེད་དོ། །ཐོག་མ་ནས་མེད་ལ་ཡོད་པ་དང་། ཡོད་ནས་ཀྱང་ཕྱིར་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་
རྗེས་བཅད་ན་མིག་ཀྱང་མེད། བདག་པོ་ཡང་མེད་དེ། ཇི་ལྟར་མིག་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་འདྲ་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཆོས་གང་ལ་སོགས་པ་ལ་དོན་དམ་པའི་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ལས་ཀྱང་ཡོད་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཡོད་
བཞིན་དུ་བྱེད་པ་ཡོད་པར་མི་མཐོང་སྟེ། སྟོང་པའི་ཆོས་འདི་དག་ནི་དོན་དམ་པའི་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དོན་དམ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ལ་རྟོག་པ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་གནས་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་སྟོང་
པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡིན་ཡང་ཡིན་ལ། མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ས་བཅུ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དེ་ལ་ཕྱོགས་ཅུང་ཟད་རྡུལ་གྱི་ཆ་ཤས་ཙམ་རྟོག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན།
གཞན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཐུན་མོང་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་
ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་
เล่ม ๕๒ · หน้า 261b
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ས་འདི་ལ་གནས་པ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ཐོབ་པས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་མཉམ་པའི་ས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་འདིར་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྟན་པ་ན་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀླུང་གང་གཱ་བཅུའི་བྱེ་མ་སྙེད་ནམ་མཁའ་ལྟར་མཉམ་པའི་ས་ལ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་ས་དེ་ལ་གནས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་དེ།
གཟུང་བ་ཡང་མེད། མོས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མེད་དེ། དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་ནམ་མཁའ་ལྟར་མཉམ་པའི་ས་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་གཟུགས་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་ཆགས་པར་ཡང་མི་བྱེད་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་གཟུགས་ལ་ཞེ་སྡང་
བར་ཡང་མི་སྐྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ས་འདི་ལ་གནས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། གཟུགས་བཟང་པོ་དང་ངན་པ་ལ་འདོད་པའམ། ཞེ་སྡང་བའི་སེམས་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་རྒྱ་ཆེ་ལ་ཡངས་
པས་ཟླ་མེད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤོང་བ་དང་འདྲ་བར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་ས་དེ་ལ་གནས་ན་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ཟླ་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤོང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་དེ་ལྟ་བས་ན་ནམ་མཁའ་ལྟར་མཉམ་
པའི་ས་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ས་འདི་ལ་གནས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་དང་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་སྤྱོད་དམ། དམིགས་སམ། དེའི་རང་བཞིན་དང་། མཚན་ཉིད་དང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང་།
སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་དང་། དབང་པོ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཐེག་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་ཤིང་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་
เล่ม ๕๒ · หน้า 262a
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་ལ་གནས་ན་ཤེས་བཞིན་དུ་མི་མཐོང་ངོ་། །གང་དག་ཤེས་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་བདག་སྨྱུང་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་དང་། ཆུར་མཆོང་བ་དང་། མེར་མཆོང་བ་དང་། བྲག་ལ་མཆོང་བ་དང་། རྐང་པ་ཡ་
གཅིག་གིས་འགྲེང་བ་དང་། ཚ་བ་ལྔས་སྲེག་པ་དང་། ཐལ་ཁུང་དང་། ས་དང་ཚེར་ཕུང་དང་། ལོ་མ་དང་། རྩྭ་དང་། ལྕི་བའི་སྟེང་ན་ཉལ་བ་དང་། གོས་རྩུབ་པོ་གསོ་རས་གྱོན་པ་དང་། དུར་ཁྲོད་དང་། ཕྱག་དར་ཁྲོད་དུ་བོར་བའི་བར་བུར་གྱོན་པ་དང་། ཁམ་
པ་ལ་གྱོན་པ་དང་། ཤ་བའི་པགས་པ་གྱོན་པ་དང་། ཤིང་ཤུན་དང་། རྩྭ་གྱོན་པ་དང་། རྩྭ་དང་འབྲས་བུ་ཟ་བ་དང་། པད་མོའི་རྩ་བ་དང་། སྣུམ་གྱི་ཞག་དང་བ་ལང་གི་ལྕི་བ་དང་། རྩ་བ་དང་འབྲས་བུ་ཟ་བ་དང་། གལ་ཏེ་སློང་ཞིང་ཟ་ན་ཡང་། ཁྱིམ་བདག་
གཅིག་ལས་ལྷག་པར་མི་སློང་སྟེ། ཅི་སྟེ་མེད་ཅེས་བྱས་ན་ཐལ་བྱུང་དུ་འགྲོ་སྟེ། ཕྱིར་བོས་ཀྱང་འོང་དུ་མི་བཏུབ་པ་དང་། ལན་ཚྭ་དང་། ཤ་དང་བའི་འོ་མ་ལས་གྱུར་པའི་རོ་རྣམ་པ་ལྔ་མྱོང་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། རྟག་ཏུ་ཕུབ་མ་ཟ་ཞིང་ཆུ་ཚན་འཐུང་བ་དང་། བ་ལང་
གི་དཀའ་ཐུབ་དང་། ཁྱི་དང་བྱ་དང་ཕག་གི་དཀའ་ཐུབ་ལེན་པ་དང་། ལུས་ལ་ཐལ་བ་སྐུས་པ་དང་། སྐྲ་སྐྱེད་པས་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། ལུག་གིས་ལྷ་རྗེད་ཅིང་དེའི་འོག་ཏུ་གསོད་པ་དང་། ཟླ་བ་བཞི་མི་རྗེད་པ་དང་ཞག་བདུན་རླུང་ཟ་བ་དང་། མེ་ཏོག་
རྣམ་པ་བརྒྱ་སྟོང་གིས་ལྷ་རྣམས་ལ་མཆོད་དེ། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་བོ་ཞེས་ཟེར་བ་དང་། དེ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་འདི་དག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་རྣམ་པར་ཐར་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་གནས་མེད་དོ། །དེ་དག་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མི་
མཐོང་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གང་ཟག་གཅིག་ཙམ་ཡང་ཆོས་དེ་དག་བྱས་པས་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་ཐར་པ་མ་མཐོང་བས་ན་མི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་བཞིན་
เล่ม ๕๒ · หน้า 262b
དུ་མཐོང་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་མཐོང་བ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་དག་ལོག་པར་འགྲོ་བའི་ཆོས་དེ་དག་བྱས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་བར་མཐོང་སྟེ། དེ་ནི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་དེ་དག་སེམས་
ཅན་དམྱལ་བ་དེ་ལས་ཐར་ནས་མིར་སྐྱེས་ཏེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྤྱོད་པ་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་གྱི་བར་དུ་རྫོགས་པར་སྤྱོད་ན་དེ་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་ཤེས་ཏེ། དེ་ནི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་
ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མཐོང་བ་དང་ཤེས་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་མཐོང་བ་གང་ཞེ་ན། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདེ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་དང་། བདག་དང་བདག་མེད་
པ་མཐོང་བ་ནི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་མཐར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཤེགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རྡོ་རྗེ་སྟེ། མི་འཇིག་པ་ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་
པ། བཙོག་པ་དང་། མནམ་པ་དང་། རུལ་བ་དང་། མྱགས་པའི་སྐུ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གང་དག་དད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཤེས་སོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཚོལ་བར་བྱེད། གང་ཟག་གང་ནི་འཁོར་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱེད། གང་ཟག་གང་
ནི་འཁོར་བ་ལས་ཟློག་པར་བྱེད། གང་ཟག་གང་ནི་ཡང་དག་པ་ལ་གནས་པར་བྱེད། སེམས་ཅན་གང་དག་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འཁོར་བ་ནི་བྱིས་པ་མ་རབས་སོ། །འཁོར་བ་ལས་ཟློག་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནས། རང་སངས་རྒྱས་
เล่ม ๕๒ · หน้า 263a
ཀྱི་བར་དུ་ཐོབ་པའོ། །ཡང་དག་པ་ལ་གནས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མཐོང་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་གནས་ནས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་སེམས་དང་། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་འཕྲུལ་གྱི་མིག་གིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མི་དགེ་བ་གསུམ་གྱི་ལས་
བྱས་པས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་དང་། ཡི་དགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་མཐོང་བ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དགེ་བའི་ལས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དག་ནི་ཚེ་འཕོས་ནས་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེ་བ་མཐོང་བ་དང་། དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་མུན་
པ་ནས་མུན་པར་འགྲོ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་མུན་པ་ནས་སྣང་བར་འགྲོ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་སྣང་བ་ནས་མུན་པར་འགྲོ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་སྣང་བ་ནས་སྣང་བར་འགྲོ་བ་ཡང་མཐོང་སྟེ། དེ་ནི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་
ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མཐོང་བ་དང་ཤེས་པ་ཡོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཁ་ཅིག་ལུས་ལ་ནན་ཏན་བྱས། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ནན་ཏན་བྱས། སེམས་ལ་ནན་ཏན་བྱས།
ཤེས་རབ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་ཀྱང་། གང་ཟག་དེ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡིག་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་རྐྱེན་གྱིས་གདོན་མི་ཟ་བར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་དང་།
གང་ཟག་གང་དག་ལུས་ལ་ནན་ཏན་བྱས། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སེམས་དང་། ཤེས་རབ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པས་ཚེ་འདི་ལ་ཡང་བ་ཙམ་མྱོང་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་མི་ལྟུང་བ་ཡང་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་ལས་གང་དག་ནི་འཕྲལ་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།
เล่ม ๕๒ · หน้า 263b
སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་ཅི་ཡོད་པ་མཐོལ་ཞིང་བཤགས་ལ། བཤགས་པའི་འོག་ཏུ་ཕྱིས་མི་བྱེད་པ་དང་། འཛེམ་པ་དང་ངོ་ཚ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བདག་གིས་བདག་ལ་གནོང་བཀུར་བའི་ཕྱིར། གང་ཟག་དེ་ནི་
དགེ་བའི་ལས་དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་མི་ལྟུང་སྟེ། ཚེ་འདི་ལ་མྱོང་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཀླད་པ་ན་བ་དང་། མིག་ན་བ་དང་། ལྟོ་ན་བ་དང་། རྒྱབ་ན་བ་དང་། མི་སྙན་པ་དང་། འཆི་བར་འགྱུར་བ་དང་། གཤེ་བ་དང་སྤྱོ་བ་དང་། བརྒྱད་པ་དང་།
བསྐྱེད་པ་དང་། གཞུ་བ་དང་རྡེག་པ་དང་། བཟུང་བ་དང་། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པས་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ཚེ་འདི་ལ་ཡང་མྱོང་བར་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མཐོང་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་
ལུས་ལ་ནན་ཏན་མི་བྱེད། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སེམས་དང་། ཤེས་རབ་ལ་ནན་ཏན་མི་བྱེད་ཀྱང་སྡིག་པའི་ལས་ཆུང་ངུ་བྱེད་ན་དེའི་ལས་ནི་ཚེ་འདི་ལ་འཕྲལ་དུ་མྱོང་བར་མཐོང་ངོ་། །གང་ཟག་དེས་སྡིག་པ་ཆུང་ངུ་བྱས་ལ་འཆགས་ཤིང་མཐོལ་བར་ཡང་མི་བྱེད།
བདག་གིས་བདག་ལ་གནོང་བསྐུར་བར་ཡང་མི་བྱེད། འཛེམ་པ་དང་ངོ་ཚ་བར་ཡང་མི་བྱེད། འཇིགས་པའམ་སྐྲག་པར་ཡང་མི་བྱེད་ན་དེ་ལས་འཕེལ་ཞིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་མྱོང་བར་མཐོང་སྟེ། དེ་ནི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་
ཤེས་ལ་མི་མཐོང་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་ནི་ཤེས་ལ། ཉོན་མོངས་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ཏེ་བསྒྲིབས་ནས་མི་མཐོང་བས་ན། དེ་ནི་ཤེས་ལ་མི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་
ཤེས་ལ་ཅུང་ཟད་མཐོང་བ་ཡོད་དོ། །ས་བཅུ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་ཤེས་ཀྱང་གསལ་བར་མི་མཐོང་བ་ནི་ཟླ་བ་ཉིན་མོ་མི་གསལ་བ་དང་འདྲའོ། །གཞན་ཡང་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text กังยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-kangyur · commit a582cf47) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-kangyur ที่ commit a582cf471b7c (เปิดอ่านแล้ว ๓ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public Domain work, and as such is also in the Public Domain." · สำเนาคำต่อคำ: data/kangyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด