འཕགས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨཱརྱཱ་བཻ་བརྟ་ཙཀྲ་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๖๕ · หน้า 241b
༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱཱ་བཻ་བརྟ་ཙཀྲ་ནཱ་མ་
མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། བམ་པོ་དང་པོ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་དུ་ཡོད་པ་
ན་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ཀྱི་ཐུན་ལ་འོད་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ། །འཇམ་དཔལ་གཞོན་
ནུར་གྱུར་པ་ནི་ཀུན་དུ་སྣང་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ཀྱི་ཐུན་ནམ་ནངས་ཀར་
เล่ม ๖๕ · หน้า 242a
གནས་ཁང་ནས་བྱུང་སྟེ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་གནས་ཁང་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ངོ་། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་གནས་ཁང་དུ་འཇུག་པར་བསམས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཞུགས་ཁང་གི་ཁོར་ཡུག་ནས་པད་མ་
ཁྲི་བྱུང་བ་མཐོང་ཞིང་གླུའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་ཡང་ཐོས་སོ། །པད་མ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་འོད་བྱུང་བ་མཐོང་ངོ་། །འོད་དེས་ཀྱང་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱེད་པ་མཐོང་ངོ་། །མཉན་དུ་ཡོད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་དང་། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྣང་བར་གྱུར་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་གནས་ཁང་དུ་མི་འགྲོ་བར་བསམས་པ་དང་། ཞུགས་པར་གྱུར་ཅིང་བདག་ཉིད་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་མདུན་ན་འདུག་པར་ཤེས་ཏེ། དེས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་
ནུར་གྱུར་པ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཤིང་འདུག་པར་མཐོང་ངོ་། །མཐོང་ནས་ཀྱང་སེ་གོལ་གཏོགས་ན་མ་ལངས་སོ། །དེ་ནས་ལུད་པའི་སྒྲ་ཕྱུང་ན་ཡང་མ་ལངས་ཏེ། དེས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་མཐོང་ནས། བདག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་ན་གནས་པ་སྙམ་དུ་ཤེས་ཤིང་
འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ། འདུག་ནས་གནས་ཁང་དང་བཅས་ཏེ། ཤར་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་མདུན་དུ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་མིག་མི་འཛུམས་
པར་ལྟ་ཞིང་འདུག་པ་དང་། དེས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ཤར་ཕྱོགས་སུ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལས་འདས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བར་ཕྱིན་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་གྱིས་ཁེབས་
པའི་པད་མ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་མཐོང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་སྤུའི་ཁུང་བུ་རྣམས་ནས་པད་མ་དག་བྱུང་སྟེ་པད་མ་དེ་དག་གིས་དཔག་ཚད་ཁྲིར་ཁྱབ་པ་མཐོང་ངོ་། །པད་མ་དེ་དག་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ཤིང་འདབ་མ་སྟོང་དང་ལྡན་པར་མཐོང་ངོ་། །པད་མའི་སྙིང་པོ་དེ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 242b
དག་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པ། ལུས་ཀྱི་མདོག་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་དག་འཁོད་པར་མཐོང་ངོ་། །དེའི་ནང་ན་པད་མ་ཆེན་པོ་གཅིག་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱུང་ནས་སྟོང་པར་གྱུར་ཏེ། པད་མ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདུག་
ནས། པད་མ་ཆེན་པོ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ནམ་མཁའ་ལ་མངོན་པར་འཕགས་ཏེ། མངོན་པར་འཕགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ནས། པད་མ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ལ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་འདུག་
པ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་གྱིས་ཁེབས་པའི་པད་མ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྐུས་མཁྱེན་བཞིན་དུ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ཁྱོད་ད་གཟོད་གང་ནས་འོངས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་
དང་། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་གྱིས་ཁེབས་པའི་པད་མ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྐུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་ནས་མཆིས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་རིམ་གྲོ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སྒྲ་སྙན་ཅེས་བྱ་བ་དེ། པད་མའི་སྟན་དེ་ལས་ལངས་ཏེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་པད་མའི་སྙིང་པོ་ལ་བཙུགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་
བ་བཏུད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་དེ་ཇི་སྲིད་ཅིག་ན་མཆིས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་གྱིས་ཁེབས་པའི་པད་མ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྐུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་སྒྲ་སྙན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་ལོགས་སུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་འདས་པ་ནའོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་སྟོན།
เล่ม ๖๕ · หน้า 243a
བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་ཆོས་སྟོན་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། ཐེག་པ་གསུམ་ལ་བརྩམས་
ཏེའོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གང་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལ་བརྩམས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་འཐུན་པ་མ་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་ནི་
འཐུན་ནོ། །གསོལ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་ཇི་ཙམ་ཞིག་འཐུན། བཀའ་སྩལ་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་འཐུན་ནོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་
འདས་དེ་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་བརྩམས་ཏེ་དེ་ལྟར་ཆོས་སྟོན། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་དམན་པ་ལ་མོས་པ་དག་སྟེ། དེ་དག་ཐེག་པ་གཅིག་ལ་མི་འཇུག་པས་ན་ཐབས་མཁས་པས། དེ་དག་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་ཁྲིད་དེ། རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་རྣམས་ནི་ཐབས་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་སྙིགས་མ་ལྔའི་དུས་ན་བྱུང་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཐེག་པ་གཅིག་ལ་མ་མོས་པ་དག་གོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ན་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཚེགས་ཆེ་ལགས་པ་ལྟ། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་
ཀྱི་བུ་དེ་དེ་ལྟའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་དེར་མ་སྐྱེས་པ་ནི་བདག་གིས་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་པ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་སྐད་མ་ཟེར་ཅིག །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ཞིག་འདིར་ལོ་ཉི་
เล่ม ๖๕ · หน้า 243b
ཁྲི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་བས། གང་ཞིག་དེར་སྔ་དྲོ་གཅིག་གིས་དེ་ནི་དེ་བས་ཆེས་བསོད་ནམས་མང་དུ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་བོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ཙམ་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ཇི་ཙམ་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པ་ཇི་ཙམ་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མཉན་ན། ཁྱོད་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཟད་པར་
འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྒྲ་སྙན་གྱིས་དེའི་ཚེ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་པད་མ་དག་བླངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་གཏོར་ཏོ། །གཏོར་
ནས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་བལྟའོ་ཞེས་ཚིག་ཏུ་ཡང་དང་ཡང་སྨྲས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་མཐོང་བར་འདོད་དམ། གསོལ་
པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོང་བར་འཚལ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདི་དང་ལྷན་ཅིག་སོང་ཤིག །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲ་སྙན་གྱིས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །འཇམ་དཔལ་བདག་གིས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་བལྟའོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་རེ་ཞིག་ཁོ་བོས་ཕྱག་བྱ་བ་དང་། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མང་ངོ་། །སྨྲས་པ། ཁོ་བོ་ཡང་ཁྱོད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཕྱག་བྱའོ། །བསྙེན་བཀུར་དུ་
བྱའོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་ཟེར་གྱིས་ཁྱབ་པའི་པད་མ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྐུ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 244a
ལག་པ་བསྐུམ་པ་ལས་བརྐྱང་བའམ། བརྐྱང་བ་ལས་བསྐུམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེར་མི་སྣང་བར་གྱུར་ནས། ཤར་ཕྱོགས་སུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་རྣམས་སུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
རྣམས་ཀྱི་གན་དུ་བྱུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་ན་ཡང་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ཉིད་བྱུང་ངོ་། །ལྷོ་ཕྱོགས་དང་། ནུབ་དང་། བྱང་དང་། སྟེང་དང་། འོག་དང་། ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་སུ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་འཛམ་བུའི་གླིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་འདིར་ནམ་མ་ན་ངས་སོ། །དེ་ནས་
ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་གནས་ཁང་གི་ནང་ན་འདུག་བཞིན་དུ་སྐར་ཁུང་གི་གསེབ་ནས་འོད་བྱུང་བར་མཐོང་ནས། དེ་གནས་ཁང་ནས་འབྱུང་ངོ་སྙམ་སྟེ། ཁྲི་ལས་ལངས་པ་དང་། ཉི་མ་མ་ཤར་བར་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་གྱུར་པར་མཐོང་ངོ་། །རྒྱལ་བུ་
རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ཐམས་ཅད་ཆུ་དང་བ་སྔོ་བ་གསལ་བས་གང་བ་དང་། འདི་ན་ཤིང་ཡང་མེད་གཙུག་ལག་ཁང་ཡང་མེད་པར་མཐོང་ནས། དེས་འདི་སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྔོན་མ་བྱུང་བའི་སྔ་ལྟས་འདི་དག་སྣང་བ་ལས་ན། དེང་ནི་ཆོས་ཆེན་པོ་ཞིག་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །དེ་
ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འདི་སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ། རྐང་པ་ས་ལ་བཞག་གོ་སྙམ་ནས། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་རྐང་པ་ས་ལ་བཞག་ན་གཤེར་བ་ཡང་མེད། བྱེད་པ་ཡང་མེད་ནས་དེ་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་སྐྱེས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཞུགས་ཁང་ག་
ལ་བ་དེར་སོང་ནས་ཕྱིན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཞུགས་ཁང་གི་ཁོར་ཡུག་ནས་པད་མ་ཁྲི་མཐོང་ཞིང་། རོལ་མོའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་དང་། གླུའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་ཡང་ཐོས་སོ། །པད་མ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་འོད་བྱུང་བར་མཐོང་སྟེ། འོད་དེས་ཀྱང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཁམས་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་གྱུར་པར་མཐོང་ནས། དེ་དགའ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ཏེ། པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏོ། །ཕྱག་འཚལ་བ་དང་ནམ་ནངས་ཏེ། ཉི་མ་ཤར་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་དག་གི་ནང་ནས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 244b
པད་མ་གཅིག་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་གྱི་དབུས་སུ་སོང་སྟེ་འདུག་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་པད་མ་དེ་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་གྱི་དབུས་སུ་འདུག་པ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འདི་སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ། ཆོས་སྟོན་པའི་སྔ་ལྟས་བྱུང་
གི་བདག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གདན་ཤོམ་དུ་འགྲོའོ་སྙམ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གདན་བཤམས་མ་ཐག་ཏུ་ས་ཆེན་པོ་ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་པར་གྱུར་ཏོ། །རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མེ་ཏོག་གིས་ཁྱབ་པར་ཁེབས་པར་གྱུར་ཏོ། །མེ་ཏོག་དང་བཅས་
པ་དང་། འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་ཤིང་ལྗོན་པ་རྣམས་ཀྱང་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་སློང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནས་ཁང་ནས་འབྱུང་བར་བསམས་པ་དང་། རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ཐམས་ཅད་ཆུ་དང་བསྔོ་བ་གསལ་བས་གང་བར་མཐོང་ནས། དེ་དག་འབྱུང་བའམ་ལྡོག་པར་ཡང་མི་
ནུས་ལ། འདི་ན་ཤིང་དང་གཙུག་ལག་ཁང་ཡང་མ་མཐོང་གི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་མཐོང་ནས། དེ་དག་གནས་ཁང་དེ་ཉིད་ན་འདུག་བཞིན་དུ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེའི་སྔ་ལྟས་འདི་དག་སྣང་བ་ལས་ན། དེང་ཆོས་ཆེན་པོ་ཞིག་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་བཞེངས་ནས་གདན་བཤམས་པ་ལ་བཞུགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་མ་ཐག་ཏུ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་དང་། ལྷན་ཅིག་ཏུ་ས་རུམ་ནས་མངོན་པར་འཐོན་ཏེ། འཐོན་ནས་ཀྱང་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འདུག་གོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་
ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱོད་སོང་ལ་མཉན་དུ་ཡོད་པ་ན་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ན་དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་ཇི་སྲིད་ཅིག་འཁོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བོས་ཤིག །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལེགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 245a
ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་མཉན་ནས། གཙུག་ལག་ཁང་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་རྒྱུ་ཞིང་སོང་སྟེ། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱེད་ལ་སྟོན་པ་གསུང་ངོ་། །དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་སྔ་ལྟས་རིག་མོད་ཀྱི་འགྲོ་མ་
ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ཐམས་ཅད་ཆུ་དང་བསྔོ་བ་གསལ་བས་གང་བར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་དགེ་སློང་དེ་དག་གི་ལྟར་མཉན་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་
ཕྱག་འཚལ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་དག་ནི་མཆི་བའི་རྔོ་མི་ཐོགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་བས་པར་ཆབ་དང་བསྔོ་བ་གསལ་བས་བལྟམས་པར་མཐོང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་
སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་དགེ་སློང་དེ་དག་ནི་ཆུ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆུར་འདུ་ཤེས་པ་དག་སྟེ། ཇི་ལྟར་དགེ་སློང་དེ་དག་ཆུ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆུར་འདུ་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ལ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུར་འདུ་ཤེས། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་
མ་ཡིན་པ་ལ་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུར་འདུ་ཤེས། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུར་འདུ་ཤེས། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུར་འདུ་ཤེས། རང་སངས་རྒྱས་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་རང་སངས་
རྒྱས་སུ་འདུ་ཤེས། གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ལ་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས། ཚོར་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མ་ཡིན་པ་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་མ་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འདུ་ཤེས་པ་དག་སྟེ། ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱོད་སོང་ལ་བོས་ཤིག་དང་འོང་བར་འགྱུར་
རོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་མཉན་ཏེ། ཡང་དགེ་སློང་དེ་དག་བོད་པའི་ཕྱིར་མཉན་དུ་ཡོད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོར་ཞུགས་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་དང་། དགེ་སློང་མ་རྣམས་དང་། དགེ་བསྙེན་རྣམས་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་རྣམས་ལ་བསྒོ་བ། ཚེ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 245b
དང་ལྡན་པ་དག་ཁྱེད་ལ་སྟོན་པ་གསུང་ངོ་། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འཁོར་བཞི་པོ་དག་ལ་བསྒོ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས་འཁོར་བཞི་ལ་བསྒོ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཁྱོད་སོང་ལ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་
རྣམས་དང་། དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་དང་། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་། མི་དང་མི་མ་ཡིན་པ་ཇི་སྙེད་འཁོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་
བོས་ཤིག །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལེགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་མཉན་ནས། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་ལག་པ་བསྐུམ་པ་ལས་བརྐྱང་བའམ། བརྐྱང་བ་ལས་བསྐུམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་
ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་དེ་ལ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་། དགེ་སློང་རྣམས་དང་། དགེ་སློང་མ་རྣམས་དང་། དགེ་བསྙེན་རྣམས་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་རྣམས་དང་། ལྷ་
རྣམས་དང་། ཀླུ་རྣམས་དང་། གནོད་སྦྱིན་རྣམས་དང་། དྲི་ཟ་རྣམས་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་རྣམས་དང་། མིའམ་ཅི་རྣམས་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་། མི་རྣམས་དང་། མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་བསྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་དང་། བདག་
ཉིད་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འདུག་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་བཞི་ལ་བསྒོ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་འཁོར་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་དཔག་ཚད་སྟོང་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ལྷ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 246a
རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དཔག་ཚད་ལྔ་ཁྲི་ཙམ་གྱི་སྟེང་གི་བར་སྣང་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་བཞི་པོ་འདི་ཡང་འདུས་ཤིང་མཆིས། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་
བར་སྣང་བལྟམས་ཤིང་མཆིས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོ་ལ་བརྩམས་ཏེ་ཆོས་བསྟན་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་འདི་ན་དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་
བསྙེན་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་དག་ཀྱང་མང་། ལྷ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་ཀྱང་མང་། དེ་མ་ལགས་པ་གཞན་གང་དག་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། དགྲ་
བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འདུ་ཤེས་པ་མང་དུ་མཆིས་ན། དེ་དག་གི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ལ་དགོངས་ཏེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་
དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ལ་དགོངས་ཏེ། རང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་དུ་གསོལ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅང་མི་གསུང་བས་གནང་
བར་མཛད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་མདང་འདིར་ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མཆིས་ལངས་ནས། གནས་ཁང་ནས་བྱུང་སྟེ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་གནས་ཁང་ག་ལ་བ་དེར་
མཆིས་ནས་སོན་ཏེ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་གནས་ཁང་དུ་འཇུག་ཅེས་བགྱིས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཞུགས་ཁང་མཐོང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཞུགས་ཁང་གི་ཁོར་ཡུག་ནས་པད་མ་ཁྲི་ཡང་མཐོང་། རོལ་མོའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་དང་། གླུའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 246b
ཐོས། པད་མ་དེ་དག་ལས་འོད་བྱུང་བ་ཡང་མཐོང་། འོད་དེས་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ཐམས་ཅད་གདའ་བར་གྱུར་པ་དང་། མཉན་དུ་ཡོད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཐམས་ཅད་དང་། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་གདའ་བར་གྱུར་པ་ཡང་མཐོང་ན་
བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་སུའི་སྔ་ལྟས་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ནི་གང་གི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་གྱིས་བསྐུལ་བའི་ཆོས་འདི་བསྟན་པའི་སྔ་ལྟས་སོ། །དེ་ནས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་མ་དང་འདིར་ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ཀྱི་ཐུན་ལ་གནས་ཁང་གི་ནང་ན་མཆིས་བཞིན་དུ་སྐར་ཁུང་གི་གསེབ་ནས་འོད་མཆིས་པ་མཐོང་ནས་བདག་གནས་ཁང་ནས་འབྱུང་སྙམ་སྟེ་ཁྲི་
ལས་ལངས་པ་དང་། གདུགས་མ་ཤར་བར་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་བས་པར་གདའ་བར་གྱུར་ཅིང་། རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་བས་པར་ཆབ་དང་བ་སྔོ་བ་གསལ་བས་བལྟམས་ལ་འདི་ན་ཞུགས་ཤིང་ཡང་མ་མཆིས། གཙུག་ལག་ཁང་ཡང་མ་མཆིས་པར་མཐོང་ན་བཅོམ་ལྡན་
འདས་འདི་སུའི་སྔ་ལྟས་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ནི་གང་གི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་བསྐུལ་བ་རྙོག་པ་མེད་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་འདིའི་སྔ་ལྟས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་
བོ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་པའི་དབྱངས་ནི་འཇིགས་མེད་པ། །འདི་ཡིས་གང་ཕྱིར་དྲིས་པ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་འདི་ནི་རྙོག་པ་མེད། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད། །འཇམ་པའི་དབྱངས་ནི་འཇིགས་མེད་པ། །ཡེ་ཤེས་ལྡན་པས་གང་ཕྱིར་
དྲིས། །ཡེ་ཤེས་འདི་ནི་རྣམ་རྟོག་མེད། །སྤྲོས་པ་མེད་ཅིང་ཟག་པ་མེད། །འདི་ལས་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་མེད། །མ་གྲུབ་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །འཇམ་པའི་དཔལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་དྲིས། །འདི་ལ་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་མེད། །རྣམ་པ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 247a
ཀུན་ཏུ་མེད་པར་བརྗོད། །འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་མགོན། །སྐྱོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྡེམ་པོ་ངག །འཇམ་དབྱངས་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཡིས། །གང་གི་ཆེད་དུ་ཡོངས་དྲིས་པ། །འདི་ལ་སྒྲ་ནི་མེད་པ་སྟེ། །སྒྲ་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པར་གྱུར། །དེ་སྐད་
ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོའི་སླད་དུ་ཡོངས་སུ་ཞུ་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ།
ཀུན་དགའ་བོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དག་གོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཅི་ལ་དགོངས་ཏེ། དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་བསྟན། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་བསྟན། དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་
ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཅི་ལ་དགོངས་ཏེ། བརྒྱད་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་བསྟན། བཅོམ་
ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གང་ལ་དགོངས་ཏེ། དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གང་ལ་དགོངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། བརྒྱད་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་
དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཉིད་ལགས་པར་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏམ། ཅི་ལགས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བསྟན་དུ་གསོལ། བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་དག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཞེས་དེ་སྐད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ་སྙིགས་མ་ལྔའི་ཚེ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་དག་ནི་དམན་པ་ལ་མོས་པ་དག་སྟེ། དེ་དག་
เล่ม ๖๕ · หน้า 247b
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་མ་མོས་པས། ཀུན་དགའ་བོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དག་ཐབས་མཁས་པས་དེ་ལྟར་དེ་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ་སེམས་ཅན་གང་དག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་དེ་དག་ནི་ཉུང་སྟེ། ཀུན་དགའ་བོ་སེམས་ཅན་གང་དག་དམན་པ་ལ་མོས་
པ་དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐབས་མཁས་པ་དེ་ལྟ་བུས་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཐབས་འདིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་
ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །འཇམ་དཔལ་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཅང་མི་གསུང་བས་འདའ་བར་མཛད། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་སེམས་ཅན་གང་དག་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་མོས་པ་དེ་དག་ནི་ཉུང་ངོ་། །དགྲ་བཅོམ་
པའོ་སྙམ་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་འདི་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ་། །བཙུན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་སེམས་ཅན་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཅི་ལ་དགོངས་ཏེ། ཆོས་བསྟན་ཅེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་
ཏེ་གསུངས་པ་ཀུན་དུ་ཤེས་པ་དེ་དག་ནི་ཉུང་ངོ་། །ཁོ་བོ་ནི་འདི་ལ་མངོན་སུམ་མོ། །འཁོར་བཞི་པོ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ད་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ཆེར་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་རྣམ་པར་གཞག་
པ་མཛད་ཅེས་ཐེ་ཙོམ་དུ་གྱུར་པ་དག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ཕྲག་མང་པོ་འདི་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཅི་ལ་དགོངས་ཏེ། དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཅེས་བྱ་བ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཅི་ལ་དགོངས་ཏེ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་
ཡོངས་སུ་བསྟན་ཅེས། དཔྱོད་པར་གྱུར་པས་ཆུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐོགས་ཤིང་མི་འབབ། བྱ་རྣམས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལ་མི་འཕུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ནི་མོས་པར་དཀའ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཅང་མི་གསུང་བས་འདའ་བར་མཛད་
เล่ม ๖๕ · หน้า 248a
དོ། །དེ་ནས་པད་མ་ཁྲི་པོ་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཞུགས་ཁང་གི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ཡོངས་སུ་འགྲོ་སྟེ། དེ་དག་ལས་བདག་ཅག་གིས་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་དགུ་ལས་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ས་ཕྱོགས་འདི་ཉིད་དུ་ཐོས་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་
འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོའི་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་བརྩམས་ཏེ། ཆོས་བསྟན་དུ་གསོལ་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གསོལ་བ་ཐོབ་ཤིག་ཅེས་སྒྲ་དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་
རིའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པ། བདག་གིས་མདང་ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ཀྱི་ཐུན་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཤར་ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གྲངས་མ་མཆིས་པ་དག་ལས་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ཉིད་ཐོས་ཤིང་། དེ་བཞིན་དུ་ལྷོ་ཕྱོགས་
དང་། ནུབ་དང་། བྱང་དང་། འོག་དང་། སྟེང་དང་། ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་སུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གྲངས་མ་མཆིས་པ་དག་ལས་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ཉིད་ཐོས་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོའི་ཆོས་བསྟན་པ་བཤད་དུ་གསོལ། དེ་
ནས་བར་སྣང་ལ་གནས་པའི་ལྷ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་ལྔས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པ། བདག་ཅག་གིས་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་གཉིས་དག་ལས་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ས་ཕྱོགས་འདི་ཉིད་དུ་ཐོས་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོའི་ཆོས་བསྟན་པ་བཤད་དུ་གསོལ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གང་ལ་དགོངས་
ཏེ། དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ཆེར་བརྒྱད་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 248b
ཡོངས་སུ་བསྟན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་བཞི་པོ་ལུད་པའི་སྒྲ་ཡང་མི་འབྱིན་པར་ཅང་མི་སྨྲ་བར་མཆིས་པ་འདི་དག་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྲོག་ཆགས་བརྒྱ་
སྟོང་མང་པོ་ཐེ་ཙོམ་དང་། སོམ་ཉི་འཚལ་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཅི་ལ་དགོངས་ནས་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ཆེར་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་སྙམ་པ་
དེ་དག་གི་ཐེ་ཙོམ་བསལ་དུ་གསོལ། མང་པོ་འདི་དག་ནི་དཔང་དུ་གྱུར་པ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་སངས་རྒྱས་ནི་དཔང་དང་བཅས་པར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དཔང་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དཔང་ནི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་ཆོས་དེ་དག་ཇི་ལྟ་བར་མངོན་དུ་བྱས་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་
ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ་དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་གྱིས་ཤིག་དང་། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་ཡོངས་སུ་
བསྟན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། བརྒྱད་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་སུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 249a
ལེགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་མཉན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཆགས་པ་མེད་པས་སངས་རྒྱས་མཐོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དད་པར་བྱེད་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞིང་། དེ་གཟུགས་ལ་མི་ཆགས། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་
པར་ཤེས་པ་ལ་མི་ཆགས་པ་འདི་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་དགའ་བོ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྟོང་པར་བཤད་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་ན། ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟར་མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་དགའ་བོ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་ལ་འདོད་པ་ཡང་སྐྱེད་ལ། ནམ་ཞིག་ན་བདག་ཡེ་ཤེས་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ན། ཀུན་དགའ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དད་པས་རྗེས་སུ་
འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཐོབ་བོ། །ཀུན་དགའ་བོ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་དད་པ་མ་ཡིན་ལ། དད་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་རྗེས་སུ་ཐོབ་ན། ཀུན་དགའ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དད་
པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱིན་པ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུར་ནམ་ཞིག་ན་འགྱུར་ཞིག་གུ་སྙམ་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་ལ་ཡང་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་ན།
เล่ม ๖๕ · หน้า 249b
ཀུན་དགའ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་དགའ་བོ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ཞུམ་པ་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་བཏང་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལུས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཏོང་
ཡང་སྦྱིན་པས་དག་པར་མི་སེམས་ཤིང་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་སེར་སྣ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་ཞིང་། བྱང་ཆུབ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དེ་ནི་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་
དགའ་བོ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་སངས་རྒྱས་ལ་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན། སེམས་རྙོག་པ་མེད་པ་ཡིན། རྙོག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཀྱང་མི་འདོར་ལ། དེ་དེ་དག་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡང་མ་ཡིན། དད་པས་
མོས་པ་ཡིན། སེམས་ཅན་གང་དག་དད་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དེ་དག་ཀྱང་དད་པ་ལ་འཛུད་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། དད་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་ཅིང་སེམས་དེ་ཡང་མི་རྙེད་པ་ཡིན། དད་ནས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་ཤིང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་
མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་ཏེ། དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དབྱིངས་དེ་ཡང་མི་རྙེད། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་དང་། འདུ་བྱེད་
ཐམས་ཅད་བདག་གི་བ་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་ལ་ཡང་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན། འཕགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ཡིན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འགོག་པའི་དབྱིངས་སུ་མཉམ་མོ་
ཞེས་འགོག་པའི་དབྱིངས་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན། དད་པ་གང་གིས་ཡིད་ཆེས་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ཞིང་མི་ཆགས་སོ། །མ་ཆགས་ནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ཡང་ཡང་
เล่ม ๖๕ · หน้า 250a
དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་མེད་པའི་དབྱིངས་ཏེ། དེ་དེ་ལྟར་ཡིད་ཆེས་ཤིང་ཆོས་དེ་དག་ཇི་ལྟ་བར་སེམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་
བྱའོ། །ཀུན་དགའ་བོ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་དག་པར་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་ཡིད་ཆེས་ཤིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས། དེ་དག་གི་གནས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ལ། སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་དད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །སངས་
རྒྱས་མཐོང་བ་ཆགས་མེད་ལ། །སེམས་ཅན་དཔག་མེད་དད་པར་བྱེད། །དེ་ནི་དེ་ལ་ཆགས་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་བློ་ལྡན་དད་པས་འབྲང་། །ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཞེས། །རབ་ཏུ་བཤད་པར་ཡིད་ཀྱང་ཆེས། །དེ་ནི་དེ་ཡི་མོས་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་དད་པས་འབྲང་བར་འདོད། །
བདེ་གཤེགས་ཡེ་ཤེས་ཡིད་ཆེས་ཏེ། །ནམ་ཞིག་འདི་འདྲར་ཤེས་ལྡན་ཞེས། །དེ་ལ་འདོད་པ་འཇུག་བྱེད་ཅིང་། །ཤེས་པ་དེ་ཡང་མཐོང་མ་ཡིན། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་ལྔ་ལ། །རྟག་ཏུ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །དད་པའི་སྟོབས་ནི་རྗེས་ཐོབ་པ། །དེ་ཕྱིར་དད་པས་འབྲང་བར་
གསུངས། །ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་བྱིན་པ་ལྟར། །ཆོས་སྦྱིན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་འདི། །སྦྱིན་པ་ན་མ་ཞིག་སྦྱིན་སྙམ་པ། །དེ་ཕྱིར་དད་པས་འབྲང་བར་གསུངས། །དེ་ནི་སློང་ལ་དད་པ་ཡིས། །ལུས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་གཏོང་བར་བྱེད། །སྦྱིན་ལ་སྦྱིན་པའི་འདུ་ཤེས་མེད། །དེ་ཕྱིར་
བརྟན་པ་དད་པས་འབྲང་། །དད་པས་ཐམས་ཅད་གཏོང་བྱེད་ཅིང་། །ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སེར་སྣ་མེད། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གཞོལ། །བྱང་ཆུབ་དེ་ཡང་མཐོང་མ་ཡིན། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ལ་དད་པས་དང་། །དེ་ཡི་སེམས་ནི་རྙོག་པ་མེད། །སེམས་མེད་པ་ཡི་ཆོས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 250b
སྟོན་ཏོ། །དེ་ཕྱིར་དད་པས་འབྲང་བར་གསུངས། །སེམས་ཅན་གང་དག་དད་མི་ལྡན། །དེ་དག་དད་ལ་འཛུད་བྱེད་ཅིང་། །དྲི་མེད་ཆོས་ལ་དད་པར་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་དད་པས་འབྲང་བར་གསུངས། །དད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་གྱུར་ནས། །སེམས་ནི་བྱང་ཆུབ་འཇུག་པར་བྱེད། །སེམས་
དེ་ཡང་ནི་མི་རྙེད་དེ། །དེ་ཕྱིར་བརྟན་པ་དད་པས་འབྲང་། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་རྟག་མཉམ་པར། །དད་པས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས། །དབྱིངས་དེ་ཡང་ནི་མི་རྙེད་ལ། །དབྱིངས་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པའང་མེད། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་དང་། །སྡུག་བསྔལ་སྟོང་པ་
བདག་མེད་པར། །ཡིད་ཆེས་དེ་ཡིས་སྟོབས་བསྐྱེད་པས། །དེ་ཕྱིར་དད་པས་འབྲང་བར་གསུངས། །ཟག་མེད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིད་ཆེས་ལ། །རྙོག་པ་མེད་ཅིང་སྤྲོས་མེད་པ། །ཞི་བའི་དབྱིངས་ལ་མཉམ་གཞག་པ། །དེ་ཕྱིར་བློ་ལྡན་དད་པས་འབྲང་། །སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་དབྱིངས་མེད་དང་། །མྱ་ངན་འདས་པའི་དབྱིངས་ཡིད་ཆེས། །དད་པ་གང་གིས་ཡིད་ཆེས་པ། །དད་པ་དེ་ཡང་དེའི་མཚན་ཉིད། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཆགས་མེད་པས། །སེམས་ཅན་དབྱིངས་ཀྱང་མཐོང་མ་ཡིན། །ཡེ་ཤེས་ལྡན་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །བསམ་
གྱིས་མི་ཁྱབ་དེ་མི་མཐོང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇིགས་མེད་པ། །ཆོས་འདི་ཇི་ལྟར་འདི་འདྲ་བར། །དེ་ལྟར་དད་པས་ཡིད་ཆེས་པ། །དེ་ཕྱིར་དད་དང་ལྡན་པར་གསུངས། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་སེམས་ཅན་ཀུན། །དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། །གང་ནའང་གནས་པ་མ་ཡིན་
ཏེ། །དེ་དག་གནས་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་འདས། །ཡང་དག་ཏུ་ན་དེ་ཡང་སྟོང་། །དེས་ན་མྱ་ངན་འདས་པ་དེ། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྗོད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇིགས་མེད་པ། །འཕགས་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིད་ཆེས་ཏེ། །དེས་ན་དད་པས་
རྗེས་འབྲང་ཞེས། །གྲགས་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་མིང་འཐོབ་བོ། །དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་རྣམས་ཀྱི། །དད་པ་དེ་ནི་འདི་འདྲར་གསུངས། །ཀུན་དགའ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཟུང་། །དེ་ལྟར་འདི་ནི་རབ་ཏུ་ཤོད། །ཀུན་དགའ་ཆོས་རྣམས་འདི་དག་དང་། །གཞན་ཡང་མང་པོ་མཐའ་ཡས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 251a
པ། །ཆོས་དེ་དག་གིས་བློ་ལྡན་པ། །དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་བསྟན། །ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། ཐབས་
མཁས་པས་དོན་དེ་ཉེ་བར་ཁྲིད་དོ།། །།བམ་པོ་གཉིས་པ། ཀུན་དགའ་བོ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཅེ་ན། ཀུན་
དགའ་བོ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལས་མི་ལྡོག་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་འཛིན་ཅིང་རབ་ཏུ་སྟོན་ལ། དབྱིངས་དེ་ལས་ཀྱང་མི་འདའ་ཞིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ཡིན། བསྟི་སྟང་དུ་
བྱས་ཏེ། དེ་འཛིན་ཅིང་དེའི་སེམས་ཞུམ་པ་མེད་པ་ཡིན། ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་དེ་ཡང་སྟོན་ལ་གང་དུ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད། ཅི་ནས་ཆོས་རྣམས་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མི་ཆགས་པར་གནས་པ་མེད་པ་དང་རྟེན་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་སྟོན། ཆོས་
འདོད་པ་ཡིན་གྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་འདོད་པ་མ་ཡིན། འཛིན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཛིན་ཏེ། བཟུང་ནས་ཀྱང་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །དེས་ཤིང་འགྲོགས་ན་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞི་བའི་ཆོས་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་སྟོན་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ཡང་གཡོ་བར་མི་བྱེད། མངོན་པར་ཞེན་
པར་མི་བྱེད་དོ། །དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཚན་ཉིད་མེད་པར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཉིད་དེ་ལས་ཀྱང་མི་འདའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་མི་གནས་པའི་ཚུལ་དུ་ལུས་ལ་ལེགས་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ལེགས་པར་གནས་ཞེ་ན། ལུས་འདི་ནི་རྟག་ཏུ་ལུས་
མ་ཡིན་པ་ཞེས་དེ་ལྟར་ལེགས་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོག་མ་དང་། ཐ་མ་མ་ཡིན་པ་མཉམ་པར་བྱེད་དོ། །ལེན་པར་མི་བྱེད། ཁྱེར་བར་མི་བྱེད་པར་དེ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་དེ་ཤེས་སོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 251b
རྣམས་ལ་གང་བསྟན་པའི་ཆོས་དེ་ཡང་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པས་དྲི་མ་མེད་ལ་དག་པ་ཡང་མི་མཐོང་ངོ་། །ཆོས་གང་དག་མི་མཐོང་བ་དེ་དག་གང་ཡང་མི་འཛིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ། མཚན་མ་མེད་པ། རང་བཞིན་མེད་
པ་བྱེད་པ་མེད་པ། དངོས་པོ་མེད་པ། སེམས་དང་བྲལ་བ། སེམས་མེད་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གང་ལ་སེམས་མི་དམིགས་པ་དེ་སེམས་མེད་པ། ཐོབ་པ་མེད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ཐ་སྙད་མེད་པ། ཐ་སྙད་དང་བྲལ་བ། དམིགས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་འཛིན་ཀྱང་
ཆོས་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། གང་དུ་ཡང་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཉིད་དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེའོ། །ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་བདེན་པར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བསྟན་ཏེ། བསྲེས་པ་ཡང་མེད། རྣམ་པར་གཏོར་བ་ཡང་མེད། བཀག་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལ་བསྙད་པ་འདི་ནི་འགྱུར་བ་
མེད་པ་སྟེ། ཅི་ལྟར་བསྙད་པ་དེ་ལྟར་ཐོབ་པས། དེས་ན་རིགས་ཀྱི་ས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ཐོབ་པས་རིགས་ཀྱི་ས་ཞེས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་རིགས་ཀྱི་ས་འདི་ཡང་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་འོང་བའམ་
འགྲོ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ལ། འོང་བ་མེད་པ་དང་། འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཛིན་ཅིང་གཡོ་བར་མི་བྱེད། རྣམ་པར་འཐོར་བར་མི་བྱེད། འདུ་བར་མི་བྱེད་ལ་གཏོར་བ་མེད་པ་དང་། འཛིན་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱང་འཛིན་ཏེ། དེས་ན་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་
བ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པ་མེད་པས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་རྣམ་ཀུན་ཏུ། །ཆོས་ལས་ལྡོག་པར་མི་བྱེད་ཅིང་། །
ཆོས་ཉིད་འདི་དག་འཛིན་བྱེད་དེ། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་རྗེས་འབྲང་ཞེས་གསུངས། །ཆོས་རྒྱུན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། །རྒྱུན་དེ་ལས་ཀྱང་འདའ་མི་བྱེད། །ཆོས་ཉིད་དེ་ནི་རྗེས་སུ་ཐོབ། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་རྗེས་འབྲང་ཞེས་གསུངས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཆོས། །
เล่ม ๖๕ · หน้า 252a
བསྟི་སྟང་བྱས་ཏེ་དེ་དག་འཛིན། །དེ་ཡི་སེམས་ནི་ཞུམ་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་རྗེས་འབྲང་ཞེས་གསུངས། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན། །རྒྱུན་དེ་དེ་ཡིས་ཀུན་དུ་བསྟན། །ཆོས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་འབྲང་ཤེས་པར་བྱ། །གནས་མེད་པ་
དང་རྟེན་མེད་པའི། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་ནི་ཡང་དག་རྟོགས། །ཆོས་ཉིད་དེ་ནི་འཛིན་བྱེད་དེ། །དེ་ཕྱིར་བློ་ལྡན་ཆོས་རྗེས་འབྲང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཉིད་གང་། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་བསྟན་མཛད་པ། །ཆོས་ཉིད་དེ་ནི་རྗེས་སུ་ཐོབ། །དེ་ཕྱིར་བློ་ལྡན་ཆོས་རྗེས་འབྲང་། །
དབྱིངས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ལ་ངེས་མེད་པ། །ཆོས་ཉིད་དེ་ནི་འཛིན་པར་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་བློ་ལྡན་ཆོས་རྗེས་འབྲང་། །དེས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ། །སྟོང་པར་བརྟགས་ནས་སྐྱོན་མ་མཐོང་། །ཆོས་གང་མཐོང་བར་མ་གྱུར་པ། །དེ་དག་ལ་ནི་
འཛིན་པ་མེད། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་དབྱིངས་འདི་ནི། །ཉོན་མོངས་མེད་ཅིང་མཚན་མ་མེད། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མེད་པར་བསྟན། །དེ་ནི་བརྗོད་མེད་དངོས་པོ་མེད། །དབྱིངས་འདི་སེམས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། །སེམས་དེ་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཡིན། །གང་ཕྱིར་སེམས་ནི་མི་
དམིགས་པ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་བསམ་ཡས་བརྗོད། །སེམས་པ་མེད་ཅིང་ཐོབ་པ་མེད། །ཉེ་བར་ཞི་བར་བརྗོད་པ་དེ། །བརྗོད་པ་མེད་ཅིང་དམིགས་པ་མེད། །དེས་ན་དེ་ནི་བསམ་ཡས་བརྗོད། །ཆོས་ཉིད་འདི་དག་འཛིན་བྱེད་ལ། །དེ་ནི་གང་དུའང་གནས་པ་མེད། །དངོས་པོ་
མེད་པས་མི་གནས་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་རྗེས་འབྲང་ཞེས་གསུངས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ནི། །ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་རབ་བསྟན་ཏེ། །བསྲེས་པ་མེད་ཅིང་བཞག་པ་མེད། །འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་འོད་གསལ་བ། །གང་ལས་རིགས་ནི་རབ་བརྗོད་པ། །དེ་ནི་
འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། །དེ་ནི་རབ་ཏུ་ཐོས་པས་ན། །རིགས་ཀྱི་སར་ནི་ཡོངས་སུ་བརྗོད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་སྨད་པ། །རིགས་འདི་དང་ནི་རྗེས་འཐུན་པ། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་འཛིན་བྱེད་པས། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་རྗེས་འབྲང་ཞེས་གསུངས། །ཆོས་ཉིད་རབ་ཏུ་ཐོབ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 252b
པས་ན། །དེ་ཆོས་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་འདོད། །ཀུན་དགའ་འདི་ལས་དགོངས་ནས་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་བརྗོད། །ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས། །ངས་ནི་དགོངས་ཏེ་འདི་བཤད་དོ། །གང་དག་བྱང་ཆུབ་རིང་དུ་ཤེས། །དེ་དག་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་ཁྲིད། །དེ་ལྟར་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས། །མང་པོ་དག་ནི་ངས་བཤད་དེ། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་ཐབས་ཀྱིས་ནི། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་བསྟན། །ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ལ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ལོག་པ་ཉིད་བརྒྱད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལ་རེག་ཅིང་ཡང་དག་པ་ཉིད་བརྒྱད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་མེད་པ་ཡིན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཡིན། ལམ་ལ་ཡང་
ལེགས་པར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ་བར་མ་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ལས་ཀྱང་འདས་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་མངོན་དུ་ཞུགས་པ་ཡང་ཡིན་ཞིང་བྱང་ཆུབ་དེ་ཡང་མི་རྙེད། ལོག་པར་ལྟ་བ་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འདས་ཤིང་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ཡང་རྣམ་པར་བཤིག་
པ་ཡིན། མཉམ་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་ཐོབ་ཅིང་འཇིག་ཚོགས་ལས་རྣམ་པར་འདས་པ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་དུ་ཞུགས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ཡིན། དེ་སེམས་ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་བཟློག་པ་ཡིན། དེ་སངས་རྒྱས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་བཤིག་
པ་ཡིན། འདུ་ཤེས་མཉམ་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ཡིན། སེམས་ཅན་གྱི་གནས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཡིན། གནས་མེད་པ་ལ་ཡང་མངོན་དུ་ཞུགས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་དག་དེའི་གནས་སུ་འགྱུར་བའི་
เล่ม ๖๕ · หน้า 253a
ཆོས་དེ་དག་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་རབ་ཏུ་འདས་ཤིང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞུ་གསལ་འགོག་པའི་དབྱིངས་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཉམ་པ་ཐོབ་པ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་
འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་མི་དམིགས་ཤིང་ཆོས་རྣམས་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང་། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཡིན། དེ་ཆད་པ་དང་རྟག་པ་ལ་མཚུངས་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སེམས་ལ་མཚུངས་
པར་གྱུར་པ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པར་གྱུར་པ། མཉམ་པ་ཉིད་དུ་དེས་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེའི་ལུས་ལ་དུག་དང་མེ་དང་མཚོན་གྱིས་མི་ཚུགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།
དེས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་རྟོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཡང་ལེགས་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ནི་འགྲོ་བ་མེད་པ། འོང་བ་མེད་པ་བདེ་བ་ཞི་བ་གྲངས་སུ་མ་གཏོགས་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་ལེགས་
པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ནི་སྟོང་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་དེའི་གནས་དེ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ན་དེའི་ལུས་ལ་མཚོན་གྱིས་མི་རེག་མི་ཕོག་སྟེ། དེས་ན་མི་སོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མི་སོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་བདེ་བར་བདེ་བའི་ཤེས་པ་
རྟོགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེས་གང་གིས་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་མི་རྙེད་དེ། དེ་ན་དེའི་ལུས་ལ་མཚོན་གྱིས་མི་ཚུགས་མི་ཕོག་གོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདྲེ་བ་མེད་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ན་དེ་མཚོན་གྱིས་མི་སོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།
འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་དེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྣམ་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་བྱམས་པ་དང་། རྣམ་པ་མེད་ཅིང་ཆགས་པ་མེད་པའི་བྱམས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཞི་བའི་དབྱིངས་མ་ཐོབ་པའི་བྱམས་པ་དང་། གནོད་
เล่ม ๖๕ · หน้า 253b
སེམས་དང་། བརྣབ་སེམས་སྤངས་པའི་བྱམས་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བཏང་བའི་བྱམས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་བྱམས་པ་དང་། སེམས་ཅན་མི་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་དེ། དེས་ན་དེ་
མཚོན་གྱིས་མི་སོད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེས་འདོད་པའི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི། བྱང་ཆུབ་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་།
རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཀུན་དུ་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང་། རྙོག་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་སོ། །སྒྲར་བརྗོད་པ་གང་དག་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྟོགས་པ་དང་། རྟོགས་པ་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་
དབྱིངས་རྟོགས་པ་མེད་པ་དང་། གནས་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་ཡིན། ངེས་པའི་ཚིག་མེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་ལ། བདག་ནི་ཆོས་འགའ་ཞིག་སྟོན་ཏོ་སྙམ་དུ་རློམ་སེམས་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་འདུ་ཤེས་དང་
ཡང་བྲལ་ལ་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ཡང་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་ཡང་མེད་ལ། སྟོང་པ་དང་ཞི་བར་ཡང་ཤེས་སོ། །དེ་གང་ལས་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ། དེས་ན་དེ་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་
ཆགས་པས། དེས་ན་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ལོག་པ་བརྒྱད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས། །རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལ་རེག །ཡང་དག་བརྒྱད་ལ་ཞེན་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་བརྒྱད་པ་ཞེས་
བརྗོད་དོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ལས་འདས། །ལམ་ལའང་རབ་ཏུ་ལེགས་པར་གནས། །ཡེ་ཤེས་ལྡན་པ་དབུས་མི་མཐོང་། །དེ་ཕྱིར་བརྒྱད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ལས་འདས། །བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞུགས། །བྱང་ཆུབ་དེ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 254a
ཡང་མི་དམིགས་ཏེ། །དེས་ན་བརྒྱད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ལོག་པའི་ལྟ་ལས་རྣམ་པར་འདས། །ཡང་དག་ལྟ་བ་རྣམ་པར་བཤིག །བཟང་པོའི་ལམ་གྱི་མཉམ་ཉིད་འཐོབ། །དེས་ན་བརྒྱད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འཇིགས་ཚོགས་ལས་ནི་རྣམ་པར་འདས། །
བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་རྗེས་སུ་ཐོབ། །དེས་ན་བརྒྱད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ནི་རང་གི་འདུ་ཤེས་བཟློག །བྱང་ཆུབ་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་བཤིག །དཔེ་མེད་པ་ཡི་འདུ་ཤེས་ཐོབ། །དེས་ན་བརྒྱད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སེམས་ཅན་
གནས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས། །གནས་མེད་པ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ལ་མི་གནས་ཏེ། །དེས་ན་བརྒྱད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ཆོས་ལས་རྣམ་པར་འདས། །འཕགས་པའི་ཆོས་ནི་རྣམ་པར་བཤིག །འགོག་པའི་དབྱིངས་ནི་རྗེས་སུ་ཐོབ། །
དེས་ན་བརྒྱད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གང་དག་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྗོད་དང་། །སངས་རྒྱས་ཆོས་གང་ཐ་དད་པ། །ཆོས་དེ་དེ་ཡིས་མི་རྙེད་དེ། །དེས་ན་བརྒྱད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡོད་ཅེས་པ་འདི་མཐའ་གཅིག་སྟེ། །མེད་ཅེས་བྱ་བ་གཉིས་པ་ཡིན། །མཐའ་
འདི་དེ་ཡིས་རྣམ་པར་སྤངས། །དེས་ན་བརྒྱད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ནི་བདག་དང་བདག་མེད་མཚུངས། །རྟག་པ་དང་ནི་ཆད་པ་མཚུངས། །དེ་ཡིས་མཉམ་ཉིད་མཚུངས་པར་ཤེས། །དེས་ན་བརྒྱད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདས་པའི་སེམས་ནི་མི་རྙེད་དེ། །མ་འོངས་
སེམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ད་ལྟར་བྱུང་ལ་མཉམ་པར་ཐོབ། །དེས་ན་བརྒྱད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་ནི་དང་པོ་སེམས། །དགེ་བ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ། །སེམས་དེ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ན། །དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཐོབ། །གང་ལ་བྱང་ཆུབ་མི་དམིགས་པ། །དེ་
ནི་དེ་ལྟར་མི་དམིགས་ཞུགས། །དེས་ན་དེ་ལ་དུག་དང་མེས། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་མི་ཚུགས་སོ། །དེ་ནི་འགྲོ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། །མཚན་མ་ཡིས་ནི་ཆགས་པ་མེད། །འགྲོ་བ་མེད་པའི་འགྲོ་བར་ཕྱིན། །དེས་ན་བརྒྱད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་འགྲོ་དང་བྲལ་བ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 254b
སྟེ། །དེ་ནི་ཚིག་གིས་རབ་ཏུ་བརྗོད། །དེས་ནི་སྒྲ་ཡང་རྣམ་པར་བཤིག །དེས་ན་བརྒྱད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་འགྲོ་བ་མི་རྙེད་དེ། །དེ་ལ་འགྲོ་བ་མེད་མི་རྙེད། །མི་འགྲོ་བ་དང་འགྲོ་བའི་སྒྲ། །ཡེ་ཤེས་ཞི་བར་རབ་ཏུ་བསྟན། །ཞི་བ་དེ་ནི་བདེ་བར་བརྗོད། །ཞི་བ་སྟོང་པ་ཉིད་
དུ་བརྗོད། །ཞི་བའི་དབྱིངས་ནི་ཐོབ་པས་ན། །དེས་ན་དེ་གསད་མིན་ཞེས་བརྗོད། །བློ་ལྡན་དེས་ནི་བདེ་བར་ཡང་། །དེ་ལྟར་བདེ་བའི་ཤེས་པ་རྟོགས། །དེ་ཡིས་ཅི་ཡང་མ་བོར་ཏེ། །དེས་ན་དེ་ནི་གསད་མིན་འདོད། །ལེགས་པར་ཐར་བྱས་མཚོན་རྣོན་གྱིས། །དེ་ཡི་ལུས་
ལ་མི་ཕོག་སྟེ། །དེ་ལུས་ལུས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད། །དེས་ན་མཚོན་གྱིས་མི་སོད་དོ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་བྱམས་པ་ཡི། །བྱམས་པས་སེམས་ཅན་ཁྱབ་པར་བྱེད། །བློ་ལྡན་གནོད་སེམས་རྣམ་པར་སྤངས། །དེས་ན་མཚོན་གྱིས་མི་སོད་དོ། །མ་རིག་འདུ་ཤེས་ངན་པ་
བསལ། །རིག་པ་དང་ནི་འདུ་ཤེས་བཏང་། །བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་ནི་སྣང་བ་ཐོབ། །དེས་ན་མཚོན་གྱིས་མི་སོད་དོ། །མཚོན་ལའང་སྟོང་པར་མོས་པ་སྟེ། །ལུས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་བཤིག །བྱང་ཆུབ་ལམ་ནི་རྗེས་སུ་ཐོབ། །དེས་ན་མཚོན་གྱིས་མི་སོད་དོ། །ཞི་བའི་དབྱིངས་
ནི་རྗེས་སུ་ཐོབ། །ངན་སོང་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས། །དེ་ནི་སྡིག་པའི་ལས་ལས་འདས། །དེས་ན་མཚོན་གྱིས་མི་སོད་དོ། །འདོད་པའི་ཁམས་དང་གཟུགས་ཁམས་དང་། །གཟུགས་མེད་པ་ཡང་རྣམ་ཀུན་དུ། །ཁམས་གསུམ་པ་ནི་མཉམ་པར་ཤེས། །དེས་ན་བརྒྱད་
པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཉམ་བྱང་ཆུབ་ནི། །འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་བསྟན་དུ་མེད། །ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་མེད། །སྤྲོས་པ་མེད་ཅིང་རྙོག་པ་མེད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་སྨད་པ། །དེ་ལྟར་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས། །གང་དག་ཇི་སྙེད་སྒྲར་བརྗོད་པ། །
དེ་ལ་འགྲོ་བས་འགྲོ་མི་བྱེད། །གང་གིས་ཆོས་རྣམས་རབ་བཤད་པ། །སྐད་རྣམས་ཀུན་ལ་མཁས་པ་ཡིན། །བདག་གིས་འགའ་ཞིག་བཤད་དོ་ཞེས། །དེ་ལ་རློམ་སེམས་ཅི་ཡང་མེད། །སྒྲ་རྣམས་ཀུན་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས། །སྒྲ་མེད་པ་ཡི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས། །དེས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 255a
ན་བརྒྱད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སྒྲ་རྣམས་ཀུན་ལ་ངེས་པ་མེད། །ཀུན་དགའ་ངས་ནི་འདི་ལ་དགོངས། །བརྒྱད་པ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན། །དེ་ལྟར་དེ་སྐད་བརྗོད་པ་འདི། །འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཡོད་མ་ཡིན། །ཀུན་དགའ་བོ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་
པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཅེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ་ལམ་ལ་རྒྱུན་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མི་གནས་པའི་ཚུལ་དང་། འདུ་བ་མེད་པ་དང་། བྲལ་བ་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་
བསྒྲལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུན་རྗེས་སུ་ཐོབ་ཅིང་དེ་ལ་གཞོལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུང་བ་མེད་པ། གནས་པ་མེད་པ། དམིགས་པ་མེད་པ། རྟེན་པ་མེད་པ། དངོས་པོ་མེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ལམ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོས་རྗེས་སུ་ཐོབ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པ་དང་། མཐུ་བརྟན་པ་དང་། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་ལེ་ལོ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་མི་འཐུན་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལམ་དེ་ལ་ཡང་མི་ཆགས་ཤིང་མི་གནས་ལ་ལམ་དེས་ཀྱང་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཚོལ་ཏེ། ཇི་ལྟར་དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སྒྲིབ་པ་དང་ཆོད་པ་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པར་མཐོང་བས་ལྟ་བ་སྐྱེད་པ་མེད་
པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལྟ་བ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་བཤིག་པ་དང་། བདག་གི་འདུ་ཤེས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དེ་ལྟར་ཚོལ་ཏེ། དེས་ན་དེ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཡང་མི་ཆགས་ཏེ་ཆགས་པ་མེད་པ་རྗེས་སུ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 255b
ཐོབ་བོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཐེ་ཙོམ་མེད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡང་མེད་དེ། དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བས། དེས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་དོ། །བརྟགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཡིན་ནོ། །
རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་འདས་སོ། །ཁམས་གསུམ་པ་ལ་མི་གནས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་རྗེས་སུ་ཐོབ་སྟེ། དམིགས་པ་མེད་པའི་ལམ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ལམ་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ལ་མངོན་དུ་ཞུགས་སོ། །ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟའོ། །གཏོང་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་ངོ་། །བཞིན་ཁྲོ་གཉེར་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ལ་བརྩམས་ཏེ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་ལ་དགོད་པ་དང་། མཚན་མ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གཞིག་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དེ་སེམས་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བས་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་འགྲོ་བ་ན་བག་ཚ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
ལམ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་ཞི་བའི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེ་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པ་དང་བྲལ་བས་འཆི་བས་ཀྱང་འཇིགས་པ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་ཞི་བའི་ལམ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་བདེ་བ་འོང་བ་མེད་པ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པའི་
ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇིག་པ་མཉམ་པའི་ལམ། སྤྲོས་པ་མེད་པ་རྗེས་སུ་ཐོབ་བོ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ལམ་ལ་
རྒྱུན་ཅེས་ངས་བརྗོད་དོ། །བསམ་དུ་མེད་པ་སངས་རྒྱས་ལམ། །གང་དག་ལ་ལར་འདིར་གནས་པ། །དེ་དང་དེ་དག་རྒྱུན་ལ་གཞོལ། །ལམ་ནི་ནམ་མཁའ་མཚུངས་པ་སྟེ། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ལ་གནས་པ་མེད། །དམིགས་པ་མེད་ཅིང་བརྟེན་པ་མེད། །དེ་ལ་དངོས་པོ་ཡོད་
เล่ม ๖๕ · หน้า 256a
མ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་བླ་ན་མེད། །ལམ་གང་གིས་ནི་ངེས་འབྱུང་བ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲན་བརྟན་དེས། །ལམ་དེ་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་ཐོབ། །ལམ་དེ་ལ་ནི་ཆགས་མེད་ལ། །ལམ་གྱིས་ཀྱང་ནི་ཚོལ་བར་བྱེད། །དེས་ན་དེ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས། །སངས་
རྒྱས་ལམ་ལ་ཆགས་པ་མེད། །འཁོར་བའི་འདུ་ཤེས་གང་བརྗོད་པ། །སངས་རྒྱས་འདུ་ཤེས་དེ་བཞིན་ཏེ། །མཉམ་པ་ཉིད་ནི་དེར་ཞུགས་པ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པར་ཤེས་པར་གྱིས། །སངས་རྒྱས་ལམ་ནི་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་ལམ་འདི་ལ། །སྒྲིབ་ཅིང་
ཆོད་པ་ཡོད་པ་རྣམས། །ཐམས་ཅད་དེ་ཡིས་རྣམ་པར་སྤངས། །བདག་གི་ལུས་སུ་བསམས་ནས་ནི། །རྒྱལ་བ་ལ་ཡང་ལྟ་བ་སྐྱེད། །སངས་རྒྱས་ལྟ་བར་གང་གྱུར་པ། །ལྟ་བ་དེ་ནི་དེ་ཡིས་བསལ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་རབ་སྡིག་པ། །བདག་ལྟ་འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བ་གང་། །
ལྟ་དེ་དེ་ཡིས་རྣམ་པར་བཤིག །དེས་ན་ལམ་ལ་མི་ཆགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཕྱིར་སྔོན་ཆད་ནི། །དེ་ཡི་ཐེ་ཙོམ་གྱུར་པ་གང་། །དེ་བསལ་བས་ནི་ཆགས་མེད་ཐོབ། །སངས་རྒྱས་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས། །གང་གིས་དེ་ཡི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། །སངས་རྒྱས་ཚུལ་
ཁྲིམས་མཆོག་འཛིན་གྱུར། །ཚུལ་ཁྲིམས་འདུ་ཤེས་དེ་སྤངས་ཏེ། །ཕྱིར་ཡང་དེ་ལ་རྟོག་མི་བྱེད། །ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་བཅད་ཅིང་། །ཁམས་གསུམ་པ་ལ་དེ་མི་གནས། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་རྗེས་སུ་ཐོབ། །སེམས་ཅན་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་བཤིག །
དམིགས་པ་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་ནི། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་ཞུགས་ཏེ། །རྙོག་པ་མེད་པ་སངས་རྒྱས་ལམ། །ཞི་བའི་ལམ་ནི་རྗེས་སུ་ཐོབ། །གཏོང་བ་ལ་ནི་མོས་པ་ཡིན། །བཞིན་ནི་ཁྲོ་གཉེར་མེད་པ་སྟེ། །དེས་ན་དེ་ལ་འཚེ་བྱེད་མེད། །བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་ནི་དེ་
སྤྲོས་མེད། །དེ་ལ་མི་གཏོང་ཅི་ཡང་མེད། །སྡུག་བསྔལ་ལས་ནི་སྐྱེ་དགུ་སྒྲོལ། །དེས་ན་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དེ། །ཐར་མཆོག་ལ་ནི་དགོད་པར་བྱེད། །དེ་ལ་མཚན་མ་ཕྱིར་ཞིང་མེད། །གང་དུའང་མཚན་མ་མེད་པའང་མིན། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ནི། །
เล่ม ๖๕ · หน้า 256b
གཞན་དུའང་དེ་ལ་འཇིགས་པ་མེད། །གང་དག་ཆོས་དང་ཆོས་མིན་དང་། །གཉི་ག་དེ་དག་རྣམ་པར་སྤངས། །མིང་དང་གཟུགས་དང་བྲལ་བས་ན། །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིར་མི་འཇིགས། །འཁོར་གྱི་ནང་ན་འགྲོ་བ་ན། །རྟག་ཏུ་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཡིན། །བྱང་ཆུབ་ལམ་ནི་རྣམ་
སྦྱོང་བ། །ཞི་བའི་ཆོས་ནི་རབ་ཏུ་སྟོན། །དེ་ཡི་སེམས་ཅན་འདུ་ཤེས་གང་། །དེ་ཡི་འདུ་ཤེས་དེ་རྣམས་བཤིག །དེས་ན་དེ་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད། །འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བཤིག །འཇིགས་པའི་རྩ་བ་སྤངས་པས་ན། །དེ་ནི་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་མེད། །བདེ་བ་
དྲི་མེད་འདོད་ཆགས་བྲལ། །ཞི་བའི་ལམ་ནི་རྗེས་སུ་ཐོབ། །ངན་འགྲོ་ཡི་ནི་མཉམ་ཉིད་ཤེས། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་དེས་མི་འཇིགས། །གཟུང་མེད་མཉམ་ཞིང་གཡོ་བ་མེད། །ལམ་དེ་ཡང་དག་རབ་བཤད་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་ཞེས་ངས་
བཤད་པ། །ཆོས་རྣམས་སེམས་ཅན་གང་དག་ནི། །དམན་མོས་དེ་དག་ཕྱིར་བཤད་དོ། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་ནི། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་བཤད། །གང་དག་བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་འཇུག་པ། །དེ་དག་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་ཁྲིད། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ནི་ཚོལ་གང་གིས། །
སྔོན་ཆད་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པ་ལྟར། །ཐབས་དང་ཡེ་ཤེས་བརྟན་ནས་ནི། །རྣམ་པར་འདྲེན་པ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཀུན་དགའ་ངས་ནི་འདི་ལ་དགོངས། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པར་རབ་བཤད་ན། །སེམས་ཅན་བློ་ཆུང་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་དེ་བརྟགས་སོ། །ཀུན་དགའ་
དེ་ལྟར་དགོངས་པ་འདིས། །ང་ཡིས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་བཤད་པ། །སེམས་ཅན་གང་དག་བློ་ལྡན་པ། །དེ་དག་གིས་ནི་ཚུལ་འདི་ཤེས། །ཟབ་མོ་ལ་ནི་མི་མཁས་པ། །མི་གསལ་བྱིས་པའི་བློ་ལྡན་པ། །ལྡེམ་པོ་དག་ནི་མི་ཤེས་ཏེ། །མི་ཤེས་པས་ན་རྩོད་པར་
བྱེད། །ང་ཡིས་ཆོས་སྟོང་མང་པོ་དག །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པར་བཤད་པ་དག །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་སུ་བཤད་པ་ཡིན། །ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 257a
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཅེ་ན། ཀུན་
དགའ་བོ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡི་རྗེས་སུ་འགྲོ་སྟེ། ཤེས་པ་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྐྱེན་མང་པོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལོ། །རྐྱེན་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་གཅོད་པའི་ཡེ་ཤེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་དུ་ཚོལ་ལོ། །བསམ་གཏན་
མཁའ་ཁྱབ་བསམ་གཏན་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་ཐོབ་བོ། །གང་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གནས་བརྙེས་པ་མ་ཐོབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལོ། །དེ་གཡོ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་གང་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ་སེམས་ཅན་གཡོ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལོ། །ཀྱེ་
མ་སེམས་ཅན་དག་ནི་མང་དུ་བློ་ཆུང་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མི་མཁས་པས་ཉམ་ཐག་པ་དག་སྟེ། དེ་དག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤེས་པ་ལ་དགོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལོ། །དབང་པོ་དང་། སྟོབས་
དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞིང་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཞེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལོ། །ཡེ་ཤེས་གང་གིས་བྱང་
ཆུབ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་སྒྲིབ་པ་མི་མངའ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སྤྱན་གང་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་བྱ་ཞེས་མིག་གི་ཤེས་པ་དེ་དང་ཡེ་ཤེས་གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
เล่ม ๖๕ · หน้า 257b
མཆོག་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལོ། །ཡེ་ཤེས་གང་གིས་སེམས་ཅན་ཚོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་མི་རྙེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་གནས་པ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དགོད་དོ་ཞེས་དེས་ན་དེ་འདིར་འོངས་ཏེ། འོངས་ནས་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ཚོལ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་
གྱི་ཁམས་ཀྱང་མཐོང་ལ་ཁམས་དེ་ཡང་མི་རྙེད་དེ། དེས་ན་འོང་ངོ་། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རྙེད་པར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མེད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཀུན་དུ་
བསྟན་ཅིང་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་མཐོང་ངོ་། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་མཐོང་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བར་མཐོང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཉམ་པའི་ལམ། སེམས་
ཅན་མི་དམིགས་པའི་ལམ། སེམས་ཅན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་མཐོང་ཞིང་འདི་ལྟ་བུ་མཚུངས་པ་མེད་པའི་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། དྲི་མ་མེད་པ་གཙང་བ་ཚོལ་ལོ། །ཡེ་ཤེས་གང་གིས་དེ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་མི་རྙེད་དོ། །ཡེ་
ཤེས་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་དེ་རྗེས་སུ་ཐོབ་ནས་དེ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཞིང་འདིར་འོངས་ཏེ། དེས་ན་དེ་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་
མཐའ་ཡས་པ། །ཡེ་ཤེས་རྗེས་སུ་དེ་འགྲོ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཚོལ་བྱེད་པས། །དེས་ན་དེ་ནི་ལན་ཅིག་འོང་། །གང་གིས་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་འགྱུར་བ། །རྐྱེན་རྣམས་མང་པོ་རབ་གསུངས་པ། །རྐྱེན་དེ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས། །དེ་དག་ཚོལ་ཞིང་འོངས་པ་ཡིན། །
བསམ་གཏན་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་བྱེད་པ། །ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་མཆོག །དེ་ཡི་ཆེད་དུ་རབ་བརྩོན་ཏེ། །དེ་སྒྲུབ་པར་ནི་འོངས་པ་ཡིན། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་དང་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས། །ཆོས་ཉིད་དམ་པ་གང་བརྙེས་པ། །བདག་གིས་དེ་ཐོབ་བྱའོ་ཞེས། །དེ་ཚོལ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 258a
བར་ནི་འོངས་པ་ཡིན། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་ནི། །སེམས་ཅན་གང་ཡང་མི་བསྐྱོད་དེ། །དེ་དག་ཁོང་དུ་ཆུད་བྱའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་ལན་ཅིག་འོང་བར་ཟད། །སེམས་ཅན་མང་པོ་བློ་ཆུང་བ། །སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ནི་ཉམ་ཐག་པ། །དེ་དག་ཡེ་ཤེས་དགོད་དོ་
ཞེས། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཚོལ། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་དབང་པོ་སྟོབས། །བསམ་གཏན་རྣམ་ཐར་བརྗོད་པ་རྣམས། །དེ་དག་བཙལ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཚོལ་བ་ཡིན། །སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་བཞུགས་བཞུགས་པ། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ཚོལ་
བར་བྱེད། །དེ་ཚོལ་བར་ནི་འོངས་པས་ན། །དེས་ན་དེ་ནི་ལན་ཅིག་འོང་། །སངས་རྒྱས་སྤྱན་ནི་སྒྲིབ་མི་མངའ། །སྤྱན་འདི་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་སྤྱན་ནི་ཚོལ་བྱེད་པས། །དེས་ན་དེ་ནི་ལན་ཅིག་འོང་། །ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་མགོན། །སྐྱོབ་པ་
རྣམས་ཀྱིས་བཙལ་བ་ལྟར། །དེ་ནི་ཤེས་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག །ཤེས་རབ་དེ་ལྟར་ཚོལ་བར་བྱེད། །ཡེ་ཤེས་གང་གིས་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །ཇི་བཞིན་ཤེས་ཤིང་སེམས་ཅན་དེ། །མི་དམིགས་དེ་ལྟར་དེ་ལམ་འཚོལ། །དེས་ན་ལམ་ནི་ཚོལ་བ་ཡིན། །བླ་ན་མེད་ལ་
འགོད་དོ་ཞེས། །ཤེས་པས་སེམས་ཅན་མང་ཚོལ་ལོ། །དེ་དག་ཚོལ་བར་བྱེད་པས་ན། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་ནི་འོང་བ་ཡིན། །ཤེས་ལྡན་འོངས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི། །ཁམས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་མཐོང་། །སེམས་ཅན་ཁམས་ནི་ཚོལ་བར་བྱེད། །དེས་ན་དེ་ནི་ལན་
ཅིག་འོང་། །དེ་ནི་ཁམས་གང་ཚོལ་བྱེད་པ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཚོལ་བ་ལ་ནི་མི་རྙེད་པས། །དེས་ན་དེ་ནི་ལན་ཅིག་འོང་། །དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་མི་འཐོབ་སྟེ། །གང་གིས་སེམས་ཅན་སྣང་འགྱུར་བ། །ཁམས་དེ་དེ་ཡིས་
ཡོངས་སུ་ཤེས། །ཆོས་རྣམས་མ་ལུས་གསོབ་དང་གསོག །སྙིང་པོ་མེད་པར་རྣམ་པར་མཐོང་། །མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ནི། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་ཚོལ་བར་བྱེད། །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་འདི་འདྲ་སྟེ། །དྲི་མེད་གཙང་ཞིང་འདོད་ཆགས་བྲལ། །ཡེ་ཤེས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 258b
གང་གིས་ཤེས་འགྱུར་བ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་མི་རྙེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་སྨད་པ། །སེམས་ཅན་གང་གིས་རབ་ཕྱེ་བ། །གང་གི་ཕྱིར་ནི་དེ་འདིར་འོངས། །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་རྗེས་སུ་ཐོབ། །ཀུན་དགའ་དེ་ལས་དགོངས་ནས་ནི། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་ཞེས་བསྟན་ན། །
སེམས་ཅན་བློ་ཆུང་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །དེ་ལ་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས། །ཀུན་དགའ་འདི་ལས་དགོངས་ནས་ནི། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་བརྩོན་ལྡན་རྣམས། །ཚུལ་འདི་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ཡིན། །དགོངས་ལ་མཁས་ཤིང་རྣམ་རིག་པ། །ཟབ་
མོའི་དོན་ལ་རབ་ངེས་པ། །དོན་དེ་རྗེས་སུ་ཐོབ་ནས་སུ། །དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བར་ཡོངས་སུ་བསྟན་
ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕྱིར་མི་འོང་བར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཅེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་སྤྱོད་པ་
ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ཡིན། དེས་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཤིང་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་ཤིང་གནས་མེད་པ་དང་། རྟེན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ཕྱིར་མི་འོང་ངོ་། །དེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་འོང་བའམ་
འགྲོ་བ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་འདས་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་རྣམ་པར་སྤངས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་རྣམ་པར་བཤིག་པ་ཡིན། རྟེན་པ་མེད་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་
དེ་ནི་ཞི་བའི་དབྱིངས་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའམ་འཇིག་རྟེན་གྱི་འདྲེན་པ་སངས་རྒྱས་མི་དམིགས་སོ། །ངན་སོང་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་འདས་ཤིང་འདོད་པ་ཡང་དག་པར་ཆད་དོ། །ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཡང་དག་པར་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་ཟས་དང་བྲལ་བའི་བྱང་ཆུབ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 259a
རྗེས་སུ་ཐོབ་བོ། །ལྟ་བར་བྱས་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་བྲལ་ལོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འདྲའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འདུ་ཤེས་བཟློག་པ་དང་། འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་འཇུག་པར་བྱ་
བའི་ཕྱིར་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་། ངན་སོང་དང་དྲི་མ་རྣམ་པར་སྦྱང་བ་བྱས་སོ། །བདུད་སྡིག་ཅན་བཅོམ་མོ། །རྒྱགས་པ་དང་བྲལ་ལོ། །མ་རིག་པའི་ཟུག་རྔུ་ཕྱུང་ངོ་། །སྲིད་པ་སྐམས་སོ། །དེས་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་བསལ་བ་བྱས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་
བསལ་ཏོ། །འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་བཏོན་ནོ། །མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུ་ཕྱུང་ངོ་། །ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་དང་བྲལ་ལོ། །ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་སྣང་བ་ཐོབ་བོ། །དེས་ན་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡེ་ཤེས་མཉམ་པ་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཐོབ་བོ། །དེས་ན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་འདོད་པའི་འདམ་གྱི་ཁམས་ལ་མི་ཆགས་པར་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་རྗེས་སུ་ཐོབ་བོ། །སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཞག་པ་བསལ་བ་མེད་ཅིང་བསྣན་པ་མེད་པའི་གཏེར་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཏེར་རྗེས་སུ་ཐོབ་བོ། །སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གོ་སྐབས་ཡོད་པ། གཙོ་བོ་གོང་ན་མེད་པ་རྗེས་སུ་ཐོབ་བོ། །ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་དང་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐེ་ཙོམ་ཐམས་ཅད་ཆད་པ་ཞི་བའི་དབྱིངས་རྗེས་སུ་ཐོབ་སྟེ། དེས་ན་ཡང་དེ་འདིར་མི་འོང་ངོ་། །
ཀུན་དགའ་བོ་གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་གང་དག་གཟུང་བ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་ལ་དགོད་དོ་ཞེས་དེས་དེ་དག་བཀོད་དོ། །ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད་ཅེ་ན། སེམས་ཅན་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་ལས་བསླང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེས་
སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་སྟོང་པར་ཤེས་སོ། །སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསམ་དུ་མེད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་ལོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་མཚུངས་པར་སྟོང་པ་དང་། སེམས་ཅན་དང་བྲལ་བ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 259b
དང་། སེམས་ཅན་དང་བྲལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཤེས་སོ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་དེ་ཡང་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཉིད་དུ་མེད་དེ་གནས་པ་མེད་དོ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་དེ་ཡང་ནམ་མཁའ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པའོ། །དེས་མཚན་མ་མེད་པའི་བྱང་
ཆུབ་ཐོབ་སྟེ། དེས་སེམས་ཅན་དང་ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་ལོ། །དེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་མཚུངས་པར་རྟོགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་
ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་དེ་དག་མི་དམིགས་ཏེ། མི་དམིགས་པས་ན་ཡང་འདིར་མི་འོང་ངོ་། །དེས་ན་དེ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དུ་བགྲང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གྲངས་སུ་ཡང་ཞུགས་པས་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཕྱོགས་གཅིག་སྤྱོད་པར་གང་ཡིན་པར། །དེ་ནི་ཕྱིར་ཞིང་མི་འགྲོ་སྟེ། །ཕྱོགས་གཅིག་སྤྱོད་པ་སྤངས་པས་ན། །ཕྱིར་མི་འོང་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་མེད་ཤེས། །གནས་ཀྱང་ཅུང་
ཟད་མི་རྙེད་དེ། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ལ་མི་གནས་པས། །ཕྱིར་མི་འོང་ཞེས་བྱ་བར་འདོད། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོར་གང་བརྗོད་དང་། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །དེ་ལ་ཕྱིར་ཞིང་མི་འོང་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་ཕྱིར་མི་འོང་ཞེས་བྱ། །འདིར་ནི་ཆོས་རྣམས་འོང་བ་དང་། །འགྲོ་
བ་དག་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ། །འོང་དང་འགྲོ་བ་མེད་ཐོབ་པས། །དེ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་ཞེས་བརྗོད། །འགྲོ་བ་རྣམ་གསུམ་གང་དུ་ཡང་། །དེ་ནི་ཕྱིར་ཞིང་མི་འགྲོ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་པས་ན། །དེ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་ཞེས་བརྗོད། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་
ཆད། །དེ་ནི་ཁ་ཟས་ཆགས་པ་མེད། །བྱང་ཆུབ་ལམ་ཡང་ཐོབ་པས་ན། །ཕྱིར་མི་འོང་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་གང་། །ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་གཉིས་བརྗོད་པ། །དེ་ལ་དེ་ནི་མི་འགྲོ་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་། །ཆོས་རྣམས་འདི་དག་རང་བཞིན་མེད། །
เล่ม ๖๕ · หน้า 260a
དངོས་པོ་དང་ནི་རྟག་ཏུ་བྲལ། །དེ་ཡིས་ཡང་དག་ཇི་བཞིན་ཤེས། །དེས་ན་དེ་ནི་འདིར་མི་འོང་། །ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སེལ་བྱེད་པ། །མྱ་ངན་འདས་ཞི་གང་གསུངས་པ། །དེ་ལ་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་བ་ཟློག །དེས་ན་དེ་ནི་འདིར་མི་འོང་། །ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་
ཆད། །དེ་ནི་གང་ཕྱིར་དྲི་མ་བྲལ། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཞི་བ་ཐོབ། །དེས་ན་དེ་ནི་འདིར་མི་འོང་། །དཔུང་དང་བཅས་ཤིང་བཞོན་བཅས་པའི། །སྡིག་པ་ཅན་གྱི་བདུད་བཅོམ་མོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་རྣམ་རྟོག་མེད། །དེས་ན་དེ་ནི་འདིར་མི་འོང་། །མ་རིག་དྲ་བ་ཡང་དག་དྲལ། །སྲེད་
པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བཅོམ། །དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་ཡོངས་སུ་ཤེས། །དེས་ན་དེ་ནི་འདིར་མི་འོང་། །ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བཏུལ། །དངོས་པོར་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་བཤིག །མཆོག་གི་ཐེག་པ་འདི་ལ་ངེས། །དེ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་ཞེས་བྱ། །མྱ་ངན་ཟུག་རྔུ་
ཡང་དག་ཕྱུང་། །ང་རྒྱལ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་བཅོམ། །ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས། །དེ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་ཞེས་བྱ། །སངས་རྒྱས་ཐེག་པ་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཐེག་པ་འདི་ལ་སྣང་བ་ཐོབ། །འདོད་པའི་འདམ་ལ་ཆགས་པ་མེད། །དེས་ན་དེ་ནི་འདིར་མི་འོང་། །
དེ་ཡིས་གཏེར་རྣམས་ཀུན་གྱི་ནང་། །ཡེ་ཤེས་གཏེར་གྱི་དམ་པ་མཆོག །སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བཞག །དེས་ན་དེ་ནི་འདིར་མི་འོང་། །སངས་རྒྱས་ཐེག་པ་བླ་ན་མེད། །ཐེག་མཆོག་འདི་ལ་དེ་གནས་ཏེ། །སོམ་ཉི་ཐམས་ཅད་ཆད་པར་གྱུར། །དེས་ན་དེ་
ནི་འདིར་མི་འོང་། །བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་དགོད་དོ་ཞེས། །སེམས་ཅན་དག་ནི་མང་བཟུང་བ། །དེ་དག་དེ་ཡིས་བྱང་ཆུབ་བཀོད། །དེས་ན་དེ་ནི་འདིར་མི་འོང་། །སེམས་ཅན་ཁམས་ནི་བསམ་ཡས་དང་། །སྟོང་པའི་དབྱིངས་ནི་དེ་ཡིས་ཤེས། །དེ་ནི་འདུ་ཤེས་དེ་དང་
བྲལ། །དེས་ན་དེ་ནི་འདིར་མི་འོང་། །སེམས་ཅན་ཁམས་ནི་སྟོང་པ་དང་། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་རབ་ཏུ་ཤེས། །འདི་ལ་སེམས་ཅན་མི་རྙེད་དེ། །དེས་ན་དེ་ནི་འདིར་མི་འོང་། །དེ་ནི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ལ། །ཡིད་ནི་ཕྱིར་ཞིང་འཇུག་མི་བྱེད། །མཚན་མ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 260b
མེད་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ། །དེས་ན་དེ་ནི་འདིར་མི་འོང་། །སེམས་ཅན་ཁམས་ནི་བསམ་ཡས་པ། །ནམ་མཁའ་འདྲ་དང་ཁམས་དེ་དང་། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཤེས། །དེས་ན་དེ་ནི་འདིར་མི་འོང་། །ཀུན་དགའ་འདི་ལས་དགོངས་ནས་ནི། །ང་ཡིས་ཕྱིར་མི་འོང་ཞེས་
བརྗོད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ཞེས་རབ་ཏུ་བསྟན། །ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕྱིར་མི་འོང་བར་ཡོངས་སུ་བསྟན་
ཏོ།། །།བམ་པོ་གསུམ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དགྲ་བཅོམ་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཅེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་གང་ཉི་ཚེ་བའི་སྤྱོད་པའི་སྤྱད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་བཅོམ། གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བའི་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ནི་བསྒྲུབ་པར་འོས་སོ། །དེས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གང་དག་སྡུག་བསྔལ་བའི་སེམས་ཅན་
རྣམས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ལས་རྣམ་པར་འགྲེལ་བར་འོས་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་མི་དམིགས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་གཟུགས་སུ་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པ་ཡིན། དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་
པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་མི་དམིགས་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་ཤེས་སོ། །མཚན་མ་མེད་པར་རྟོགས་སོ། །དེ་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ལོ། །དེ་ངན་སོང་བའི་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་བཅོམ་མོ། །དེས་སེམས་ཅན་མེད་པའི་
ཆོས་རྟོགས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འོས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབ་པར་འོས་ཏེ། དེས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ཆོས་སྟོན་པར་འོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 261a
པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་སྟོན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་མ་བྱོན་པ་རྣམས་སྟོན་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་སྤྲོས་པ་མེད་པ། རྙོག་པ་མེད་པ་དེ་སྟོན་པར་འོས་ཏེ། དེས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་དང་། སྤྲོས་པ་མེད་པར་བྱ་བ་དང་། ཀུན་དུ་ལེན་པ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ལ་དགོད་པར་འོས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱམས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་བྱམས་པའི་བྱམས་པ་སྒྲུབ་པར་འོས། བྱམས་པ་དེ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་
འགོད་པར་འོས། སེམས་ཅན་མི་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་ལ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་མི་དམིགས་ཤིང་། དེ་དག་ཀྱང་འགོད་པར་འོས་ཏེ། དེས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་འོས་ཤིང་། ཆོས་
ལ་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་འོས་པས་དེས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་དབང་པོ་དང་། སྟོབས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་སྟོན་པར་འོས་ཤིང་། དེ་ལ་ཡང་ཆགས་པ་མེད་པ་ཐོབ་ལ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་
མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་མེད་དེ། དེས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་ན་བཀུར་སྟི་བྱ་བ་གང་ཇི་སྙེད་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་འོས་ཤིང་དེས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་ལ་ཆགས་པ་མེད་དེ། གཞན་དག་ཀྱང་བཀུར་སྟིས་གོས་པ་མེད་པར་བྱ་བ་དང་། ཆགས་པ་མེད་པར་བྱ་
བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་འོས་པས་དེས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་སུ་འགྲོ་བར་འོས་ལ་དེ་དག་ཏུ་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་མི་མཐོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་བལྟ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་
ཀྱིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་གཟིགས་པ་དེ་ལྟར་བལྟ་བར་འོས་པས་དེས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལྟ་བུའི་ཞིང་སྒྲུབ་པར་འོས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཞིང་དང་། སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཞིང་དང་། བདུད་བཅོམ་པའི་ཞིང་
เล่ม ๖๕ · หน้า 261b
དང་། མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་ཞིང་དང་། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཞིང་དང་། རྙོག་པ་མེད་པའི་ཞིང་དང་། སྟོང་པའི་ཞིང་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཞིང་དང་། བུད་མེད་མེད་པའི་ཞིང་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཞིང་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤོབས་པའི་ཞིང་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་བ་
མེད་པའི་ཞིང་དང་། ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཞིང་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་ཞིང་སྒྲུབ་པར་འོས་པས་དེས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆགས་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་ལ་ཡང་མི་ཆགས་ཤིང་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་ལ་ཡང་འཁྲུགས་པ་མེད་དེ། དེས་ན་དགྲ་
བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་འགོག་པ་དང་མཉམ་པའི་ཐེག་པ་དེ་ཤེས་ཤིང་། དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་རྟོགས་ལ། དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དེ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་འོས་སོ། །སེམས་ཅན་གཡོ་བ་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་དེ་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། གཡོ་བ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་བྱེ་བ་ཕྲག་མང་པོ་བྱང་ཆུབ་ལ་དགོད་པར་འོས་སོ། །མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གནས་པ་རྣམས་ལ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་མངོན་
དུ་འཛུད་པར་འོས་སོ། །ཇི་ལྟར་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་མེད་པ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་མཉམ་མོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བར་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་མཉམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དེ་དང་མཉམ་མོ། །འདི་ལྟར་ཡང་འོས་
ཏེ། དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་འོས་སོ། །ཆོས་གང་ལ་ཡང་འདྲེ་བར་མི་བྱེད་དེ། འདྲེ་བ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་ཞིང་དེ་ལྟར་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། ཚིག་ཏུ་ཡང་མི་བརྗོད་པར་འོས་སོ། །སེམས་ཅན་དུ་དམིགས་པར་
འདུ་ཤེས་པ་ལས་དགྲོལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་ལས་དགྲོལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལས་བསྐྱོད་པ་དང་། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ལས་ཤིན་ཏུ་བཟླ་བ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པ་དང་།
เล่ม ๖๕ · หน้า 262a
མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་ལས་དགྲོལ་བ་དང་། གཟུགས་རྣམ་པར་མི་འཇིགས་པ་ལས་དགྲོལ་བ་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་མི་འཇིགས་པ་ལས་དགྲོལ་བ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་གཡོ་བ་མེད་པ་
ལས་དགྲོལ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་མི་འཇོག་པ་དང་། རབ་ཏུ་བཀོད་པ་ལས་དགྲོལ་བ་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུར་འདུ་ཤེས་པ་ལས་དགྲོལ་བ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུར་འདུ་ཤེས་པ་
ལས་དགྲོལ་བ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ལས་དགྲོལ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་འདུ་ཤེས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་དགྲོལ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ལ་བརྩམས་ཏེ་སྦྱིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་དགྲོལ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ལ་བརྩམས་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་
པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་དགྲོལ་བ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་དགྲོལ་བ་དང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་འགྲུབ་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་
པ་ལས་དགྲོལ་བ་དང་། ཉན་ཐོས་སྐྱེ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་དགྲོལ་བ་དང་། ཕུ་ནུ་དང་། སྲིང་མོ་དང་། ཉེ་དུ་དང་། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་དགྲོལ་བ་དང་། བདག་ཉིད་མཐོང་བ་མེད་པར་ཆགས་པ་ལས་དགྲོལ་བ་དང་། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། འཇིག་ཚོགས་དང་། འདུ་འཛི་ལ་མངོན་པར་
ཞེན་པ་ལས་དགྲོལ་བ་དང་། འཐོབ་པ་དང་། བཀུར་སྟི་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་དགྲོལ་བ་དང་། ཁྱིམ་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བར་མཐོང་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་དགྲོལ་བ་དང་། ཐ་མ་དང་། མཆོག་གི་ཆོས་སུ་མཐོང་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་དགྲོལ་བ་དང་། སོ་
སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམ་པར་སྤང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་དགྲོལ་བ་དང་། ཐ་མ་དང་གྱ་ནོམ་པའི་ཆོས་མཐོང་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་དགྲོལ་བ་དང་། མཚན་རབ་ཏུ་རྫོགས་པ་འགྲུབ་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 262b
ལས་དགྲོལ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་དགྲོལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་པ་འདི་དག་ནི་
ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་སྐལ་བ་ཅན་འདི་དག་ནི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་སྐལ་བ་མེད་པ། འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ། འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་མི་སྤྱོད་པ། འདི་དག་ནི་ངན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན། འདི་དག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ། འདི་དག་ནི་འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་ཅན། འདི་
དག་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་གཉིས་སུ་འབྱེད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་དགྲོལ་བ་དང་། འདི་དག་ནི་སྦྱིན་པའི་གནས། འདི་དག་ནི་སྦྱིན་པའི་གནས་མ་ཡིན་པ། འདི་དག་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ། འདི་དག་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང་མི་ལྡན་པ། འདི་དག་
ནི་བྱིས་པའི་ཆོས། འདི་དག་ནི་མཁས་པའི་ཆོས། འདི་དག་ནི་སྐྱེས་པའི་ཆོས། འདི་དག་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་ཆོས། འདི་དག་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས། འདི་དག་ནི་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་སོ་ཞེས་དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་འབྱེད་པའི་སེམས་ལ། མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་དགྲོལ་བ་
དང་། འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ། འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ། འདི་དག་ནི་ལུང་བསྟན་པ། འདི་དག་ནི་ལུང་མ་བསྟན་པ། འདི་དག་ནི་ཉེ་བ། འདི་དག་ནི་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་དགྲོལ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་
ཐོབ་ནས་ལེན་པ་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་དགྲོལ་བས། སེམས་ཅན་མང་པོ་དགྲོལ་བར་འོས་ཏེ། སེམས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པས་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་དགྲོལ་བར་འོས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་
ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཉི་ཚེའི་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ། །སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ཡིས་ཤེས། །ཉི་ཚེ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས། །དེས་དེ་དགྲ་བཅོམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གང་གིས་སེམས་ཅན་རབ་སྡུག་བསྔལ། །ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་དེ་ཡིས་བཅོམ། །ཉོན་
เล่ม ๖๕ · หน้า 263a
མོངས་པ་ལས་སེམས་ཅན་དགྲོལ། །དེས་དེ་དགྲ་བཅོམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བཅོམ། །དམིགས་པ་མེད་ལ་ལེགས་པར་གནས། །ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས། །དེས་དེ་དགྲ་བཅོམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སྟོང་པ་ཤེས་ཤིང་ཞི་བ་དང་། །
དེ་ལྟར་མཚན་མ་མེད་པར་རྟོགས། །མཚན་མ་རྣམས་ནི་ཀུན་དང་བྲལ། །དེས་དེ་དགྲ་བཅོམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སེམས་ཅན་འདུ་ཤེས་རབ་སྡིག་པ། །འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་དེ་ཡིས་བཅོམ། །འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར། །དགྲ་བཅོམ་ཉིད་དང་ལྡན་ཞེས་བརྗོད། །མི་
ཤེས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བཅོམ། །སེམས་མེད་པ་ཡི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས། །ཆོས་རྣམས་སྟོང་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས། །དེས་དེ་དགྲ་བཅོམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་བསམ་མི་ཁྱབ། །བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་ཐོབ་བྱེད་འོས། །བརྩོན་འགྲུས་དམ་པ་རབ་ཏུ་རྩོམ། །
དེས་དེ་དགྲ་བཅོམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སྤྲོས་པ་མེད་ཅིང་རྙོག་མེད་པའི། །ཆོས་ནི་ངེས་པར་སྟོན་པར་འོས། །ཡེ་ཤེས་ལ་ནི་སེམས་ཅན་འགོད། །དེས་དེ་དགྲ་བཅོམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གང་གིས་སེམས་ཅན་བདེར་འགྱུར་བ། །བྱམས་པ་དེ་ནི་བྱེད་པར་འོས། །སེམས་ཅན་དེ་དག་མི་
དམིགས་ཏེ། །དེས་དེ་དགྲ་བཅོམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མི་འཛིན་པའི། །ཆོས་ནི་ངེས་པར་སྟོན་པ་འོས། །ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད། །དེས་དེ་དགྲ་བཅོམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་རྣམས་དང་སྟོབས། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྟོན་
པར་འོས། །དེ་དག་ལ་ཡང་ཆགས་མེད་ཐོབ། །དེས་དེ་དགྲ་བཅོམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་ནི་དག་པའི་ཆོས། །སེམས་ཅན་ཤེས་པར་བྱེད་པར་འོས། །དེ་དག་ལ་ནི་ཡེ་ཤེས་སྟོན། །དེས་དེ་དགྲ་བཅོམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་བཀུར་སྟི་ཀུན། །སེམས་ཅན་
ཀུན་ལས་འོས་པ་ཡིན། །བཀུར་སྟི་ཀུན་ལ་ཆགས་པ་མེད། །དེས་དེ་དགྲ་བཅོམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཤིན་ཏུ་བཟང་པོའི་སངས་རྒྱས་ཞིང་། །ཞིང་དུ་དེ་ནི་འགྲོ་བར་འོས། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ནས་གནས་པར་བྱེད། །སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །བདག་ཀྱང་འདི་
เล่ม ๖๕ · หน้า 263b
ལྟར་བཟང་པོ་ཡི། །ཞིང་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས། །དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་འོས་པ་ཡིན། །དེས་དེ་དགྲ་བཅོམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཆགས་པར་འགྱུར་ལ་ཆགས་པ་མེད། །འཁྲུགས་པར་འགྱུར་ལ་འཁྲུགས་པ་མེད། །གང་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཞི་བ་རྟོགས། །དེས་དེ་དགྲ་བཅོམ་ཞེས་བརྗོད་
དོ། །འགོག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཤེས་པ་སྟེ། །དེ་ཡིས་ཞི་བ་གང་ཡིན་རྟོགས། །དེ་ཡིས་བྱང་ཆུབ་རབ་ཏུ་ཕྱེ། །དེས་དེ་དགྲ་བཅོམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ཡིས་སེམས་ཅན་ཁམས་རྣམས་ལས། །སེམས་ཅན་གང་ཡང་གཡོར་མི་བྱེད། །སེམས་ཅན་བྱེ་བ་དུ་མ་དག །བྱང་ཆུབ་
ལ་ནི་དེས་འགོད་དོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་དང་བྱང་ཆུབ་ནི། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཇི་བཞིན་གནས། །དེས་ན་དེ་ཉིད་མཉམ་ཉིད་ཤེས། །དེས་དེ་དགྲ་བཅོམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ལ་མཉམ་པ་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་དང་མཉམ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་
ཆུབ་དེ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་བྱང་ཆུབ་གནས། །གང་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཤེས་འོས་པ། །དེས་དེ་དགྲ་བཅོམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཤེས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྟོན། །ཅིས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་བྱེད་ལ། །ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པའང་ཡོད་མ་ཡིན། །
སེམས་ཅན་བྱེ་བ་དུ་མ་དག །བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་དེས་འགོད་དོ། །སེམས་ཅན་དམིགས་སུ་མེད་པར་ཤེས། །སེམས་ཅན་རྟག་དང་ཆད་འཛིན་པ། །སེམས་ཅན་ལྟ་ལས་མ་བསྐྱོད་རྣམས། །སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་རབ་ཏུ་འགྲེལ། །ཆོས་ཀུན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། །འགོག་པ་
མེད་དང་འདུས་མ་བྱས། །དེ་དག་དེ་ལྟའི་འདུ་ཤེས་བཟློག །སྡུག་བསྔལ་ལས་ནི་རྣམ་པར་འགྲེལ། །གཟུགས་དང་ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་དང་། །འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐོང་། །ཕུང་པོ་རྣམ་པར་མི་འཇིགས་ལས། །ལུས་ཅན་དག་ནི་རྣམ་པར་འགྲེལ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་
བོའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །དེ་ནི་རྣམ་ཀུན་གཡོ་མི་བྱེད། །དེ་དག་དགོད་པར་མི་བྱེད་དེ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་གནས་པ་མེད། །འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདུ་ཤེས་དང་། །གང་དག་རང་རྒྱལ་འདུ་ཤེས་ཅན། །གང་དག་སངས་རྒྱས་འདུ་ཤེས་པ། །དེ་ཡིས་དེ་དག་འདུ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 264a
ཤེས་འགྲེལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་ཞེན་པ་དང་། །སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་མངོན་ཞེན་པ། །ཀུན་དུ་མངོན་ཞེན་མེད་བྱའི་ཕྱིར། །ཆོས་ཉིད་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད། །ལེ་ལོ་དམིགས་པར་གྱུར་པས་ན། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པར་རྣམ་པར་བརྟགས། །དེ་དག་
རྟོགས་ལས་རྣམ་དགྲོལ་ཕྱིར། །ཆོས་ནི་སྟོན་པར་འོས་པ་ཡིན། །བསམ་གཏན་གཡེང་བར་འདུ་ཤེས་དང་། །ཤེས་རབ་ཤེས་རབ་འཆལ་འདུ་ཤེས། །གཉིས་ལ་མངོན་ཞེན་མེད་བྱའི་ཕྱིར། །ཆོས་ནི་སྟོན་པར་འོས་པ་ཡིན། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ། །འགྱུར་
བ་མེད་པར་ཤེས་པར་གྱིས། །དེ་ལྟར་ཆོས་ནི་རབ་སྟོན་པས། །དེས་དེ་དགྲ་བཅོམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གང་གིས་བདག་ལ་མངོན་ཞེན་པས། །ཉན་ཐོས་རྣམ་པ་མང་བརྟགས་པ། །དེ་དག་རྟོག་པ་རྣམ་དགྲོལ་ཕྱིར། །ཆོས་ནི་སྟོན་པར་འོས་པ་ཡིན། །མི་མཁས་པ་དག་ཕ་མ་
དང་། །ཆུང་མར་ཡོངས་སུ་འཛིན་བྱེད་པ། །ལམ་འདིས་བྱང་ཆུབ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་འཁོར་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། །འདི་ནི་བདག་སྤུན་སྲིང་མོ་ཞེས། །དེ་ལ་དགའ་ཞིང་ཞེན་བྱེད་པ། །རི་དགས་ཆོས་ལ་སྟེན་པ་སྟེ། །དེ་དག་རྣམ་པར་དགྲོལ་བར་རིགས། །འཇིག་ཚོགས་
ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས། །གཉེན་པ་ཡི་ནི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད། །བདག་གི་གཉེན་པར་སྔོན་གྱུར་ཅེས། །མཐོང་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད། །མཐོང་བར་གྱུར་ནས་ཆགས་བྱེད་ཅིང་། །དེ་དག་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་ཆགས། །འདུ་ཤེས་ངན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག །བདུད་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་
པ་ཡིན། །འཇིག་ཚོགས་རབ་ཏུ་སྡིག་པ་ཅན། །འཇིག་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་གྱིས། །འཇིག་ཚོགས་ཉེས་པ་འདི་དག་ཡོད། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །འདི་དག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཆོས། །འདི་དག་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས། །གཉིས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་མེད་པས། །
བློ་ལྡན་དེ་ནི་དགྲ་བཅོམ་བརྗོད། །ཐོབ་ལ་ཆགས་པས་ཆགས་གྱུར་པ། །བཀུར་སྟི་ཡིས་ནི་བག་མེད་གྱུར། །དེ་ཆགས་བག་མེད་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར། །ཆོས་སྟོན་པར་ནི་འོས་པ་ཡིན། །འདི་དག་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་སྟེ། །འདི་དག་ཁྱིམ་པ་ཡིན་ཞེས་རྟོག །བྱིས་པ་དེ་ལྟར་
เล่ม ๖๕ · หน้า 264b
རྣམ་རྟོག་པ། །རྣམ་པར་འགྲེལ་པར་འོས་པ་ཡིན། །ཐ་མའི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་མཐོང་། །རྒྱ་ཆེ་བར་ཡང་རྣམ་པར་མཐོང་། །རྣམ་རྟོག་མཐོང་བའི་བྱིས་པ་དག །རྣམ་པར་འགྲེལ་པར་འོས་པ་ཡིན། །བྱིས་པའི་ཆོས་རྣམས་བོར་ནས་སུ། །བདག་ནི་སངས་རྒྱས་
ཆོས་ཉིད་ཐོབ། །འཐོབ་དང་མི་འཐོབ་རྣམ་དགྲོལ་ཕྱིར། །ཆོས་སྟོན་པར་ནི་འོས་པ་ཡིན། །ཐ་མ་གྱ་ནོམ་བྱེ་བྲག་གིས། །རྣམ་པ་དུ་མའི་ཆོས་རྣམས་མཐོང་། །འདུ་ཤེས་མང་ལས་རྣམ་དགྲོལ་ཕྱིར། །དེ་ནི་ཆོས་སྟོན་བྱེད་པ་ཡིན། །གང་དག་སངས་རྒྱས་མཚན་བསྒྲུབ་
ཕྱིར། །རྣམ་པ་མང་པོར་བརྩོན་བྱེད་པ། །མཚན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས། །མཁས་པ་དེ་དག་རྣམ་པར་འགྲེལ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཆོག་གི་ཞིང་། །མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས། །འདུ་ཤེས་དེ་ལ་མངོན་ཞེན་པ། །རྣམ་པར་འགྲེལ་པར་འོས་པ་
ཡིན། །མྱ་ངན་འདས་དང་མ་འདས་དང་། །ཐོབ་པའི་སྐལ་ཡོད་སྐལ་མེད་ཆོས། །འདི་དག་བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་སྤྱོད་པ། །འདི་དག་བྱང་ཆུབ་མ་ཞུགས་པ། །ངང་ཚུལ་ངན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན། །ཤེས་རབ་འཆལ་དང་ཤེས་རབ་ལྡན། །བྱིས་པའི་བློ་དང་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས། །
དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་འབྱེད་འདི་བྱས། །སེམས་ཅན་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་ཤིང་། །རྣམ་པ་མང་པོར་རློམ་སེམས་པ། །དེ་དག་འདུ་ཤེས་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར། །ཆོས་སྟོན་པར་ནི་འོས་པ་ཡིན། །སྦྱིན་གནས་སྦྱིན་གནས་འོས་མིན་ཞེས། །སོ་སོ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད། །མཁས་དང་
བྱིས་པའི་ཆོས་རྣམས་སུ། །རྣམ་པ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད། །འདིར་ནི་བུད་མེད་ཆོས་དམིགས་ཤིང་། །སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག །དེ་ལྟར་འཕགས་དང་འཕགས་མིན་ཆོས། །རྣམ་གཉིས་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད། །དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་འབྱེད་བྱེད་པ། །མི་མཁས་ཆུང་ངུ་
བློ་ལྡན་པ། །དེ་དག་གཉིས་མེད་རྟོག་བྱའི་ཕྱིར། །ཆོས་སྟོན་པར་ནི་འོས་པ་ཡིན། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལས་ལྡོག་པ་དང་། །མི་ལྡོག་པ་དང་ལུང་བསྟན་དང་། །ལུང་མ་བསྟན་དང་ཉེ་བ་དང་། །ཉེ་བ་མིན་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས་ལེན་མེད་ཅིང་། །ཟག་ཟད་
เล่ม ๖๕ · หน้า 265a
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་འདའ། །མཚན་མ་སྤྱོད་རྣམས་དེ་ལྟ་བུར། །མྱ་ངན་འདས་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག །འདུ་ཤེས་འཛིན་པ་དེ་དག་ལས། །དེས་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་འགྲེལ། །འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་རབ་འགྲེལ་པ། །དེས་དེ་དགྲ་བཅོམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་ཆོས་རྣམས་ནི། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་ངས་བསྟན་ཏེ། །གང་དག་འདི་ལ་བཟོད་སྐྱེད་པ། །དེ་དག་དགྲ་བཅོམ་ཤེས་པར་གྱིས། །ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་དགྲ་བཅོམ་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཉན་ཐོས་སུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཅེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྒྲོགས་ཤིང་། བྱང་ཆུབ་ནི་ཞི་བ། སྤྲོས་པ་མེད་པ་རྙོག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སྒྲོགས་པས་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱའོ། །འདི་འདྲ་བའི་བདེ་བ་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་
སྒྲོགས་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། སྟོབས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་སྒྲུབས་ཤིག་ཅེས་སྒྲོགས་པ་དང་། ཐེག་པ་འདི་ནི་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སྒྲོགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱའོ། །ལུས་འདི་ནི་སྟོང་པ་སྟེ། འདི་ལ་
སྙིང་པོ་མི་དམིགས་ཀྱི་འདི་ནི་བྱིས་པ་རྨོངས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་བས་ན་ལུས་རྣམ་པར་གཞིག་པ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་སྒྲོགས་པ་དང་། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་འདི་ནི་ལོག་པར་མཐོང་བར་གྱིས་ཤིག །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ཀུན་ནས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྒྲུབས་ཤིག །མིག་གང་གིས་
གང་དུ་ཡང་རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་བའི་མིག་དེ་མི་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་དུ་སྒྲུབས་ཤིག་ཅེས་སྒྲོགས་ཤིག །ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་སྒྲོགས་པས་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱའོ། །སྒྲ་ཐམས་ཅད་ནི་བྲག་ཅ་དང་མཚུངས་པ་སྒྲོགས་ཤིང་སྒྲ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མ་བྱེད་ཅིག །འདི་ལ་ཐོས་པ་ཅི་
เล่ม ๖๕ · หน้า 265b
ཡང་མེད་དོ། །འདི་ལ་བརྗོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སྒྲོགས་ཏེ། དེས་ན་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱའོ། །དྲི་རྣམས་ལ་དྲིའི་འདུ་ཤེས་སུ་མ་བྱེད་ཅིག །འདི་ལ་སྣོམ་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་མི་ཞིག་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པའི་རྨི་ལམ་ན། དྲི་རྣམ་པ་མང་པོ་སྣོམ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་
དེ་ལ་དྲི་གང་ཡང་མེད་དེ། གཞན་དུ་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་སྣོམ་མོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྣ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་སྟེ། རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་འདི་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་དེ་སྐད་སྒྲོགས་ཏེ། དེས་ན་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྕེའི་སྐྱེ་མཆེད་འདི་ལྟར་སྒྲོགས་ཏེ། འདི་ནི་ཤའི་
གོང་བུ་སྟེ་འདི་རོ་མྱང་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཤའི་གོང་བུ་ཡང་དབུ་བ་རྡོས་པ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །དཔེ་ཡང་རྫས་མེད་པའོ་ཞེས་དེ་སྐད་སྒྲོགས་ཏེ། དེས་ན་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱའོ། །ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པར་གཞིག་པར་གྱིས་ཤིག །ལུས་འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའོ། །རང་
བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མ་སྐྱེས་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའོ། །མ་སྐྱེས་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཅེས་སྒྲོགས་ཏེ། དེ་སྐད་སེམས་ཅན་མང་པོ་ལ་སྒྲོགས་པས་དེས་ན་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱའོ། །ཡིད་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་
དངོས་པོ་མེད་པ། སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པ། འགོག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་སྒྲོགས་ཏེ། དེ་སྐད་སྒྲོགས་པས་དེས་ན་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བྱིན་ཅིག །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་མོ། །བྱང་ཆུབ་དེ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་
པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་བོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ས་བོན་ཅི་འདྲ་བར་འབྲས་བུ་ཡང་དེ་འདྲ་སྟེ། འབྲས་བུ་མེད་པའི་སྒྲར་བརྗོད་དོ་ཞེས་སྒྲོགས་སོ། །ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་བྱིན་ཅིག །ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་འདི་ནི་ཆུང་བ་སྟེ། འདི་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་སེར་སྣ་མ་བྱེད་
ཅིག །སྦྱིན་པ་ལ་སྦྱིན་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་མ་བྱེད་ཅིག །དེ་ལ་སྙིང་པོར་འདུ་ཤེས་མ་བྱེད་ཅིག །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་བྱིན་ཅིག །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་བྱིན་
เล่ม ๖๕ · หน้า 266a
ཅིག །དེ་ལྟར་བྱིན་ན་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྒྲོགས་ཏེ། དེ་ལྟར་སྒྲོགས་པས་དེས་ན་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་འདི་ལྟ་སྟེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྙིང་པོ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་ཏེ། ཇི་ལྟར་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པ་
དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་། གཉིས་སུ་མི་འབྱེད་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པར་སྒྲོགས་ཏེ། དེས་ན་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇིགས་མེད་པ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་
བསམ་ཡས་པ། །སེམས་ཅན་མང་ལ་སྒྲོགས་པར་བྱེད། །དེས་དེ་ཉན་ཐོས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཞི་བ་སྤྲོས་པ་མེད། །རྙོག་པ་མེད་པ་སྒྲོགས་པར་བྱེད། །སྐྱེ་བོ་དཔག་ཏུ་མེད་ལ་སྒྲོགས། །དེས་དེ་ཉན་ཐོས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདི་འདྲ་བདེ་བ་གཞན་མེད་ཅེས། །མྱ་ངན་འདས་
པའི་བདེ་བ་སྒྲོགས། །ཞི་བ་མྱ་ངན་འདས་སྒྲོགས་པས། །དེས་དེ་ཉན་ཐོས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སྟོབས་དང་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་དང་། །དྲན་པ་ཉེར་གཞག་དབང་པོ་རྣམས། །མྱུར་དུ་སྒྲུབས་ཤིག་ཅེས་སྒྲོགས་ཏེ། །ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་སྐད་སྒྲོགས། །ལུས་འདི་སྟོང་སྟེ་སྙིང་པོ་
མེད། །འདི་ནི་བྱིས་པ་རྨོངས་བྱེད་པ། །དེ་ཕྱིར་ལུས་ནི་རྣམ་ཤིག་ཅེས། །དེ་སྐད་དུ་ནི་སྒྲོགས་པར་བྱེད། །མིག་ནི་ནོར་བར་རྟོགས་གྱིས་ཤིག །འདི་ནི་བྱིས་པའི་བློ་ལྡན་པ། །མི་མཁས་རྣམས་ལ་རྨོངས་བྱེད་ཅིང་། །དེ་སྐད་དུ་ནི་དེ་སྒྲོགས་སོ། །སྒྲ་རྣམས་བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་སྟེ། །རྣ་
བའང་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་གྱིས། །འདི་ལ་ཐོས་པ་ཅི་ཡང་མེད། །རྗོད་པར་བྱེད་པ་འང་ཅི་ཡང་མེད། །སེམས་ཅན་མང་ལ་དེ་སྐད་དུ། །སྒྲོགས་པར་བྱེད་པས་ཉན་ཐོས་འདོད། །འདི་ལ་ཐོས་པ་ཅི་ཡང་མེད། །སྒྲ་འདིར་དགའ་བར་མ་བྱེད་ཅིག །དཔེར་ན་མི་ཞིག་རྨི་ལམ་ན། །རྣམ་པ་
མང་པོའི་དྲི་སྣོམ་པ། །དེ་ལ་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་མེད། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་དེ་སྣོམ་མོ། །དེ་ཡིས་དེ་ལྟར་དྲི་ཤེས་ནས། །འདིར་སྣོམ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་མི་མཁས་པ། །གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་སྒྲོགས་པར་བྱེད། །ལྕེ་འདི་ཤ་ཡི་གོང་བུ་སྟེ། །རོ་མྱང་བར་ནི་བྱེད་
เล่ม ๖๕ · หน้า 266b
མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཤ་ཡིས་རོ་རྟོགས་ན། །ལག་པའང་རོ་རྟོགས་འགྱུར་ཞེས་སྒྲོགས། །རོ་ཡི་འདུ་ཤེས་རབ་སྡིག་ཅན། །འདུ་ཤེས་འདི་དག་རྣམ་པར་ཤིག །རོ་ཁམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། །ཁམས་དེ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་གནས་པས། །དེ་ནི་མངོན་
སུམ་གྱུར་པ་ཡིན། །མངོན་སུམ་དེ་ལྟར་སྒྲོགས་པས་ན། །དེ་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ལུས་འདི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སུ། །སྟོང་ཞེས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གཞིག །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གང་སྟོང་པ། །དེ་ནི་མ་སྐྱེས་སྐྱེ་མ་ཡིན། །མ་སྐྱེས་མི་སྐྱེ་གང་ཡིན་པ། །དེ་འདིར་བྱང་ཆུབ་དེ་ཉིད་
དེ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྒྲོགས། །དེས་ན་ཉན་ཐོས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡིད་འདི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །རང་བཞིན་མེད་ཅིང་དངོས་པོ་མེད། །འདི་ནི་སེམས་ཅན་དངོས་པོ་མིན། །དེ་སྐད་དུ་ནི་དེ་སྒྲོགས་སོ། །ཆོས་སྦྱིན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ལམ་ཡིན་
ཏེ། །དེ་ཡིས་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་འགྱུར་གྱིས། །སྦྱིན་པ་བྱིན་ཞེས་སྒྲོགས་པར་བྱེད། །ཟང་ཟིང་སྦྱིན་པ་ཐ་དད་པ། །རྣམ་པ་མང་པོ་གཙང་མ་བྱིན། །དེ་ལ་སེར་སྣ་མེད་གྱུར་ན། །དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ལམ་ཡིན་ནོ། །གང་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ཚར་བཅད་དེ། །ཟག་པ་རྣམས་ནི་ཀུན་དང་བྲལ། །
ཆགས་པ་ཀུན་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས། །དེས་ན་ཉན་ཐོས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ནི་བླ་མེད་པ། །ཤེས་ལྡན་གྱིས་ནི་གང་གིས་སྒྲོགས། །སྒྲ་ཀུན་དམ་པ་ཞི་བ་སྟེ། །དེ་ནི་སྙིང་པོ་དམ་པ་གྲུབ། །སྙིང་པོ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཤེས། །སྙིང་པོ་ཀུན་ལ་གནས་པ་མེད། །
གཉིས་མེད་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་ཅིང་། །བསྒྲག་པ་དམ་པ་སྒྲོགས་པར་བྱེད། །ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ཡི། །ཆོས་བསྟན་རྣམས་ནི་སྒྲོགས་པ་ལྟར། །དེས་པས་བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་བརྩམས་ནས། །འདི་ནི་དེ་ལྟར་འབྱེད་པ་ཡིན། །གང་ནས་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་མགོན། །བླ་ན་
མེད་པར་བཞུགས་པ་ཡི། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ན་རབ་བཟང་དང་། །བཀག་པ་རྣམས་ཀྱང་སྒྲོགས་པར་བྱེད། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་རབ་གནས་པའི། །སྟོང་གསུམ་འདི་ནི་སྒྲོགས་པར་བྱེད། །སེམས་ཅན་ནམ་མཁའ་ཇི་བཞིན་ཏེ། །རྟག་ཏུ་མྱ་ངན་འདས་དང་མཚུངས། །གང་ལས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 267a
སེམས་ཅན་རྣམ་བརྟགས་ནས། །ཁམས་བཞི་པོ་དག་རབ་བརྗོད་པ། །དེ་དག་ནམ་མཁའ་འདྲ་བ་སྟེ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་བསམ་དུ་མེད། །ཁམས་རྣམས་དེ་དག་འདི་འདྲ་སྟེ། །དེ་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པར་ལྟོས། །འདི་ལ་སྐྱེ་མེད་འཆི་བ་མེད། །མྱ་ངན་འདས་མེད་ཉོན་མོངས་
མེད། །འདི་ལ་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་མེད། །འདི་ལ་སེམས་ཅན་ཡོད་མ་ཡིན། །ཅི་ནས་སུས་ཀྱང་མི་མཐོང་བ། །ཁམས་དེ་རྣམ་པར་བལྟ་བར་གྱིས། །ཉིན་དང་མཚན་དུ་གཡེལ་མེད་པར། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་སྐད་སྒྲོགས། །བདག་ནི་འགའ་ཞིག་སྒྲོགས་སོ་ཞེས། །རློམ་
སེམས་དེ་ལ་ཅི་ཡང་མེད། །དེ་ལྟར་གཞན་ལ་གང་སྒྲོགས་པ། །དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཤེས་པར་གྱིས། །དེ་སྐད་བརྗོད་པར་ཉན་ཐོས་མིན། །ཉན་ཐོས་སུ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྟན། །བརྟན་པ་དམན་པ་མེད་པའི་ཡིད། །ཆོས་གང་གིས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །ཇི་བཞིན་དེ་བཞིན་ཤེས་འགྱུར་
བ། །སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཆགས་ལས་གྲོལ་ཞིང་ཟག་མེད་ལ། །ཆགས་པ་ཀུན་ལས་རྣམ་དགྲོལ་ཕྱིར། །སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ། །དེ་ནི་དགྲ་བཅོམ་དེ་སྐད་བརྗོད། །སྤྲོས་པ་མེད་ཅིང་རྙོག་མེད་པ། །ཆགས་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཀྱང་སྟོན། །སངས་
རྒྱས་ཆོས་རྣམས་མ་ལུས་པར། །རྣམ་པར་མཐོང་ནས་སྟོན་པར་བྱེད། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ། །ཆོས་དང་རིང་བར་མི་རྟོག་ཅིང་། །ཆོས་དང་ཉེ་བར་མི་རྟོག་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་འདྲེ་བ་མེད། །སྒྲོགས་ཀྱང་འདྲེ་བ་ཡོད་མིན་ཞིང་། །སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་ལ་བརྗོད། །
སེམས་ཅན་དེ་དག་མཐོང་བ་མེད། །དེས་དེ་ཉན་ཐོས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཀུན་དགའ་འདི་ལ་དགོངས་ནས་ནི། །ང་ཡིས་ཉན་ཐོས་ཡོངས་སུ་བསྟན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་གནས་པ། །ཉན་ཐོས་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་གྱིས། །ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་
བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཉན་ཐོས་སུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རང་སངས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 267b
རྒྱས་སུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཅེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐུར་པ་མེད་པའི་ཚུལ་
གྱིས་རྣམ་པར་འཇིག་པ་མེད་པར་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ་དེས་ན་རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསམ་དུ་མེད་པར་རྟོགས་ཤིང་དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མ་འོངས་པ་ན་མི་སྐྱེ་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འདྲ་བ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་འགགས་པ་དང་། ཡང་
དག་པའི་མཐའ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐའ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་མིག་ཡོར་གྱི་མཐའ་དང་། རྫས་མེད་ཅིང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མཐའ་མིང་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའི་མཐའ་དང་། ཚིག་ལ་མི་གནས་པ་
དང་། ཚིག་གིས་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཚིག་ནི་སྟོང་པ་གསོག་སྟེ། ཚིག་གིས་བདག་གི་མཐའ་འམ། སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་མི་ཤེས་སོ། །དེས་མཐའ་དེ་རྟོགས་ཏེ་དེ་མཐའ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས་དེས་ན་རང་སངས་
རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་སྒྲས་བརྗོད་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་སྒྲ་མེད་པ་དང་། སྒྲ་དང་བྲལ་བ་དང་། འདི་རྟག་ཏུ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་ཚིག་གིས་བརྗོད་པ་དང་། འདི་ལ་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པར་དེ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་
ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚིག་གང་གིས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྗོད་པའི་ཚིག་དེ་གསོག་སྟོང་པ། མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ན་ཚིག་ཉིད་ཀྱང་རྟག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཚིག་གང་གིས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྗོད་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་དེ་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མངོན་སུམ་དུ་
གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་འདི་སྒྲས་བརྗོད་པ་དང་། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་འདི་སྒྲ་མེད་པ་དང་། སྒྲ་དང་བྲལ་བ་དང་། འདི་རྟག་ཏུ་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ཞེས་ཚིག་གིས་བརྗོད་པ་དང་། འདི་ལ་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པར་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །
เล่ม ๖๕ · หน้า 268a
དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚིག་གང་གིས་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་བརྗོད་པའི་ཚིག་དེ་གསོག་སྟོང་པ། མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ན་ཚིག་ཉིད་ཀྱང་རྟག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཚིག་གང་གིས་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་བརྗོད་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་དེ་ལྟར་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་
པ་ཡིན་ནོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་སྒྲས་བརྗོད་པ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་སྒྲ་མེད་པ་དང་། སྒྲ་དང་བྲལ་བ་དང་། འདི་རྟག་ཏུ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་ཚིག་གིས་བརྗོད་པ་དང་། འདི་ལ་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པར་དེ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་
ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚིག་གང་གིས་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྗོད་པའི་ཚིག་དེ་གསོག་སྟོང་པ། མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ན་ཚིག་ཉིད་ཀྱང་རྟག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གང་གིས་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྗོད་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །
འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་སྒྲས་བརྗོད་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་སྒྲ་མེད་པ་དང་། སྒྲ་དང་བྲལ་བ་དང་། འདི་རྟག་ཏུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་ཚིག་གིས་བརྗོད་པ་དང་། འདི་ལ་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པར་དེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚིག་གང་
གིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྗོད་པའི་ཚིག་དེ་གསོག་སྟོང་པ། མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ན་ཚིག་ཀྱང་རྟག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཚིག་གང་གིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྗོད་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་དེ་ལྟར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་
པོ་འདི་སྒྲས་བརྗོད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་འདི་སྒྲ་མེད་པ་དང་། སྒྲ་དང་བྲལ་བ་དང་། འདི་རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་ཚིག་གིས་བརྗོད་པ་དང་། འདི་ལ་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པར་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་
ན། ཚིག་གང་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོར་བརྗོད་པའི་ཚིག་དེ་གསོག་སྟོང་པ། མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ན་ཚིག་ཀྱང་རྟག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཚིག་གང་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་བརྗོད་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 268b
ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔ་སྒྲ་མེད་པ་དང་། ཚིག་གང་གིས་བརྗོད་པར་དེ་དག་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚིག་སྒྲ་མེད་པ་དང་། ཕུང་པོའི་རྐྱེན་ཉིད་རྐྱེན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང་། ཚིག་གི་རྐྱེན་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རྐྱེན་ཉིད་དུ་དེས་དེ་
ཁོང་དུ་ཆུད་དེ། དེས་ན་རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཆོས་ཀུན་ཟག་པ་མེད་པ་དང་། །མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་དང་། །རྟག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་མཚན་མེད་པར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་
གྱུར། །འདི་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡང་དག་ཏུ། །ཤིན་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་གྱུར། །ཆོས་འདི་ཇི་ལྟར་འདི་འདྲ་བར། །འདི་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་གྱུར་ཏེ། །ཆོས་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས། །དེས་དེ་རང་སངས་རྒྱས་
ཞེས་བརྗོད། །ཆོས་ཀུན་མྱ་ངན་འདས་པ་སྟེ། །དེ་དག་ཐོག་མ་མི་དམིགས་སོ། །མ་སྐྱེས་པ་ཡི་མཐའ་དེ་ནི། །ཡང་དག་པ་ཡི་མཐའ་ཞེས་བརྗོད། །ཆོས་ཀུན་མྱ་ངན་འདས་པ་སྟེ། །སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངེས་པར་བསྟན། །ཆོས་གང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ། །མྱ་ངན་འདས་ཞེས་བརྗོད་པ་
ཡིན། །ཆོས་ཀུན་མྱ་ངན་འདས་པ་སྟེ། །མིང་ཙམ་གྱིས་ནི་བརྗོད་པར་ཟད། །མ་སྐྱེས་ཤིང་ནི་མ་འགགས་ཏེ། །དེ་དག་ཚིག་གིས་ཡོངས་སུ་བརྗོད། །ཚིག་ནི་སྟོང་པར་ཡང་དག་བརྗོད། །ཚིག་གིས་སེམས་ཅན་ཤེས་མ་ཡིན། །དེ་བས་མ་སྐྱེས་གནས་མེད་དེ། །སེམས་ཅན་མྱ་ངན་
འདས་ཞེས་བརྗོད། །ཚིག་ནི་གསོག་ཅེས་བརྗོད་པ་སྟེ། །གཡོ་བ་མེད་ཅིང་སེམས་པ་མེད། །ཚིག་འདི་ཚིག་གི་རང་བཞིན་གྱིས། །རྟག་པར་ཤིན་ཏུ་ཡོད་མ་ཡིན། །སེམས་ཅན་མཐའ་ནི་བསམ་མེད་པར། །ཚིག་གིས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ། །མཐའ་དེ་ཚིག་ལ་མི་རྟེན་ཏེ། །ཚིག་
ལ་གནས་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་མཐའ་ནི་མྱ་ངན་འདས། །ཡང་དག་མཐའ་ནི་མཐའ་མིན་ཏེ། །སྤྲོས་པ་མེད་ཅིང་ཞི་ལ་བདེ། །གནས་དང་སྐྱབས་དང་དཔུང་གཉེན་ཡིན། །མིག་ཡོར་གྱི་ནི་མཐའ་ལྟ་བུར། །སེམས་ཅན་མཐའ་ནི་ངེས་པར་བསྟན། །དངོས་པོ་མེད་ཅིང་
เล่ม ๖๕ · หน้า 269a
དམིགས་པ་མེད། །ཡང་དག་མཐའ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ནི་མཐའ་དེ་ཡང་། །མིང་ཙམ་དུ་ནི་བརྗོད་པར་ཟད། །མིང་གི་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ། །མཐའ་དེ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སུས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ། །བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །སེམས་
ཅན་མཐའ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ། །འདི་ལྟར་མཐའ་ནི་གསོག་ཡིན་ནོ། །མཐའ་ནི་ཚིག་ལ་མི་གནས་ཏེ། །ཚིག་གིས་ཡོངས་སུ་བརྗོད་མ་ཡིན། །འདི་ལྟར་ཡང་དག་ཏུ་ན་དེ། །སེམས་ཅན་མཐའ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །སེམས་ཅན་མཐའ་ནི་བསམ་ཡས་པར། །ཚིག་གང་གིས་ནི་
མངོན་བསྟན་པ། །ཚིག་དེ་སྟོང་པ་གསོག་ཡིན་ཏེ། །དེས་ནི་ཅི་ཡང་མི་ཤེས་སོ། །འདི་འདྲ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་མཐའ། །འདི་ནི་ཉིད་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད། །དེས་ན་སྨད་དུ་མེད་པ་དེ། །རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །འདི་ནི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་མིན་ཞིང་། །ཕུང་པོ་གཞན་
ཞེས་འདི་སྒྲ་མེད། །རྟག་ཏུ་སྒྲ་དང་བྲལ་བ་ཞེས། །གཟུགས་ཅན་ཕུང་པོ་མངོན་སུམ་གྱུར། །འདི་ནི་ཡང་དག་བྲལ་བ་སྟེ། །ཡང་དག་ཏུ་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད། །ཡང་དག་ཏུ་ན་ཡང་དག་ནི། །གང་དུའང་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བདག་མེད་ཅེས། །ཚིག་གིས་ཕུང་པོ་
འདི་བརྗོད་པ། །ཚིག་དེ་སྟོང་པ་གསོག་ཡིན་ཏེ། །མ་སྐྱེས་ཤིང་ནི་འགག་པ་མེད། །ཡང་དག་ཏུ་ན་རྣམ་པར་ནི། །ཚིག་འདི་ཤིན་ཏུ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཡོད་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་གིས་ནི། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྗོད་པ་བྱས། །འདི་ནི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་མིན་ཞིང་། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་སྒྲ་
མེད་དེ། །རྟག་ཏུ་སྒྲ་དང་བྲལ་བ་ཞེས། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་མངོན་སུམ་གྱུར། །འདི་ནི་ཡང་དག་བྲལ་བ་སྟེ། །ཡང་དག་ཏུ་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད། །ཡང་དག་ཏུ་ན་ཡང་དག་ནི། །གང་དུའང་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གིས་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་འདི། །གསོབ་ཏུ་ཡང་དག་བརྗོད་པ་བྱས། །
ཚིག་དེ་སྟོང་པ་གསོབ་ཡིན་ཏེ། །མ་སྐྱེས་ཤིང་ནི་འགག་པ་མེད། །ཡང་དག་ཏུ་ན་རྟག་པར་ནི། །ཚིག་འདི་ཤིན་ཏུ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཡོད་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་གིས་ནི། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་བརྗོད་པ་བྱས། །འདི་ནི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་མིན་ཞིང་། །ཕུང་པོ་འདི་ནི་སྒྲ་མེད་དེ། །རྟག་ཏུ་སྒྲ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 269b
དང་བྲལ་བ་ཞེས། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་མངོན་སུམ་གྱུར། །འདི་ནི་ཡང་དག་བྲལ་བ་སྟེ། །ཡང་དག་ཏུ་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད། །ཡང་དག་ཏུ་ན་ཡང་དག་ནི། །གང་དུའང་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གིས་ཕུང་པོ་རབ་བརྗོད་དེ། །འདུ་ཤེས་ཕུང་པོ་བདག་མེད་པ། །ཚིག་དེ་སྟོང་པ་གསོག་
ཡིན་ཏེ། །མ་སྐྱེས་ཤིང་ནི་འགག་པ་མེད། །ཡང་དག་ཏུ་ན་རྟག་པར་ནི། །ཚིག་འདི་ཤིན་ཏུ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཡོད་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་གིས་ནི། འདུ་ཤེས་ཕུང་པོ་བརྗོད་པ་བྱས། །འདི་ནི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་མིན་ཞིང་། །ཕུང་པོ་འདི་ནི་སྒྲ་མེད་དེ། །རྟག་ཏུ་སྒྲ་དང་བྲལ་བ་ཞེས། །འདུ་
ཤེས་ཕུང་པོ་མངོན་སུམ་གྱུར། །འདི་ནི་ཡང་དག་བྲལ་བ་སྟེ། །ཡང་དག་ཏུ་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད། །ཡང་དག་ཏུ་ན་ཡང་དག་ནི། །གང་དུའང་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གིས་འདུ་བྱེད་ཕུང་པོ་འདི། །གསོག་ཏུ་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་བྱས། །ཚིག་དེ་སྟོང་པ་གསོག་ཡིན་ཏེ། །
མ་སྐྱེས་ཤིང་ནི་འགག་མེད་དེ། །ཡང་དག་ཏུ་ན་རྟག་པར་ནི། །ཚིག་འདི་ཤིན་ཏུ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཡོད་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་གིས་ནི། །འདུ་བྱེད་ཕུང་པོ་བརྗོད་པ་བྱས། །འདི་ནི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་མིན་ཞིང་། །ཕུང་པོ་འདི་ནི་སྒྲ་མེད་དེ། །རྟག་ཏུ་སྒྲ་དང་བྲལ་བ་ཞེས། །རྣམ་ཤེས་ཕུང་པོ་
མངོན་སུམ་གྱུར། །འདི་ནི་ཡང་དག་བྲལ་བ་སྟེ། །ཡང་དག་ཏུ་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད། །ཡང་དག་ཏུ་ན་ཡང་དག་ནི། །གང་དུའང་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གིས་རྣམ་ཤེས་ཕུང་པོ་འདི། །གསོག་ཏུ་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་བྱས། །ཚིག་དེ་སྟོང་པ་གསོག་ཡིན་ཏེ། །མ་སྐྱེས་ཤིང་ནི་
འགག་པ་མེད། །ཡང་དག་ཏུ་ན་རྟག་པར་ནི། །ཚིག་འདི་ཤིན་ཏུ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཡོད་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་གིས་ནི། །རྣམ་ཤེས་ཕུང་པོ་བརྗོད་པ་བྱས། །བརྗོད་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལ། །ཚད་མར་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །མ་སྐྱེས་མ་འགགས་རྣམས་ལ་ནི། །འདི་
དག་གནས་མེད་རྟེན་ཀྱང་མེད། །ཉོན་མོངས་མེད་ཅིང་བྲལ་བ་མེད། །ཆོས་མེད་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད། །སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་མེད། །མྱ་ངན་འདས་མེད་རང་བྱུང་མེད། །དེ་ལ་ཞི་གནས་གང་ཡང་མེད། །ལྷག་མཐོང་ཡང་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཡོ་བྱད་བསྙུངས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 270a
མེད་འདོད་ཆུང་མེད། །ལེ་ལོ་མེད་ཅིང་བརྩོན་འགྲུས་མེད། །རྒོད་པ་མེད་ཅིང་འགྱོད་པ་མེད། །སྡོམ་པའང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །གང་ཕྱིར་སྡོམ་པར་གྱུར་པ་ཡི། །འདི་ལ་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་མེད། །འདི་ལ་རྟོག་པའམ་རྣམ་རྟོག་མེད། །རྣམ་མི་རྟོག་པའང་ཡོད་མ་ཡིན། །
འཇིགས་པ་མེད་ཅིང་དགོན་པ་མེད། །བཅིངས་པ་མེད་ཅིང་ཐར་པ་མེད། །འདི་ནི་སྒྲ་ཡིས་འཇུག་པ་སྟེ། །འཇུག་པ་མེད་པར་ངེས་པར་བསྟན། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྒྲ་མེད་དེ། །སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། །འདི་ནི་མངོན་སུམ་གྱུར་པས་ན། །ཟད་མི་ཤེས་པའི་ཚུལ་སྟོན་ཏོ། །
ཏིང་འཛིན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །དེ་ནི་སྒྲ་ལ་མི་ཆགས་སོ། །ཅི་འདྲ་གང་གི་གང་ཡིན་པ། །སྒྲ་དེ་དེས་ནི་མངོན་སུམ་ཤེས། །ཆོས་ཀུན་འདི་ལྟར་མཉམ་པ་སྟེ། །བརྗོད་པ་མེད་ཅིང་གནས་པ་མེད། །འདི་ནི་མངོན་སུམ་གྱུར་པས་ན། །ཚུ་རོལ་ནས་ནི་ཕ་རོལ་སོང་། །དེས་ན་སྨད་
པ་མེད་པ་དེ། །རང་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཀུན་དགའ་བོ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་མ་རིག་པ་ལ་མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན། འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་
པའི་རང་བཞིན་དང་། མིང་དང་གཟུགས་ལ་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རང་བཞིན་དང་། རེག་པ་ལ་རེག་པའི་རང་བཞིན་དང་། ཚོར་བ་ལ་ཚོར་བའི་རང་བཞིན་དང་། སྲེད་པ་ལ་སྲེད་པའི་རང་བཞིན་དང་། ལེན་པ་ལ་ལེན་པའི་རང་
བཞིན་དང་། སྲིད་པ་ལ་སྲིད་པའི་རང་བཞིན་དང་། སྐྱེ་བ་ལ་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་དང་། རྒ་ཤི་ལ་རྒ་ཤིའི་རང་བཞིན་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །
འདི་ནི་ནམ་ཡང་ཡོད་མིན་ཞེས། །དེས་ནི་མ་རིག་མངོན་སུམ་གྱུར། །དེ་ནི་དངོས་པོར་གྲུབ་མེད་དེ། །ཆུ་ཡི་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །མ་རིག་པ་ནི་བརྫུན་གྱི་གནས། །ཆོས་གང་དང་ཡང་འདྲེ་བ་མེད། །ཆོས་གང་འདྲེ་བ་མེད་པ་དེ། །མ་རིག་པ་ཡི་མཚན་ཉིད་དོ། །མ་རིག་
เล่ม ๖๕ · หน้า 270b
ནམ་མཁའ་ཇི་བཞིན་ཏེ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད། །འདི་ནི་མངོན་སུམ་གྱུར་པས་ན། །རང་རྒྱལ་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་གང་བརྗོད་པ། །དེ་དག་ལུས་ནང་གང་ནའང་མེད། །ཕྱི་རོལ་མ་ཡིན་ཕྱི་དང་ནང་། །གང་དུ་ཡང་ནི་བྱུང་བ་མེད། །ཆུ་ཤིང་ཕུང་
པོ་སྙིང་པོ་མེད། །རྟག་པར་ཤིན་ཏུ་སྙིང་པོ་མེད། །མ་སྐྱེས་ཤིང་ནི་མ་འགགས་པ། །ནམ་མཁའ་དང་ནི་མཚུངས་འདྲ་བ། །འདི་ནི་མངོན་སུམ་གྱུར་པས་ན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇིགས་མེད་པ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་དེས་དེ་ན། །རང་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སྒྱུ་
མའི་རང་བཞིན་སྤྱོད་ཡུལ་དུ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཤེས། །རྣམ་ཤེས་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དུ། །འདི་ནི་མངོན་སུམ་གྱུར་པ་ཡིན། །རྣམ་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་འདུ་ཤེས་འདི། །ལོག་པ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་ཤེས། །དེ་ཡིས་འདུ་ཤེས་རྣམ་བཤིག་པས། །ཆོས་
རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས། །ཤེས་པ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཤེས། །ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དེ་མི་ཆགས། །འདི་ལྟར་མིང་དུ་བཏགས་པའི་ཆོས། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྱུ་མ་འདྲ། །མིང་དང་གཟུགས་སུ་གང་བརྗོད་པ། །དེ་ནི་དགོངས་ཏེ་བརྗོད་པ་ཡིན། །རྟག་པར་ཤིན་ཏུ་རང་བཞིན་
གྱི། །དེ་ཡི་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་མེད། །སྐྱེ་མཆེད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར། །སྐྱེ་མཆེད་འདི་དག་བསྟན་བྱས་པ། །དེ་དག་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་པ་སྟེ། །དེ་དག་གཟོད་ནས་སྟོང་པ་ཡིན། །སྔོན་ཆད་དེ་ཡི་རེག་པ་གང་། །སྐྱེ་མཆེད་བརྟན་ནས་བྱུང་གྱུར་པ། །གསོག་དང་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་
ལྟར། །དེ་ནི་དེ་ཡིས་རྣམ་པར་བཤིག །རེག་པ་རྣམ་པར་རྟོག་ལས་བྱུང་། །དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རེག་པའི་ཆོས། །གང་ཡང་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ནོར་བར་རེག་པ་ཞེས། །རེག་པའི་རང་བཞིན་མངོན་སུམ་གྱུར། །རེག་པ་དབེན་པ་ཕུན་སུམ་
ཚོགས། །རང་རྒྱལ་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཚོར་བ་རྣམ་གསུམ་སྟོང་པ་དང་། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞི་བ་དང་། །ཆུ་བུར་འདྲ་བ་སྙིང་པོ་མེད། །ཤིན་ཏུ་གསོག་དང་གསོབ་ཏུ་ཤེས། །སྲེད་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་ཆད། །སྲེད་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཤེས། །སྲེད་པ་ཟད་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text กังยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-kangyur · commit a582cf47) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-kangyur ที่ commit a582cf471b7c (เปิดอ่านแล้ว ๓ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public Domain work, and as such is also in the Public Domain." · สำเนาคำต่อคำ: data/kangyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด