འཕགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་མཐའ་ཡས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨཱརྱ་ནིཥྛ་ཏ་ན་བྷ་ག་ཝད་ཛྙཱ་ན་བཻ་པུ་ལྱན་སཱུ་ཏྲ་རཏྣ་ཨ་ནནྟ་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๔๗ · หน้า 167b
སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་སྟེ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་གྲངས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་ནུས་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། ངས་སེམས་ཅན་དེ་སྙེད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླས་སོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་གྲངས་གདགས་པར་ཡང་མི་ནུས་ཏེ།
མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་མི་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་ནས་ངས་སེམས་ཅན་དེ་སྙེད་ཅིག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡོངས་སུ་བཙུད་ཅིང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་མི་
གཅད་པར་བྱ་བ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཐོབ་ནས། བདག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཇི་ལྟར་བྱ་སྙམ་ནས།
དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་དུ་མ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན། མགར་བ་ལེགས་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་མགར་བ་མཛངས་ཤིང་གསལ་ལ་ཡིད་གཞུངས་པ། བཟོ་རྣམས་ལ་བསླབས་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ།
དེ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པས་གསེར་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་འཇུག་པ་ཤེས། ལྡང་བ་ཡང་ཤེས། རིན་ཡང་ཤེས་སོ། །དེ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་གསེར་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རིན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་མེད་པས་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་སུ་རྒྱ་ཆེར་ཀྱེ་མ་མགར་བ་འདི་མཁས་སོ་
ཞེས་གྲགས་པ་དང་། སྒྲ་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་མངོན་པར་འཕགས་སོ། །འདི་བཟོའི་མཆོག་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་གྱི་བར་དུ་གྲགས་ནས་དེའི་རྙེད་པ་དག་ཀྱང་བྱུང་སྟེ། རྒྱལ་པོ་དེའི་གོས་དག་བྱིན། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་། བཟོ་བོ་དེའི་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་
པར་གྱུར་ཏོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་མགར་བ་ལེགས་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་མགར་བ་ལེགས་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
เล่ม ๔๗ · หน้า 168a
ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་གཞན་ཡང་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ། མཽད་
གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་མཛངས་ཤིང་གསལ་ལ་ཡིད་གཞུངས་པ་མཁས་ཤིང་མཉེན་ལ་འཐུན་པ་དང་། ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོས་མནོས་
ཤིང་མངོན་པར་དགའ་བ། དུས་ཤེས་པ་དང་། དུས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་དང་། མ་ཤེས་པ་དང་། ཕ་ཤེས་པ་དང་། བདག་ཤེས་པ་དང་། འཁོར་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་བསམ་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཤིང་ཚིག་སྨྲས་པ་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཅན་དག་གི་བསམ་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཞིག་
བྱུང་ངོ་། །དེའི་བུ་མོ་འགྲོ་བའི་དཔའ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ། བསམ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་འདོད་ཆགས་ཆུང་། ཞེ་སྡང་ཆུང་། གཏི་མུག་ཆུང་བ། མིའི་མདོག་ལས་འདས་ཤིང་། ལྷའི་གཟུགས་ཀྱི་མདོག་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པ། བྲོ་གར་
གྱི་བཟོ་ལ་མཆོག་ཏུ་མཁས་པ། ཆོ་ག་ལ་མཁས་པ། མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིག་འཛིན་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་དེར་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོ་འདུས་ཤིང་ཚོགས་མང་པོ་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་གར་མཁན་གྱི་བུ་མོ་འགྲོ་བའི་དཔའ་མོ་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་ནས་ཚོགས་
ཀྱི་དབུས་སུ་འདུག་སྟེ། གླུ་དབྱངས་འདི་དག་བླངས་སོ། །ལང་ཚོ་འདི་དག་རི་བོའི་ཆུ་ལྟར་འགྲོ། །སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཤིན་ཏུ་ལྟུང་། །བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རབ་ཏུ་མྱོས་པ་དག །བརྒྱལ་ཞིང་གཡོ་བའི་ཤུགས་ཀྱང་མི་ཤེས་སོ། །སྟོན་ཀའི་སྤྲིན་སྟུག་སྙིང་པོ་མེད་པ་དང་། །
འཕྱར་བའི་ཤུགས་ལྟར་ལང་ཚོ་འགྲོ་བ་ཡིན། །གང་དག་གཟུགས་ཀྱི་བཅིང་བས་བཅིངས་པ་ནི། །མི་རྟག་མི་ལྟུང་བར་ནི་མི་འཛིན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་བུས་པ་ཁྱེའུའི་མ་མ་ལྟར། །མི་མཁས་བློ་གྲོས་ངན་པ་དེ་དག་ནི། །ཡིད་སླུ་འཆི་བར་འགྲོ་བ་མི་ཤེས་སོ། །དེ་དག་འབྲས་བུ་མེད་པས་ཡིད་སྦགས་
เล่ม ๔๗ · หน้า 168b
པ། །དེ་ནི་མི་རྟག་འཇིག་པས་སྐེམས་པར་བྱེད། །བསོད་ནམས་མེད་པ་འཆི་མཐས་སྲོག་འཇོམས་སོ། །མཁས་པ་གང་དག་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ལ། །རྟག་ཏུ་བརྩོན་པ་ལང་ཚོ་དགའ་འབྲེལ་ལ། །མཁས་པ་དེ་ཡིས་དགའ་བར་མི་བྱའོ། །མཁས་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་
རབ་ལ། །ལང་ཚོ་མི་རྟག་སྙིང་མེད་བརྟག་པར་གྱིས། །དགའ་བདེ་ཡིས་ལང་ཚོ་སྔོན་དུ་འཕྲོག །གལ་ཏེ་སྐྱེ་བོ་མཁས་པ་མཛངས་པ་དག །འདི་དག་བདག་མེད་ལང་ཚོརྟོག་པར་བྱེད། །ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་རང་གི་རྫས་ཚོལ་བ། །དེ་བཞིན་དགའ་བས་རང་གི་རྫས་ཚོལ་ལོ། །གང་གིས་སྣོད་
བརྙས་ཇི་སྲིད་བདག་ལ་འདུག །དེ་བཞིན་ལང་ཚོ་བདག་གི་དོན་བྱེད་དེ། །བདག་ནི་གང་གིས་བརྙས་པའི་སྣོད་འདྲའོ། །ཇི་སྲིད་ལང་ཚོ་ལ་ནི་བདག་གནས་པ། །སྟོབས་དང་བརྩོན་འགྲུས་བདག་གིས་ཉམས་མི་བྱ། །བདག་གི་ལང་ཚོ་རྒ་བས་སྔོན་འཕྲོག་པས། །རྒྱལ་བའི་བསྟན་ལ་
བདག་གིས་སྦྱར་བར་བྱ། །ལང་ཚོའི་རྣམ་པ་གང་དག་ཕྲོགས་པ་ནི། །ཀྱེ་མ་བསམ་པ་བསླུས་ཤིང་སྟོབས་ཉམས་སོ། །ལང་ཚོའི་རྣམ་པ་དེ་ཡི་སྐད་ཅིག་ལ། །མི་རྟག་སྟོབས་ཉམས་མི་སླ་མ་ཡིན་ནོ། །ལང་ཚོ་མི་རྟག་དེ་ཡི་སྐད་ཅིག་ལ། །ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་བ་མི་སླ་སྟེ། །དེ་བས་མི་ནི་
ལང་ཚོ་འཛིན་པའི་ཚེ། །རྒ་བ་ཟད་པར་བྱ་ལ་འབད་པར་གྱིས། །ལང་ཚོ་རྒ་བས་ཡལ་ཅིང་རྒས་པ་དང་། །ཉམས་པས་ཆོས་ནི་གཏད་པར་མི་ནུས་སོ། །མཁས་པ་གང་དག་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ལ། །སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་བདུད་རྩི་ཚོལ་བ་ཡིན། །མེ་ལ་ཆུ་ཡིས་བཏབ་ན་མི་འབར་ལྟར། །བདུད་ཀྱི་ཞགས་
པ་དེ་ཡིས་གཅོད་པར་བྱེད། །དེ་ལྟ་བས་ན་ལང་ཚོ་འཛིན་པ་ན། །བདེ་བར་གཤེགས་ཀྱི་བསྟན་ལ་སྤྱད་པར་གྱིས། །ལང་ཚོ་སྤྱོད་པ་བདུད་ཀྱི་འཁོར་ལས་རྒྱལ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བུ་མོ་འགྲོ་བའི་དཔའ་མོ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་
མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གར་མཁན་གྱི་བུ་མོ་འགྲོ་བའི་དཔའ་མོ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན། རྒ་བའི་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཐལ་བར་མ་བརླག་པ་དེ་སྲིད་དུ་མཁས་པས་བདུད་རྩི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་གཞན་ཡང་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་འགོག་
เล่ม ๔๗ · หน้า 169a
པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བདག་གིས་ཆོས་གང་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་མི་འགག་པར་བྱ་སྙམ་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན།
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲགས་པ་མ་སྨད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། །དེའི་གསུང་རབ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱོད་པ་བླ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། ཡིད་དམ་བླངས་པ་ལས་མི་གཡོ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། །དེའི་ཡི་དམ་གྱི་ཚུལ་ནི་འདི་དག་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་
དེར་སེམས་ཅན་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་ན། དེ་སྲིད་དུ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱའོ། །ཇི་སྲིད་དུ་བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་གང་སེམས་ཅན་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཤེས་པ་
མྱུར་བ་བདེ་བའི་ལམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མ་གྱུར་ན། དེ་སྲིད་དུ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཇི་སྲིད་དུ་བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སེམས་ཅན་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མི་དགེ་བའི་
ཆོས་སྤངས་ཤིང་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་མ་གྱུར་ན། དེ་སྲིད་དུ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱའོ། །ཇི་སྲིད་དུ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་མ་གྱུར་ན། དེ་སྲིད་དུ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱའོ། །གལ་ཏེ་བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྒྲའམ། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་འཐོབ་པའམ།
གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བའམ། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ན་དེ་སྲིད་དུ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱའོ། །གལ་ཏེ་བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྒྲ་ཡོད་ན་དེ་སྲིད་དུ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
เล่ม ๔๗ · หน้า 169b
མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱའོ། །གལ་ཏེ་བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སེམས་ཅན་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྲིད་པ་ཐམ་པར་མ་གྱུར་ན་དེ་སྲིད་དུ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་
གྱིས་གནས་པ་ནི་མ་གཏོགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་འདི་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་དང་ཡང་ལྡན་ནོ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཁྱོད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱོད་པ་བླ་མ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་སྤྱོད་
པ་བླ་མ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡིད་དམ་ལ་བརྟན་པར་བྱའོ།། །།བམ་པོ་བཅུ་དྲུག་པ། མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་
དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་ཟླ་སྦྱིན་གྱི་བུ་མོ། བུ་མོ་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཟུགས་བཟང་ཞིང་མཛེས་པ། བལྟ་ན་སྡུག་པ་ཁ་དོག་བཟང་མོ་རྒྱས་པ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། །དེ་ཕ་མས་ཁྱིམ་ཐབ་ལ་བཏང་བར་བྱས་སོ། །
དེས་ཕ་མ་དེ་དག་ལ་སྨྲས་པ། ཡབ་ཡུམ་བདག་ནི་ཁྱིམ་ཐབ་མི་འཚལ་ལོ། །དེའི་ཕ་མས་སྨྲས་པ་བུ་མོ་ཁྱོད་ཀྱི་བསམ་པ་ཅི་ཡོད། དེས་སྨྲས་པ། ཡབ་ཡུམ་བདག་ནི་ཁྱིམ་ཐབ་མི་འཚལ་ཏོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཡབ་ཇི་ཙམ་དུ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དེ་ཙམ་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ་ལགས་སོ། །
གང་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་མཆིས་པ་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མ་མཆིས་སོ། །ཡབ་གཟིགས་ཤིག་ཁྱིམ་ཐབ་མཆིས་པ་ལ་ནི་ཁྱིམ་ཐབ་ཀྱི་མྱ་ངན་མཆིས་ལ། ཁྱིམ་ཐབ་མ་མཆིས་པ་ལ་ནི་ཁྱིམ་ཐབ་ཀྱི་མྱ་ངན་མ་མཆིས་སོ། །བུ་མཆིས་པ་ལ་ནི་བུའི་མྱ་ངན་མཆིས་ལ། བུ་མ་མཆིས་པ་ལ་ནི་བུའི་མྱ་ངན་མ་
མཆིས་སོ། །འཛིན་པ་མཆིས་པ་ལ་ནི་འཛིན་པའི་མྱ་ངན་མཆིས་ལ། འཛིན་པ་མ་མཆིས་པ་ལ་ནི་འཛིན་པའི་མྱ་ངན་མ་མཆིས་ཏེ། བདག་འཛིན་པ་དེས་འཚལ་ཏོ། །འཛིན་པ་མཆིས་ན་ནོངས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་སྟེ། བདག་ཁྱིམ་ཐབ་དེས་འཚལ་ཏོ། །གནོད་པས་འཚལ་ཏོ། །ཡབ་
เล่ม ๔๗ · หน้า 170a
སེམས་ཅན་དག་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ལ་མོས་ཏེ། གང་འཁོར་བ་ལ་དགའ་བ་དེ་དག་ལ་ནི་འཛིན་པ་འཚལ་གྱི། གང་འཁོར་བ་ལ་མི་དགའ་བ་དེ་དག་ལ་ནི་འཛིན་པ་མི་འཚལ་ཏེ། བདག་ཀྱང་འཁོར་བ་ལ་གློ་བ་མི་དགའ་སྟེ། དེས་ན་བདག་འཛིན་པ་མི་འཚལ་ལོ། །
གང་གིས་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ན་དེ་བདེ་བ་ཞེས་བགྱིའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བུ་མོ་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བུ་མོ་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽད་གལ་
གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་ངའི་སྔོན་གྱི་ལྟར། ད་ལྟར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཛིན་པ་ཡོད་ན་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་ཞིང་། འཛིན་པ་མེད་ན་སྡུག་བསྔལ་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་རིག་པར་བྱས་ནས་འཛིན་པ་མེད་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་འགོག་པར་
འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། བདག་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ཤེས་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་
མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་མཚོན་མགར་རྒྱལ་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཞིབ་མོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤིན་ཏུ་བསླབས་པ། རྒྱའི་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་ཤིན་ཏུ་བསླབས་པ། སྣོད་ཀྱི་རྒྱ་ཐམས་ཅད་འདྲི་བ་
ཞིག་བྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་མཚོན་མགར་རྒྱལ་སྡེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གིས་བཟོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སོ་སོའི་རྒྱ་བཟུང་སྟེ། གང་བདག་གིས་བཟོ་སོ་སོའི་རྒྱ་མ་བཟུང་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་སྙམ་མོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐའ་ཡས་གཟིགས་ཞེས་བྱ་བ་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་བདེ་བར་
གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི། ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ་། །དེ་སྔོན་གྱི་གཉེན་སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་རྙིང་པ། ལྷ་སྙིང་རྗེ་ཅན་ཞིག་བར་སྣང་ལ་འདུག་སྟེ། རང་གི་གཟུགས་
เล่ม ๔๗ · หน้า 170b
ཀྱི་མདོག་མི་སྣང་བར་བྱས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་ཡང་དག་སངས་རྒྱས་རྐང་གཉིས་མཆོག་བྱུང་བཞུགས། །འཇིག་རྟེན་རྣམས་ལ་བརྩེ་མཛད་མཚན་ནི་མཐའ་ཡས་གཟིགས། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་མཛད་ཆོས་ཀུན་ཕ་རོལ་གཤེགས། །ཞུས་པ་རྣམས་ཀྱི་
མཐར་མཛད་སྟོན་པ་ཐེ་ཚོམ་སེལ། །དེ་ནི་ཇི་ལྟ་བཞིན་དུ་ཀུན་མཁྱེན་དེ་དྲུང་སོང་། །བསྙེན་བྱོས་བསམས་པ་ཞུས་ཏེ་དེ་ནི་ཐོས་ནས་བསྒྲུབས། །སྟོན་པ་དེ་ཉིད་གསུང་བ་ངེས་ཏེ་གཞན་ཚིག་མིན། །དེ་ཡིས་དེ་གསུང་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབས། །དེ་ནས་མཚོན་མགར་
རྒྱལ་སྡེ་ལྷ་དེའི་སྤོབས་པ་ཐོས་ཏེ། དེའི་མཚན་མོ་འདས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐའ་ཡས་གཟིགས་དེ་ད་ལྟར་གང་ན་བཞུགས་ཞེས་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་ལོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་མཐོང་བར་བྱ་བ་མི་ཤེས་ན་གར་འགྲོ་བར་བྱ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ག་ལ་
བཞུགས་ཞེས་ཤིན་ཏུ་བསྒོམ་མོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐའ་ཡས་གཟིགས་དེས་མཚོན་མགར་རྒྱལ་སྡེ་དེའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་དུས་ཚིགས་ལ་བབ་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས། སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ནས་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ། མཚོན་མགར་
རྒྱལ་སྡེ་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསུངས་པ། ཁྱོད་གང་ཚོལ་བ་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས། །བཟང་པོ་དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱིར་བཞུགས་གང་འདོད་ཞུས། །ང་ནི་ཞུས་པའི་ལན་འདེབས་ང་ནི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད། ཁྱོད་ཀྱི་ཡིད་ལ་གང་བསམས་མྱུར་དུ་ཞུ་བ་ཞུས། །ཞི་བའི་ཡིད་ཀྱིས་བཟོ་
གང་རྣམ་པ་ཞུ་བ་ནི། །འཇིག་རྟེན་གང་དུ་ཅུང་ཟད་བཟོ་ནི་བདག་མ་འཚལ། །རྒྱལ་སྡེ་སངས་རྒྱས་རབ་སྣང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་དང་། །སྟོན་པ་ཀུན་གཟིགས་འདྲེན་པས་དེ་ཡི་ལུང་བསྟན་མཛད། །གང་ལ་བཟོ་མེད་གང་ན་ནམ་ཡང་བཟོ་བོ་མེད། །ཆོས་ཀུན་མ་སྐྱེས་འདི་ནི་མི་མཆོག་བཟོ་ཡིན་ནོ། །
ང་ཡི་བཟོ་འདི་བསླབས་དང་མྱུར་དུ་བཟོ་བོར་འགྱུར། །བཟོ་རྣམས་ཀུན་ལ་བསླབས་པས་སྲོག་ཆགས་དོན་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་མཚོན་མགར་རྒྱལ་སྡེས་སའི་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་དུ་མ་གཡོས་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་དེ་ཉིད་ཐོབ་བོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཁྱོད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་མཚོན་མགར་རྒྱལ་སྡེ་ཞེས་བྱ་
เล่ม ๔๗ · หน้า 171a
བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་མཚོན་མགར་རྒྱལ་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །བླ་ན་མེད་པའི་བཟོ་བསླབས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་འགོག་
པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་བསླབས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྟོག་པ་ངེས་པར་དཔྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྩ་བ་འབྱིན་པ་འཇིག་རྟེན་པ་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། །དེ་གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། ཡུལ་འཁོར་དང་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དུ་ཞུགས་ནས་རྩ་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ཡོངས་སུ་རྒྱུ་བ་པ་འཆར་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་ལ་
བསླབས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། །དེས་རྟོག་པ་ལ་ངེས་པར་སེམས་པ་རྩ་བ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོའི་མདུན་དུ་རྩ་བ་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་ཐོས་སོ། །ཐོས་ནས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་པ་འདི་ལྟ་བུར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་མི་བྱ་སྟེ། འདི་
ལྟར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་པ་རིག་པར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །དེ་རྩ་བ་ཤེས་པ་ཐོས་ནས་དེ་དགོན་པར་སོང་སྟེ་བས་མཐའི་གནས་མལ་དུ་གནས་བཅས་ནས་བདག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་པ་གང་ལས་བཙལ་བར་བྱ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་གོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་
གྱི་ཤེས་པ་ལུས་འདི་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་བཙལ་བར་མི་བྱའོ་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདི་དག་གང་ཡིན་ཞེས་དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་འདི་ལྟར་སེམས་སྐྱེས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་དག་གོ། །དེ་དག་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་།
เล่ม ๔๗ · หน้า 171b
འཆི་བས་འཇིག་རབ་ཏུ་འཇིག་རྣམ་པར་རབ་ཏུ་འཇིག་ཤིག་ཤིག་པོར་འགྱུར། ལྷོད་ལྷོད་པོར་འགྱུར། རྙིངས་པར་འགྱུར། ཁ་དོག་ངན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་གིས་འཇིག་རྟེན་འདི་ཉིད་དེ་ལྟར་ཤེས་ན། རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དག་འགག་པར་འགྱུར། ན་བའི་
སྡུག་བསྔལ་དག་འགག་པར་འགྱུར། འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་དག་འགག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་ཅན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པའི་ཆོས་དང་རབ་ཏུ་འཇིག་པའི་ཆོས་སུ་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་རབ་ཏུ་མི་
ཤེས་སོ་སྙམ་ནས། དེ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཉིད་ལས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཐོབ་སྟེ། བདག་གིས་སེམས་ཅན་འདི་དག་འཇིག་རྟེན་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་ཉིད་ལ་བརྩོན་པས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཐོབ་སྟེ། དེ་རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས་རྩེའོ། །
མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་དག་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་དག་འགྲོ་བ་ལྔར་རྣམ་པར་རྒྱུག་པ་མཐོང་ངོ་། །དེས་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ལ་རབ་ཏུ་
བཀོད་དོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཁྱོད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཡོངས་སུ་རྒྱུ་བ་པ་འཆར་ཀ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཡོངས་སུ་རྒྱུ་བ་པ་འཆར་ཀ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ངས་གང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་
མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ལ་བཀོད་དོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་སོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་སེམས་
ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཇིག་རྟེན་བདག་གི་ལུས་འདོམ་གང་ཙམ་པ་འདི་ཉིད་རིག་པར་བྱ། འཇིག་རྟེན་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་འགོག་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཡང་རིག་པར་
เล่ม ๔๗ · หน้า 172a
བྱའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པར་བྱས། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་
པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པར་བྱས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་གྲངས་མེད། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གཞལ་དུ་མེད་གཞལ་གྱིས་མི་ལང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་འཁོར་བ་དེའི་
ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེད་དཔོན་སྙིང་རྗེ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་མཛངས་ཤིང་གསལ་ལ་ཡིད་གཞུངས་པ། ཕྱོགས་ལ་མཁས་པ་དང་། ཕྱོགས་མཚམས་ལ་མཁས་པ་དང་། དོན་ལ་མཁས་པ་དང་། དོན་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། རྒྱུ་སྐར་ལ་མཁས་པ་དང་། ཉིན་མོ་
ལ་མཁས་པ་དང་། ཐང་ཅིག་ལ་མཁས་པ་དང་། སྐད་ཅིག་ལ་མཁས་པ་དང་། ཡུད་ཙམ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་། ངན་སོང་ལ་མཁས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། །དེ་ངེས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་མཚན་དང་བཀྲ་ཤིས་བྱས་ནས་ཚོང་པ་ལྔ་བརྒྱ་དང་ལྷན་ཅིག་
ཏུ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཞུགས་སོ། །དེར་ཚོང་པའི་དེད་དཔོན་འདྲེན་པ་དེས་ཚོང་པ་དེ་དག་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་གཏམ་སྨྲའོ། །འཇིག་རྟེན་འདིའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ན་གཞན་ནི་སྐྱེ། གཞན་ནི་འགག །གཞན་ནི་འཇིག །གཞན་ནི་འབྱུང་། གཞན་ནི་
ཞིག་ནས་གནས། གཞན་ནི་བྱུང་ནས་གནས། གཞན་ནི་བྱུང་སྟེ་གྲོགས་པོ་དག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་ནི་མཐའ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་ན་སེམས་ཅན་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད། སེམས་ཅན་རིགས་དམའ་བ་ཡོད་སེམས་ཅན་ཁ་
ཅིག་ནི་ཕྱུག །ཁ་ཅིག་ནི་དབུལ། སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་བྲན་ཡིན། ཁ་ཅིག་ནི་རྗེ་བོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྤྱི་ཤེས་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གྲོགས་པོ་དག་དེ་ལྟ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །མཽད་
เล่ม ๔๗ · หน้า 172b
གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དེད་དཔོན་སྙིང་རྗེ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དེད་དཔོན་སྙིང་རྗེ་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཇིག་རྟེན་དང་
འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས། དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཟུགས་ཀྱིས་འཚོ་བ་གཟུགས་བཟང་ཞིང་མཛེས་ལ་བལྟ་ན་སྡུག་པ། ཁ་དོག་བཟང་པོ་རྒྱས་པ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། །དེས་སྐྱེས་བུ་གང་དང་གང་དུ་འགྲོ་
བར་འགྱུར་བ་དེ་དང་དེར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་སྟེ། བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མི་སྟོན་ཅིང་གར་ཡང་རྗེས་སུ་མི་གཏོང་ངོ་། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ན། དངོས་པོ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། འདུ་བྱེད་རྣམས་གང་ཡང་ངེས་པ་མེད་དོ། །
གལ་ཏེ་གཙང་བར་རྟོག་ན་གཙང་བའི་ཁ་དོག་ཏུ་སྟོན་ལ། གལ་ཏེ་མི་གཙང་བར་རྟོག་ན་མི་གཙང་བའི་ཁ་དོག་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། གལ་ཏེ་བདེ་བའམ། གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བའམ། གལ་ཏེ་རྟག་པའམ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པའམ། གལ་ཏེ་མཚན་མའམ། གལ་
ཏེ་མཚན་མ་མེད་པར་རྟོག་ན་དེའི་ཁ་དོག་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལ་གཙང་བར་རྟོག་པ་ནི་འཆིང་ལ། མི་གཙང་བར་རྟོག་པ་ནི་ཐར་པའོ། །བདེ་བར་རྟོག་པ་ནི་འཆིང་ལ། སྡུག་བསྔལ་དུ་རྟོག་པ་ནི་ཐར་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། རྟག་པ་ནི་འཆིང་ལ་མི་རྟག་པ་ནི་
ཐར་པའོ། །བདག་ནི་འཆིང་ལ་བདག་མེད་པ་ནི་ཐར་པའོ། མཚན་མར་རྟོག་པ་ནི་འཆིང་ལ། མཚན་མེད་པ་རྟོག་པ་ནི་ཐར་པའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་
เล่ม ๔๗ · หน้า 173a
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བར་འདོད་པས། གཙང་བའི་མཚན་མ་སྤང་བར་བྱ་ཞིང་། མི་གཙང་བའི་མཚན་མ་ལ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། མཚན་མ་སྤང་བར་བྱ་ཞིང་། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་བསྟེན་པར་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ་ཐར་པའི་ལམ་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །
མཽད་གལ་གྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་ཞེ་ན། མཽད་གལ་གྱི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་དགེ་བའི་བཤེས་
གཉེན་ལ་བསྟེན་པ་བརྩོན་པ་མི་གཏང་བར་བྱའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་ཡང་དག་འཕགས་ཞེས་བྱ་བ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། །དེ་ཉལ་བའི་རྨི་ལམ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གཏམ་ཡང་དག་པར་རྗོད་པ་འཇུག་པ་ལ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་ཅི་ཡང་མི་མཐོང་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དང་ལྷན་ཅིག་འདྲིས་པར་བྱས་སོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐོགས་མེད་སྟོན་ཅེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐོགས་མེད་སྟོན་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་བར་དུ་གཏམ་འདི་ལྟ་བུ་དག་བྱས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་
ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར། འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བགྱིད་པར་འགྱུར་བ་ནི་གང་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པར་ཞུགས་ཤིང་ཁྱོད་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དོན་འདི་
ཡོངས་སུ་ཞུ་བར་སེམས་པ་ནི་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་དང་ངས་བཤད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལེགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་ཉན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
เล่ม ๔๗ · หน้า 173b
ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱ་སྟེ། ཤེས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་བརྩོན་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་བཤད་པ་དང་སྔོན་
གྱི་རབས་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་འདི་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཟག་གི་ཐ་སྙད་དང་། གྲོང་གི་ཐ་སྙད་ལ་བསླབ་པར་བྱ། ཡུལ་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་བསླབ་པར་བྱ། གང་དང་གང་དུ་འགྲོ་བ་དེ་དང་དེའི་ཐ་སྙད་ལ་བསླབ་པར་བྱ། ཇི་ཙམ་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་པ་གང་དག་ཤེས་པ་
ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་ཡང་དག་འཕགས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
འོད་ཡང་དག་འཕགས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས། དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན། གཙོ་བོའི་བུ་མྱ་ངན་སེལ་ཅེས་བྱ་བ་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་ལྷག་པར་བྱ་བ་བྱས་
པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ཤེས་ནས་ཡང་དག་པར་བཤད་པར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་གང་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་སུ་ཡོད། དེ་ལ་བདག་ཡོངས་སུ་དྲིའོ་སྙམ་མོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིའི་དབྱངས་སྒྲོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིའི་དབྱངས་སྒྲོགས་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
เล่ม ๔๗ · หน้า 174a
ཞིང་དེར་གཙོ་བོའི་བུ་མྱ་ངན་སེལ་བ་དེ་བྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་གཙོ་བོའི་བུ་མྱ་ངན་སེལ་སྐྱེས་མ་ཐག་པའི་སྔོན་གྱི་གཉེན་རྙིང་པ་ལྷ་སྙིང་རྗེ་ཅན་དེས་བར་སྣང་ལ་འདུག་སྟེ། ལུས་སྣང་བར་བྱས་ནས་གཙོ་བོའི་བུ་སྙིང་རྗེ་ཅན་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་
མགོན་པོ་བདུད་རྩིའི་དབྱངས་སྒྲོགས་པ། །གཟི་བརྗིད་མཐའ་ཡས་སྟོབས་བཅུ་མངའ་བ་འདི། །འགྲོ་ལ་ཕན་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྤྱོད། །འགྲོ་བའི་ཐེ་ཚོམ་སེལ་ཅིང་གཅོད་པར་མཛད། །གང་གིས་ལག་མཐིལ་སྐྱུ་རུ་ར་བཞག་ལྟར། །དེ་བཞིན་ལྷ་དང་མི་ཡི་བསམ་པ་གཟིགས། །
གང་དག་འདས་དང་མ་འོངས་ད་ལྟར་བྱུང་། །འགྲོ་བ་འདི་དག་ད་ལྟ་ཤིན་ཏུ་མཁྱེན། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་ལྷ་མིའི་མཆོད་པའི་གནས། །དྲང་སྲོང་མགོན་པོ་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ལ་བརྩེ། །རྟག་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མཁྱེན། །ཇི་ལྟར་ནོར་མཁན་རིན་ཆེན་ནོར་བུའི་སྐྱོན། །རབ་
ཏུ་ཤེས་ཤིང་དུག་སྐྱོན་ཤེས་ལྡན་ལྟར། །དེ་བཞིན་སྟོབས་བཅུ་འགྲོ་བའི་བསམ་པ་མཁྱེན། །ཐུགས་རྗེ་དཔེ་མེད་དག་ནི་བསྐྱེད་ནས་སུ། །འདོད་ཆགས་དུག་གིས་བསྐྱེད་པའི་མི་གང་འདི། །རབ་ཏུ་རྨོངས་པས་ཉལ་ལ་གསོ་སྨན་བྱ། །ཞེ་སྡང་དྲག་པོའི་དུག་གིས་བསྐྱེད་པ་གང་། །དེ་
ལ་བདག་གིས་བྱམས་བསྐྱེད་གསོ་སྨན་བྱ། །གཏི་མུག་དྲག་པའི་དུག་ནི་འཇིགས་ཆེན་གྱིས། །མི་ཡི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་གང་། །དེ་ལ་བདག་གིས་དུག་མེད་ནད་མེད་བྱ། །དེ་རིང་དུག་དག་བཅོམ་སྟེ་དུག་མེད་བྱ། །ཇི་ལྟར་བདག་ནི་ཐེ་ཚོམ་མི་འགྱུར་བར། །ཐེ་ཚོམ་དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་
བསལ་བར་སྤྱོད། །ལྷ་མི་ཐེ་ཚོམ་ཡིད་གཉིས་སྐྱེས་པས་འཇིག །རང་བྱུང་དེ་ལ་འདི་དག་ཞུ་བར་གྱིས། །དེ་ནས་དེ་ཡི་ཡིད་འོང་ཚིག་ཐོས་ཤིང་། །བདག་ཉིད་ཚེ་ལྷ་ནམ་མཁར་འདུག་མཐོང་ནས། །སོར་བཅུའི་ཐལ་མོ་སྤྱི་བོར་སྦྱར་བྱས་ཏེ། །ནམ་མཁར་འདུག་པའི་ལྷ་ལ་སངས་རྒྱས་འདྲི། །
ཐེ་ཚོམ་དཔག་མེད་གཅོད་པའི་སངས་རྒྱས་ནི། །གང་ན་བཞུགས་ཤིང་བདག་ནི་གང་ཕྱོགས་མཆི། །མི་མཆོག་གཙོ་བོ་ཐུབ་པ་སྟོབས་བཅུ་ལྡན། །དེ་དྲུང་བདག་མཆི་དོན་ནི་ཐོབ་པར་བགྱི། །སྟོབས་བཅུ་ལྡན་པ་ཤར་ཕྱོགས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ། །ཞི་བ་རྙིང་པ་ཞེས་བྱ་དེ་ན་བཞུགས། །ལྷ་
เล่ม ๔๗ · หน้า 174b
དང་མི་ཡི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་མཛད་ཀྱིས། །སོང་ལ་རང་བྱུང་རྒྱལ་ལ་ལ་རབ་ཞུས་ཤིག །དེ་ནས་གཙོ་བོའི་བུ་མྱ་ངན་སེལ་གྱིས་ལྷ་དེའི་ཚིག་ཐོས་ནས་དེའི་མཚན་མོ་འདས་ཏེ། སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བདུད་རྩིའི་དབྱངས་སྒྲོགས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས། གཙོ་བོའི་བུ་མྱ་ངན་སེལ་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིའི་དབྱངས་སྒྲོགས་མཛེས་པ་དང་། མཛེས་པ་སྡུག་པ་དང་། དབང་པོ་ཞི་ཐུགས་ཞི་དུལ་བ་དང་ཞི་
གནས་མཆོག་ནི་བརྙེས། དུལ་བ་དང་ཞི་གནས་དམ་པ་ནི་བརྙེས་སྦས་པ། གླང་པོ་དབང་པོ་ནི་དུལ། མཚོ་ལྟར་དང་ཞིང་རྙོག་མ་མེད་ལ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་མཐོང་ངོ་། །མཐོང་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་དྲུང་དུ་གཞལ་དུ་མེད་པའི་དགའ་བ་སྐྱེས་ཏེ། དེ་རེ་ཤིག་ཆོས་མི་ཉན་ཏོ། །
དེ་ནས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཅི་འདྲ་བར་བདག་ཀྱང་དེ་འདྲ་བར་གྱུར་ཅིག །ཁྱོད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་ཅི་འདྲ་བར་བདག་ཀྱང་དེ་འདྲ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་མོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་ཏོ། །དེས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་བདུད་རྩིའི་དབྱངས་སྒྲོགས་དེ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་མེ་ཏོག་གིས་གང་བའི་སྐོན་པ་སྟོང་མངོན་པར་གཏོར་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་མངོན་པར་བསྟོད་པ། ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དེ་བཞིན་མཐོང་སྟེ་དེ་བས་ལྷག་པར་བཟང་། །འདི་ལྟར་ཁྱོད་ལ་སྐྱབས་མཆི་རྐང་གཉིས་མཆོག་འགྱུར་
བགྱི། །དགེ་བའི་རྩ་བ་འདི་ཡིས་མི་ཡི་འདྲེན་གྱུར་ནས། །སེམས་ཅན་མགོན་མེད་སྐྱབས་མེད་སྡུག་བསྔལ་དགྲོལ་བར་བགྱི། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གཙོ་བོའི་བུ་མྱ་ངན་སེལ་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་ལ་ཡོངས་སུ་ཞུ་བ་ལ་འོངས་ནས།
མཐོང་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་བ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གཙོ་བོའི་བུ་མྱ་ངན་སེལ་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །གང་ལ་ཞུས་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་ཏེ། དེས་ན་ང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དད་པས་འཇིག་
เล่ม ๔๗ · หน้า 175a
རྟེན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་བསྒྲུབས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་ཉིད་མཐོང་བར་བྱའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཉིད་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སངས་རྒྱས་ལ་དད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ། འཇིག་རྟེན་པའི་
ཤེས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། བདག་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ཤེས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་
ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་སྙམ་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་གྲོ་ཞིན་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེ་དབེན་པར་སོང་ནས་ནང་
དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་འཇུག་སྟེ། འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །གང་སྲོག་ཆགས་དང་སྲོག་ཆགས་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་སྲིད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འགྲོ་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་བདག་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་གང་དག་གི་དྲུང་དུ་སོང་སྟེ་གང་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་དྲི་བར་བྱ་སྙམ་མོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་མི་
མཁྱེན་པའམ། མ་གཟིགས་པའམ། ཐུགས་སུ་མ་ཆུད་པའམ། མངོན་སུམ་དུ་མ་མཛད་པའམ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་ཐུགས་སུ་མ་ཆུད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། དེ་བདག་གི་འདི་འཆད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་མངོན་པར་ཕྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་དྲང་སྲོང་གྲོ་ཞིན་སྐྱེས་འདི་སྙམ་དུ་
སེམས་ཏེ། བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དྲུང་དུ་སོང་ནས་ཡོངས་སུ་ཞུ་བར་བྱ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བཞིན་དུ་ལུང་སྟོན་པར་མཛད་དེ། དེའི་དོན་དེ་བཞིན་དུ་གཟུང་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས། དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མ་དེ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་
เล่ม ๔๗ · หน้า 175b
སྟེ་ཕྱིན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མ་དེ་མཐོང་ནས་གཞལ་དུ་མེད་པའི་དད་པ་ཐོབ་སྟེ། སེམས་རབ་ཏུ་དང་བས་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་དྲང་སྲོང་གྲོ་ཞིན་སྐྱེས་དེས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མ་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། མི་མཆོག་བདེ་གཤེགས་སེམས་ཅན་གང་དག་སྲིད་པར་སྐྱེ། །དེ་དག་ཚོགས་རྣམས་གར་མཆི་འདྲེན་པ་བདག་ལ་གསུངས། །དངོས་པོ་འདི་ཀུན་རྒྱུ་མེད་པ་ཞེས་ཁ་ཅིག་མཆི། །
བདག་གི་རང་བཞིན་སྐྱེ་སྟེ་འགྲོ་བར་དེ་བཞིན་མཆི། །ས་ནི་ས་རུ་མཆི་ཞིང་ཆུ་ཡང་ཆུ་རུ་མཆི། །མེ་ནི་མེ་རུ་མཆི་ཞིང་རླུང་ཡང་རླུང་དུ་མཆི། །འབྱུང་བའི་ཚོགས་པ་མ་གཏོགས་དེ་ལས་གཞན་མ་མཆིས། །དེར་ནི་རྣམ་ཤེས་མཐོང་སྟེ་འདི་ལྟར་རྣམ་ཤེས་སྣང་། །ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་མཆི་སྟེ་གཟུགས་
ལ་སེམས་ཐོགས་མེད། །ལྡོག་པ་ག་ལས་འབྱུང་བ་འདི་ཀུན་མི་འཚལ་ན། །ཇི་ལྟར་བདག་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད་ཅིང་ཆོས་ཀུན་མཁས། །མི་མཆོག་བདག་གི་ཐེ་ཙོམ་དེ་དག་དགུམ་པ་གསུངས། །སྒྲོན་མ་གང་ཟག་མཆོག་གི་མཁྱེན་པས་དེ་ལུང་བསྟན། །གྲོ་ཞིན་དེས་པས་གང་ཞུས་བཤད་
ཀྱིས་ང་ལ་ཉོན། །གཟུགས་དང་ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་སེམས་པ་སེམས་དང་ལྔ། །འདི་དག་བརྟེན་ནས་འབྱུང་སྟེ་འོང་བ་དེ་དག་མེད། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའི་སྤྲིན་ནི་བྱུང་ནས་ཞིག་ཅིང་མེད། །དེ་ལྟར་འགྲོ་དང་མི་འགྲོ་མེད་པའི་ཆོས་ཤེས་བྱོས། །དེ་ནས་དྲང་སྲོང་གྲོ་ཞིན་སྐྱེས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཇི་
ཙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མཁྱེན་པ་མཉམ་སྟེ། གང་གིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་གཟིགས་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཏོ། །ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་ལ་གང་དུ་ཡང་མི་འགྲོ། འགྲོ་བར་ཡང་སྣང་ལ། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེ། གར་ཡང་མི་སྐྱེ་ལ་འགོག་པ་ཡང་མེད་འགྲོ་
བ་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་ནས། དེ་དད་པ་མཆོག་དང་ལྡན་པས་སེམས་བསྐྱེད་དེ། བདག་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་དང་ལྡན་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་དག་ཉིད་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་གྱུར་ཅིག ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས།
เล่ม ๔๗ · หน้า 176a
དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་གྲོ་ཞིན་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་གྲོ་ཞིན་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཆོད་རྟེན་དུ་གྱུར་ཏོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ང་འཇིག་རྟེན་ཤེས་
པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་བརྙེས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བདག་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་འགོག་
པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ཤེས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས། དེའི་
ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་འོད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། །རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་ལྡན་སྟེ། དེའི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། གླང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། བུད་
མེད་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་ཆེ་དང་། བློན་པོ་རིན་པོ་ཆེ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་འདི་བདུན་ནོ། །བུ་ཡང་སྟོང་ཐམ་པ་བྱུང་སྟེ་དཔའ་ཞིང་རྟུལ་ཕོད་ལ་ཡན་ལག་མཆོག་གི་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་ཕ་རོལ་གྱི་སྡེ་རབ་ཏུ་འཇོམས་པའོ། །དེ་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ཆད་པ་
མེད་ཅིང་ཚོན་གྱིས་བདའ་བ་མེད་ལ། རང་གི་ཆོས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་གནས་སོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྱོད་པ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཚོགས་དགེ་འདུན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་འཁོར་དང་། དགེ་བསྙེན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་འཁོར་དང་། ལྷ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་
དཔག་ཏུ་མེད་པའི་འཁོར་དང་། ཀླུ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་འཁོར་བྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྱོད་པ་ཞི་བ་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་
เล่ม ๔๗ · หน้า 176b
ཚད་དུ་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་དེ་བཞིན་ངེས་ཏེ། ལོ་སྟོང་དུ་ཚེའི་ཚད་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ཚེའི་ཚད་དུ་མ་ཕྱིན་པར་བར་དུ་འཆི་བའི་དུས་མི་བྱེད་དོ། །དེ་རྒྱལ་པོ་འོད་བྱེད་བློན་པོ་བདུན་སྟོང་ཙམ་དང་ལྷན་ཅིག །རྒྱལ་ཕྲན་ལྔ་སྟོང་ཙམ་དང་ལྷན་
ཅིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྱོད་པ་ཞི་བ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། །བློན་པོ་བདུན་སྟོང་པོ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྱོད་པ་ཞི་བའི་
ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྱོད་པ་ཞི་བ་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། གཟུགས་ལ་ཇི་ལྟར་བརྟགས་ན་འདུན་པ་འདོད་ཆགས་མེད། །ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལས་བྱུང་ན་ཕུང་གྲོལ་མྱ་ངན་མེད། །
གཟུགས་ལས་བྱུང་ན་ཇི་ལྟར་ཕུང་པོ་སོ་སོར་རྟོག །ཇི་ལྟར་གཟུགས་དང་བྲལ་ཞིང་ཞི་བ་ཇི་ལྟར་ཚོལ། ཇི་ལྟར་བྱ་རྒྱལ་ཇི་ལྟར་སྒོང་སྦུབས་བྱ་བཞིན་དུ། །ཡུལ་ལ་མཐོང་བ་བཅོམ་ནས་དཔའ་བོ་ཇི་ལྟར་མཆི། །འཇིག་རྟེན་མི་དག་མེ་གསུམ་གྱིས་ནི་གདུངས་པ་ན། །མུན་ཀུན་བཅོམ་
ནས་ཇི་ལྟར་མྱ་ངན་འདས་པར་མཆི། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཏོང་། །མེ་འབར་ཞི་བ་ལྟ་བུ་དབང་པོ་ཇི་ལྟར་དོར། །ལྷར་བཅས་འཇིག་རྟེན་ཇི་ལྟར་བླ་མེད་ཡོན་གནས་དང་། །དཔའ་བོ་ཡོན་སྤྱོད་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རབ་ཏུ་འགྲེལ། །མེ་ཞི་ལྟ་བུར་ཇི་ལྟར་འགྲོ་
བར་འཇིགས་མ་མཆིས། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་ཇི་ལྟར་ཞི། །མྱ་ངན་འདས་པར་འགྲོ་བའི་སྐྱེ་བ་ཇི་ལྟར་འཐོབ། །གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་བ་དན་མཆོག་གིས་མཆོད་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྱོད་ཞི་བསྟན་པ་བདེ་བར་གཤེགས། །རྐང་གཉིས་
མཆོག་གིས་ཆོས་ཀུན་གཟིགས་པས་དེ་ལུང་བསྟན། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསལ་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་སྤང་། །ཤེས་པས་ཕུང་པོ་ཤེས་བྱ་སེམས་ཅན་མེད་ཤེས་ཀྱིས། །ཆགས་པ་མར་མེ་ཟད་འདྲ་ཆགས་མེད་ཉེ་བར་ཞི། །ལྷ་མི་དྲི་ཟ་དེ་དག་འགྲོ་བ་མི་ཤེས་ཏེ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་
เล่ม ๔๗ · หน้า 177a
ཤེས་ཤིང་སྲིད་ཤེས་མྱ་ངན་མེད། །མེ་ཤིང་ཟད་པ་ལྟ་བུར་ཆགས་མེད་མྱ་ངན་འདའ། །གང་ཚེ་སྲེད་དང་བྲལ་གྱུར་རྣམ་ཤེས་རྒྱུད་བསྲེགས་ཤིང་། །སྡུག་བསྔལ་མྱུ་གུ་མི་སྒྲུབ་ཡེ་ཤེས་མེ་ཡིས་བསྲོས། །དེ་ཡི་འགྲོ་བ་མེད་དེ་མེ་ལྕེ་འབར་བ་བཞིན། །སངས་རྒྱས་ཀུན་
གྱིས་འདུ་བྱེད་འགྲོ་བ་མེད་པར་བསྟན། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་འོད་བྱེད་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྱོད་པ་ཞི་བ་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་མེ་ཏོག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མངོན་པར་གཏོར་མངོན་པར་རབ་ཏུ་གཏོར་ཅིང་། དེའི་འོག་ཏུ་སྤོས་དང་མེ་ཏོག་དག་གིས་ཀྱང་གཏོར་ཏོ། །དེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་
དེས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བདུན་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་ངན་འགྲོ་དང་ནམས་ཀྱང་དབུལ་བའི་རིགས་དང་། ནམས་ཀྱང་རིགས་དམའ་བར་མ་སྐྱེས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་འོད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ།
ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་འོད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྱོད་པ་ཞི་བ་དེ་ག་ལ་བར་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་མེ་ཏོག་དང་། སྤོས་དང་། མེ་ཏོག་དག་གིས་མངོན་པར་གཏོར་ནས་ངས་གཞལ་དུ་མེད་པའི་གུས་པ་བྱས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་གུས་པ་གཞལ་དུ་མེད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་གཏང་བར་བྱ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ནི་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་བསམ་གཏན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་
ནས། ཇི་ལྟར་ཞི་གནས་ཀྱི་དབང་པོས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམ་པ་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་ཅེས་བྱ་བ་
เล่ม ๔๗ · หน้า 177b
ཞིག་བྱུང་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་དེའི་བཙུན་མོ་བུད་མེད་དྲུག་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་བྱུང་སྟེ་ལྷའི་བུ་མོའི་གཟུགས་དང་འདྲ་ཞིང་། མ་ལྟར་བྱམས་པ། སྲུ་མོ་ལྟར་ཡིད་གཅུགས་པ་བྲན་མོ་ལྟར་གུས་པ། ལྷ་མོ་ལྟར་ཡོན་ཏན་ཅན་དེ་དག་གི་ནང་ན་རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་འདུག་སྟེ། འདོད་
པ་ལས་དབེན་པ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལས་དབེན་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ། དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བའི་བསམ་གཏན་དང་པོ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་བསམ་
གཏན་བཞི་པ་ལས་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལས་ལངས་ཏེ། སེམས་ཅན་དག་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་མོས་ཤིང་འདོད་པ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས། སྡིག་པའི་ལས་དག་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་ཅིང་། སྡིག་པའི་ལས་དག་བྱས་པས་ངན་འགྲོར་རབ་ཏུ་ལྟུང་སྟེ། ཁ་
ཅིག་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ཁ་ཅིག་ནི་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ། ཁ་ཅིག་ནི་གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ། ཁ་ཅིག་ནི་ལྷའི་འཇིག་རྟེན་དུ། ཁ་ཅིག་ནི་མིའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཚེ་ཐུང་ངུར་འགྱུར་བའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད། ཁ་ཅིག་ནི་ཚེ་རིང་པོར་འགྱུར། ཁ་ཅིག་ནི་གནོད་པ་ཉུང་བར་འགྱུར།
ཁ་ཅིག་ནི་རིགས་དམའ་བར་འགྱུར། ཁ་ཅིག་ནི་རིགས་བཙུན་པར་འགྱུར། ཁ་ཅིག་ནི་གཟི་བརྗིད་ཆུང་བར་འགྱུར། ཁ་ཅིག་ནི་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བར་འགྱུར། ཁ་ཅིག་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཆུང་བར་འགྱུར། ཁ་ཅིག་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བར་འགྱུར། ཁ་ཅིག་ནི་ཤེས་རབ་འཆལ་བར་འགྱུར།
ཁ་ཅིག་ནི་ཤེས་རབ་ཆེན་པོར་འགྱུར། ཁ་ཅིག་ནི་རྒྱུན་གྱི་རྗེས་སུ་འབད། ཁ་ཅིག་ནི་རྒྱུན་ལས་བཟློག་པ་ལ་འབད་པ་དག་མཐོང་ངོ་། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ལམ་འདི་ནི་ཡུལ་དང་མི་འཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་བདག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ལམ་འདིར་བདག་
གིས་སྐྱེ་བོ་འདི་དག་གཞུག་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས། དེ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་དེ་ལས་ལངས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་དེ། གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། ཡུལ་རྣམས་སུ་རྒྱུ་ཞིང་སྤྱོད་དོ། །དེ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཐོབ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྙིང་
เล่ม ๔๗ · หน้า 178a
རྗེ་ཆེན་པོས་ནོན་པས་ན་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་ཅིང་། མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་འགོག་པ་ན་གྲོང་ནས་གྲོང་དུ་གྲོང་ཁྱེར་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དུ། ཡུལ་ནས་ཡུལ་དུ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་དོ། །དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་དགེ་བ་བཅུའི་
ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་དོ། །མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལས་བཟློག་གོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དེ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ། །དེ་ན་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་པ་ལུས་ཞིག་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཚངས་པར་འགྱུར་ཞིང་ཚངས་པ་ཆེན་པོར་སྐྱེས་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་། ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་ཏོ། །
དེ་ནས་ཤི་ནས་བསྐལ་པ་འཇིག་པའི་ཚེ་འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེས་སོ། །འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་ནས་བསྐལ་པ་འཇིག་པའི་ཚེ་ཡང་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་སོ། །དེས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དེར་འདུག་པ་ན་སེམས་ཅན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་བཙུད་དོ། །ཡང་འཇིག་རྟེན་འཇིག་པ་ན་འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་ཏེ། དེས་གནས་པ་དེར་སེམས་ཅན་ཁྲག་ཁྲིག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། །དེ་ནམས་ཀྱང་དེར་སྐྱེས་པ་མེད་གང་ཆོས་མེད་པ་ལ་གནས་
སོ། །ཐབས་བརྒྱ་སྟོང་འདི་བྱས་པས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ནས་ཤི་ནས། འོད་གསལ་གྱི་ལྷའི་ནང་དུ་འོད་གསལ་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ། གལ་ཏེ་བརྒྱ་ལ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་འོངས་ཤིང་གང་གི་ཚེ་སངས་རྒྱས་མ་བྱུང་ན་ཡང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། སངས་རྒྱས་བྱུང་
བ་བཞུགས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གི་རིམ་གྲོ་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་བཞུགས་པ་འདིས་བཞུགས་ཏེ། གལ་ཏེ་བདེ་བའམ། གལ་ཏེ་དབེན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་སོ་ཞེས་ཤེས་
เล่ม ๔๗ · หน้า 178b
སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ངས་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཡང་སྐྱེ་བོ་ཡུལ་ལ་ཆགས་
པ་དག་བསམ་གཏན་ལ་བཀོད་ཅིང་། འདོད་པའི་ཁམས་ལས་ཐར་བར་བྱས་སོ། །ངས་ད་ཡང་སྐྱེ་བོ་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་དག་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བར་བྱ་ཞིང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལ་དགོད་པར་བྱའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་འདོད་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་བསམ་གཏན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་ཡུལ་ལ་སྡུད་པར་གཞོལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་བདག་
སློབ་པའི་རྗེས་སུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཞི་བའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞི་བའི་གནས་དེའི་སྐུ་ཚེའི་ཚད་ནི་ལོ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བདུན་ཅུར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞི་བའི་གནས་དེའི་ཉན་ཐོས་འདུས་པ་དང་པོ་ནས་
དགྲ་བཅོམ་པ་ནས་སེམས་ཀྱི་དབང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་ཉན་ཐོས་ཁྲི་བྱུང་ངོ་། །དེའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་པ་དང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་བྱུང་ངོ་། །ཉན་ཐོས་འདུས་པ་གཉིས་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་ནས་སེམས་ཀྱི་དབང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་
པའི་བར་གྱི་ཉན་ཐོས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་དགུ་བཅུ་བྱུང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་པ་ནི་དེའི་ཉིས་འགྱུར་བྱུང་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་བར་དུའོ། །
เล่ม ๔๗ · หน้า 179a
ཐབས་འདིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་ཉན་ཐོས་འདུས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱུང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་གུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དེའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ཞི་གནས་ལ་གུས་པར་གྱུར་ཏོ། །གཞན་ཡང་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པས་འདྲ་བར་རྣམ་པར་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ། དེའི་ཞི་གནས་གང་རྣམ་པར་མཐོང་བ་ཐོབ་ནས། སྙིང་རྗེ་ཆེན་
པོས་ནོན་པའི་སེམས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཐོབ་ནས། ཐབས་མཁས་པས་ཞི་གནས་ཀྱང་མི་མཐོང་ལ་རྣམ་པར་མཐོང་བ་ལ་ཡང་བསྟེན་ཏོ། །དེས་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་ཏུ་བྱས་ནས་སྤྲུལ་པ་སྟོང་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏོ། །སྐྱེ་བོ་ཡུལ་གང་ལ་རྣམ་པར་གཡེངས་
པ་དག་སྦྱིན་པས་བསྡུས་སོ། །སྦྱིན་པས་བསྡུས་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བཀོད་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དག་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །དེར་སེམས་ཅན་ཁྲག་ཁྲིག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཆོས་ཟབ་མོ་འདིའི་བཟོད་པ་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། །དམ་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་ཤེས་
པའི་ལུས་དང་སེམས་རྒྱས་པར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་བཙུད། སྔོན་བསམ་གཏན་དེ་དག་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་བཙུད། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡང་ཡུན་རིང་དུ་གོམས་པས་དེ་དག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དེ། ཡུན་
མི་རིང་བར་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་ཁྲག་ཁྲིག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་ཟློ་ཞིང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་དོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས།
དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་གུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་གུས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེས་ན་ང་བསམ་གཏན་གོམས་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་སོ། །གང་དུ་
เล่ม ๔๗ · หน้า 179b
སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཅར་ཀུན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཐབས་མཁས་ཤིང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་གཞན་ཡང་བསམ་གཏན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་
པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསམ་གཏན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ། ཡུལ་གྱི་སྐྱོན་གང་ཐོས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་
པ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། །རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་
པར་དགའ་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པས་གང་བདག་གིས་ཡུལ་སྤངས་ཏེ་ཚལ་དུ་འགྲོའོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྒྱལ་སྲིད་བོར་ནས་ཚལ་དུ་གནས་སོ། །དེས་ཚལ་དུ་གནས་ནས་དབང་པོས་ཡུལ་རིག་ཅིང་ཞི་གནས་
རིག་པས་རྣམ་པར་གནས་སོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གི་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བསམ་གཏན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་བྱུང་བ་གང་ཡིན་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གིས་བསམ་གཏན་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་དགྱེས་
པ་བྱས་སོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ང་བསམ་གཏན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཐོབ་བོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་རིགས་ཀྱི་བུ་བསམ་གཏན་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟས་སོ་སོར་དགྱེས་པ་བྱས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་
དུས་ན་རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ངས་སེམས་ཅན་ཞི་གནས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་རྣམས་ལ་
เล่ม ๔๗ · หน้า 180a
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་བྱས་ཏེ། གང་ཞི་གནས་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞི་གནས་བསྐྱེད་དོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་
བར་འདོད་པས་ཞི་གནས་དང་འཐུན་པའི་བསམ་གཏན་པ་ལ་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་བསམ་གཏན་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་
མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་ཐོགས་མེད་དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། །དེ་བསམ་གཏན་གང་དང་གང་སྐྱེས་པ་དེ་དང་དེ་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་མཐོང་ངོ་། །དེ་བསམ་
གཏན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་ཤེས་ཤིང་སྲིད་པ་དང་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞུམ་པ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་བྱུང་ངོ་། །དེས་ན་དེ་མི་གནས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་འགོག་པ་ལ་གཞོལ་བས་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པ་ན་བསྐལ་པ་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་མངལ་གྱི་གནས་སུ་མི་འཇུག་སྟེ། རྟག་
པར་རྒྱུན་ཏུ་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཐོགས་མེད་དཔལ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཐོགས་མེད་དཔལ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ང་ཉིད་
བསྐལ་པ་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་མངལ་གྱི་གནས་སུ་མ་ཞུགས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་འགོག་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་བྱ་སྟེ་བྲལ་བར་མི་བྱའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་བསམ་གཏན་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན། སྟོན་པ་སྤྱན་བཟང་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་སྟེ། དེའི་འདོད་པའི་ཁམས་ནི་འདོད་པའི་སྐྱོན་གྱིས་གནོད་པར་
เล่ม ๔๗ · หน้า 180b
མཐོང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱོན་གྱིས་གནོད་པར་མཐོང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་སྐྱོན་གྱིས་གནོད་པར་མཐོང་ནས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་མགོན་མེད་ཅིང་འདྲེན་པ་མེད་དེ། གང་དང་གང་ལ་གནས་པར་བྱེད་པ་དེ་
དང་དེས་གནོད་དེ། གང་བདག་གིས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་སྟེ། གནས་པ་མེད་ན་གཡོ་བར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པའི་བསམ་གཏན་ཅན་ནི་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པོ། །དེ་ཤེས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་
ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཆོས་དེ་བསྟན་པ་ལས་སེམས་ཅན་ཁྲག་ཁྲིག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བཙུད་ཅིང་། དེ་མི་གནས་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་སྟོན་པ་སྤྱན་བཟང་
ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་སྟོན་པ་སྤྱན་བཟང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏེ། ངས་འདོད་པ་དེ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་བསྟན་ཏོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་
ཆོས་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་
གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དབུགས་འབྱིན་སྩོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། །དེ་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་འཇིག་རྟེན་རྒ་བ་དང་ན་བས་གཟིར་བའི་དབུགས་སྩོལ་བར་མཛད་ཅིང་རྒ་བ་དང་ན་བ་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏེ། རྒ་བ་དང་ན་བ་ལས་རབ་ཏུ་གྲོལ་བའི་སེམས་
ཅན་རྣམས་འཇིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆགས་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་ལ་མི་ཆགས། སྡང་བར་འགྱུར་བ་རྣམས་ལ་མི་སྡང་། རྨོངས་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་ལ་མི་རྨོངས། བསམ་གཏན་རྣམས་ལ་མི་ཆགས། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་མི་ཆགས། མཐར་གྱིས་སྙོམས་
เล่ม ๔๗ · หน้า 181a
པར་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་མི་ཆགས་ཏེ། དེ་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་དགྲ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འཇོམས་
པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཞིག་བྱུང་ངོ་། །དེ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དབུགས་འབྱིན་སྩོལ་བ་དེ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས།
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དབུགས་འབྱིན་སྩོལ་བ་དེའི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་རྒྱལ་པོ་དགྲ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དབུགས་འབྱིན་སྩོལ་བས་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་
བསྟན་ཏོ། །དེས་རྣམ་པར་ཐར་བ་བརྒྱད་ཐོས་ནས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་བཀང་སྟེ་ཕུལ་ནས་དེ་ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་། །དེར་ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་པོ་དེ་དག་རྣམ་པར་
ཐར་པ་བརྒྱད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་དགྲ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་དེ་ནི་མ་གཏོགས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དགྲ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་
ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དགྲ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ན་ང་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ཐོས་པས་སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་སོ། །སྲིད་པ་དང་། འགྲོ་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། སྐྱེ་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་གིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་ཕྲག་
བཅྭ་བརྒྱད་དུ་འཁོར་བ་ལ་གནས་ཤིང་། འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བསམས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མི་གནས་པར་བྱའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
เล่ม ๔๗ · หน้า 181b
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ།། །།བམ་པོ་བཅུ་བདུན་པ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་ཡུལ་ཉམ་ང་བ་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་
བདག་གིས་ཇི་ལྟར་སེམས་རབ་ཏུ་གྲོལ་བར་བྱ་སྙམ་ནས། རྣམ་པར་ཐར་པར་འགྱུར་བ་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་
པ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་བློ་གྲོས་ལེགས་བསམས་ཞེས་བྱ་བ་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆིང་བ་གཅོད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གལ་ཏེ་བདག་ཡེ་ཤེས་གང་
གིས་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆིང་བ་གཅོད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་རྟོགས་པར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །དེ་ཡེ་ཤེས་དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པར་མི་བྱེད་དོ། །ལྷག་པར་ཆགས་པ་མེད་པ་ན་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ། ཆོས་གང་ལ་བསླབས་
པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་ཆོས་གཅིག་པོ་གང་ཡང་ཡོད་དམ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཐུགས་མ་གཏོགས་པར་གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གཅིག་པོ་ནི་མེད་དོ་སྙམ་མོ། །
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཐུགས་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཏེ། གང་བདག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་ནི་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། བདག་མ་འོངས་པའི་
དུས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་གྱུར་ནས་མ་དུལ་བ་རྣམས་འདུལ་བ་དང་། མ་ཞི་བ་ཞི་བར་བགྱིད་པ་དང་། མ་གྲོལ་བ་རྣམས་གྲོལ་བར་བགྱིད་པ་དང་། དབུགས་མ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དབུགས་འབྱིན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་
เล่ม ๔๗ · หน้า 182a
ལས་བཟླའོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་གང་ཡིན་སྙམ་མོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་
བདུད་རྩིས་དབང་བསྐུར་ཅེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིས་དབང་བསྐུར་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་རྒྱལ་པོ་འཇིགས་བྱེད་བླ་མ་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། །རྒྱལ་པོ་
བློ་གྲོས་ལེགས་བསམས་དེ་མ་མཐོང་བའི་གྲོགས་པོ་ཡོན་ཏན་གྱི་གྲོགས་པོ། ཆོས་ཀྱི་གྲོགས་པོ་ཡིན་ནོ། །དེས་རྒྱལ་པོ་བློ་གྲོས་ལེགས་བསམས་དེ་ལ་གྲོགས་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིས་དབང་བསྐུར་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ། ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ། ཡོན་ཏན་
དང་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་ཐོས་ཏེ། འདོང་བར་བྱ་བ་ནས་བསྙེན་བཀུར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཕོ་ཉ་བཏང་ངོ་། །ཕོ་ཉ་དེས་བཀའ་བཞིན་འཚལ་ཞེས་རྒྱལ་པོ་འཇིགས་བྱེད་བླ་མའི་ལྟར་མཉན་ནས། རྒྱལ་པོ་བློ་གྲོས་ལེགས་བསམས་ག་ལ་བ་དེར་
སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས། རྒྱལ་པོ་བློ་གྲོས་ལེགས་བསམས་ལ་རྒྱལ་པོ་ཞེས་མང་དུ་བརྗོད་ནས་སྤྲིང་ཡིག་ཕུལ་ཏེ་ཚིག་ཀྱང་སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དོན་གྱི་དུས་ལགས། ཆོས་ཀྱི་དུས་ལགས། ཉེ་བར་གཤེགས་པའི་དུས་ལགས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
བདུད་རྩིས་དབང་བསྐུར་ཞེས་བགྱི་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་ནི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིས་དབང་བསྐུར་དེའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་དོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་བློ་གྲོས་ལེགས་བསམས་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཞེས་སྒྲ་ཐོས། བདུད་རྩིས་
དབང་བསྐུར་ཞེས་སྒྲ་ཐོས་ནས། སེང་གེའི་ཁྲི་ལས་བབས་ཏེ། པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ངས་ལ་བཙུགས་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིས་དབང་བསྐུར་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་ལན་གསུམ་དུ་ཆེད་དུ་རྗོད་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །
เล่ม ๔๗ · หน้า 182b
དེའི་ཚེ་དེ་རིངས་པ་ཉིད་དུ་ཚུལ་དང་འཐུན་པའི་བཞོན་པ་བཟང་པོ་བཤམས་ནས་བཞོན་པ་བཟང་པོ་དེ་ལ་ཞོན་ཏེ། བློན་པོའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། རྒྱལ་པོ་འཇིགས་བྱེད་བླ་མ་དེ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་གྲོགས་པོའི་ཆོས་ཚུལ་
བྱས་ནས་དྲིས་པ། གྲོགས་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ག་ལ་བཞུགས་གསུངས། དེས་སྨྲས་པ་གྲོགས་པོ་རེ་ཞིག་ཁ་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱས་ཏེ། ཕྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གྲོགས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ཁ་
ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་འཇིགས་བྱེད་བླ་མས་རྒྱལ་པོ་བློ་གྲོས་ལེགས་བསམས་ལྟར་མཉན་ནས། བློ་གྲོས་ལེགས་བསམས་བློན་པོའི་འཁོར་དང་བཅས་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་དྲུག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱལ་པོའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དང་། རྒྱལ་
པོའི་མཐུ་ཆེན་པོས་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་རིན་ཆེན་ཅན་ནས་བྱུང་སྟེ། འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་སྒྲོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གང་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིས་དབང་བསྐུར་དེ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ངོ་། །ཇི་ཙམ་དུ་བཞོན་པར་བྱ་བའི་ས་དེ་ཙམ་དུ་བཞོན་པས་སོང་ནས་བཞོན་པ་
ལས་བབས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིས་དབང་བསྐུར་དེ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ནས་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིས་དབང་བསྐུར་དེས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་གཉིས་པོ་དེ་དག་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོ་དེ་དང་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་འདིར་འོང་བ་གཟིགས་ནས་ཏ་ལའི་སྲིད་ཙམ་དུ་ནམ་
མཁའ་ལ་མངོན་པར་འཕགས་ཏེ་འཆག་གོ། །འཆག་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིས་དབང་བསྐུར་དེའི་སྐུའི་སྨད་ལས་ཆུའི་རྒྱུན་རབ་ཏུ་ཕབ་བོ། །སྐུའི་སྟོད་ལས་མེ་རབ་ཏུ་འབར་རོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་དག་གིས་ཀྱང་ལྷའི་གདུགས་འཛིན་ཅིང་ལྷའི་མེ་ཏོག་མན་དཱ་ར་བ་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་འཐོར་
རོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་བློ་གྲོས་ལེགས་བསམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་གཞལ་དུ་མེད་པའི་དད་པ་བསྐྱེད་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིས་དབང་བསྐུར་ལ་
เล่ม ๔๗ · หน้า 183a
ཚིགས་སུ་བཅད་པས་མངོན་པར་བསྟོད་པ། གཟུགས་ཀུན་དཔེ་མེད་ཁམས་གསུམ་དག་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །འདྲེན་པ་ཁྱོད་ལ་དཔེར་བྱ་ནུས་པ་སུ་མ་མཆིས། །སེམས་ཅན་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བའི་གཟུགས་གང་དཔེར་བྱ་བ། །དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་གཟུགས་དང་འདྲ་བ་
གང་མ་མཆིས། །ཁྱོད་ཀྱི་གཟུགས་ནི་སེམས་ཀྱིས་གྲུབ་སྟེ་གང་འདྲ་བ། །གང་གིས་ཁྱོད་ཀྱི་དཔེར་འགྱུར་ཁམས་གསུམ་འདི་ན་མེད། །བདག་གཟུགས་འདི་འདྲར་གྱུར་ཅིག་ཡེ་ཤེས་འདི་འདྲར་ཤོག །གང་གིས་འགྲོ་བ་འཁོར་བའི་བཙོན་རར་བཅིངས་འགྲོལ་བ། །དེའི་སེམས་རྐང་
གཉིས་མཆོག་གིས་མཁྱེན་ནས་ལུང་བསྟན་པ། །རྣམ་འདྲེན་མཆོག་ཐོབ་མིང་ནི་སྲེད་མེད་བུ་ཞེས་བྱ། །བདུད་རྩིའི་དབང་བསྐུར་རྫོགས་རྒྱས་རྐང་གཉིས་མཆོག་ཏུ་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་སྟོན་པ་བླ་མེད་སེམས་ཅན་བྱེ་བ་འདྲེན། །དེ་ཚེ་དེ་ཡི་ལུང་བསྟན་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་ཐོས་ནས་སུ། །བྱང་
ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་དེ་དག་ཀྱང་ནི་འདྲེན་པས་ལུང་བསྟན་པ། །རྒྱལ་བས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ལུང་བསྟན་ཏོ། །རྒྱལ་ལ་ཡང་དག་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཕ་རོལ་འགྲོ། །མཁས་པ་འཇིག་རྟེན་དོན་བྱས་སངས་རྒྱས་དེ་ཀུན་མྱ་ངན་འདས། །དེ་ལྟར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་དག་བློ་མཆོག་ཤིན་ཏུ་སྐྱེས། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་བློ་གྲོས་ལེགས་བསམས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་སྲུང་དེ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་བློ་གྲོས་
ལེགས་བསམས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་འཇིགས་བྱེད་བླ་མ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། །ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་འཇིགས་བྱེད་བླ་མ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏེ། དེས་ན་ང་རྣམ་པར་ཐར་
པ་ཤེས་པ་ལ་ངེས་པར་གྱུར་པས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་ཞིང་། ཡོངས་སུ་འདྲི་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་ཡང་བྱའོ། །
เล่ม ๔๗ · หน้า 183b
མཽད་གལ་གྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ལག་ཏུ་སོང་བ་ནི་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་
སྤྱོད་པ་ན། བདག་ཞི་བ་རྣམ་པར་ཐར་པ་དག་གི་འགོག་པ་ཤེས་པ་རྟོགས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་
བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་གྲགས་འཕགས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ། ལྷག་པར་བྱ་བ་བྱས་པ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡུན་རིང་དུ་སྤྱད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་
ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། །དེ་ཉིད་མཚན་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེ་གང་དག་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་སུ་ཡོད་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་ལོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་མངོན་པར་བསྒྲགས་པའི་དབྱངས་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། དེ་
རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ཤིན་ཏུ་དུལ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ན་བཞུགས་ཤིང་གནས་སོ། །མི་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ནི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཚལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། འབབ་ཆུ་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པ་དང་། སྐྱེད་མོས་ཚལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་དང་འཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་གྲགས་འཕགས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་མངོན་པར་བསྒྲགས་པ་
རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ཤིན་ཏུ་དུལ་ལྡན་ན་བཞུགས་ཤིང་གནས་ཏེ་དེ་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཞེས་ཐོས་སོ། །ཐོས་ནས་ཀྱང་ཤིང་རྟ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་དང་། མི་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་དང་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ཤིན་ཏུ་དུལ་ལྡན་ནས་བྱུང་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་རྫུ་འཕྲུལ་
เล่ม ๔๗ · หน้า 184a
ཆེན་པོ་དང་། རྒྱལ་པོའི་མཐུ་ཆེན་པོས་སྤྲིན་ཚལ་གྱི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གང་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་མངོན་པར་འཕགས་པའི་དབྱངས་བཞུགས་པ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་ཇི་ཙམ་དུ་བཞོན་པར་བྱ་བའི་ས་དེ་ཙམ་དུ་བཞོན་པས་སོང་ནས།
རྐང་པས་སྤྲིན་ཚལ་གྱི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དེ་ཉིད་དུ་ཞུགས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་མངོན་པར་བསྒྲགས་པའི་དབྱངས་དེ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་
ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་རྒྱལ་པོ་གྲགས་འཕགས་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་མངོན་པར་བསྒྲགས་པའི་དབྱངས་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསོལ་པ། གྲགས་པ་ཆེན་པོ་གཟི་བརྗིད་ཆེ། །ཚོགས་ཆེན་འོད་ནི་
ཆེན་པོ་ལགས། །ཀུན་མཁྱེན་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་བརྙེས། །འདྲེན་པ་མཐའ་ཡས་དག་གི་ཡབ། །སྒྲོལ་བ་འདོད་ཆགས་ཟུག་རྔུ་འབྱིན། །སྨན་པ་ཆེན་པོ་གསོས་སྨན་ལགས། །སྒྲོལ་བ་རྨ་རྣམས་གསོ་བར་མཛད། །རྐང་གཉིས་མཆོག་ནི་བདག་ལ་གསུངས། །ཚུལ་
ཁྲིམས་ཕུང་ལ་ཤིན་ཏུ་བཞུགས། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕ་རོལ་གཤེགས། །ཤེས་རབ་ཕུང་ལ་ཤིན་ཏུ་བཞུགས། །དེས་བཅོམ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བསྒྲུབས། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་ཤིན་ཏུ་བྱུང་། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལ་འཇིགས་མི་མངའ། །རབ་ཏུ་གསལ་མཛད་སྐམ་ལ་
བཞུགས། །འཇིགས་དང་འཇིགས་པར་བྱེད་ལས་རྒལ། །ཞུས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐར་མཛད་ཅིང་། །ཐེ་ཙོམ་རྣམས་ནི་སེལ་བ་པོ། །གནས་མཆོག་དག་ནི་བརྙེས་པ་སྟེ། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་མཆོད་རྟེན་ལགས། །ལྷ་དང་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང་། །མིའམ་ཅི་དང་ལྟོ་འཕྱེར་
བཅས། །ཐུབ་ཁྱོད་གང་ལ་བཞུགས་པ་ཡི། །དགོངས་པའི་རྣམ་པ་མ་འཚལ་ཏོ། །ལྷ་རྣམས་དང་ནི་དྲི་ཟ་དང་། །གནོད་སྦྱིན་དང་ནི་སྲིན་པོས་ཀྱང་། །ཐུབ་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་བརྙེས་པའི། །ལམ་དེ་རྣམ་པར་མ་འཚལ་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་འདས་པ་རབ་ཏུ་གསལ། །གང་
เล่ม ๔๗ · หน้า 184b
གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་སྙེད་ཀྱི། །གང་གིས་འདྲེན་པ་བཞུད་པ་ནི། །དེ་ཡི་ལམ་གྱིས་གཤེགས་པར་གྱུར། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་གྲགས་འཕགས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་མངོན་པར་བསྒྲགས་པའི་དབྱངས་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་མངོན་པར་བསྟོད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་
བ་དེས་བསྐལ་པ་ཁྲི་ཕྲག་དགུ་བཅུར་ལོག་པར་མ་ལྷུང་ངོ་། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་གྲགས་འཕགས་ཞེས་བྱ་བ་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རབ་ཏུ་གྲོལ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་
རྒྱལ་པོ་གྲགས་འཕགས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ང་བསྐལ་པ་ཁྲི་ཕྲག་དགུ་བཅུར་ལོག་པར་མ་ལྟུང་ངོ་། །ད་ལྟར་ཡང་ང་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་དོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་ཐར་བ་ཤེས་པ་
འགོག་པ་ཤེས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ཤེས་པར་འདོད་པས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་གྲོལ་བར་བྱའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། བདག་བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་
འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དོན་ཡོད་གཤེགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དོན་ཡོད་གཤེགས་དེའི་ཉན་ཐོས་འདུས་པ་དང་པོ་ཁྲི་བྱུང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་པ་ནི་དེའི་ཉིས་འགྱུར་བྱུང་ངོ་། །ཉན་ཐོས་འདུས་པ་གཉིས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་ནས་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་ཏེ། ཁྲི་ཕྲག་སྟོང་ཐམ་པ་བྱུང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་
เล่ม ๔๗ · หน้า 185a
དཔའ་འདུས་པ་གཉིས་པ་ནི་དེའི་ཉིས་འགྱུར་བྱུང་ངོ་། །ཉན་ཐོས་འདུས་པ་གསུམ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱ་སྟོང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱུང་ངོ་། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དོན་ཡོད་གཤེགས་དེའི་གསུང་རབ་ལ་དགེ་སློང་གྲགས་པའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་
པོ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། །རྩོམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་ལུས་དང་པགས་པ་དང་རྒྱུས་པ་དང་རུས་པ་ཡང་སྐམས། ཁོག་པ་དང་ཤ་དང་ཁྲག་ཡོངས་སུ་སྐམས་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་འདི་ཉིད་མི་
གཏོང་ངོ་། །དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དོན་ཡོད་གཤེགས་དེའི་སྤྱན་སྔར་རས་བཅོས་བུ་ཡུག་ཅིག་གིས་ལུས་དཀྲིས་ནས་ཏིལ་མར་གྱིས་བྱུགས་ཏེ་མེ་སྦར་ནས་སྤྱན་སྔར་མར་མེ་བུས་སོ། །མེ་འབར་བས་ལུས་སྲེག་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དོན་ཡོད་གཤེགས་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་
པས་མངོན་པར་བསྟོད་པ། རྣམ་འདྲེན་རང་བྱུང་ཐུགས་དག་མཐའ་ཡས་མཆོག །སྐྱོན་དང་རྒྱགས་དང་ཉེས་པ་སྤངས་པ་ལགས། །འགྲོ་བ་ལམ་ངན་ཞུགས་ལ་ཐུགས་རྗེ་བསྐྱེད། །ཀུན་ཏུ་གཟིགས་པ་གནས་མཆོག་བསྟན་དུ་གསོལ། །སྐྱེ་བོ་བློ་ཉམས་སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་སྡུག །
མིག་ཉམས་གནས་མེད་ཡོངས་སུ་འཁྱམ་པ་ལ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དཔག་མེད་བསྐྱེད་ནས་སུ། །འགྲོ་བ་ཐར་པར་བགྱི་སླད་སྤྱོད་པ་སྤྱད། །བདག་ནི་བདག་ལ་དགའ་བར་མི་བགྱིད་དེ། །འགྲོ་བ་ལམ་གོལ་མཆི་བ་འདི་ལ་ལྟ། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་འབར་བས་འགྲོ་བ་གདུངས། །དེ་
དག་བདག་གི་ལམ་ཆུས་ཞི་བར་བགྱི། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་སྟོབས་བཅུ་ཁྱོད་ཀྱི་བསླབ། །བདག་གི་དངོས་ལ་ལྟོས་མེད་སྤྱོད་པ་སྤྱད། །འགྲོ་བ་འདི་དག་འབར་བས་སྲེག་པ་ན། །བདུད་རྩིའི་ཆབ་ཀྱིས་བསིལ་བར་གྱུར་པར་བགྱི། །སེམས་ཅན་དོན་དུ་བདག་གི་ལུས་བསྲེགས་
པས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ལུས་ལ་ནད་མེད་ཤོག །སེམས་ཅན་དོན་དུ་བདག་གིས་འབད་པ་འདི། །སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་གནོད་པ་མེད་གྱུར་ཅིག །འདྲེན་པ་དེ་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པ་དང་། །བདེ་བར་གཤེགས་ལ་ང་ཡི་དངོས་པོ་ཕུལ། །སངས་རྒྱས་མཆོད་བྱས་བསྐལ་ཆེན་བརྗོད་
เล่ม ๔๗ · หน้า 185b
དུ་མེད། །སུམ་ཅུ་དྲུག་ཏུ་ངན་འགྲོར་མ་སོང་ངོ་། །རྟག་ཏུ་ལྷར་སོང་མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་འཐོབ། །ང་ནི་གསལ་བ་དག་དང་དབང་ཕྱུག་གྱུར། །རྟག་ཏུ་འགྲོ་དང་འཐུན་པར་འཁོར་ལོ་བསྐོར། །ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ང་མཆོད་དོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་
དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲགས་པའི་འོད་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲགས་པའི་འོད་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏེ། ངས་བརྩོན་འགྲུས་དེ་ལྟ་བུ་བརྩམས་པར་གྱུར་ཏོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་
པ་དེས་ངས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱའོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ནུས་ཀྱི། ལེ་ལོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཽད་གལ་
གྱི་བུ་ངས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། ཡུལ་ལ་དབང་པོ་གཡེང་བ་རྣམས་བདག་གིས་བསམ་གཏན་མཉམ་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སྦྱར་བར་བྱ་སྙམ་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་
སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་སྐྱེ་བ་ཚོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། །དེ་རྒྱལ་སྲིད་སྤངས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། དེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དབང་པོ་ཡུལ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་ངོ་། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཀྱེ་ཨེ་མ་
ཀྱི་ཧུད་བདག་གིས་ཡུལ་གང་དག་བཏང་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་ན་དབང་པོ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་མ་ལེགས་ཤིང་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་དབང་པོ་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པ་ཡུལ་གྱི་གཟེབ་ལ་བཅུག་པ་དེ་དག་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་མཉམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོབས་ཆེན་པོ་ཕ་རོལ་གནོན་པ་ཡང་དག་པར་
བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལྟར་མཉམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཡིན་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་སྐྱེ་བ་ཚོལ་བ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་མོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ཐོགས་པ་
เล่ม ๔๗ · หน้า 186a
མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲའོ། །ཡོངས་སུ་མི་རྟོག་པ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་དོ། །ཡོངས་སུ་མི་རྟོག་པ་ནི་ཐར་པའོ། །ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ནི་འཆིང་བའོ། །ཡོངས་སུ་མི་རྟོག་པ་ནི་འཆིང་བ་གཅོད་པའོ། །འོན་ཏང་བདག་གིས་ཡོངས་སུ་རྟོག་
པ་ནི་གཏང་བར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །དེའི་ཚེ་དེ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་ལ་ཞུགས་སོ། །དེ་ནམ་མཁའ་ལྟར་མཉམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །དེའི་ཚེ་དེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ཐོབ་པས་ཏ་ལ་བདུན་སྲིད་ཙམ་དུ་མངོན་
པར་འཕགས་ཏེ་བར་སྣང་ལ་སོང་ནས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །མི་གང་ཐོགས་མེད་ཆོས་ནི་རྗེས་སུ་རྟོགས། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཤེས། །སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞུགས། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཤེས། །ཆོས་འདི་ཐམས་
ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། །ཆོས་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་མེད། །ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་ཆོས་ཉིད་གང་མེད་རྟོགས། །ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་འགྱུར་མེད་གཉིས་སུ་མེད། །ནམས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་མེད་དེ། །ཇི་ལྟར་བར་སྣང་དགབ་པ་གང་ཡང་མེད། །རྒྱལ་བས་མྱ་ངན་འདས་པར་ཆོས་མ་
བསྟན། །ཆོས་འདུག་པར་ཡང་རྒྱལ་བས་མ་གསུངས་སོ། །རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་ཆོས་གསུང་སྟེ། །མི་མཁས་གང་དག་སྣ་ཚོགས་ཆོས་བྱེད་པ། །དེ་ནི་བདུད་ཀྱི་ཞགས་པས་བཅིངས་ནས་ཉལ། །ཆོས་ཉིད་རྗེས་རྟོགས་ཆོས་ནི་གང་ཡང་མེད། །ཆོས་ལ་རྨོངས་པ་མེད་ཅིང་མཁས་
པའང་མེད། །གང་དག་བདག་གི་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཤེས་ན། །གཉིས་མེད་དེས་ནི་ཆོས་ཉིད་རྗེས་སུ་ཐོབ། །མི་མཁས་གང་དག་སྣ་ཚོགས་ཆོས་བྱེད་ན། །དེ་དག་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་སྤྱོད་པ་ཡིན། །གང་དག་གཉིས་མེད་ཆོས་སྨྲ་གཉིས་སུ་མེད། །དེ་དག་འདྲེན་པ་ཡབ་འདྲ་སངས་རྒྱས་སྲས། །གང་
ཡང་མ་མཐོང་གང་ཡང་ཐོས་པ་མེད། །མི་དག་ཆོས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་ནི། །རྒྱལ་བའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་དེས་མ་རྟོགས། །འདི་ལྟར་རྒྱལ་བ་ལམ་གཉིས་མི་གསུང་སྟེ། །གང་དག་ཆོས་གཉིས་ལ་ནི་དེ་མི་སྤྱོད། །གང་དག་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་ནི་ཆོས་རྟོགས་པ། །ལམ་གོལ་མི་འགྲོ་སངས་
เล่ม ๔๗ · หน้า 186b
རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི། །སངས་རྒྱས་བཞུགས་ལ་མི་དེ་སྤྱོད་པར་འགྱུར། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་སྐྱེ་བ་ཚོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ། གང་ཕ་རོལ་ལས་སྒྲ་མཐོས་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་
ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོག་སྐྱེ་བ་ཚོལ་བ་ཞེས་པར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ང་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་སྐྱེས་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འདུ་ཤེས་སུ་མ་གྱུར་ཏོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་སངས་རྒྱས་བྱུང་བ་དང་ཕྲད་ཀྱང་རུང་མ་ཕྲད་ཀྱང་རུང་། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་
དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས། དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲགས་པ་བསྒྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་
དུ་བྱུང་ངོ་། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲགས་པ་བསྒྲགས་པ་དེའི་ཉན་ཐོས་འདུས་པ་གཉིས་བྱུང་སྟེ། ཉན་ཐོས་འདུས་པ་གཅིག་ནི་ཉན་ཐོས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བདུན་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་ཉན་ཐོས་འདུས་པ་བྱུང་ངོ་། །ཉན་ཐོས་འདུས་པ་གཉིས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་
ཕྲག་སྟོང་བྱུང་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དབང་དུ་གྱུར་པ་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་སོ། །དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་ཤིང་ལྗོན་པ་ཕན་པ་མེད་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་དགེ་སློང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་
པར་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་དེ་རེ་ཞིག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སེམས་མི་འཇུག་གོ། །བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་
เล่ม ๔๗ · หน้า 187a
ཏུ་གནས་ཤིང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་འདོད་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་གཅིག་པོ་དེ་ལྷ་ཚེ་རིངས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་མ་གཏོགས་པར། སེམས་ཅན་གང་དག་གིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་མ་བསྐྱེད་པར་མ་
གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲགས་པ་བསྒྲགས་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་མཛད་པ་ན་ངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གཅིག་པོ་དེ་མ་གཏོགས་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མ་བྱས་པ་གང་ཡིན་ཞེས་རྣམ་པར་གཟིགས་སོ། །དེའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་པར་གཟིགས་ཀྱང་དེ་མི་ཁོམ་པ་ཐོབ་བོ། །དེས་ན་བདག་ཉིད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པའི་སྐལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ནས་ཤི་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་མནར་མེད་པར་ལྷུང་ངོ་། །དེ་དེར་བསྐལ་པར་
འདུག་གོ །དེར་ཡང་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པའི་སྐལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ནས་ཤི་ནས་མིར་སྐྱེས་ཏེ། གླེན་ཞིང་ལོང་ལ་ལྐུགས་ཤིང་ལག་བརྡ་བྱེད་པ་ཆོས་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པའི་སྟོབས་མེད་དོ། །དེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་དག་གིས་དེ་ཡོངས་སུ་
སྨིན་པར་མཛད་དེ། དེའི་སྤྲུལ་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་སྐུ་ཚེ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་དྲུག་ཅུར་ཐུགས་སྐྱོ་བར་བྱས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཇི་ཙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་མཛད་པ་ཐུགས་སྐྱོ་བར་གྱུར་པ་ལ་ལྟོས། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་གང་ཟག་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་ཅིང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་གཞག་པར་མ་སྤྱད་དོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་གང་ཟག་གང་གིས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་དེས་ཡུན་དེ་ཙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཐུགས་སྐྱོ་བར་བྱས་པ་ལ་ལྟོས། མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་མངོན་པར་དགྱེས་པར་བྱ་བར་འདོད་པས་བདག་སྣོད་དུ་འགྱུར་བར་བྱ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐུགས་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བར་མི་བྱ་སྟེ། བདག་ཉིད་སྣོད་དུ་འགྱུར་བར་བྱ། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་བདག་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་
เล่ม ๔๗ · หน้า 187b
དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྗེས་སུ་བསྲུངས་ན་བདག་སྣོད་དུ་འགྱུར་བར་བྱའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཁྱོད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ལྷ་ཚེ་རིངས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་
ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིའི་འོད་དེ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྣོད་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ཏེ། ཆོས་ལ་བརྙས་པ་བྱས་པས་ལོག་པར་ལྷུང་ངོ་། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གང་གིས་སེམས་ཅན་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་
མཛད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་བཞུགས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་
མཛད་པར་མ་སྤྱོད་དོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་པར་དགྱེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བདག་སྣོད་དུ་འགྱུར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་
ཀྱི་ཐུགས་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བར་མི་བྱའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་
རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་སྙམ་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྒྱ་ཆེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་བློ་
གྲོས་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཤིན་ཏུ་སྤྱད་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གི་རིམ་གྲོ་པ་ལན་མང་དུ་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
เล่ม ๔๗ · หน้า 188a
དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གི་རིམ་གྲོ་པ་བྱས་ནས་འདི་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་དེ། བདག་མཚན་མའི་རིམ་གྲོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་མཉེས་པར་མི་བྱ། བདག་ནམས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཟང་ཟིང་གི་
སེམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིམ་གྲོ་མི་བྱ། གཞན་དུ་ན་བདག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འདི་ཉིད་འདོད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ལ་ཡིད་དུ་འཐད་དེ་ཡིད་དུ་མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་པས་རིམ་གྲོ་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་རིམ་གྲོ་བྱས་པ་འདིས་བདག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག །དེ་ལྟར་ངས་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཇི་ལྟར་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་སླ་བའི་ལམ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་
པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་སྙམ་ནས། དེས་བདག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་སླ་བའི་ལམ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་བྱས་སོ། །ཇི་ལྟར་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཞིང་དེར་སངས་རྒྱས་ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཀོན་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིམ་གྲོ་བྱས་སོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ངའི་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དགུ་བརྒྱ་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་བྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་དག་ལ་བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་དུ་བཙུད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་གིས་མཆོད་དོ། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་གི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པས་རིམ་གྲོ་བྱས། ངག་གི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པས་བསྟོད། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པས་ངེས་པར་བསམས་སོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་
เล่ม ๔๗ · หน้า 188b
དེའི་སྐུ་རྒྱ་ཆེན་པོར་གྱུར་ཏོ། །ངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིམ་གྲོ་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པས་རྙེད་པ་མཆོག་དང་གྲགས་པ་མཆོག་ཐོབ་བོ། །ངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསུང་རབ་ལ་བསམ་པ་དྲག་པས་རབ་ཏུ་གནས་སོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ངའི་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྒྱ་ཆེ་སྟེ་མཐའ་གཞལ་བར་མི་ནུས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྙེད་པ་མཆོག་དང་གྲགས་པ་མཆོག་ཐོབ་པ་དང་གསུང་རབ་འདོད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་རིམ་གྲོ་ཡོངས་སུ་སྤྱད་ཅིང་སེམས་ཡོངས་སུ་དུལ་བར་བྱ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྒྱ་ཆེ་བར་འདོད་པས་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་བྱས་ཏེ་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པར་བྱ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆོག་མི་ཤེས་པར་བྱའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་
བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་
རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ། བདག་ཆོས་སྟོན་པ་ཡང་ཟད་པ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱངས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱངས་དེའི་ཉན་ཐོས་འདུས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བྱུང་སྟེ་ཆོས་བཤད་པ་རེ་རེས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཁྲག་ཁྲིག་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ངེས་པར་བྱུང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྲག་ཁྲིག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་གནས་སོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་རྩིའི་དབྱངས་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལས་ཡོན་ཏན་དང་། ཡེ་
เล่ม ๔๗ · หน้า 189a
ཤེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་རྩིའི་དབྱངས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱངས་འདིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་
གིས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྡུ་བར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱངས་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དེའི་མདུན་ན་བཞུགས་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། འདྲེན་པ་མི་ཡི་ཁྱུ་མཆོག་སྟོབས་བཅུ་ཡོན་
ཏན་མངའ་བ་ལྷ་ཡུལ་ས་སྟེང་མེད། །རྒྱལ་མཆོག་མཆོག་རབ་ལྷ་མི་ཕན་མཛད་པ་ལས་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་བདག་ཞུ་བ། །སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟར་སྤྱད་ན་བློ་གྲོས་ལེགས་མཛད་འགྲོ་སྟོན་ཁྱོད་དང་འདྲ་བར་འགྱུར། །འགྲོ་ལ་ཕན་མཛད་བདག་དང་འགྲོ་བའི་ཐེ་ཚོམ་དེ་དག་མྱུར་དུ་གསུངས་ཤིག་གསུངས། །
འགྲོ་བ་རྡུལ་དང་དྲི་མ་རྙོག་པ་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཡིས་ཡོངས་ལྡན་རིག་ནས་སུ། །མཁས་པ་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་དེ་ཇི་ལྟར་སྤྱད་ན་འགྲོ་ཕན་སྐྱེ་དགུ་རྣམ་འགྲེལ་བགྱིད། །ཇི་ལྟར་འགྲོ་བ་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱས་ཉེན་བདེ་བརྒྱའི་ཕྱི་རོལ་ཡིད་བདེ་མི་འཚལ་རྣམས། །དེ་དག་བདག་སྲིད་མྱུར་ཟད་བདེ་མཆོག་
མཚུངས་མེད་འགྲོ་ལ་བསྟན་གྱིས་སྟོབས་བཅུ་གསུངས། །ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་གསུང་ཆེན་ཐོས་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་འགྲོ་བ་ཡོངས་སུ་བསྟན། །ཇི་ལྟར་འགྲོ་བ་ཁྱོད་ཀྱི་གསུང་རྟོགས་གསུང་ལ་མཁས་ན་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་སྤོང་། །སྡུག་བསྔལ་ཟད་ཐོབ་མུན་བཅོམ་རབ་རིབ་མེད་ཅིང་རྒྱལ་
བའི་ཉི་ཟེར་རབ་ཏུ་ལྡན། །སྟོབས་བཅུ་མངའ་བའི་གསུང་གིས་འགྲོ་བ་འཇིགས་མེད་འགྱུར་བ་དེ་དག་བདག་ལ་གསུངས། །རྒྱལ་བའི་གསུང་ཐོབ་གསུང་གིས་གཡོ་ཚིག་བཅོམ་སྟེ་སུ་ཞིག་གསུང་གནས་དགའ་བདེར་འགྱུར། །བདེ་གཤེགས་ཁྱོད་ཀྱི་གསུང་འཆང་མཁས་པ་དྲི་མ་སྐྱོན་སྤངས་
ཤིན་ཏུ་དྲི་མེད་ཡིད། །དེས་ཐོབ་སྲིད་པའི་འགྲོ་སྤངས་འགྲོ་བ་མཆོག་ལ་གནས་ཏེ་རྒྱལ་མཆོག་འགྱུར་བ་ཡི། །རྒྱལ་བ་ཐུབ་པ་རྣམ་འདྲེན་འགྲོ་ལ་ཕན་མཛད་སྙན་པའི་གསུང་གིས་དེ་དག་གསུངས། །སྟོན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཕན་བཞེད་དེ་ཡི་བསམ་པ་ཐུགས་ཆུད་ལུང་
เล่ม ๔๗ · หน้า 189b
བསྟན་པ། །སྡུག་བསྔལ་འདི་དག་ཟད་པར་རྒྱལ་བས་གཟིགས་པའི་མྱ་ངན་འདས་པའི་ལམ་བསྒོམས་ན། །གང་དག་འདས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཕན་འདོད་གང་ཡང་མ་འོངས་འཇིག་རྟེན་ཕན་པར་འདོད། །གང་དག་ད་ལྟར་འགྲོ་ལ་ཕན་འདོད་དེ་ཡང་ལམ་མཆོག་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་མཐོང་། །རྒྱལ་
བའི་སྲས་དག་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ན་དེ་ནི་རབ་ཏུ་འབད་དེ་སྒོམས། །བདུད་ཀྱི་སྟོབས་མཆོག་བཅས་པ་སྟོབས་བཅོམ་སངས་རྒྱས་སྟོབས་ལ་མངོན་པར་མྱུར་དུ་འདུག །བུ་དེས་ཐོས་ནས་ཐོགས་པར་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བཟོད་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །སངས་རྒྱས་སྒྲ་ཀུན་མཁྱེན་པ་རྐང་གཉིས་
མཆོག་ལ་དེ་ནི་སྐྱབས་སོང་བློ་གནས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། །དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་རྩིའི་དབྱངས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་རྩིའི་དབྱངས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་
ཚེ་ཡང་ངས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱས་སོ། །ད་ལྟར་ཡང་ང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ། ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་
འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན། རྒྱལ་པོ་སྤྱོད་པ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ནས་ཤིན་ཏུ་གནས་པའི་བར་དུ་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་རོ། །དེའི་ཚེ་འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་གྲོང་ཁྱེར་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་བྱུང་ངོ་། །འཛམ་
བུ་གླིང་འདི་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུར་གྱུར་ཏོ། །གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་ཐག་ཉེ་བས་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་བྱ་གག་གྲོང་ཕན་ཚུན་དུ་འགྲོ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེར་རྒྱལ་པོ་སྤྱོད་པ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་གནས་ཏེ། ཆོམ་རྐུན་དང་ཀླ་ཀློ་དང་ནི་བྲལ། ཆོས་དང་ལྡན་པའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་
เล่ม ๔๗ · หน้า 190a
ནི་གང་དགའ་སྟོན་གྱི་དུས་ནི་མང་། སྐྱེ་བོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དག་གིས་ནི་མངོན་པར་གང་། ཆོས་སྤྱོད་པའི་མི་ནི་ཀུན་ཏུ་བྱུང་། ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་སྡིག་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་མེད་ན་དེ་སྤྱོད་པ་ལྟ་ཅི་ཞིག་ག་ལ་ཡོད། ཕྱི་རོལ་དུ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང་། ཀུན་དགའ་ར་བ་དང་།
མཚེའུ་དང་རྫིང་བུ་དག་གིས་མཛེས་ཏེ། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བའི་ཚལ་བཞིན་ནོ། །རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་དུང་དང་རྫ་རྔ་དང་ཁར་རྔ་དང་པི་ཝང་རྒྱུད་གསུམ་པ་དང་ཕྱོགས་མང་པོར་ཐོས་པའི་པི་ཝང་དང་། པི་ཝང་རྒྱུད་གཅིག་པ་དང་། ན་ཀུ་ལ་དང་། ཤིན་ཏུ་དབྱངས་སྙན་དང་། ཅང་ཏེའུ་དང་། བྲོ་གར་
གྱི་རྒྱུད་དང་། བན་དུ་ར་དང་། བུམ་རྔ་དང་། གདུ་བུ་དང་། རོལ་མོ་མན་དུ་གའི་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གླུ་དབྱངས་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་དགའ་བ་མི་མ་ཡིན་པ་དང་། ལྷའི་གནས་ལྟར་ལྷའི་རྒྱན་གྱི་ཤིང་གིས་ཀུན་ཏུ་ཁེབས་པ་སྤོས་དང་། ཕྲེང་བ་དང་གོས་ཀྱི་ཤིང་གིས་ཤིན་ཏུ་ཁེབས་པ། འདོད་
པའི་འབྲས་བུའི་ཤིང་དང་ལྡན་པ་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་གནས་ཤིང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་བོ་མེད་དོ། །དེའི་ཚེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་ཏོག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དྲི་མེད་ཏོག་དེའི་སྐུ་ཚེའི་ཚད་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་འཚོ་བ་བདེ་བར་གྱུར་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཆུང་། ཞེ་སྡང་ཆུང་། གཏི་མུག་ཆུང་། ངོ་ཚ་ཤེས་ཤིང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་ལྡན། འཕགས་པས་བསྒྲུབས་པའི་ངོ་ཚ་དང་ལྡན་ཏེ། གང་ཕལ་ཆེར་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དྲི་མེད་ཏོག་དེ་དང་ལས་ལྷན་ཅིག་བསགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་ཏོག་དེ་བཞུགས་ནས་བསྙེན་བཀུར་བྱས། རྗེད་ཅིང་མཆོད་སྒྲ་གྲགས་སྙན་པ་ཡང་དག་པར་བྱུང་། གྲགས་པ་རྣམ་པར་གྲགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འདིར་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་
དག་པར་འདུ་བ་བྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་ཏོག་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཅིག་བྱུང་ངོ་། །དེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་ཏོག་དེ་གྲོང་ནས་གྲོང་དུ། གྲོང་ཁྱེར་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དུ། གྲོང་རྡལ་ནས་གྲོང་རྡལ་དུ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་དོ། །དེ་གང་
เล่ม ๔๗ · หน้า 190b
དང་གང་དུ་གཤེགས་ནས་སླར་བཞུད་པའི་ཚེ་དེ་དག་ངུ་ཞིང་མཆི་མ་འབྱིན་ཏོ། །གང་དང་གང་དུ་གཤེགས་པ་དེ་དང་དེར་དགའ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་བླ་མར་སེམས་སོ། །དེ་གང་དང་གང་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་དེ་དང་དེར་སེམས་ཅན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་མཐའ་ཡས་པ་དག་འདུལ་བར་འགྱུར་ཏེ།
ལ་ལ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས། ལ་ལ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས། ལ་ལ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་འདུལ་བར་མཛད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་ཏོག་དེ་ཆོས་སྟོན་པ་ན་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསུང་ཞལ་ནས་འབྱུང་ཞིང་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལྔ་
བརྒྱས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་དེ་མངོན་པར་བྱུང་བས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདིར་མངོན་པར་གོ་བར་མཛད་དོ། །གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་ཏོག་ཆོས་སྟོན་པ་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སྤོས་ཆུས་ཆག་ཆག་བཏབ་
པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་ཕྲིན་ལས་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པས། གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་ཏོག་དེ་ཆོས་སྟོན་པ་དེའི་ཚེ་བར་སྣང་ལས་ལྷའི་སིལ་སྙན་གྱི་སྒྲ་དག་རབ་ཏུ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་གང་འདོད་པ་ལ་དགའ་བ་དེ་དག་ནི་
ཡིད་དུ་འོང་བའི་སྒྲ་དབྱངས་སྙན་ཅིང་བདེ་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དག་ཐོས་སོ། །སྒྲ་དབྱངས་གང་ལྟ་བུ་ལ་དགའ་ཞིང་འདོད་པ་དེ་འདྲ་བའི་སྒྲ་ཐོས་སོ། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དགའ་བ་འདོད་ན་དགའ་བ་དེ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་ཅིང་བདེ་བར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །
སེམས་ཅན་གང་དག་ཆོས་འདོད་པར་གྱུར་ན་དེ་དག་མི་རྟག་པའི་སྒྲ་ཐོས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྒྲ་དང་། བདག་མེད་པའི་སྒྲ་དང་། ཞི་བའི་སྒྲ་ཐོས་སོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྒྲ་ཐོས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་སྒྲ་ཐོས་སོ། །སངས་རྒྱས་རྗེས་
སུ་དྲན་པའི་སྒྲ་ཐོས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྒྲ་ཐོས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་ཕྲིན་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་པར་
เล่ม ๔๗ · หน้า 191a
བསྒྲུབས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཉན་པ་དེ་དག་ལ་རླུང་བསིལ་བ་ལྡང་ངོ་། །རླུང་བསིལ་བ་གང་དག་ལངས་པས་ཆོས་ཉན་པ་དག་དགའ་བ་སྐྱེའོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཆོས་སྟོན་པ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་
རླུང་ལངས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཆོས་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལྔ་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་རིམ་གྲོ་པ་དགེ་སློང་དཔལ་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་དེ་ཉིད་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དེའི་སྣམ་ལོགས་ན་འདུག་པར་གྱུར་ཏེ་དེ་ཆོས་ལ་ཆུད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་དེ་མཐོང་ངོ་། །གང་ལ་དཀྲུགས་པའི་སྒྲའམ། འཁྲུགས་པའི་སྒྲའམ། མ་དང་བའི་སྒྲ་མེད་ཅིང་དེ་རྣམ་པར་དང་བའི་ཡིད་ཀྱིས་སེམས་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་དེ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དྲི་མེད་ཏོག་ད་ལྟར་འཁོར་བཞི་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ལྟར་བདག་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་ལྟ་བུས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་ཆོས་སྟོན་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་ཏོག་
དེས་རིམ་གྲོ་པ་དགེ་སློང་དེའི་བསམ་པ་ལ་གཟིགས་ནས་འོད་བཏང་ངོ་། །འོད་གང་གིས་རེག་མ་ཐག་ཏུ་དགེ་སློང་དཔལ་འབྱུང་དེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་གི་མཐུས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཏོ། །མཽད་
གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔལ་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔལ་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྙོམས་
པར་འཇུག་པའི་མཁས་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། སེམས་ཅན་
เล่ม ๔๗ · หน้า 191b
རྣམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས། དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་
ཆེས་ཕ་རོལ་ན་བྲམ་ཟེ་དྲི་མེད་མིག་ཅེས་བྱ་བ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ཕྱུག་ཅིང་ནོར་ཆེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་ལོངས་སྤྱོད་མང་བ། བདག་གིར་བྱ་བ་མང་བ། ནོར་དང་ཡོ་བྱད་མང་བ། ཕ་མ་གཙང་བ། ཆུང་མ་གཙང་བ། མངལ་གྱི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པ་རིགས་དམའ་བའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ།
འདོན་པ་པོ་གཞུང་འཛིན་པ་རིག་པ་གསུམ་དང་། སྒྲ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པ། ཤེས་གསལ་དང་བཅས་པ། ཡི་གེ་དང་བཅས་པ། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ་ལྔ་པ་སྟེ། སྔོན་བྱུང་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གནས་དང་བརྡ་སྤྲོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པ་དང་། མཆོད་
སྦྱིན་གྱི་རྒྱུད་དང་། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་རིག་པ་གསུམ་གྱི་གསུང་རབ་ལ་སོ་སོའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཅིངས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འགྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་
འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཅིངས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འགྲོལ་བ་དེའི་གསུང་རབ་དེ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཅིངས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འགྲོལ་བ་དེའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཁོར་སྟོང་ཕྲག་དཔག་
ཏུ་མེད་པ་དག་བྱུང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཅིངས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འགྲོལ་བ་དེའི་ཉན་ཐོས་འདུས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བྱུང་ངོ་། །དེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
བཅིངས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འགྲོལ་བ་དེ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཆོས་སྟོན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཁས་པར་བྱ། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལ་ཡང་མཁས་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག་ཇི་
เล่ม ๔๗ · หน้า 192a
ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་རྗེས་སུ་འཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་དེ་ནི་གང་
ཡིན། བསམ་གཏན་དང་པོ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་མིང་འཐོབ་ཅེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོའོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་
དེས་འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཟློག་སྟེ། དེ་འདིའི་གཉེན་པོའོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པས་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གནོད་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ་ནི་གནོད་སེམས་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་འདི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པས་དེ་
ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་འཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་ནི་རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་འདི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་
པས་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །དེས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་གཉེན་པོ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདི་ལ་སྙོམས་པར་
འཇུག་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་དགའ་བའི་གཉེན་པོ་ནི་དེའི་དགའ་བ་མེད་པ་བདེ་བའི་གཉེན་པོ་སྟེ། དེ་འདི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བས་ན་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསམ་གཏན་
བཞི་པ་ལ་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་འཇུག་སྟེ་དེ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོའོ། །དེ་འདི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ།། །།བམ་པོ་བཅྭ་བརྒྱད་པ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་
เล่ม ๔๗ · หน้า 192b
མཆེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་། ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །དེའི་གཉེན་པོ་ནི་ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་སོ། །དེ་འདི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་
པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སོ། །དེ་འདི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་འདི་ལ་སྙོམས་པར་
འཇུག་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་གཉེན་པོ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་འདི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཀུན་འབྱུང་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ་འདུན་
པའོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ནི་འདུན་པའོ། །དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་སྣམ་ལོགས་ན་འདུག་ཅིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་བསིལ་ཡབ་ཀྱིས་གཡོབ་བོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་བདག་མ་
འོངས་པའི་དུས་ན་མ་དུལ་བ་རྣམས་འདུལ་བ་དང་། མ་ཞི་བ་རྣམས་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། བཅིངས་པ་རྣམས་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་དང་། མ་རྒལ་བ་རྣམས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་མོ། །བྲམ་ཟེ་དྲི་མ་མེད་པའི་མིག་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་
ཏེ་བདག་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་མ་དུལ་བ་རྣམས་འདུལ་བ་དང་། མ་ཞི་བ་རྣམས་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། བཅིངས་པ་རྣམས་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་དང་། མ་རྒལ་བ་རྣམས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཅིངས་པ་ཐམས་ཅད་
རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འགྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་གཉིས་ལ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་ནས་སྙིང་རྗེ་ཆེ་སྐྱེས་པ། །དེ་དག་རིན་ཆེན་ཀུན་གྱིས་མཆོད་པ་བྱས་པས་དེ་མི་ནུས། གང་ཚེ་སེམས་ཅན་ཀུན་
เล่ม ๔๗ · หน้า 193a
གྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་དག་ཏུ་མེད། །བུས་ནས་བདེ་གཤེགས་མཆོད་ཀྱང་དེ་ཡིས་མཆོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡི་སེམས་གཅིག་བསྐྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་ཚིག་གིས་སུ། །བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཡོན་ཏན་ཟད་པར་བྱ་ལྟ་ག་ལ་ནུས། །དེ་ལྟ་བས་ན་མཁས་
པའི་མི་ཡིས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོལ་ན། །ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་འབད་བྱ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོན་ཏན་མཆོད། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོལ་བ་ན་དེས་ནི་ལུས་ལ་བསྲུངས་པ་མེད། །འདྲེན་པའི་གཏོང་ལ་བསླབས་པས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཡོངས་བཏང་ངོ་། །རྐང་གཉིས་མཆོག་ནི་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་
ཡོངས་སུ་བསླབས་པས་སུ། །འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ནི་ང་ཡིས་བརྙེས། །གང་དག་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཇི་ལྟ་བཞིན་དུ་རྣམ་ཤེས་ན། །བུ་དེ་མི་ཡི་དབང་པོ་ཡབ་ཀྱི་རིགས་ནི་འཕེལ་བར་བྱེད། །མཉམ་པའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ནི་བདུད་ཀྱིས་བཅིངས་པ་གཅོད་བྱེད་ཅིང་། །
བདུད་ཀྱི་ཞགས་པ་ལས་གྲོལ་སེམས་ཅན་གཞན་ཡང་རབ་གྲོལ་བྱེད། །དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་ཚོལ་བས་དངོས་ཀུན་ཡོངས་སུ་སྤོང་། །བྱང་ཆུབ་ཞི་བ་ཚོལ་ན་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་བསླབ་པར་གྱིས། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་གཉིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཐོས་ནས། དེའི་
ཚེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་བློ་ངེས་ཤིང་དེ་གཉིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཏོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེ་དྲི་མེད་མིག་ཅེས་བྱ་བ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་འོད་སྲུང་དེ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེ་དྲི་མེད་མིག་ཅེས་བྱ་བ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་མཁས་པར་བྱ་ཞིང་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསླབ་པར་བྱའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་
เล่ม ๔๗ · หน้า 193b
སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་པར་
འདུས་བྱས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྡུལ་དང་དྲི་མ་དང་མུན་པ་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་རྡུལ་དང་དྲི་མ་དང་མུན་པ་འཇོམས་པ་དེའི་སྐུ་ཚེའི་ཚད་ནི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྡུལ་དང་དྲི་མ་དང་མུན་པ་འཇོམས་པ་དེའི་ཉན་ཐོས་འདུས་པ་གསུམ་བྱུང་སྟེ། ཉན་ཐོས་འདུས་པ་གཅིག་ནི་དགྲ་བཅོམ་
པ་ཟག་པ་ཟད་པ་ནས་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་ཏེ་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་ཤིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བར་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་གོ། །གཉིས་པ་ནི་དགུ་བཅུ་རྩ་བཞིའོ། །གསུམ་པ་ནི་དགུ་བཅུ་རྩ་གཉིས་སོ། །དེའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་པ་གསུམ་བྱུང་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་
དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ། ཐེག་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ། ཐེག་པ་གྲངས་མེད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ། ཐེག་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་གཞལ་དུ་མེད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དཔག་ཏུ་
མེད་པར་སྨོན་ལམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་ལ་སྨོན་ལམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ནི་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུར་གནས་སོ། །
དེའི་ཚེ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་གསེར་གྱི་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་བྱ་བ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། །དེའི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་བྱུང་བ་ནི་འདི་དག་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། བློན་པོ་རིན་པོ་ཆེའི་བར་བདུན་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །དེའི་བུ་
เล่ม ๔๗ · หน้า 194a
སྟོང་ཐམ་པ་ཡོད་དེ་དཔའ་ཞིང་རྟུལ་ཕོད་པ། ཡན་ལག་མཆོག་གི་གཟུགས་དང་ལྡན་པ། ཕ་རོལ་གྱི་སྡེ་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ། དེ་ཐམས་ཅད་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་འབའ་ཞིག་ཁོ་ནས་ཆད་པ་མེད་ཅིང་། མཚོན་གྱིས་བདའ་བ་མེད་ལ་རང་གི་ཆོས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་
གནས་སོ། །རྒྱལ་པོ་གསེར་གྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཡུལ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བྱེད་དེར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དག་མ་བྱུང་། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང་། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་
དག་མ་བྱུང་། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་རིས་དག་མ་བྱུང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིང་། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚེ་ངེས་པར་གྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུར་གྱུར་
ཏོ། །དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲི་མེད་གཏོང་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་དོ། །དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེའི་རིང་བསྲེལ་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བར་སྤྲོ་བར་གྱུར་
ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་རིང་བསྲེལ་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ནི་ལོ་ལྔར་བྱས་ཤིང་ཡོངས་སུ་བཟུང་ངོ་། །དེར་ལོ་ལྔར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་བཅུ་འདུས་ཏེ། དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲི་མེད་གཏོང་། བདག་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གཏོང་བར་བྱེད་དེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་
གང་ལ་ཡོ་བྱད་གང་དགོས་པ་དེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཏང་བར་བགྱིའོ། །ཇི་ཙམ་དུ་ཤ་དང་ཁྲག་དགོས་ན་ཡང་གཏོང་ན་ཡོ་བྱད་གཞན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་དྲི་མེད་ཟླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་མངོན་པར་དད་ནས། དེས་འཁོར་གྱི་བཙུན་མོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དང་། བདག་ཉིད་
ཀྱང་དགེ་འདུན་ལ་ཕུལ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེས་དགེ་སློང་རེ་རེ་དག་ལ་བདག་གི་བཙུན་མོ་དེ་དག་སླར་བླུ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་གོས་དང་ལྷམ་ཟུང་དང་། གདུགས་དང་། རིལ་བ་སྤྱི་བླུགས་ཚོས་པ་དང་། ལུས་ལ་བགོ་བ་དང་། སྟེང་ནས་དགབ་པ་དང་། གདིང་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ཕུལ་ལོ། །དགེ་
เล่ม ๔๗ · หน้า 194b
སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་ཆོས་གོས་དང་བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་ན་བའི་གསོས་སྨན་གྱི་རྐྱེན་གྱི་ཡོ་བྱད་རྣམས་མངོན་པར་སྦྱར་ཏོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲི་མེད་གཏོང་ཞེས་བྱ་བ་གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེའི་བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ཞིང་ལོ་ལྔར་བྱས་པར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲི་མེད་གཏོང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེའི་བསྟན་པ་ཡོངས་
སུ་བཟུང་ཞིང་དེ་ཡང་ལོ་ལྔར་བྱས་སོ། །དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དེ་དག་གི་བདེ་བའི་རིམ་གྲོ་བྱས་ཤིང་། ང་རྟག་ཏུ་སེམས་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱ་བར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་སོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ངས་སྙོམས་
པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བར་འདོད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བར་སྤྲོ་བར་བྱ། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་ཡང་རིམ་གྲོ་ཡོངས་སུ་
སྤྱད་པའི་ཕྱིར་སེམས་སྦྱང་བར་བྱའོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་ངས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། བདག་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཐོབ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་
ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན། རྒྱལ་པོ་ཀུན་ནས་མཛེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ནས་རྒྱ་ཆེར་
སྦྱར་ཏེ། ཤིན་ཏུ་གནས་པའི་བར་ཞིག་བྱུང་ངོ་། །དེ་འདས་པའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ་དེ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ནས་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text กังยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-kangyur · commit a582cf47) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-kangyur ที่ commit a582cf471b7c (เปิดอ่านแล้ว ๓ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public Domain work, and as such is also in the Public Domain." · สำเนาคำต่อคำ: data/kangyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด