འཕགས་པ་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨཱརྱ་སརྦ་པུ་ཎྱ་སམུཙྪཡ་ས་མ་དྷི་ན་མ་མ་ཧ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๕๖ · หน้า 70b
རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་སརྦ་པུ་ཎྱ་སམུཙྪཡ་ས་མ་དྷི་ན་མ་མ་ཧ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། བམ་པོ་དང་པོ། །སངས་རྒྱས་
དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡངས་པ་ན་ཨ་མྲས་བསྲུངས་པའི་ཚལ་ཆེན་པོའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་གནས་ན། དགེ་སློང་ཁྲིའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ།
ཟག་པ་ཟད་པ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ། དབང་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ། སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། ཅང་ཤེས་པ། གླང་པོ་ཆེན་པོ། བྱ་བ་བྱས་པ། བྱེད་པ་བྱས་པ། ཁུར་བོར་བ། རང་གི་དོན་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ། སྲིད་པར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་
ཡོངས་སུ་ཟད་པ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་གི་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་ཤ་སྟག་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉི་ཁྲི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ། གཟུངས་ཐོབ་པ། སྤོབས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ། མངོན་པར་
ཤེས་པ་ཐོབ་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པ། དྲན་པ་དང་། བློ་གྲོས་དང་། རྟོགས་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་། ཤེས་རབ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་ཤ་སྟག་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྤྱོད་པའི་བློ་
གྲོས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེང་གེའི་བློ་གྲོས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་བླ་མ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཁྱད་པར་བློ་གྲོས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཕེལ་བའི་བློ་གྲོས་
เล่ม ๕๖ · หน้า 71a
དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཇམ་དཔལ་
གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་དང་། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉི་ཁྲི་དང་། ལྷའི་བུ་བཞི་ཁྲི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཤ་སྟག་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། ཚངས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་
སྐྱོང་བ་མང་པོ་དང་། ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་འབུམ་ཕྲག་དུ་མས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་མདུན་གྱིས་བལྟས་ཏེ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཤིན་ཏུ་སྙིང་པོར་གྱུར་ཏེ། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་ཤིན་ཏུ་སྙིང་པོར་གྱུར་ཏེ། མུ་སྟེགས་ཅན་ངན་པ་སྤྱོད་པ་ཅན་དང་། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་གྲངས་མ་མཆིས་པ་དང་། གཅེར་བུ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་མཛེས་པར་གྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་དུ་གསོལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་སུ་གསོལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བསྐྱང་དུ་གསོལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པར་གསོལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་གཟེངས་བསྟོད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་དགའ་བར་མཛད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་གསོལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་
เล่ม ๕๖ · หน้า 71b
པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཡོངས་སུ་གཟུང་དུ་གསོལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བར་གསོལ། ཇི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་ཕན་གདགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མཆི་བའི་ལམ་བསྟན་པར་གསོལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་དང་། ཆོས་ཉན་པ་དང་། དགེ་འདུན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིད་པ་དང་། མི་འབྲལ་བ་དང་། བསྐྱུད་
ངས་པ་མ་མཆིས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སླད་དུ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དགོངས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་སླད་དུ་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང་། དོན་རྟོགས་པ་རྗེས་སུ་འཐོབ་པའི་སླད་དུ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང་། རང་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སླད་
དུ་ངོ་ཚ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྡིག་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའི་སླད་དུ་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སླད་དུ་བརྟན་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་བའི་སླད་དུ་དཔའ་བར་འགྱུར་བ་
དང་། འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་བག་ཚ་བ་དང་བྲལ་བའི་སླད་དུ་སྲན་ཐུབ་པར་འགྱུར་བར་མཛད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་དང་། ཆོས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་དང་། ཤེས་བ་ཡོངས་སུ་
མི་ཉམས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཛའ་བ་བརྟན་པ་དང་། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་
དེ་བཞིན་དུ་བགྱིད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་གནས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མི་སླུ་བ་དང་། གཏོང་བ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་མ་བསྟན་པའི་སྦྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྡོམ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་གནས་པས་མ་བསྟན་པའི་ཚུལ་
เล่ม ๕๖ · หน้า 72a
ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། གནོད་སེམས་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པས་མ་བསྟན་པའི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་དོན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པས་མ་བསྟན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་དང་། དྲན་པ་དང་།
ཤེས་བཞིན་ལ་མཁས་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པས་མ་བསྟན་པའི་བསམ་གཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྣང་བ་ཐོབ་པས་མ་བསྟན་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང་།
སེམས་ཅན་རྣམས་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་བསྡུ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པས་བསྡུ་བ་ཤིན་ཏུ་བསྡུས་པ་དང་། ལྷ་དང་མིའི་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟག་པར་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་ལ་བརྩོན་པས་རེ་བ་མ་མཆིས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ལ་ལེགས་པར་གནས་ཤིང་ཉན་ཐོས་དང་། རང་
སངས་རྒྱས་འདོད་པ་དང་བྲལ་བས་སྒོའི་ཐེམ་པའི་རྟེན་ལྟ་བུ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བགྱིད་ཀྱི་འདོད་པའི་དབང་དུ་མི་བགྱིད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་དོན་དུ་གཉེར་བར་བགྱིད་ཀྱི་ལྷ་དང་མིའི་རྒྱལ་སྲིད་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་ཚིག་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་སྨྲ་བར་
འགྱུར་བ་དང་། ཆོས་ཀྱིས་འཚོ་བར་འགྱུར་གྱི་ཟང་ཟིང་གིས་མི་འཚོ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་འགྲས་པ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པས་ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གཏི་མུག་
གི་མུན་པ་དང་བྲལ་བས་གཏི་མུག་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བས་བདུད་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་མཁས་པས་ཐབས་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་བ་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་།
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྟོང་གསུམ་གྱི་བདག་པོ་བསྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་འདི་འདྲི་བར་སེམས་
เล่ม ๕๖ · หน้า 72b
པ་ནི་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ལེགས་སོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་འདི་དག་དང་། གཞན་དག་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ངས་བཤད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལེགས་སོ་ཞེས་གསོལ་
ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་ཉན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཞེས་
བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར། ཆོས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར། ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར། ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར། སངས་རྒྱས་མཐོང་
བ་དང་། ཆོས་ཉན་པ་དང་། དགེ་འདུན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང་འབྲལ་བར་མི་འགྱུར། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ལ་བརྩོན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བར་གནས་པ་ནས། སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་མཁས་པས། ཐབས་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་
བའི་བར་དེ་དག་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་གཞན་དག་དང་ཡང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་མིང་ཙམ་བཀའ་སྩལ་ནས་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཅེས་བྱ་བ་ཚན་པོ་
ཆེ་ཆེན་པོ་སྟོབས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ན་གནས་སོ། །དེ་ནས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ནི་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་སྟོབས་པོ་ཆེའི་ཤུགས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འཛམ་བུའི་གླིང་འདིའི་སེམས་ཅན་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྟོབས་སམ་སྤྲོ་བ་བདག་དང་མཉམ་པ་ཡང་མེད་
ན་ལྷག་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་སྙམ་མོ། །དེས་དགེ་སྦྱོང་གོའུ་ཏ་མ་སྟོབས་པོ་ཆེའི་ཤུགས་དང་ལྡན་ཏེ། སྟོབས་བཅུའི་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུའི་ལུས་ཐོབ་བོ། །ཞེས་གྲག་གོ་སྙམ་མོ། །དེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་དགེ་སྦྱོང་གོའུ་ཏ་མའི་ཐད་དུ་སོང་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
เล่ม ๕๖ · หน้า 73a
དེ་ཅི་འདྲ་བ་དང་། བདག་ཅི་འདྲ་བ་སད་པར་བྱ་གོར་མ་ཆག་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཡངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ནས་བྱུང་ནས། ཨ་མྲས་བསྲུངས་པའི་ཚལ་ཆེན་པོའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་གནས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་
ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཁོར་འབུམ་ཕྲག་དུ་མས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་མདུན་གྱིས་བལྟས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་ཆེན་པོས་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་རྒྱ་མཚོའི་ནང་ནས་མངོན་པར་འཕགས་པ་དང་འདྲ་
ལ་ཀུན་ནས་མཛེས་ཤིང་བལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་མཐོང་ངོ་། །དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་དགའ་བ་དང་དང་བ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་བོ། །དེ་དགའ་བ་དང་དང་བ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་གཏུགས་
ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འབའ་ཞིག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་མགོ་བོར་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རྟོག་ཅིང་འདུག་གོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱི་
ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས། ང་རྒྱལ་དང་། རྒྱགས་པ་དང་། དྲེགས་པ་གདུལ་བའི་ཕྱིར་གནས་བརྟན་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཁྱོད་སོང་ལ། ང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པ་ན་ཤཱཀྱའི་བུ་མོ་ས་འཚོ་མའི་ཕྱིར། མདའ་འཕངས་
པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདིར་ལོང་ཤིག །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གནམ་མདའ་དེ་ག་ལ་མཆིས་པ་བདག་གིས་མ་མཐོང་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཕྱག་
གཡས་པ་ནས་སྣང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འོད་ཟེར་ཅིག་བཏང་སྟེ། འོད་ཟེར་དེས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་སྣང་བར་བྱས་སོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདིའི་ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ན་མདའ་དེ་འདུག་པ་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་
เล่ม ๕๖ · หน้า 73b
འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིའི་ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོ་ན་མདའ་འདུག་པ་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མཽད་གལ་གྱི་
བུ་ཁྱོད་སོང་ལ་མདའ་དེ་ལོང་ཤིག །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལེགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་མཉན་ཏེ། འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ནས། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ལག་པ་བསྐུམ་པ་ལས་རྐྱོང་བའམ་
བརྐྱང་བ་ལས་སྐུམ་པ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོ་དེ་ནས་མདའ་དེ་བླངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕུལ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་གནམ་མདའ་འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡབ་ཡུམ་
ལས་བྱུང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཕངས་པ་ལགས་སམ། འོན་ཏེ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཕངས་པ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཡབ་ཡུམ་ལས་བྱུང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་མདའ་འཕངས་པ་ཡིན་གྱི། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཕངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་
གལ་ཏེ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཕངས་སུ་ཟིན་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཡབ་ཡུམ་ལས་བྱུང་བའི་སྟོབས། རང་གི་སྟོབས་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་
སྐྱེས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་མི་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གླང་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །གླང་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གླང་སྔོན་པོ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །གླང་སྔོན་པོ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གླང་པོ་ཆེ་ཐ་མལ་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །གླང་པོ་ཆེ་
ཐ་མལ་པ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གླང་པོ་ཆེ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །གླང་པོ་ཆེ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གླང་པོ་ཆེ་གླང་པོ་ཆེ་མོ་འདྲ་བ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །གླང་པོ་ཆེ་གླང་པོ་ཆེ་མོ་འདྲ་བ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགོན་པའི་གླང་པོ་ཆེ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །དགོན་པའི་
เล่ม ๕๖ · หน้า 74a
གླང་པོ་ཆེ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རི་འབིགས་བྱེད་ཀྱི་གླང་པོ་ཆེ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །རི་འབིགས་བྱེད་ཀྱི་གླང་པོ་ཆེ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གླང་པོ་ཆེ་མཚོན་ཆའི་སྡེར་མོ་ཅན་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །གླང་པོ་ཆེ་མཚོན་ཆའི་སྡེར་མོ་ཅན་བཅུའི་སྟོབས་གང་
ཡིན་པ་དེ་ནི་གླང་པོ་ཆེ་གཤོལ་མདའ་འཛིན་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །གླང་པོ་ཆེ་གཤོལ་མདའ་འཛིན་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གླང་པོ་ཆེ་སྟང་ཟིལ་མདོག་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །གླང་པོ་སྟང་ཟིལ་མདོག་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གླང་པོ་ཆེ་གེལ་བ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །
གླང་པོ་ཆེ་གེལ་བ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གླང་པོ་ཆེ་སྔོན་པོ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །གླང་པོ་ཆེ་སྔོན་པོ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གླང་པོ་ཆེ་སེར་པོ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །གླང་པོ་ཆེ་སེར་པོ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གླང་པོ་ཆེ་དམར་པོ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །གླང་
པོ་ཆེ་དམར་པོ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གླང་པོ་ཆེ་སྐྱ་བོ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །གླང་པོ་ཆེ་སྐྱ་བོ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གླང་པོ་ཆེ་ཀུ་མུ་ད་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །གླང་པོ་ཆེ་ཀུ་མུ་ད་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གླང་པོ་ཆེ་པད་མ་དཀར་པོ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །གླང་པོ་ཆེ་པད་མ་
དཀར་པོ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གླང་པོ་ཆེ་པད་མ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །གླང་པོ་ཆེ་པད་མ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སྤོས་ཀྱི་གླང་པོ་ཆེ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །སྤོས་ཀྱི་གླང་པོ་ཆེ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤོས་ཀྱི་གླང་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །སྤོས་ཀྱི་
གླང་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེང་གེ་རལ་པ་ཅན་ཐབས་ཅན་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །སེང་གེ་རལ་པ་ཅན་ཐབས་ཅན་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚན་པོ་ཆེ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །ཚན་པོ་ཆེ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །
ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོབས་མཆོག་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །སྟོབས་མཆོག་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོབས་མཆོག་ཆེན་པོ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །སྟོབས་མཆོག་ཆེན་པོ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རབ་གནོན་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །རབ་གནོན་བཅུའི་
เล่ม ๕๖ · หน้า 74b
སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རབ་གནོན་ཆེན་པོ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །རབ་གནོན་ཆེན་པོ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ས་བླའི་ལྷའི་བུ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །ས་བླའི་ལྷའི་བུ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞལ་མེད་ཁང་ན་གནས་པའི་ལྷའི་བུ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །གཞལ་མེད་ཁང་
ན་གནས་པའི་ལྷའི་བུ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷའི་བུ་གཤོལ་མདའ་འཛིན་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །ལྷའི་བུ་གཤོལ་མདའ་འཛིན་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷའི་བུ་ལག་ན་ཕྲེང་ཐོགས་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །ལྷའི་བུ་ལག་ན་ཕྲེང་ཐོགས་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷའི་བུ་
རྟག་ཏུ་མྱོས་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །ལྷའི་བུ་རྟག་ཏུ་མྱོས་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལུས་ངན་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །ལུས་ངན་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་
དེ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷའི་བུ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷའི་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཐབ་བྲལ་གྱི་ལྷའི་བུ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །
འཐབ་བྲལ་གྱི་ལྷའི་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷའི་བུ་རབ་འཐབ་བྲལ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །ལྷའི་བུ་རབ་འཐབ་བྲལ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷའི་བུ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷའི་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷའི་རྒྱལ་
པོ་ཡོངས་སུ་དགའ་ལྡན་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །ལྷའི་རྒྱལ་པོ་ཡོངས་སུ་དགའ་ལྡན་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཕྲུལ་དགའི་ལྷའི་བུ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །འཕྲུལ་དགའི་ལྷའི་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་རབ་འཕྲུལ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །ལྷའི་རྒྱལ་པོ་རབ་
འཕྲུལ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷའི་བུ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷའི་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་དབང་བྱེད་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །ལྷའི་རྒྱལ་པོ་དབང་བྱེད་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་
เล่ม ๕๖ · หน้า 75a
ལྷའི་བུ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདུད་སྡིག་ཅན་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །བདུད་སྡིག་ཅན་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ཕྱེད་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ཕྱེད་པ་བཅུའི་སྟོབས་
གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ཆེན་པོ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ཆེན་པོ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ལོན་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ལོན་པ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་སྟོང་ལོན་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་སྟོང་ལོན་པ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་ཁྲི་ལོན་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་ཁྲི་ལོན་པ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་འབུམ་ལོན་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་འབུམ་ལོན་པ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་ས་ཡ་ལོན་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་ས་ཡ་ལོན་པ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་
པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ལོན་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ལོན་པ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུ་ལོན་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་
བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུ་ལོན་པ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ལོན་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ལོན་པ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
เล่ม ๕๖ · หน้า 75b
དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་སྟོང་ལོན་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་སྟོང་ལོན་པ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་ཁྲི་ལོན་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་ཁྲི་ལོན་པ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་ལོན་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་ལོན་པ་བཅུའི་སྟོབས་གང་
ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་ས་ཡ་ལོན་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་ས་ཡ་ལོན་པ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་
སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་ལ་གནས་པ་སྲིད་པ་ཐ་མ་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་ཡིན་ཏེ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྟོབས་དེ་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཙས་མ་ཐག་ཏུ་ས་
ལ་གོམ་པ་བདུན་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ག་ལ་འདུག་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་དུ་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་སུ་ཟིན་ན། བཙས་མ་ཐག་
ཏུ་གོམ་པ་བདུན་འདོར་བའི་ཚེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའི་ས་ཆེན་པོ་ཐུར་དུ་དཔག་ཚད་དྲུག་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་ཞོམ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་འོག་ནས་ཆུའི་ཕུང་པོ་ལས་ཆུའི་རྒྱུན་ཤིང་རྟའི་སྲོག་ཤིང་ཙམ་ས་གཞི་ཆེན་པོ་བརྟོལ་ཏེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འོན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་
ས་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་ཞོམ་པར་མི་འགྱུར་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྲིད་པ་ཐ་མ་པ་བཙས་མ་ཐག་པའི་སྟོབས་དང་། མྱུར་བ་དང་། ཤུགས་དང་། མཐུ་ནི་དེ་འདྲ་འོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲིད་
เล่ม ๕๖ · หน้า 76a
པ་ཐ་མ་པ་བཙས་མ་ཐག་པ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལང་ཚོའི་མཆོག་ལ་བབ་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་ཡིན་ཏེ། སྟོབས་དེ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འགྲོའོ། །ཇི་ལྟ་བུའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འགྲོ་བ་དེ་བས་འབུམ་འགྱུར་གྱིས་ལྷག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འཇུག་གོ། །དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་བརྗོད་དུ་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སྟོབས་
དང་ལྡན་པས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོབས་དང་
ལྡན་པར་གྱུར་ན་ཡང་། དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་གཅིག་གི་འབུམ་གྱི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་པ་ནས་དཔེའི་བར་དུ་ཡང་མི་བཟོད་དེ། སྟོབས་དེ་ལྟ་བུ་བརྙེས་པས་སྟོབས་བཅུའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོབས་འདི་ནི་སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་བསྡུས་པ་སྟེ། དེ་ལས་ཆུང་བ་ཡང་མེད། ལྷག་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ཡང་མ་ཡིན། ཆོ་འཕྲུལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ནི་སྟོབས་གང་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྐང་པའི་མཐེ་བོའི་སྤུའི་ཁུང་བུ་གཅིག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་བགྲངས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་དག་ཏུ་འཕངས་ཀྱང་།
སེམས་ཅན་འགའ་ཙམ་ལ་ཡང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་། ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ནི་དེ་ལྟར་དཔག་ཏུ་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། མཚུངས་པ་མེད། གྲངས་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་
เล่ม ๕๖ · หน้า 76b
མོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་དེ་བསྟན་དུ་ཟིན་ན་ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་ཡིད་ཆེས་པར་མི་ནུས་ན་སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་ལྟ་ཅི་སྨོས། མཽད་གལ་གྱི་བུ་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འགྲོ་བ་དེའི་ཚེ་ཁམས་བཞི་པོ་ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་།
རླུང་གི་ཁམས་འདི་དག་ཁམས་གཅིག་པུ་འདི་ལྟ་སྟེ། ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་བྱིན་གྱིས་རློབ་སྟེ། དེས་ན་ས་ཆེན་པོ་དེ་ཞོམ་པར་མི་འགྱུར་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡབ་ཡུམ་ལས་བྱུང་བའི་སྟོབས་འདི་ཐོས་ནས་དགའ་ཞིང་སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་ལ་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ནས། སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ལ་གཟར་ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་
བ་བཏུད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོབས་ཐོས་ནས། བདག་གི་ང་རྒྱལ་དང་དྲེགས་པ་ཆག་སྟེ་མ་མཆིས་པར་གྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་
དང་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྨན་པ་དང་བདེ་བའི་སླད་དུ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྟོབས་བཅུ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་ལྟ་
བུ་ཡང་བདག་གིས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག །ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ལས་ལྷའི་བུ་ཁྲིས་ཚིག་འདི་ཐོས་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། འདི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་ཀྱང་ད་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཅི་འདྲ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་གི་མིང་བཀའ་སྩལ་ནས། ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་
เล่ม ๕๖ · หน้า 77a
པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་སླད་དུ། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་བཤད་དུ་གསོལ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་བདག་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེས་
བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ་དེ་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེའི་ཁོངས་སུ་འདུས་ཤིང་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ཆུ་མིག་
ཐམས་ཅད་དང་། མཚོ་བྲན་ཐམས་ཅད་དང་། མཚེའུ་ཐམས་ཅད་དང་། ཆུ་ཀླུང་ཐམས་ཅད་དང་། ཆུ་བྲན་ཐམས་ཅད་དང་། མཚོ་ཐམས་ཅད་དང་། ལྟེང་ཀ་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཁོངས་སུ་འདུས་ཤིང་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་
ཅི་ཡང་རུང་བ་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམས་དང་། ལྷ་རྣམས་དང་།
མི་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཇི་སྙེད་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འདུས་ཤིང་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དག་གོ །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་དེའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འདོད་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་
མོས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན། རིན་པོ་ཆེའི་རི་ཆེན་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷུན་པོ་དང་། ལྷུན་པོ་ཆེན་པོ་དང་། བཏང་བཟུང་དང་། བཏང་བཟུང་ཆེན་པོ་དང་། ཁོར་ཡུག་དང་། ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོ་དང་།
เล่ม ๕๖ · หน้า 77b
གཞན་ཡང་རི་ནག་པོ་རྣམས་དང་། རྩྭ་དང་། ཤིང་གེལ་པ་དང་། སྨན་དང་། ནགས་ཚལ་ཐམས་ཅད་དང་། གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། ལྗོངས་དང་། ཡུལ་འཁོར་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དང་། འཛམ་བུའི་གླིང་དང་། ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་དང་། ནུབ་ཀྱི་བ་ལང་སྤྱོད་
དང་། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་དང་། གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་། སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་། སྟོང་གཉིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་། འདོད་པའི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་
ཁམས་དང་། ཟླ་བ་དང་། ཉི་མ་དང་། གཟའ་དང་། རྒྱུ་སྐར་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ནས། གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱའི་བར་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འདུས་ཤིང་རྗེས་སུ་ཞུགས་པར་བལྟ་བར་བྱ་བ་དེ་
བཞིན་དུ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་བསོད་ནམས་རྣམས་དང་། སློབ་པའི་བསོད་ནམས་རྣམས་དང་། མི་སློབ་པའི་བསོད་ནམས་རྣམས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསོད་ནམས་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་རྣམས་ཇི་ཡང་རུང་བ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་
ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་ཁོངས་སུ་འདུས་ཤིང་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཏེ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེས་ཀྱང་གང་དག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་
ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་མ་གཏོགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་གི་ནང་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་དོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་
བུ་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་རེ་རེ་ཡང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་བསོད་ནམས་ཅི་འདྲ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། སྲེད་མེད་ཀྱི་
เล่ม ๕๖ · หน้า 78a
བུ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཅི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་མང་ངམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་གཅིག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་མང་ལགས་ན་སེམས་ཅན་གྲངས་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་གི་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་
ཅི་འཚལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་སེམས་ཅན་དུ་བསྡུ་བར་བསྡུས་པ་དེ་དག་རེ་རེ་ནས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པའམ། སྟོང་གསུམ་གྱི་
སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་ལྟ་ཞོག་གི། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་
པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཅི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མང་ངམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་གཅིག་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་མཉམ་པར་གྱུར་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་
པོ་ཡང་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་གྲངས་མ་མཆིས་ན་སེམས་ཅན་གྲངས་མ་མཆིས་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པ་དེ་དག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་མོས་པར་བྱ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་
པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཆེས་མང་ལ་ཆེས་དཔག་ཏུ་མེད་དེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད། སྟོང་གི་ཆ་དང་། འབུམ་གྱི་ཆ་དང་། བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱའི་ཆ་དང་།
བྱེ་བ་ཕྲག་སྟོང་གི་ཆ་དང་། བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་གྱི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད། གྲངས་དང་། ཆ་དང་། བགྲང་བ་དང་། དཔེ་དང་རྒྱུར་ཡང་མི་བཟོད་དོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་པ་དང་པོའོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་སྟོང་གི་བདག་པོ་ཚངས་པ་ནི་སྟོང་
เล่ม ๕๖ · หน้า 78b
གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱམས་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་དོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གལ་ཏེ་མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་གང་བར་བྱས་ཏེ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན། སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་དང་། ཚངས་པའི་བྱམས་པ་དང་ལྡན་
པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་གཉིས་གང་མང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ཉིད་ཆེས་མང་གི་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་སྟོང་གི་བདག་པོ་ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་
པོ་ལྟ་ཞོག་གི་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སྟོང་གཉིས་ཀྱི་བདག་པོ་ཚངས་པས་སྟོང་གཉིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱམས་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་ལ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྟོང་གཉིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གང་བར་བྱས་ཏེ་སྦྱིན་
པ་བྱིན་ན། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བྱམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་གཉིས་གང་མང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྟོང་གཉིས་ཀྱི་བདག་པོ་ཚངས་པའི་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་
ལགས་པ་དེ་ཉིད་ཆེས་མང་གི་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་སྟོང་གཉིས་ཀྱི་བདག་པོ་ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྟ་ཞོག་གི །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སྟོང་གསུམ་གྱི་བདག་པོ་ཚངས་པས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
བྱམས་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་ལ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་གང་བར་བྱས་ཏེ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་
གཉིས་གང་མང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་པ་ནས་རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་མི་བཟོད་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་
เล่ม ๕๖ · หน้า 79a
འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྟ་ཞོག་གི །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་
ཅན་དུ་བསྡུ་བར་བསྡུས་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བས་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་
པ་ལ་ཞུགས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དགྲོལ་བ་ལ་བརྩོན་པ། གཡོ་མེད་ཅིང་སྒྱུ་མེད་པའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཡིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་ཉིད་དེ་བས་ཆེས་མང་སྟེ། ཚངས་
པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་པ་ནས་རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་མི་བཟོད་དོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ན་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་གི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།
སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་པ་གཉིས་པའོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཤར་ཕྱོགས་སུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད། ལྷོ་དང་། ནུབ་དང་། བྱང་དང་། འོག་དང་། སྟེང་དང་། ཕྱོགས་བཅུར་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་སོ། །ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་ནི་བརྗོད་པའམ། བརྡ་སྤྲད་པར་རྔོ་མི་ཐོགས་ལགས་
เล่ม ๕๖ · หน้า 79b
སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་དཔེར་བླང་བ་བསྟན་པས་བསྐལ་པ་འབུམ་གྱི་བར་དུ་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཕྱོགས་བཅུ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ནི་བསྟན་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་འོན་ཀྱང་དོན་འདི་ཉིད་བརྡ་སྤྲད་པ་དང་།
བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་བསོད་ནམས་འདོད་པ་རྣམས་ཕྱིར་ཞིང་འབོགས་པར་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ངས་ཁྱོད་ལ་
དཔེས་བསྟན་ཏོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཡན་ཆད་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་མན་ཆད་ཡུངས་འབྲུས་ཡོངས་སུ་གང་བར་བྱས་ལ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་དེ་ལས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཡུངས་འབྲུ་དེ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདས་ནས་ཡུངས་འབྲུ་གཅིག་བོར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཡུངས་འབྲུ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་བྱས་ཀྱང་། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །ལྷོ་དང་། ནུབ་དང་། བྱང་དང་། འོག་དང་། སྟེང་དང་། ཕྱོགས་
བཅུ་ཀུན་ཏུ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏུ་སྦྱར་རོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཡུངས་འབྲུས་ཡོངས་སུ་གང་བར་གྱུར་ལ་དེ་ལས་མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཡུངས་འབྲུ་རེ་རེ་ཡང་། ཡུངས་འབྲུ་དེ་དག་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་ཆར་གསེས་ན། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་འདི་ཇི་
སྙམ་དུ་སེམས། ཡུངས་འབྲུའི་ཆ་གསེས་པ་དེ་དག་བགྲང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཐའ་རྟོགས་པར་ནུས་སམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུངས་འབྲུ་གཅིག་གི་ཆ་གསེས་པའི་ཕྱོགས་གང་ལགས་པ་དེ་ཡང་གླིང་བཞི་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ཤཱ་རིའི་བུ་དང་འདྲ་བར་གྱུར་པས་ཀྱང་བསྐལ་པར་ཡང་རྟོགས་པར་རྔོ་མི་ཐོགས་ལགས་ན། ཡུངས་འབྲུའི་ཆ་གསེས་པ་ཐམས་ཅད་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཡུངས་འབྲུའི་ཆ་གསེས་པ་དེ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདས་ནས་ཡུངས་
เล่ม ๕๖ · หน้า 80a
འབྲུའི་ཆ་གསེས་པ་རེ་རེ་བོར་ཏེ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཡུངས་འབྲུའི་ཆ་གསེས་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱས་ཀྱང་། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །ལྷོ་དང་། ནུབ་དང་། བྱང་དང་། འོག་དང་། སྟེང་དང་། ཕྱོགས་
བཅུ་ཀུན་ཏུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནམ་མཁས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གང་བར་བྱས་ཏེ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། མི་དེ་
གཞི་དེ་ལས་བསོད་ནམས་མང་དུ་སྐྱེད་དམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་
བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཡོ་མེད་པ་སྒྱུ་མེད་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དགྲོལ་བ་ལ་བརྩོན་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། བྱམས་པ་
ཆེན་པོ་བསྒོམ་པ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བསྡུས་པའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་པ་ནས་རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་མི་བཟོད་དོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་པ་ཅི་ཡང་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱམས་པ་དེས་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་མ་ཁྱབ་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་ན་སེམས་ཅན་འཁོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱམས་པས་ཡོངས་སུ་
ཁྱབ་བོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་ན། སེམས་ཅན་གང་དག་སེམས་ཅན་དུ་བསྡུ་བར་བསྡུས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏམ། དེ་བཞིན་དུ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏམ། དེ་བཞིན་དུ་ཚངས་པའི་
เล่ม ๕๖ · หน้า 80b
བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལ་ཞུགས་པ། གཡོ་མེད་པ། སྒྱུ་མེད་པ། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་དགྲོལ་བ་ལ་བརྩོན་པ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པ། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་གོམ་པ་བདུན་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བསྡུས་པ་
གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བས་ཆེས་མང་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་པ་
གསུམ་པའོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་མཉམ་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་
ཕུང་པོའི་བརྒྱའི་ཆར་མི་ཕོད་པ་ནས་རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་མི་བཟོད་དོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བརྒྱ་བྱིན་དང་མཉམ་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་
བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་པ་ནས་རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་མི་བཟོད་དོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་དང་མཉམ་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་དག་
ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བསྙེན་ནག་པོའི་མཆོག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་པ་ནས་རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་མི་བཟོད་དོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དགེ་བསྙེན་ནག་པོའི་མཆོག་དང་མཉམ་
པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཤཱ་རིའི་བུའི་ཤེས་རབ་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་པ་ནས་རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་མི་བཟོད་དོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཇི་
เล่ม ๕๖ · หน้า 81a
སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མཉམ་པའི་ཤེས་རབ་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རང་སངས་རྒྱས་གཅིག་གི་ཤེས་རབ་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་པ་ནས་རྒྱུའི་
བར་དུ་ཡང་མི་བཟོད་དོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་ལྔ་བརྒྱ་ལོན་པའི་ཤེས་རབ་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་པ་ནས་རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་མི་བཟོད་དོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
ལ་འཇུག་པ་བཞི་པའོ། །བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན། མི་སུམ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་སོ། །ལྷ་དང་མིའི་སིལ་སྙན་དག་ཀྱང་གྲག་གོ། །ལྷ་
དང་མིའི་མེ་ཏོག་གི་སྤྲིན་དག་ཀྱང་ཕབ་སྟེ། མེ་ཏོག་གི་སྤྲིན་དེ་དག་གིས་ས་ཆེན་པོ་འདི་པུས་མོ་ནུབ་ཙམ་དུ་བཀྲམ་མོ། །ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མི་འམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། ཚངས་པ་དང་།
འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། སྐྱེད་པ་དང་། སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་གང་དག་ལགས་པ་དེ་དག་གིས་ནི་བདག་ཅག་
ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་ནི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་དོན་བགྱིད་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་བདག་ཅག་གིས་འཚལ་བ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་གང་སུ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་མ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་བསོད་ནམས་
เล่ม ๕๖ · หน้า 81b
ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་མངོན་པར་བྱུང་བ་ཡང་མ་ལགས། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བ་ཡང་མ་ལགས་ཀྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་
བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་མངོན་པར་བྱུང་བ་ཡང་ལགས། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བ་ཡང་ལགས་སོ། །ལེའུ་དང་པོའོ།། །།བམ་པོ་གཉིས་
པ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་བགྱིད་པའི་ཆོས་རྣམས་གང་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚན་པོ་
ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་གཅིག་སྟེ། གཅིག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་མི་གཏོང་བ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་
ཆོས་གཅིག་པོ་འདི་ནི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མཉན་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་
ཚོལ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་འདི་གཉིས་ནི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་
འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་གསུམ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་མཁས་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་
เล่ม ๕๖ · หน้า 82a
པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། སེམས་ཡོངས་
སུ་དག་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ལྔ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་
ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷག་པའི་བསམ་པས་བྱང་ཆུབ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། རྟག་ཏུ་བདེན་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་དང་། གཡོ་མེད་པ་དང་། ཕྲག་དོག་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ནི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་འདི་འཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དྲུག་སྟེ། དྲུག་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དང་། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང་། ཚོགས་ཀྱི་
ཁ་མི་འདྲེན་པ་དང་། དབེན་པའི་གནས་ན་གནས་པ་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་མི་གཏོང་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་དྲུག་པོ་དེ་དག་ནི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །
རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་བདུན་ཏེ། བདུན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཞི་གནས་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་དང་། ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་པ་དང་། རྒྱུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་
འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། ལམ་གྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་། ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་ལེ་ལོ་མེད་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བདུན་པོ་དེ་དག་ནི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བསོད་
เล่ม ๕๖ · หน้า 82b
ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་བརྒྱད་དེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དང་། སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དང་། ཚོར་བ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ལ་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཉིད་དང་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་
སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པ་དང་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤང་བ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀུན་ནས་བསྲུང་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་
པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དགུ་སྟེ། དགུ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། འདས་པ་མི་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་། མ་འོངས་པ་མི་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་མི་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་
སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་། སྒྱུ་མའི་ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་མི་སྤོང་བ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་རྣམ་པར་བསྒོམས་པས་སྨོན་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། བསམས་
བཞིན་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་དགུ་པོ་དེ་དག་ནི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་བཅུ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་
མེད་པ་ལ་མོས་པ་དང་། སྲོག་མེད་པ་ལ་བཟོད་པ་དང་། གང་ཟག་མེད་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་དང་། མི་རྟག་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་གཤེད་མར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། ཁམས་རྣམས་ལ་སྦྲུལ་
གདུག་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་གྲོང་སྟོང་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། སྲིད་པ་རྣམས་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་རྣམས་ལ་འདྲིས་པར་འདུ་ཤེས་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་བཅུ་པོ་དེ་དག་ནི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་
เล่ม ๕๖ · หน้า 83a
ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བར་འཚལ་བའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་མཉན་པར་བགྱིའོ། །བསོད་ནམས་སོགས་པར་འཚལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་མཉན་པར་བགྱིའོ། །
བསོད་ནམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འཐོབ་པར་འཚལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་མཉན་པར་བགྱི། མོས་པར་བགྱིའོ། །བསོད་ནམས་མི་ཟད་པ་འཐོབ་པར་འཚལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་བརྩོན་པར་བགྱིའོ། །བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་འཐོབ་པར་འཚལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་གཟུང་བར་བགྱི། བཅང་བར་བགྱི། བཀླག་པར་བགྱི། བཤད་པར་བགྱིའོ། །བསོད་ནམས་བརྒྱའི་མཚན་
ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འཚལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་སྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པར་བགྱིའོ། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་བརྩོན་པས་འདི་ལྟ་སྟེ། བསོད་ནམས་མི་ཟད་པ་དང་། བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་དང་། བསོད་ནམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། བསོད་ནམས་སྩོགས་པ་དང་། བསོད་ནམས་བརྒྱའི་མཚན་གྱི་ཆོས་འདི་དག་ཇི་ལྟར་ཡོངས་
སུ་རྫོགས་པར་བགྱིད་པ་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་བསོད་ནམས་ཉེ་བར་རྟོན་པ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། བསོད་
เล่ม ๕๖ · หน้า 83b
ནམས་འདུ་བ་དང་། བསོད་ནམས་རྒྱས་པ་དང་། བསོད་ནམས་མི་ཟད་པ་དང་། བསོད་ནམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་ཡིན་ཏེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་ཚོགས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ཐོས་པའི་ཚོགས་སོ། །
རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་ལ་ཇི་ལྟར་བརྩོན་པར་བྱ་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དངོས་པོ་གང་ལ་དེའི་གཏོང་བའི་སེམས་མི་སྐྱེ་ཞིང་གཏོང་བའི་བློ་མི་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་དེ་བླང་བར་མི་བྱའོ། །
ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་གང་ལ་བཏང་བའི་སེམས་མི་སྐྱེ་བའི་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དེ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་བྱའོ། །གང་ལ་སློང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསླངས་ན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་བློ་སྐྱེ་བའི་གཡོག་འཁོར་དེ་གཟུང་བར་མི་བྱའོ། །དངོས་པོ་གང་ལ་སློང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསླངས་ན་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་མི་གཏོང་བའི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་དེ་བླང་བར་མི་བྱའོ། །ལོངས་སྤྱོད་དེ་དག་དང་། ནོར་དེ་དག་དང་། རྫས་དེ་དག་དང་། རིན་པོ་ཆེ་དེ་དག་བླང་བར་མི་བྱ་བ་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་ཅི་ཡང་རུང་བའི་བར་དུ་བླང་བར་མི་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་གི་ལུས་འདི་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གཏང་སྟེ་ཡོངས་སུ་གཏང་ན་ཕྱི་རོལ་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་གང་དང་གང་ལ་དངོས་པོ་གང་དང་
གང་གིས་དངོས་པོ་གང་དང་གང་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཡོད་ན་དེ་དང་དེ་ལ་དེ་དང་དེ་མི་དགའ་བ་མེད་པ་དང་འགྱོད་པ་མེད་པར་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། ལག་པ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ལག་པ་ཡང་སྦྱིན་ནོ། །རྐང་པ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་རྐང་པ་དང་། མིག་འདོད་པ་རྣམས་ལ་མིག་ཀྱང་སྦྱིན་ནོ། །ཤ་འདོད་པ་
རྣམས་ལ་ཤ་དང་། ཁྲག་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཁྲག་དང་། རྐང་འདོད་པ་རྣམས་ལ་རྐང་དང་། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་འདོད་པ་རྣམས་ལ། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་དང་། མགོ་བོ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་མགོ་བོ་ཡང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་བྱ་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ནོར་དང་།
เล่ม ๕๖ · หน้า 84a
འབྲུ་དང་། གསེར་དང་། དངུལ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་དང་། རྒྱན་དང་། རྟ་དང་། གླང་པོ་ཆེ་དང་། ཤིང་རྟ་དང་། བཞོན་པ་དང་། གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། ལྗོངས་དང་། ཡུལ་འཁོར་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དང་། ཚོང་འདུས་དང་། རི་འོར་བ་
དང་། བྲན་དང་། བྲན་མོ་དང་། ལས་བྱེད་པ་དང་། བུ་དང་། བུ་མོ་དང་། ཆུང་མ་དང་། འཁོར་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས། གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་གང་དང་གང་ལ་གང་དང་གང་གིས་དོན་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་དང་དེ་ཡོད་ན་དེ་དང་དེ་ལ་དངོས་པོ་དེ་དང་དེ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། མི་དགའ་བ་མེད་པ་
དང་། འགྱོད་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བར་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་བྱའོ། །མི་ལྟ་བར་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་གདགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་དང་། སེམས་ཅན་དེ་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཉིད་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་
བྱ་བར་ཟད་དོ། །བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་ཅི་ནས་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཆོས་ཀུན་རྟོགས་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་སུ་དག་དེ་ལྟར་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་
ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཡང་མི་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་སྡིག་པའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་དོ། །ལུས་རྟས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡ་ང་བའི་འཚོ་བས་འཚོ་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་གཞན་ལ་སློང་ཁྲོ་མི་བྱེད་དོ། །ལོངས་
སྤྱོད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་དགེ་བ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་དོ། །གཡོག་འཁོར་གྱི་ཕྱིར་ཡང་རྩོད་པ་དང་འཐབ་མོ་སློང་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཆུང་མ་དང་། བུ་དང་། བུ་མོ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་གཞན་དག་ལ་འདྲིད་པར་མི་བྱེད་དོ། །གཞན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་དག་ལ་ཡང་བརྣབ་སེམས་སྐྱེད་པར་མི་
བྱེད། སེར་སྣའི་སེམས་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་འདོད་པ་ཉུང་སྟེ་སེམས་སྐྱེད་པ་གཅིག་ཀྱང་དགེ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ན་མང་པོ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་དེ་ལྟར་བརྩོན་ན་འདོད་ཆེན་དང་ཆགས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །འདོད་ཆེན་དང་ཆགས་པ་སྤངས་ན་བཙལ་བར་བྱ་བ་
เล่ม ๕๖ · หน้า 84b
ཚོལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །བཙལ་བར་བྱ་བ་མི་ཚོལ་ན་ཡང་དག་པ་ལ་བརྩོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པ་ལ་བརྩོན་ན་ཡང་དག་པར་འགྲོ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པར་སོང་ན་ཡང་དག་པའི་བསྒྲུབ་པ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པ་ལ་ཞུགས་ན། ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་
གཉེན་རྣམས་མཉེས་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་མཉེས་པར་བྱས་ནས་སྟེན་པར་བྱེད། འགྲོགས་པར་བྱེད། བསྙེན་བཀུར་བྱེད་དོ། །དེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་དང་བསྟེན་ཅིང་འགྲོགས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལས་ཡང་
དག་པར་ངེས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཐོས་ནས་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་ནས་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཐམས་ཅད་བྱེད་དོ། །དེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་ན་མི་རིགས་པར་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་རིགས་པ་ལ་
ཞུགས་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པའི་ཚུལ་དང་ཚུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ན་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །
རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ནི་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་གཅིག་གིས་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའི་གཉིས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱ་སྟེ། ནང་གི་སའི་ཁམས་གང་ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་སའི་ཁམས་གང་ཡིན་པ་འདི་ལ་གཉིས་སུ་མེད་
དེ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལུས་འདི་ནི་རྩྭ་དང་ཤིང་དང་། རྩིག་པ་དང་། ལམ་སྣང་བ་དང་འདྲ་སྟེ། སྤྱོད་པ་མེད་པ། བྱེད་པ་མེད་པ། སེམས་པ་མེད་པ། སྙིང་པོ་མེད་པ་ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལ་ལ་ལ་ཞིག་གིས་བཅད་དམ།
གཏུབས་སམ། དབྱུག་པའམ། མཚོན་ཆ་འམ། ཤིང་ངམ། བོང་བས་བསྣུན་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་ལ་བདག་གིས་ཚོར་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །ལུས་ལ་བལྟ་བར་མི་བྱའོ། །སྲོག་ལ་ཆགས་པ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་ཡང་ཐ་བ་དང་སྡང་བའི་སེམས་
เล่ม ๕๖ · หน้า 85a
བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ་སྙམ་པའི་སྟེང་དུ་དེས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་སྨན་གྱི་ཤིང་ལྗོན་པ་ནི་རྩ་བ་ལས་ཁྱེར་རམ། སྡོང་པོའམ། ཡལ་གའམ། ཤུན་ལྤགས་སམ། ལོ་མའམ། མེ་ཏོག་གམ། འབྲས་བུའམ།
སྙིང་པོ་ལས་ཁྱེར་ན། འདི་སྙམ་དུ་བདག་གི་རྩ་བ་ཁྱེར་ལ་སྡོང་པོ་མ་ཁྱེར་ཅིག་ཅེའམ། བདག་གི་སྡོང་པོ་ཁྱེར་ལ་རྩ་བ་མ་ཁྱེར་ཅིག་ཅེའམ། བདག་གི་ཡལ་ག་ཁྱེར་ལ་ལོ་མ་མ་ཁྱེར་ཅིག་ཅེའམ། བདག་གི་ལོ་མ་ཁྱེར་ལ་ཡལ་ག་མ་ཁྱེར་ཅིག་ཅེའམ། དེ་བཞིན་དུ་བདག་གི་ཡལ་ག་
ཕྲེའུ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་དང་། ཤུན་ལྤགས་དང་། སྙིང་པོ་ལས་ཁྱེར་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པ་ལས་མ་ཁྱེར་ཅིག་ཅེའམ། བདག་གི་སྙིང་པོ་མེད་པ་ལས་ཁྱེར་ལ་སྙིང་པོ་ལས་མ་ཁྱེར་ཅིག་སྙམ་དུ་རྟོག་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་སྨན་གྱི་ཤིང་ལྗོན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་
པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྨན་གྱི་ཤིང་ལྗོན་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་བཞིན་དུ་ནད་རབ་དང་། འབྲིང་དང་། ཐ་མ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིའི་ལུས་འདི་ལ་སྨན་གྱི་ཤིང་ལྗོན་པ་ལྟ་བུའི་འདུ་
ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གང་དང་གང་དག་ལ་ཅི་དང་ཅི་དགོས་པ་དེ་དང་དེ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱེར་ཅིག་ཅེས་བྱས་ཏེ། ལག་པ་འདོད་པ་ལ་ནི་ལག་པ། རྐང་པ་འདོད་པ་ལ་ནི་རྐང་པ། མིག་འདོད་པ་ལ་ནི་མིག །ཤ་འདོད་པ་ལ་ནི་ཤ།།ཁྲག་འདོད་པ་ལ་ནི་ཁྲག །རུས་
པ་འདོད་པ་ལ་ནི་རུས་པ། རྐང་འདོད་པ་ལ་ནི་རྐང་། མགོ་བོ་འདོད་པ་ལ་ནི་མགོ་བོ། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཐམས་ཅད་འདོད་པ་ལ་ནི་བདག་གི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཐམས་ཅད་ཁྱེར་ཅིག་སྙམ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་སེམས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སྦྱིན་པའི་
ཚོགས་ཀྱིས་བསོད་ནམས་མི་ཟད་པས་མངོན་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན་སེམས་ཅན་སེར་སྣ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གཏོང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་དབུལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་
เล่ม ๕๖ · หน้า 85b
ཆེན་པོ་འཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ། །དེས་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་རྣམས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ། །དེས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པ་ན་དུས་ཐམས་
ཅད་དུ་ཆོས་གསུམ་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མི་བྱ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པའི་དགའ་བ་དང་། རྒྱལ་སྲིད་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དང་། དབང་ཕྱུག་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མི་བྱ་བ་དང་། བདག་ཉིད་བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་
བསྔོ་བར་མི་བྱ་བ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་འཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མི་བྱ་བའོ། །དེས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པ་ན་སྦྱིན་པ་དེ་ཡན་ལག་བཞི་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཡན་ལག་བཞི་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡོངས་
སུ་རྫོགས་པ་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བ་
དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཡན་ལག་བཞི་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་དེ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་ཉེ་བར་བརྟན་པར་བྱའི་ཟད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཇི་ལྟར་ཟད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་ཟད་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན།
འདི་ལྟ་སྟེ། ཡོངས་སུ་མ་བསྔོས་པ་དང་། ཐབས་མི་མཁས་པ་དང་། དམའ་བར་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དང་། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ལ་བསྟེན་པ་སྟེ་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
เล่ม ๕๖ · หน้า 86a
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་ལ་ཉེ་བར་བརྟན་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་།
ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་འདོད་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྟེན་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་ལ་ཉེ་བར་བརྟན་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཆོས་བཞི་མངོན་དུ་བྱས་ལ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་གཏོང་བ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་དང་མི་འགལ་བ་དང་། ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པའི་རྣམ་
པར་སྨིན་པ་ལའང་མི་རེ་བ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་མངོན་དུ་བྱས་ལ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཆོས་གསུམ་ལ་དགོད་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་
སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ལ་དགོད་པ་དང་། ཆོས་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ལ་དགོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་བདེ་བ་ལ་དགོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་དགོད་པའི་
ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ཆོས་གཉིས་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་དང་། གཏོང་བའི་སེམས་ཏེ།
ཆོས་དེ་གཉིས་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ཆོས་གཉིས་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆགས་པ་དང་།
เล่ม ๕๖ · หน้า 86b
སེར་སྣ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་དེ་གཉིས་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ཆོས་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་
བྱ་སྟེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་འདི་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ཆོས་གཉིས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་འདི་གཉིས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་
བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་དག་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་སྦྱིན་པ་དག་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་སྙོམས་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བའི་སྦྱིན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སྦྱིན་པ་དང་། དུལ་བ་དང་།
ཞི་བ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྦྱིན་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་སྦྱིན་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དག་གོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསོད་ནམས་མི་བཟད་པ་མངོན་པར་འབྱུང་བར་འདོད་པས་
སྦྱིན་པའི་ཚོགས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་
གཟུང་བའི་སླད་དུ་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་འདི་བཀའ་སྩལ་པ་ངོ་མཚར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ནི་ནམས་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའམ། ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའམ།
เล่ม ๕๖ · หน้า 87a
ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཁྱོད་ཇི་སྐད་ཟེར་བ་བཞིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ནི་བསོད་
ནམས་མི་ཟད་པ་དང་། བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོས་མངོན་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པས་དབུལ་པོར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་དང་ལྡན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ནི་ནོར་བདུན་དང་ལྡན་པས་ཕྱུག་པོར་ཡང་
འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ནི་བསོད་ནམས་བརྒྱའི་མཚན་ཡོད་པས་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཚོ་བས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ལ་གཞན་ཡང་བཀའ་
སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་གང་ཞེ་ན། གང་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཉམས་པ་དང་། བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་གུས་པ་དྲག་པོ་
དང་ལྡན་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ངག་གི་ཡན་ལག་བཞི་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཡན་ལག་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་བླང་བ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ལ་འཛུད་པ་དང་། དེ་དག་ལ་
འགོད་པར་བྱེད་པ་དང་། བདག་ལ་མི་སྟོད་པ་དང་། གཞན་དག་ལ་མི་སྨོད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ལ་དེའི་ངང་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་མི་རློམ་པ་དང་། བརྩོན་པ་མི་འདོར་བ་དང་། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་དག་ལས་མི་གཡོ་བ་དང་། འཕགས་
པའི་རིགས་གནས་པར་བྱེད་པ་དང་། རང་གི་སེམས་སྲུང་བ་དང་། གཞན་གྱི་འཁྲུལ་པ་དག་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་བ་དང་། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱེད་པ་དང་། སྲིད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་དང་། གཞན་རྣམས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་ལ་འཛུད་པ་དང་། གཞན་གྱི་
เล่ม ๕๖ · หน้า 87b
བྱ་བདག་ལ་སྤྲོ་བ་དང་། བདེ་བ་དག་ལ་དེའི་ངང་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། དགོན་པར་གནས་པ་མི་འདོར་བ་དང་། ནད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཡོག་བྱེད་པ་དང་། བྱས་ནས་ཀྱང་དགའ་བ་དང་། མཆོག་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་
མི་བྱེད་པ་དག་ལ་དང་དུ་ལེན་པ་དང་། བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཁེངས་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། རྙེད་པ་དང་མ་རྙེད་པ་དང་། གྲགས་པ་དང་མ་གྲགས་པ་དང་། སྨད་པ་དང་བསྔགས་པ་དང་། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དག་ལ་ཁེངས་པར་ཡང་མི་འགྱུར། ཞུམ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་
བ་དང་། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤོང་བ་དང་། ཁོན་དུ་མི་འཛིན་པ་དང་། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱམས་པ་ལ་གནས་པ་དང་། མཛའ་བཤེས་དང་དགྲ་རྣམས་ལ་སེམས་སྙོམས་པར་ལྟ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་མཆོག་ཏུ་མི་འཛིན་པ་དང་། ཐེག་པ་
གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་མི་སྔོ་བ་དང་། ལྷ་གཞན་ལ་ཕྱག་མི་འཚལ་བ་དང་། ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང་། བག་ལ་ཉལ་དང་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་རྣམ་པར་གནོན་པ་དང་། འགྱོད་པ་སྤོང་བ་དང་། ཡིད་ལ་གཅགས་པ་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་
བ་ལ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་། སྐྱེ་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པའི་འགྲོ་བར་སྐྱེ་བ་དང་། མི་དགའ་བ་བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དང་། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། དམིགས་པ་ལ་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་
མེད་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་ཅིང་མི་སྐྲག་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་བསླབ་པ་ཉམས་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ནི་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་
མི་བྱེད་དོ། །མཐོ་རིས་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བརྒྱ་བྱིན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། ཚངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན། དབང་ཕྱུག་གི་ཕྱིར་མ་ཡིན། ཁ་དོག་གི་ཕྱིར་མ་ཡིན། གྲགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། སྙན་པ་དང་སྒྲ་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་
เล่ม ๕๖ · หน้า 88a
ཕྱིར་མ་ཡིན། རྙེད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བཀུར་སྟིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། སྲོག་གི་ཕྱིར་མ་ཡིན། གོས་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན། ཟས་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན། མལ་ཆ་དང་སྟན་གྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཏེ། ན་བའི་གསོས་དང་། སྨན་ཟོང་གི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་མི་བྱེད་དོ། །མིག་
དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་ལ་རྟེན་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་མི་བྱེད་དོ། །གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་ལ་རྟེན་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་མི་བྱེད་དོ། །གཟུགས་ལ་རྟེན་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཚོར་བ་དང་། འདུ་
ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྟེན་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་མི་བྱེད་དོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ལ་རྟེན་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་མི་བྱེད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ལ་རྟེན་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་མི་བྱེད་དོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལ་རྟེན་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་
སྲུང་བར་མི་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་འཇིགས་པས་སྐྲག་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་མི་བྱེད་དོ། །དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་འཇིགས་པས་སྐྲག་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་མི་བྱེད་དོ། །གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འཇིགས་པས་སྐྲག་སྟེ་སྐྱབས་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་
སྲུང་བར་མི་བྱེད་དོ། །མི་དབུལ་པོའི་འཇིགས་པས་སྐྲག་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་མི་བྱེད་དོ། །ལྷ་དབུལ་པོའི་འཇིགས་པས་སྐྲག་པ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མི་འམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དབུལ་པོའི་འཇིགས་
པས་སྐྲག་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་མི་བྱེད་དེ། གཞན་དུ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རིགས་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་རིགས་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་
སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་དགྲོལ་བར་
เล่ม ๕๖ · หน้า 88b
འདོད་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། གྲུབ་པ་དང་། བདེ་བ་འདོད་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གནས་པར་འདོད་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་འདོད་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་
བར་བྱེད་དོ། །འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བར་འདོད་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་མི་འཆད་པར་འདོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རིགས་མི་འཆད་པར་འདོད་པ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་རིགས་མི་འཆད་པར་འདོད་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །འཕགས་པའི་
རིགས་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པར་འདོད་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །ལྷའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་འདོད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདོད་པ་དང་། ཤེས་རབ་འདོད་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འདོད་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བར་འདོད་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །རྫུ་འཕྲུལ་
འདོད་པ་དང་། ཆོ་འཕྲུལ་འདོད་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད་དེ། དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཡང་མ་ཉམས་པ་དང་། མ་ཞིག་པ་དང་། མ་འདྲེས་པ་དང་། མ་འཆོལ་བ་དང་། རང་དབང་ཡོད་པ་དང་། ལེགས་པར་ཚར་ཕྱིན་པ་དང་། ལེགས་པར་བསམས་པ་དང་། མ་ནོགས་པ་དང་། རྨ་མེད་པ་
དང་། གཙང་བ་དང་། དྲི་ཞིམ་པ་དང་། མཁས་པས་བསྔགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟོད་པ་དང་། མ་སྨས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པས་ཆོས་བཅུ་ལས་ཉམས་པར་མི་
འགྱུར་ཏེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་བག་ཡོད་ལ་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་བག་ཡོད་ལ་བྱང་ཆུབ་འདོད་ཅིང་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་འབའ་
ཞིག་འདོད་པ་དང་། ཚངས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་བག་ཡོད་ལ་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་དང་། ཤེས་ནས་དང་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐོས་པ་ལས་
เล่ม ๕๖ · หน้า 89a
ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དམ་བཅས་པ་ཤེས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་འདོད་པའི་ཕྱིར་སྤོབས་པ་མི་ཆོད་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། བསམ་
གཏན་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྔགས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་
ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ཆོས་བཅུ་པོ་དེ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་གནས་པའི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་ཕྱག་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀླུ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་བཀུར་སྟི་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དྲི་ཟ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་མཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་དབང་པོ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱིས་
རྟག་ཏུ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་རིགས་དང་། བྲམ་ཟེ་དང་། ཚོང་དཔོན་དང་། ཁྱིམ་བདག་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་བཀུར་བ་ཡིན་ནོ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་ཐད་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷ་དང་
བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་རྟག་ཏུ་སྟོན་པར་བཀུར་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་དག་པར་སྲུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་འགྲོ་བ་བཞིར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན་འདི་
ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་མ་གཏོགས་པར་མི་ཁོམ་པའི་འགྲོ་བར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་མི་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་འགྲོ་བར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བའི་འགྲོ་བར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་།
เล่ม ๕๖ · หน้า 89b
ངན་འགྲོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འགྲོ་བར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལེགས་པར་ཡང་དག་པར་སྲུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་འགྲོ་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཏུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་དག་པར་སྲུང་
བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་བཞི་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་
འགྱུར་བ་དང་། ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་དག་པར་སྲུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་དག་པར་སྲུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་རྣམ་པར་འཇིག་པ་བཞི་དང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་རྣམ་
པར་འཇིག་པ་དང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། མཚོན་གྱི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་དང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། མུ་གེའི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་དང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ནད་ཀྱི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་དང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་དག་པར་སྲུང་བའི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་རྣམ་པར་འཇིག་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བ་བཞི་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་
རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་མི་སླུ་བ་དང་། ལྷ་ལ་མི་སླུ་བ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མི་སླུ་བ་དང་། རང་གི་སེམས་ལ་མི་སླུ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་
เล่ม ๕๖ · หน้า 90a
བུ་གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་འཇིགས་པ་བཅུ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་འགྱུར་ཏེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་འཇིགས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་འགྱུར་
བ་དང་། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་འཇིགས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འཇིགས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དབུལ་བའི་འཇིགས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། བསྔགས་པ་དང་། སྙན་པ་དང་།
གྲགས་པ་དང་། སྒྲ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མ་ཡིན་པའི་འཇིགས་པ་དང་། བདུད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་འཇིགས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངེས་པའི་འཇིགས་པ་དང་། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་
དང་། མིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་། གྲུལ་བུམ་དང་། སྲིན་པོའི་འཇིགས་པ་དང་། དུག་དང་། མཚོན་དང་། མེ་དང་། ཆུའི་འཇིགས་པ་དང་། སེང་གེ་དང་། སྟག་དང་། སྦྲུལ་དང་། དོམ་དང་། དྲེད་དང་། གཟིག་དང་། ཁྱི་དང་། ཝ་དང་། ཆུ་སྲིན་མ་ཀ་ར་
དང་། ཆུ་སྲིན་བྱིས་པ་གསོད་དང་། ཆུ་སྲིན་ཀུམ་བྷི་ར་དང་། བྱི་ལ་དང་། བྱི་བ་དང་། སྡིག་པ་དང་། སྲིན་གྱི་མེ་དང་། སྦྲུལ་གདུག་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་དང་། ཆོམ་རྐུན་གྱི་འཇིགས་པ་རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་གནས་པའི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་འཇིགས་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་གནས་སོ། །གང་ལ་ཚུལ་
ཁྲིམས་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡོད་དོ། །གང་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་ཤེས་རབ་འདི་ཡོད་དོ། །གང་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འདི་ཡོད་དོ། །གང་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་འདི་ཡོད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་
เล่ม ๕๖ · หน้า 90b
གང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་གང་ཡིན། ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པས་ན་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁམས་གསུམ་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པས་ན་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་
ཞི་བར་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། གང་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། རྒྱུ་བ་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་ཞི་བ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་
བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་སུ་དག་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་མི་ཤེས་པ་དེ་དག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་ནི་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སོང་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པར་ཟད་དོ། །དེ་དག་ནི་སྲིད་
པའི་རྩེ་མོར་སོང་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པར་ཟད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བས་ན་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ལ་ཁམས་གསུམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མེད་པ་དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་པར་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་
ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཁམས་གསུམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མ་མཆིས་པ་དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
དེ་ཇི་ལྟར་ཁམས་གསུམ་པར་སྨོན་པར་བགྱིད། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱ་བའི་
ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་པར་སྨོན་པར་མི་བྱེད་དེ། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་དག་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ལ། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་དུ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་
เล่ม ๕๖ · หน้า 91a
མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ནམ་མཁའ་ལ་རི་མོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བཀྲ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཅི་མི་དེ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དེ་ལྟ་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་དེ་དེ་ལྟ་ལགས་ཏེ། མི་དེ་ནི་དཀའ་
བ་བགྱིད་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ལ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་དུ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་
བྱས་ནས་ཀྱང་ཐེག་པ་གསུམ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་དཀའ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་ཐར་པའི་སྒོ་ཡང་མཐོང་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་ཁམས་གསུམ་ན་ཡང་གནས་པ་དེ་དག་
ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེར་བགྱི་ན། དགུམ་པའི་གནོད་པ་ལས་ཐར་པ་ལགས་པའི་མི་སླར་དགུམ་པའི་གནོད་པའི་གནས་སུ་མཆིས་ཏེ། དགུམ་པའི་གནོད་པ་བགྱིད་པ་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་དུ་བདག་སོད་ཅིག །གཞན་མ་གསད་ཅིག་ཅེས་མཆི་བ་དེ་བཞིན་དུ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་དགུམ་པའི་གནོད་པའི་གནོད་པ་ལྟ་བུ་ནི་ཁམས་གསུམ་ལགས་སོ། །དགོན་པར་བགྱི་བ་ལྟ་བུ་ནི་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་ལགས་སོ། །དགུམ་པའི་གནོད་པ་བགྱིད་པ་ལྟ་བུ་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལགས་སོ། །དགུམ་པའི་གནོད་པ་སྤངས་པ་ལྟ་བུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
ཁམས་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་དག་ལགས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱི་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་དགྲོལ་བར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་ཁམས་གསུམ་འབའ་ཞིག་ཏུ་རྒྱུ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་
པོའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡང་མ་མཆིས། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡང་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ། །དེ་ནས་
เล่ม ๕๖ · หน้า 91b
ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཐོས་པའི་ཚོགས་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་བརྩོན་པར་བྱ། དེས་ཐོས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བཙལ་བར་བྱ་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མཁན་པོ་དང་། སློབ་དཔོན་ལ་ང་རྒྱལ་བཅོམ་པ་དང་། བཀའ་བློ་བདེ་བས་བླ་མའི་སྲི་ཞུ་དང་། གུས་པ་དང་། ཕངས་པ་དང་། གཅེས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེས་ཆོས་ལ་ནི་སྨན་གྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་རྣམས་ལ་ནི་
སྟོན་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེས་བདག་ལ་ནི་ནད་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེས་ཆོས་ཀྱི་གདམས་ངག་སྟོན་པ་ལ་ནི་སྨན་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ནད་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚོལ་བ་ནི་ལུས་
ལ་ཕངས་པར་མི་བྱའོ། །སྲོག་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དེས་ཤིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །ནོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཡང་དེས་ཆགས་པ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །ཆོས་གཙོ་བོར་
བྱས་ཏེ་ནོར་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱའོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་དང་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་རྙེད་པ་འདོད་པས་རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱའོ། །
ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་འདོད་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲིད་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་འདོད་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པར་འདོད་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་
གཟུང་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་
เล่ม ๕๖ · หน้า 92a
པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཀ་བ་བསྒྲེང་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཁང་བཟངས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བྱེད་ནི་ཀ་བས་བརྟན་པས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་འདུ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། རིགས་ཀྱི་བུ་
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཀ་བ་ནི་ཐོས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་གནས་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་། ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདུ་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་དམ་
བཅས་ཏེ། བདག་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་ལ་དེ་ཡང་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་མི་བརྩོན་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་འཆལ་པར་བྱ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་
རྩོམ་པར་བྱེད་ན། དེས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བརྟན་པ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷ་རྣམས་ཀྱང་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་མགུ་ཞིང་ཡིད་བདེ་བར་གྱུར་ནས་ཨ་ལ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདིས་ནི་ཐོས་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཤེས་རབ་སྦྱངས་པའི་བློས་
སྟོབས་བཅུ་ཐོབ་པར་ནུས་སོ། །ཨ་ལ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚོན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་དྲ་བའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཅད་པར་ནུས་སོ། །ཨ་ལ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདིས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པར་ནུས་སོ། །
ཨ་ལ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདིས་ནི་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་བཞུགས་བཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་པར་ནུས་སོ། །ཨ་ལ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདིས་ནི་བདུད་དཔུང་དང་བཞོན་པ་དང་བཅས་པ་ཕམ་པར་བྱེད་ནུས་སོ། །ཨ་ལ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདིས་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་
པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་ནུས་སོ་ཞེས་ཆེད་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཉན་པ་ལ་བརྩོན་པ་དེའི་ཚེ་རིགས་ཀྱི་བུ་བདུད་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་མོག་མོག་པོར་འགྱུར་རོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་བདུད་སྡིག་
เล่ม ๕๖ · หน้า 92b
ཅན་རྣམས་དང་། བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དེའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཡིད་མི་བདེ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་བདག་ཅག་གི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་ནི་བདག་ཅག་དབང་མེད་དོ། །འདིས་ནི་བདག་ཅག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཅོམ་མོ། །འདིས་ནི་བདག་ཅག་
དབང་དུ་བྱས་སོ་སྙམ་མོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ལྡན་ན་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་ན་བདུད་ཀྱིས་གླགས་མི་རྙེད་དོ། །ཐོས་པ་དང་ལྡན་ན་རྟོག་པར་འགྱུར་རོ། །རྟོག་པ་
ཡོད་ན་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚུལ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་ན་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་གླགས་མི་རྙེད་དོ། །ཐོས་པ་དང་ལྡན་ན་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཡང་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པར་ཞུགས་ན་བདུད་ཀྱིས་
གླགས་མི་རྙེད་དོ། །ཡང་དག་པར་ཞུགས་ན་དོན་ལ་ཉེ་བར་རྟོག་པ་དང་གནོད་པ་དང་འབྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །དོན་འདོད་ན་དོན་ལ་ཡང་དག་པར་འབྲང་བར་འགྱུར་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེས་ཀྱང་ཐོས་པ་མང་པོ་ལ་བརྩོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་བདུད་
བཞི་ཕམ་པར་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོའི་བདུད་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དང་། འཆི་བདག་གི་བདུད་དང་། ལྷའི་བུའི་བདུད་དེ། བདུད་བཞི་པོ་འདི་དག་ཕམ་པར་བྱེད་ནུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་
སྔོན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་། ཆོས་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་དེ་ལས་ཆུང་ཟད་ཙམ་ཁྱོད་ལ་བསྟན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བས་ཀྱང་ཆེས་གྲངས་མེད་པ། ཡུན་རིང་པོ་ཚད་མེད་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། འདས་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ། ནགས་དང་། ནགས་འདབ་དང་། རི་ལ་གནས་པ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པ། རྟག་ཏུ་བྱམས་པ་ལ་གནས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ལ་གནས་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དྲང་སྲོང་དེ་མཆོག་ཏུ་
เล่ม ๕๖ · หน้า 93a
གྱུར་ཏོ། །དེ་ནགས་ཁུང་དེ་དག་ན་གནས་པ་ན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་བྱམས་པ་ལ་གནས་པ་འདི་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། བྱམས་པ་འདིས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་རྣམས་དང་
བསྐལ་པ་མཐའ་ཡས་པ་ནས་བསགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །བྱམས་པ་འདིས་ནི་འཕགས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཡང་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་སོ་སྙམ་མོ། །དེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འཕགས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་གང་ལས་སྐྱེ་ཞིག་གུ་སྙམ་མོ། །
དེ་ལ་རྟོག་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། འཕགས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་རྒྱུ་གཉིས་དང་། རྐྱེན་གཉིས་ཡོད་དེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཞན་གྱི་སྒྲ་དང་། སོ་སོར་རང་གི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་གཉིས་ནི་འཕགས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་གཉིས་
དང་རྐྱེན་གཉིས་པོ་ཡིན་སྙམ་མོ། །དེ་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་པའི་བློ་སྐྱེས་ཏེ། ལེགས་པར་གསུངས་པ་བདག་གིས་ག་ལས་རྙེད་པར་འགྱུར་སྙམ་མོ། །དེ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་ནས་གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། ལྗོངས་དང་། ཡུལ་
འཁོར་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་སོང་ནས་ཆོས་བཙལ་ཏོ། །བཙལ་ཀྱང་ཆོས་སྨྲ་བ་འགའ་ཡང་མ་རྙེད་དོ། །དེ་ནས་དེའི་མདུན་དུ་བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེ་དྲང་སྲོང་དེའི་ཐད་དུ་སོང་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལས་སངས་རྒྱས་
ཀྱིས་གསུངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་བཟུང་བ་ང་ལ་ཡོད་དོ། །དྲང་སྲོང་དེས་སྨྲས་པ། སྨྲོས་ཤིག །ལྷ་དེས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་རང་གི་ལུས་ལས་པགས་པ་བཤུས་ཏེ་ཉི་མ་ལ་སྐམས་ནས་ཤོག་བུར་བྱས་ཏེ། རང་གི་ཁྲག་དང་སྦྱར་བས་
སྣག་ཚ་བྱས་ལ་རང་གི་རུས་པས་སྨྱུག་གུ་བྱས་ཏེ། ང་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་འདྲི་ན་དེ་ལྟ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་ངས་ཁྱོད་ལ་སྦྱིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མཆོག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གི་ལུས་འདི་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་
เล่ม ๕๖ · หน้า 93b
སྐྱེ་བ་དེ་དང་དེ་དག་དང་སྐྱེ་བའི་གནས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་བསྐལ་པ་འབུམ་ཕྲག་མང་པོར་ཉེས་པ་བྱས་ནས། དགྲ་དང་གཤེད་མའི་ལག་ཏུ་སོང་ནས་ཆོམ་རྐུན་དང་རྒྱལ་པོས་བཀྲབས་པ་ལ་སོགས་པས་མཚོན་རྣོན་པོས་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཐམས་ཅད་དུམ་བུ་དུ་མར་བཅད་ཅིང་གཏུབས་ཏེ་
འདོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ནོར་གྱི་ཕྱིར་དང་། བཅད་པ་དང་། བཅིང་བ་དང་། བརྡེག་པ་དང་། བསྡིགས་པ་ལ་སོགས་པ་དཀའ་བ་འབུམ་ཉམས་སུ་མྱོང་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བདག་གི་ལུས་དེ་དག་དང་། ཚོར་བ་དེ་དག་གིས་སེམས་ཅན་སུ་ལ་ཡང་དོན་ཅི་ཡང་བྱས་པ་མེད་ན། ད་བདག་
གིས་སྙིང་པོ་མེད་པའི་ལུས་འདིས་ཆོས་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་བདག་གིས་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དོ་སྙམ་ནས། དགའ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡི་རངས་ཏེ། ལྷ་དེ་ལ་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་མཚོན་རྣོན་པོས་རང་གི་ལུས་ལས་པགས་པ་བཤུས་ཏེ་ཉི་མ་ལ་སྐམས་ནས་ཤོག་
བུར་བྱས་ཏེ། རང་གི་ལུས་ལས་ཁྲག་གཟགས་ནས་རང་གི་ཁྲག་གིས་སྣག་ཚ་སྦྱར་ཏེ། རང་གི་རུས་པས་སྨྱུག་གུ་བྱས་ནས་ལྷ་དེ་ལ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ལྷ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་བསྡུས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་བདག་ལ་གསུངས་ཤིག །
ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་བསྒོ་བ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་བགྱིས་ལགས་ཏེ། བདག་གིས་པགས་པ་བཤུས་ནས་སྐམས་ཏེ་ཤོག་བུར་བགྱིས་ནས་རང་གི་ཁྲག་གིས་སྣག་ཚ་སྦྱར་ཏེ། རང་གི་རུས་པས་སྨྱུག་གུ་བགྱིས་ལགས་སོ་ཞེས་བྱས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནས་བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷ་དེས་དྲང་སྲོང་ཆེན་
པོ་མཆོག་དེའི་གུས་པ་དང་། དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་ལྟ་བུ་མཐོང་ནས། གནོང་གནོང་ལྟར་བྱས་ཏེ། དེ་ཉིད་དུ་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མཆོག་དེས་དེའི་ཚེ་ལྷ་དེ་མི་སྣང་བར་གྱུར་པར་རིག་ནས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་མ་ཐོས་
སུ་ཟིན་ཀྱང་། གང་གི་ཕྱིར་བདག་གིས་ཆོས་ལ་གུས་པ་ཆེན་པོས་རང་གི་པགས་པ་བཤུས་ཏེ་སྐམས་ནས་རང་གི་ཁྲག་དང་སྦྱར་བ་དང་། རང་གི་རུས་པ་ཕྱུང་སྟེ་སྨྱུག་གུ་བྱས་པས་བདག་གི་ཆོས་ལ་གུས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདི་ཆུད་ཟ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སླུ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་
เล่ม ๕๖ · หน้า 94a
ཀྱང་བདག་གིས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་། གཡོ་བ་མེད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེའི་སེམས་བསྐྱེད་ནས། ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བར་པགས་པ་ཤོག་བུར་བྱས་ཏེ་རང་གི་ཁྲག་གིས་སྦྱར་ནས། རུས་པས་སྨྱུག་གུ་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་གུས་པའི་བདེན་པ་དང་
བདེན་པའི་ཚིག་གང་ཡིན་པའི་བདེན་པ་དང་བདེན་པའི་ཚིག་དེས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དག་ན་ཆོས་གསུང་ཞིང་ཆོས་སྟོན་པ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་སུ་བཞུགས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་དག་གིས་བདག་ལ་ཞལ་བསྟན་པར་གསོལ། བདག་ལ་ཆོས་ཀྱང་ཐོས་པར་
མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་བྱས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཚིག་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་མ་ཐག་ཏུ་སྐད་ཅིག་དེ་དང་། ཐང་ཅིག་དེ་དང་། ཡུད་ཙམ་དེ་ཉིད་ལ་འོག་གི་ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་འདས་པ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
ཀུན་ནས་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་ཏེ་འཚོ་ཞིང་གཞེས་ལ་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་ཏོ། །དེས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མཆོག་དེའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཐུགས་
སུ་ཆུད་དེ། འཛམ་བུའི་གླིང་འདིའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་གཟིགས་ནས་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ལག་པ་བསྐུམ་པ་ལས་རྐྱོང་པའམ། བརྐྱང་པ་ལས་སྐུམ་པ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པའི་
རྒྱལ་པོ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་བརྒྱ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་དེ་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ནས། དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་མདུན་དུ་བཞུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་བྱུང་མ་
ཐག་ཏུ་དེའི་མོད་ལ་ནགས་ཁུང་དེ་སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། །མེ་ཏོག་གི་ཆར་ཆེན་པོ་ཡང་བབ་བོ། །དེའི་ཚེ་ནགས་ཁུང་དེ་ན་ཤིང་གི་ཡལ་ག་དང་། ལོ་མ་དང་། མགོ་ལྕོགས་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ལས་ཆོས་སྟོན་པའི་སྒྲ་དག་བྱུང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་ལྷ་
เล่ม ๕๖ · หน้า 94b
བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་འདུས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པའི་རྒྱལ་པོ་དེའི་འོད་ཀྱིས་ཕོག་མ་ཐག་ཏུ། དེ་ནས་དེའི་མོད་ལ་ཁ་དོག་དང་གཟུགས་སྔ་མཁོ་བཞིན་དུ་གྱུར་ཏེ། རྨ་དང་
སྣད་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེའི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ་སོར་མོ་བཅུའི་
ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་སྤྱི་བོར་བཞག་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་བདག་གི་སྟོན་པ་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་ནི་བདག་གི་སྟོན་པ་ལགས་སོ། །བདག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་། ཆོས་དང་།
དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཅི་ནས་བདག་གིས་ཆོས་ཐོས་ནས་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་ལྟ་བར་གྱུར་པའི་གླག་གླག་པ་སྤྱོད་ཡུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལོག་པར་ལྟ་བའི་མུན་པ་བསལ་ནས། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའི་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བདག་ལ་ཆོས་བསྟན་དུ་གསོལ། བདེ་བར་གཤེགས་པས་བདག་ལ་ཆོས་བསྟན་དུ་གསོལ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པའི་རྒྱལ་པོ་དེས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མཆོག་གཙོ་བོར་མཛད་ནས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་
བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཅི་ནས་ལྷའི་བུའི་འཁོར་དེའི་ནང་ནས་སྔོན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ལྷའི་བུ་བརྒྱད་སྟོང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་
མཆོག་དེ་ཡང་དགའ་བ་དང་། དང་བ་དང་། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། སྤོབས་པ་མི་ཆོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་བསྟན་ཏོ།། །།བམ་པོ་གསུམ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཀྱང་བསྟན་ཏེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ།
เล่ม ๕๖ · หน้า 95a
ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཟག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གནས་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་གནས་མེད་པའོ། །
ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒོ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ཀུན་ནས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་སྒོའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཕོ་བ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཆད་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་མེད་
པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པའི་རྒྱལ་པོ་དེས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་
ཕྱིར་བསྟན་ཏོ། །མཆོག་གཞན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་ཚིག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡིད་རྟུལ་བར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མིང་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། སྒོ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ནི་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ངག་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྡ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། གསོ་བ་དང་། གསོག་དང་། ཡ་མ་བརླ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གདགས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། གདགས་པ་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཆོག་ཆོས་
ཀྱི་སྒོའི་ཚིག་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡིད་རྟུལ་བར་མི་འགྱུར་བའོ། །མཆོག་གཞན་ཡང་ས་བོན་གྱི་ཚིག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་སྤོབས་པ་མི་ཟད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མཆོག་ཨ་ཞེས་བྱ་བ་ས་བོན་གྱི་ཚིག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟོད་མ་
เล่ม ๕๖ · หน้า 95b
ནས་མ་སྐྱེས་པར་སྟོན་ཏོ། །མཆོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ས་བོན་གྱི་ཚིག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་སྟོན་ཏོ། །མཆོག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ས་བོན་གྱི་ཚིག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་དང་གཟུགས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་སྟོན་ཏོ། །མཆོག་ད་ཞེས་བྱ་བ་ས་བོན་གྱི་ཚིག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དུལ་བ་དང་ཞི་བར་
སྟོན་ཏོ། །མཆོག་ས་ཞེས་བྱ་བ་ས་བོན་གྱི་ཚིག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པར་སྟོན་ཏོ། །མཆོག་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་ས་བོན་གྱི་ཚིག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་དབྱེར་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །མཆོག་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ས་བོན་གྱི་ཚིག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་ཉིད་དུ་
སྟོན་ཏོ། །མཆོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ས་བོན་གྱི་ཚིག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབུས་དང་མཐའ་ཡོངས་སུ་ཆད་པར་སྟོན་ཏོ། །མཆོག་ས་བོན་གྱི་ཚིག་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི་སྤོབས་པ་མི་ཟད་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ས་བོན་གྱི་ཚིག་འདི་དག་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་ཚིག་འདི་དག་དང་། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་
འདི་དག་ལ་དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །རྟག་ཏུ་འདུ་འཛི་མེད་པར་སྤྱོད་པས་ཚུལ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་བརྟག་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །རྟག་ཏུ་དགེ་བ་གང་ཡིན་ཞེས་ཚོལ་ཞིང་འདོད་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་
འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པའི་རྒྱལ་པོ་དེས་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་ཞུས་པ་དེ་དག་གི་ལན་བཏབ་ནས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་སྣང་བར་མཛད་ཅིང་རབ་ཏུ་གཡོས་པར་མཛད་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ། སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་
ཡུད་ཙམ་དེ་ལ་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་བཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ནས་ཀྱང་གང་དུ་ཡང་གཤེགས་པའམ་སླར་གཤེགས་པར་མངོན་པ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མཆོག་དེ་སྤོབས་པ་མི་ཆོད་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ། བརྗེད་ངས་པ་མེད་པའི་དྲན་
པ་དེ་དང་ཡང་ལྡན་པར་གྱུར་ནས་ལྷས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ལྷས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དེས་ན་བདུད་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཡང་ཆོམས་ནས་གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། ལྗོངས་དང་། ཡུལ་འཁོར་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་སོང་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་
เล่ม ๕๖ · หน้า 96a
ཏེ། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་ཅིང་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །དེས་ལོ་སྟོང་ཐམ་པར་ཆོས་བསྟན་ཏེ། སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི་ཉན་ཐོས་སུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། །སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི་
རང་སངས་རྒྱས་སུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། །སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། །སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། །སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི་
བརྒྱ་བྱིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། །སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི་ཚངས་པར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། །སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་ལ་བཀོད་དོ། །སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པ་ལ་བཀོད་དོ། །སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་ཁྲི་
བཞི་སྟོང་ནི་དགའ་བ་བསྒོམ་པ་ལ་བཀོད་དོ། །སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི་བཏང་སྙོམས་བསྒོམ་པ་ལ་བཀོད་དོ། །སྲོག་ཆགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞིག་ནི་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་བྱས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མཆོག་དེ་ཤི་ནས་ལྷའི་བུ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་
དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཀུན་ནས་དྲི་མ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མཆོག་དེ་གཞན་ཞིག་
ཡིན་པར་ཁྱོད་སོམ་ཉིའམ་ཡིད་གཉིས་སམ། ཐེ་ཙོམ་ཟན་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་ཉིད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། ངས་ཆོས་འདོད་པ་དང་། ཆོས་ལ་གུས་པར་གནས་པའི་བདེན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་དེས་འོག་གི་ཕྱོགས་
ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་སྤྱན་དྲངས་སོ། །དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་རྣམ་གྲངས་དེས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ནི་ནམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་
เล่ม ๕๖ · หน้า 96b
མི་འགྱུར་ལ། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཆོས་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གུས་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་
ན་འདུག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཞལ་སྟོན་པར་མཛད་ཅིང་ཆོས་ཀྱང་ཐོས་པར་མཛད་དོ། །དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཆོས་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་གཏེར་རི་དང་། རི་སུལ་དང་། ཤིང་དག་གི་ནང་དུ་བཅུག་པ་དག་ཡོད་
དེ། གཟུངས་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མཐའ་ཡས་པ་གླེགས་བམ་དུ་བྱས་པ་དག་ཀྱང་ལག་ཏུ་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཆོས་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ནི་སྔོན་སངས་རྒྱས་མཐོང་བའི་ལྷ་རྣམས་སྤོབས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དྲི་
མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཆོས་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་ཚེ་ཟད་ན་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཚེ་དང་སྟོབས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་། ལྷའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་དེ་དག་འདོད་ན་ལོ་སྟོང་
དུ་ཡང་འཁོད་དོ། །ལོ་འབུམ་ཕྲག་གཉིས་སམ། གསུམ་མམ། བཞིའམ། ལྔའི་བར་དུ་ཡང་འཁོད་པ་ནས། བསྐལ་པའམ། བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པའམ། ཡང་ན་ཇི་སྲིད་འདོད་པའི་བར་དུ་ཡང་འཁོད་དོ། །དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཆོས་ལ་གུས་པ་སྐྱེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་རྒ་བ་ཡང་སེལ་བར་མཛད་དོ། །ནད་ཀྱང་སེལ་བར་མཛད་དོ། །དྲན་པ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་མཛད་དོ། །རྟོགས་པ་དང་སྤོབས་པ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་མཛད་དོ། །ཆོས་ལ་གུས་པ་སྐྱེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལྟ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ནི་སེལ་བར་མཛད་ལ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་མཛད་དོ། །དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཆོས་ལ་གུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་གཞན་གྱི་གནོད་པ་
เล่ม ๕๖ · หน้า 97a
ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཐོས་པའི་ཚོགས་ལ་མཁས་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ཐོས་པའི་ཚོགས་ལ་མཁས་པ་ལ་བརྩོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་ལྟ་བུ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་དེ་བས་ཀྱང་གོང་མའམ། དེ་བས་ཀྱང་ལྷག་པར་འགྱུར་ཏེ། དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་བསོད་ནམས་ཉེ་བར་རྟོན་པ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། བསོད་ནམས་འབྱུང་བ་དང་།
བསོད་ནམས་རྒྱས་པ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུ་འཐུན་པ་དང་། བསོད་ནམས་མི་ཟད་པ་དང་། བསོད་ནམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་གི་བསོད་ནམས་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་འམ་ཚད་ནི་རྟོགས་པར་
མི་ནུས་སོ། །དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཐིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་དང་མཐའ་ནི་རྟོགས་པར་ནུས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ཐོས་པའི་ཚོགས་བསགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་
ཚད་དང་མཐའ་ནི་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ས་ལ་རི་དང་། ཤིང་ལྗོན་པ་དང་། ནགས་ཚལ་དང་། རྩྭ་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྲང་ཚད་ཀྱིས་ཚད་དང་མཐའ་རྟོགས་པའམ་ཤེས་པར་ནུས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ཐོས་པའི་ཚོགས་བསགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་ཚད་གཟུང་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་ང་སྨྲའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་འདི་
སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚོགས་གསུམ་པོ་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ཐོས་པའི་ཚོགས་དེ་དག་གི་ནང་ན་ཚོགས་གང་ཆེས་མཆོག་དང་། ཆེས་གཙོ་བོ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་
เล่ม ๕๖ · หน้า 97b
ཚོགས་གསུམ་པོ་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ཐོས་པའི་ཚོགས་དེ་དག་གི་ནང་ན་ཐོས་པའི་ཚོགས་འབའ་ཞིག་མཆོག་ཅེས་བྱ། རབ་ཅེས་བྱ། རབ་མཆོག་ཅེས་བྱ། གྱ་ནོམ་པ་ཞེས་བྱ། གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ། བླ་མ་ཞེས་
བྱ། བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ། གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ། གོང་མའི་ཡང་གོང་མ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཀྱི་མདུན་ན་ཡུངས་འབྲུ་གཅིག་འདུག་པ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་བལྟ་བར་
བྱའོ། །རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཐོས་པའི་ཚོགས་བལྟ་བར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་བྱའི་རྗེས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཕྱོགས་བཅུའི་ནམ་མཁའ་མཐའ་
ཡས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཐོས་པའི་ཚོགས་བལྟ་བར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་ནི་བྱ་བ་གཉིས་བྱེད་དེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དབུལ་བ་སེལ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པ་སྟེ་བྱ་བ་འདི་གཉིས་བྱེད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་བྱ་བ་གཉིས་བྱེད་
དེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ངན་འགྲོ་སེལ་བ་དང་། བདེ་འགྲོ་བསྒྲུབ་པ་སྟེ་བྱ་བ་འདི་གཉིས་བྱེད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་བྱ་བ་གཉིས་བྱེད་དེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་བསྒྲུབ་པ་སྟེ་བྱ་བ་འདི་གཉིས་བྱེད་དོ། །
རིགས་ཀྱི་བུ་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ལེན་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཕུང་པོར་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ལེན་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཕུང་པོར་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཐོས་པའི་ཚོགས་
ནི་ཟག་པ་མེད་པ་དང་། ལེན་པ་མེད་པ་དང་། ཕུང་པོར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་པའི་ཚོགས་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །སྦྱིན་པའི་ཚོགས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text กังยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-kangyur · commit a582cf47) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-kangyur ที่ commit a582cf471b7c (เปิดอ่านแล้ว ๓ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public Domain work, and as such is also in the Public Domain." · สำเนาคำต่อคำ: data/kangyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด