འཕགས་པ་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་མཚན་གསང་སྔགས་ཀྱི་དོན་དུ་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨཱརྱ་ནཱ་མ་སཾ་གཱི་ཏི་ཊཱི་ཀཱ་ནཱ་མ་མནྟྲཱརྠཱ་བ་ལོ་ཀི་ནི་ནཱ་མ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๖๓ · หน้า 53b
ཚུལ་གྱིས་རབ་སྤངས་པ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གསུངས་པ་ཡི། །ཐུབ་དབང་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །ཞེས་སོ། །སྟོབས་བཅུ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་རྣམས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། དབང་པོ་མཆོག་དང་
མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་
དང་། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཏེ། དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་འདི་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཐུ་
སྟོབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རབ་ཏུ་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟོག་པ་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སྟོབས་བཅུ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་
གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཁྱབ་བདག་ནི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་སྟེ། གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་གྱི་དོན་ནི་མ་ལུས་བྱེད། །ཅེས་པ་ནི་མ་ལུས་ཤིང་ལུས་པ་མེད་པའི་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ་ནི། ཀུན་གྱི་དོན་ནི་མ་ལུས་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དེ་བྱེད་
པའི་ཚུལ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི། ཀུན་གྱི་དོན་ནི་མ་ལུས་བྱེད། །ཅེས་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །རྣམ་བཅུ་དབང་ལྡན་ཆེ་བ་པོ། །ཞེས་པ་ནི། །དེ་ལ་རྣམ་བཅུ་ནི་དབང་བཅུའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཚེ་ལ་དབང་བ་དང་། ལས་ལ་དབང་བ་དང་། ཡོ་བྱད་ལ་དབང་བ་དང་། མོས་པ་ལ་དབང་བ་དང་།
སྨོན་ལམ་ལ་དབང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བ་དང་། ཆོས་ལ་དབང་བ་དང་། སེམས་ལ་དབང་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བ་ཞེས་སོ། །དབང་བ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཆོས་རྣམས་ལ་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་རྣམ་བཅུ་དབང་
เล่ม ๖๓ · หน้า 54a
ལྡན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བའི་ཆོས་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་ཆེ་བ་པོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐོག་མ་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་ཐོག་མ་སྟེ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་འཇིག་པའང་མེད་པར་དོན་གྱི་ཤུགས་ལས་ཤེས་པར་
བྱའོ། །མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་བཅོམ་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྤྲོས་མེད་བདག་ཅེས་པ་ནི་སྤྲོས་པ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་། གཟུང་འཛིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དེ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་
འདི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་བདག་ཅེས་པ་ནི་དེ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏོ། །རྟག་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་བྱས་པས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་བདག་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་
ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དག་པའི་བདག་ཅེས་པ་སྟེ། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་ནི་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་པར་སྨྲ་ཞིང་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་བདེན་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའོ། །དེ་རྣམས་སྨྲ་བར་བྱེད་པའི་ཚུལ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་
ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོའི་དོན་ནི་བདེན་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ནི་གོང་མ་དང་འདྲའོ། །དེ་ཉིད་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་སྙིང་པོའི་ཞབས་ཀྱིས་གསུངས་པ། འདི་ལ་བསལ་བ་ཅི་ཡང་མེད། །གཞག་པར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་
ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །ཚིག་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རིགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད། །ཅེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་དང་། བདག་
མེད་པ་དང་། སྒྱུ་མ་དང་། རྨི་ལམ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་ཞེས་སྟོན་ཅིང་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལའང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚིག་མི་འགྱུར་ཞེས་ཏེ། བདེན་པའི་ཚིག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
เล่ม ๖๓ · หน้า 54b
ལ་རིགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་མེད་ཅེས་པ་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་པ་སྟེ། དེའི་མེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་གཉིས་མེད་ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་དོ། །དོན་དམ་པར་གཉིས་མེད་ན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཉིས་
སུ་སྟོན་པའོ་ཞེས་སོ། །ཡང་དག་མཐའ་ལ་རྣམ་པར་གནས། །ཞེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་གྱིས་ཡང་དག་མཐའ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་མཐའ་དེ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་དང་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མེད་སེང་གེའི་སྒྲ་དང་ལྡན། །
ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་བདག་མེད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། མཚན་ཉིད་མེད་པས་བདག་མེད་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བདག་མེད་པ་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བདག་མེད་པའོ། །བདག་མེད་པ་གསུམ་པོ་དེ་ཉིད་སེང་གེ་བས་ན། བདག་མེད་སེང་གེ་སྟེ། ཀུན་ལ་ཉམ་མི་ང་བ་ཉིད་ཀྱི་
ཕྱིར་སེང་གེ་དང་འདྲ་བས་སེང་གེ་སྟེ། བདག་མེད་པའི་སེང་གེའི་སྒྲ་ནི་བདག་མེད་སེང་གེའི་སྒྲའོ། །དེ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་བདག་མེད་སེང་གེའི་སྒྲ་དང་ལྡན་ཞེས་གསུངས་སོ། །མུ་སྟེགས་རི་དགས་ངན་འཇིགས་བྱེད། །ཅེས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱ་མཚོར་འཇུག་པའི་དོན་གྱིས་ལམ་ནི་མུ་དང་
སྟེགས་ཏེ། དེས་ན་མུ་ཡང་ཡིན་ལ་མུ་སྟེགས་ཀྱང་ཡིན་པས་མུ་སྟེགས་ངན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་རི་དགས་ཏེ། བདག་མེད་པའི་སེང་གེའི་སྒྲས་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིགས་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། མུ་སྟེགས་རི་དགས་ངན་པ་རྣམས་འཇིགས་པར་བྱེད་
པ་ནི་མུ་སྟེགས་ཏེ་རི་དགས་ངན་པ་འཇིགས་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་གསུངས་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡི་གེ་སྒྲས། །རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་སྐྲག་པར་འགྱུར། །གང་དང་གང་ལ་འཇུག་ན་ཡང་། །དེ་དང་དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་པ་ནི་བྱིན་རླབས་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་ཀུན་
དུ་འགྲོ་བས་ན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ། དེ་ལྟར་བདག་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་ལྔ་ཀུན་འགྲོ་བ་སྟེ། དེ་ལ་འདི་རྣམས་ནི་ས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ས་ཆེན་པོའི་རིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ལས་བྱུང་བར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་རེ་ཞིག་རེག་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཚོར་
เล่ม ๖๓ · หน้า 55a
བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་སོ། །དོན་ཡོད་སྟབས་ཞེས་པ་ནི་དོན་ཡོད་ནི་བཅིངས་པ་མེད་པའོ། །སྟབས་ནི་འགྲོ་བ་སྟེ། དེ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་དོན་ཡོད་སྟབས་སོ། །
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡིད་ལྟར་མགྱོགས། །ཞེས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཁོ་ནས་གཞལ་དུ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱལ་བ་ཞེས་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་འདིས་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར་ན་རྒྱལ་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྣམ་རྒྱལ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་
རྒྱལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་ན་རྣམ་རྒྱལ་ལོ། །དགྲ་ལས་རྒྱལ་ཞེས་པ་ནི་དགྲ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །འདིས་དེ་ལས་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར་ན་དགྲ་ལས་རྒྱལ་ལོ། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་མངོན་པ་ལས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་བཞི་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་འབྱུང་བའི་དུས་
ནི་གང་འཁོར་ལོ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན། ཅིག་ཅར་འབྱུང་ངམ་ཇི་ལྟ་བུའི་འགྲོ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དབྱིག་གཉེན་ཞབས་ཀྱིས་གསུངས་པ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་འབྱུང་བ་ནི། །སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ལས་མི་འཕྱི། །གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་འཁོར་ལོ་ཅན། །དེ་དག་གླིང་གཅིག་གླིང་གཉིས་
དང་། །གསུམ་དང་བཞི་ལམ་རིམ་པ་བཞིན། །ཕས་བསུ་རང་འགྲོ་གཡུལ་བཤམས་དང་། །མཚོན་བརྩམས་ཕས་རྒྱལ་གནོད་པ་མེད། །ལྷན་ཅིག་གཉིས་མིན་སངས་རྒྱས་བཞིན། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚུལ་གྱིས་སོ་སོར་སྣང་བའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའོ། །ཡང་ན་དཔལ་བདེ་མཆོག་གི་རྒྱུད་ལས་
གསུངས་པ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྟོབས་པོ་ཆེ་ཞེས་པ་སྟེ། ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་སྟོབས་ཀྱང་དེ་ཡིན་པས་སྟོབས་ཆེན་ནི་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞིའོ། །དེ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་སྟོབས་པོ་ཆེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཚོགས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་
ཚོགས་ཀྱི་མཆོག །ཚོགས་རྗེ་ཚོགས་བདག་དབང་དང་ལྡན། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་ཚོགས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ནི་ཚོགས་ཀྱི་མཆོག་སྟེ་གཙོ་བོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཚོགས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ནི་ཚོགས་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་ཚོགས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་མན་ངག་སྟོན་
เล่ม ๖๓ · หน้า 55b
པའི་ཕྱིར་ན་སློབ་དཔོན་ཏེ་འཇམ་དཔལ་ཉིད་དོ། །ཚོགས་རྗེ་ཞེས་པ་ལ་ཚོགས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྗེ་བོ་ནི་ཚོགས་རྗེའོ། །ཚོགས་བདག་ཅེས་པ་ནི། ཚོགས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚོགས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་བདག་པོ་ནི་རྗེ་བོ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དབང་ལྡན་ཏེ། དེ་དང་དེའི་རང་བཞིན་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐུ་ཆེན་གཅེས་པ་འཛིན་པ་སྟེ། །ཚུལ་ཆེན་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག །ཅེས་པ་ནི། དེ་ལ་མཐུ་ཆེན་ཞེས་པ་ནི། །ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དོ། །
ཆེ་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་མཐུ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་མཐུ་ཆེན་ནོ། །གཅེས་པ་འཛིན་ཞེས་པ་ནི་གཅེས་པ་ནི་ལེགས་པའི་ཆོས་འཛིན་པའོ། །ཚུལ་ཆེན་ནི་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཚུལ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་ཚུལ་ཆེན་ཏེ། ཐབས་ཆེན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་ནི་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་སྟེ།
ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མོས་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་རྒོལ་བ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་དབྲོག་པར་མི་ནུས་པས་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པའོ། །ཚིག་རྗེ་ཚིག་བདག་སྨྲ་མཁས་པ། །ཚིག་ལ་དབང་བ་ཚིག་མཐའ་ཡས། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་
ཚིག་རྗེ་ནི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་རྗེ་བོ་ནི་ཚིག་རྗེ་སྟེ། དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་བདག་ནི་ཚིག་ཀུན་གྱི་གཙོ་བོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲ་མཁས་པ་ནི་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་ལ་
དབང་བ་ནི་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ལ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ཐོབ་པས་ན་ཆོས་བརྗོད་པར་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚིག་མཐའ་ཡས་ཞེས་གསུངས་སོ། །མཐའ་ཡས་པའི་ཚིག་གི་ངག་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་
ཚིག་མཐའ་ཡས་ཏེ། སྐད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཇི་ལྟར་སྐལ་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་བདེན་བདེན་པར་སྨྲ་བ་སྟེ། །བདེན་པ་བཞི་ནི་སྟོན་པ་པོ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་ཚིག་བདེན་པ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་
เล่ม ๖๓ · หน้า 56a
བདེན་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བརྟགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་། ཤེས་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་། བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པའོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་གཅིག་པུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལས་རིག་པར་
བྱའོ། །དེ་ཡང་དོན་དམ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དོན་དམ་པ་དང་། ཐོབ་པ་དོན་དམ་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དོན་དམ་པའོ། །དེ་ལ་དོན་དོན་དམ་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དོན་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །ཐོབ་པ་དོན་དམ་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དམ་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །
སྒྲུབ་པ་དོན་དམ་པ་ནི་ལམ་སྟེ། འདི་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །བདེན་པ་དེ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པའི་ཚིག་དེ་ནི་བདེན་པའི་ཚིག་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དབུ་མའི་རྩ་བ་ལས་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ། །བདེན་པ་
གཉིས་ལ་ཡང་དག་བརྟེན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་། །དམ་པའི་དོན་གྱི་བདེན་པའོ། །གང་དག་བདེན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི། །རྣམ་དབྱེ་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ། །དེ་ཡིས་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡི། །ཟབ་མོའི་དེ་ཉིད་རྣམ་མི་ཤེས། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་བདེན་པར་སྨྲ་བ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་བདེན་
པ་ནི་ཡང་དག་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྨྲ་བའི་ཚུལ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་བདེན་པར་སྨྲ་བ་སྟེ་ཞེས་པའོ། །བདེན་པ་བཞི་ནི་སྟོན་པ་པོ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་བདེན་པ་ནི་ཤེས་བྱ་ཀུན་མདོར་བསྡུས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཏེ་བདེན་པ་བཞིའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་
པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། འཕགས་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ཉིད་ཀྱིས་བདེན་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་ཇི་ལྟ་ཇི་
ལྟར་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །གཏི་མུག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་དེ་རྟོགས་པ་ཡང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་སྟེ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་བྱམས་པའི་མཐུས་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།
เล่ม ๖๓ · หน้า 56b
དེ་རྣམས་སྟོན་པ་ནི་བདེན་པ་བཞི་སྟོན་པ་པོའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཕྱིར་མི་འོང་། །འདྲེན་པ་རང་རྒྱལ་བསེ་རུའི་ཚུལ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་
ཀྱི་རིགས་ལྟར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཅིང་དེ་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པས་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་སྟེ། ས་བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བ་ལ་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བ་ནི་དད་པ་དང་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་དེ་ལས་གང་ཞིག་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་དགུ་བྱང་བ་དེ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཞེས་གསུངས་
སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། འདོད་པའི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་ནི། །དགུ་པ་ཡང་ནི་ཟད་པ་ཡིས། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་ནི་འོང་བ་དང་། །གང་ཟག་ཕྱིར་མི་འོང་བ་སྐྱེ། །ཞེས་སོ། །རང་སངས་རྒྱས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསེ་རུ་ལྟ་བུར་སྤྱོད་པ་དང་། ཚོགས་ན་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ལ་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་དབང་དུ་བྱས་
ནས་གསུངས་པ། བསེ་རུ་ཞེས་པ་ནི་བསེ་རུ་དང་འདྲ་བས་བསེ་རུ་སྟེ། བསེ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་བསེ་ཉིད་དེ། དེ་ནི་མགོ་ལ་རྭ་གཅིག་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ན་སངས་རྒྱས་གཅིག་པུར་སྟོན་པས་བསེ་རུའི་ཚུལ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདྲེན་པ་རང་རྒྱལ་ནི་ཚོགས་ན་སྤྱོད་
པའོ། །སོ་སོ་རེ་རེར་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་འདྲེན་པ་སྟེ། ཚོགས་ན་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་འབྱུང་སྣ་ཚོགས་ལས་བྱུང་བ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྒྱུ་གཅིག་པོ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ། ངེས་འབྱུང་སྣ་ཚོགས་ལས་བྱུང་བ། །ཞེས་པ་ལ་ངེས་འབྱུང་སྣ་ཚོགས་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་
པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བས་ན་ངེས་འབྱུང་སྟེ། གང་ཞིག་གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་དེའི་གཟུགས་སུ་འབྱུང་བ་སོ་སོར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྒྱུ་གཅིག་པོ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་འབྱུང་བ་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་བཞིའོ། །ནམ་མཁའ་ཡང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་
ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་ཡིན་པ་ལས་བཞི་ཞེས་གསུངས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་རྣམས་ནི་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་ལ་འབྱུང་བ་ཡང་ཡིན་པས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། ནམ་མཁའི་ཡུལ་དང་ཕྱོགས་ལ་རྒྱས་པར་མནན་ནས་གནས་པའི་ཕྱིར་ན་སའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །ཡང་སའི་ཁམས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 57a
ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་དེ་རྣམས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་འབྱུང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ནམ་མཁའ་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་ཡོད་དེ། གཟུགས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་གོ་འབྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདུས་མ་
བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། གང་གི་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་དོན་ནི་དངོས་པོའི་དོན་ཡིན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ནི་བཞི་ཁོ་ནའོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་རྒྱུ་སྟེ་བྱེད་རྒྱུ་གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་དེ་ལྟར་
གསུངས་སོ། །དགེ་སློང་དགྲ་བཅོམ་ཟད་པ་ཟད། འདོད་ཆགས་བྲལ་བས་དབང་པོ་ཐུལ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་དགེ་སློང་ནི་ཆོས་མངོན་པ་ལས་དགེ་སློང་བཞི་བརྗོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་མིང་གི་དགེ་སློང་དང་། སློང་བའི་དགེ་སློང་དང་། བཅས་པའི་དགེ་སློང་དང་། །དོན་དམ་པའི་དགེ་སློང་ངོ་། །བཞི་
པོ་དེ་རྣམས་ལས་འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་དགེ་སློང་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་པ་ནི་དགྲ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་བཅོམ་པ་དང་ལྡན་པས་ན་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །འཁོར་བར་སླར་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཉིད་
ཀྱིས་སམ། དོན་མ་ལུས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་གཞན་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་འོས་པར་ནུས་པ་ཞེས་པས་སམ། སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཏུ་འོས་པ་ཞེས་པས་སམ། ཁམས་གསུམ་གྱི་གཙོ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་དུ་མས་མཆོད་པར་བྱ་བར་འོས་པ་
ཞེས་པས་སམ། བླ་ན་མེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པར་འོས་པའི་ཕྱིར་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བཤད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་བཞི་ནི་ཟག་ཅིང་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རམ། །ཉོན་མོངས་པའི་རྣག་
ཟག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ནས་བཟུང་ནས་ཇི་ཙམ་མནར་མེད་པའི་བར་དུ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྨ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད། གནོད་པར་བྱེད་པས་ཉོན་མོངས་པའི་ཟག་པ་རྣམས་སོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལྔ་དང་། མ་རིག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 57b
པ་དང་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཉིད་དང་། ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་རྣམས་ནི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པའི་ཟག་པ་དང་། སྲིད་པའི་ཟག་པ་དང་། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་དང་། ལྟ་བའི་ཟག་པ་རྣམས་ཞེས་གསུངས་སོ། །མི་སློབ་པའི་ཚུལ་
ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོས་ནི་འདོད་པའི་ཟག་པ་ཟད་དོ། །མི་སློབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོས་ནི་ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཟད་དོ། །མི་སློབ་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོས་ནི་སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཟད་དོ། །མི་སློབ་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོས་ནི་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཟད་དོ། །
ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ས་ལའམ། མཐོང་བའི་ས་ལ་ཡང་དག་པར་ལྟ་བས་ནི་ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཟད་དོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ས་ལའམ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་འདོད་པའི་ཟག་པ་ཟད་དོ། །ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ས་
ལའམ། དགྲ་བཅོམ་པའི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ནི་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཟད་དོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ས་ལའམ། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཟད་དོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་ལམ་ལའམ། །འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་
ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ན་འདོད་པའི་ཟག་པ་ཟད་དོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཟད་དོ། །མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ན་ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཟད་དོ། །ཕུང་པོའི་རྫས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་
ཕྱིར་ན་སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཟད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ན་ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཟད་དོ། །ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ན་འདོད་པའི་ཟག་པ་
ཟད་དོ། །འགོག་པའི་བདེན་པ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ན་སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཟད་དོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་བསྒོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཟད་དོ། །འདོད་པའི་ཟག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ན་ལྷའི་བུའི་བདུད་བཅོམ་པར་གྱུར་ཏོ། །སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ན་འཆི་བདག་གི་བདུད་བཅོམ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 58a
པར་གྱུར་ཏོ། །མ་རིག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ན་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་བཅོམ་པར་གྱུར་ཏོ། །ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ན་ཕུང་པོའི་བདུད་བཅོམ་པར་གྱུར་ཏོ། །བདུད་བཞི་ལས་མཆོག་ཏུ་རྒྱལ་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ནི་ཟག་པ་ཟད་དོ་ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་
ཟག་པ་འདི་དག་ཟད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་ཞེས་པ་འདིས་ནི་ཁམས་གསུམ་ན་ཀུན་དུ་གནས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གི་དབྱེ་བས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གཉིས་
ཀྱིས་སྤངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དབང་པོ་ཐུལ་ཞེས་པ་སྟེ། སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་རྙེད་པས་འཇིགས་མེད་ཐོབ། །བསིལ་བར་གྱུར་པས་རྙོག་པ་མེད། །ཅེས་པ་ནི། དེ་ལ་བདེ་བ་རྙེད་
པ་ནི་བདེ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཏེ། དེ་རྙེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདེ་བ་རྙེད་པའོ། །འཇིགས་པ་ནི་སྐྲག་པ་སྟེ། གང་ལ་དེ་མེད་པ་ནི་འཇིགས་པ་མེད་པའོ། །འཇིགས་པ་མེད་པ་ངག་གི་ལས་ཏེ། ངག་གི་ལས་ཀྱི་ཚིག་ཐམས་ཅད་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་གི་ལས་ཐོབ་པ་ནི་འཇིགས་མེད་ཐོབ་པའོ། །
བསིལ་བར་གྱུར་པ་ནི་འདིས་བསིལ་བ་སྟེ། ཞི་བ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་སེམས་གཡོ་བ་ལས་ཐམས་ཅད་མེད་པར་གཟིགས་ཏེ། དང་པོ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་གྱུར་ལ་ཕྱིས་དེ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ན་བསིལ་བར་གྱུར་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་ངག་ཡིད་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་རྙོག་པ་
མེད་ཅེས་གསུངས་སོ། །རིག་པ་དང་ནི་རྐང་པར་ལྡན། །བདེ་གཤེགས་འཇིག་རྟེན་རིག་པའི་མཆོག །ཅེས་པ་ལ། དེ་ལ་རིག་པ་དང་རྐང་པར་ལྡན་ནི། དེས་ནི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དེ་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། རིག་པ་དང་རྐང་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་
བརྒྱད་ལས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིག་པ་སྟེ། ཡན་ལག་གཞན་ནི་རྐང་པའོ། །མ་མཐོང་ཞིང་རྐང་པ་མེད་ན་འགྲོ་བར་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །བསླབ་པ་གསུམ་ནི་རིག་པ་དང་། རྐང་པ་སྟེ། ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་། ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་། ལྷག་པ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 58b
སེམས་ཀྱི་བསླབ་པའོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ནི་རིག་པའོ། །གཉིས་ནི་རྐང་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྔོན་དུ་བྱས་ནས་བསྐྱོད་པ་ནི་རྐང་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིག་པ་སྔོན་དུ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ཉིད་ཀྱིས་
བལྟས་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྐང་པ་དང་འདྲ་བས་འདི་དག་གིས་འགྲོ་ཞིང་བགྲོད་པར་བྱ་བས་མཐུན་པར་བསླབས་པས་ན་རིག་པ་དང་། རྐང་པའི་སྒྲས་བསླབ་པ་གསུམ་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས། རིག་པ་དང་ནི་རྐང་པར་ལྡན། །ཞེས་
གསུངས་སོ། །བདེ་གཤེགས་ཞེས་བྱ་བ་དེས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་བགྲོད་པར་བྱ་བ་དང་། འགྲོ་བ་ལ་སྟོན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་འགྲོ་བས་བདེར་གཤེགས་ཏེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དོན་གྱིས་ན་སྟེ། དཔེར་ན་ཚ་བའི་ནད་ཤིན་ཏུ་བྱང་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ལུས་པ་མེད་པར་གཤེགས་པས་ན་བདེར་
གཤེགས་ཏེ། ཤེས་བྱ་མ་ལུས་པར་ཤེས་པའི་དོན་གྱིས་ན་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལེགས་པར་གང་བ་བཞིན་ནོ། །དོན་དེ་གཉིས་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་དང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕྱི་རོལ་པ་ནི་མཐར་ཐུག་པར་གཤེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིར་ལྡོག་
པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སྐལ་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མཐར་ཐུག་པར་སོང་བ་ཡིན་ཀྱང་མ་ལུས་པར་སོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རིག་པ་དང་རྐང་པར་ལྡན་པ་དང་། ལེགས་པར་དང་། མ་ལུས་པར་གཤེགས་
པ་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཡིན་ཞེས་སྟོན་པའོ། །སྟོན་པ་དེའི་ཕྲིན་ལས་ནི། འཇིག་རྟེན་རིག་པའི་མཆོག་ཅེས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་སྟོན་པའི་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྐལ་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་འཇིག་རྟེན་
ལ་གཟིགས་པ་དང་། སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་འདུལ་བའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་རིག་པ་ཞེས་པ་དེས་ནི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་གཟིགས་པ་སྟོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་རྟོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་རིག་པས་ཏེ། སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་སྐལ་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་
เล่ม ๖๓ · หน้า 59a
འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་གྱིས་ཉིན་ལན་གསུམ་མཚན་ལན་གསུམ་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་ཏེ། སུ་ནི་རྒུད། སུ་ནི་འབྱོར། སུ་ནི་ངན་སོང་ལ་གཞོལ། གང་ཞིག་
ངན་སོང་ལས་བཏོན་ཏེ་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་འདི་ལ་གཞག །གང་གིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསྐྲུན་པ་དེ་བསྐྲུན་པར་བྱ་བ་དང་། གང་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། གང་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་མཆོག་སྟེ།
དམ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདིའོ། །བདག་གིར་མི་འཛིན་ངར་མི་འཛིན། །བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་གནས། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་བདག་གིར་མི་འཛིན་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་དེས་ནི་གཟུང་བའི་ཕྱོགས་བཀག་པའོ། །ངར་མི་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་དེས་ཀྱང་འཛིན་པའི་ཕྱོགས་བཀག་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་
ཀྱང་ལོག་པར་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་སྙིང་པོའི་ཞབས་ཀྱིས་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས་གསུངས་པ། བདག་དང་བདག་གི་གཉིས་ཀ་ཡང་། །དོན་དམ་པར་ནི་འདི་དག་ལོག །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་པས། །གང་ཕྱིར་གཉི་ག་མེད་པས་སོ། །ཞེས་སོ། །
བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་གནས། །ཞེས་པའི་དོན་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འཁོར་བའི་ཕ་རོལ་མཐར་སོན་པ། །བྱ་བ་བྱས་པ་སྐམ་སར་གནས། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ། འཁོར་བའི་ཕ་རོལ་མཐར་སོན་པ། །ཞེས་དེས་འདི་ལྟར་སྟོན་ཏེ། འཁོར་བ་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཏེ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཉིད་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་ཀྱིས་འབྲེལ་ཞིང་འགྲོ་བ་དག་ཏུ་འགྲོ་ཞིང་སོང་ལ། འགྲོ་བར་བྱེད་པས་ན་འཁོར་བ་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཁོར་བ་ནི་ཚུ་རོལ། དེའི་ཕ་རོལ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེའང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོའོ། །འཁོར་བ་དང་ཕ་རོལ་
ནི་འཁོར་བ་དང་ཕ་རོལ་གཉིས་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་ནི་འཁོར་བ་དང་ཕ་རོལ་གྱི་མཐའོ། །དེ་ལ་གནས་པས་ན་འཁོར་བའི་ཕ་རོལ་མཐར་སོན་པའོ། །དེས་འདི་གསུངས་པར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 59b
གནས་པ་སྟེ། དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཕྲ་བ་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གསུངས་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་མཐའ་མ་གང་། འཁོར་བའི་མཐའ་མ་དེ་ཉིད་དེ། །དེ་གཉིས་བྱེ་བྲག་འགའ་ཞིག་ཀྱང་། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཡང་མེད་དོ། །
ཞེས་སོ། །བྱ་བ་བྱས་ཞེས་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་བསགས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་གཙོ་བོ་སྟེ། དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ན་བྱ་བ་བྱས་ཞེས་
གསུངས་སོ། །འདོད་པ་ཆུང་བས་འཇུག་པ་དང་། ཡན་ལག་བསྡམས་པས་འཇུག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་ཆགས་པར་བྱ་བ་བསྡམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྡམས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ནི་བྱས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་དེ་ནི་བྱ་བ་བྱས་པར་བསྟན་ཏོ། །སྐམ་སར་གནས་ཞེས་པ་
ནི་སྐམ་ས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། བདེ་བའི་གནས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གནས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཆེར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་འབའ་ཞིག་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་འབའ་ཞིག་ནི་དག་པ་སྟེ། དེ་
འབྱུང་བ་འབའ་ཞིག་པའོ། །དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །འབའ་ཞིག་ཀྱང་དེ་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དེ་ཡིན་པས་ཡེ་ཤེས་འབའ་ཞིག་ཀྱང་དེའོ། །དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་དེ་ལྟར་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་མཚོན་ཆས་རྣམ་འཇོམས་པ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་
རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་མཚོན་ཆ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚོན་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྤོང་བ་དང་བླང་བའི་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཤེས་པས་ན་དེ་ལ་དེ་ལྟར་གསུངས་སོ། །དམ་ཆོས་ཆོས་རྒྱལ་གསལ་བར་ལྡན། །
འཇིག་རྟེན་སྣང་བར་བྱེད་པའི་མཆོག །ཅེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ནི་གཉིས་ཏེ། གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་དང་གཙོ་བོའོ། །དེ་ལ་དམ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཏེ། དམ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ནི་གསུང་རབ་ཡན་
เล่ม ๖๓ · หน้า 60a
ལག་བཅུ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མདོའི་སྡེ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་དང་། །ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་དང་། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་། རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་། སྐྱེས་པ་རབས་
ཀྱི་སྡེ་དང་། ཆོས་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་སྡེ་དང་། གླིང་གཞིའི་སྡེ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་དང་། གཏན་ལ་ཕབ་པའི་སྡེ་དང་། ད་ལྟར་དང་འདས་པའི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ལག་དེ་རྣམས་ཡི་གེ་རབ་ཏུ་གསལ་བས་གླེགས་བམ་ལ་གནས་པ་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཙོ་
བོའི་ཆོས་ནི་ཆོས་རྒྱལ་ཞེས་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཤེས་པར་བྱར་མེད་དེ། འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་སུམ་བརྒྱ་པ་ནས་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཉིད་ལྟ། །འདྲེན་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །
ཆོས་ཉིད་ཡང་ནི་ཤེས་བྱ་མིན། །དེ་ནི་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་ཡང་གསུངས་པ། གསལ་བར་ལྡན་ཞེས་པ་སྟེ། ཆོས་དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་མ་རིག་པའི་ཕྱི་ནང་གི་མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་མི་ཤེས་པའི་མུན་པས་
བསྒྲིབས་པ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཀུན་དུ་གནས་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན་འཇིག་རྟེན་སྣང་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་མཆོག་སྟེ་གཙོ་བོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ། །ལེགས་པའི་ལམ་ནི་སྟོན་པ་པོ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ནི་དགེ་བ་
བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་ཆོས་རྣམས་ལ་དབང་བྱེད་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། མི་དགེ་བཅུ་ལ་མི་འཇུག་དང་། །རྟག་ཏུ་དགེ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག །སེམས་ཀྱི་ལས་དང་ལུས་ངག་གི །ཆོས་འདི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །ཅེས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ནི་ཕྱི་ནང་གསང་བའི་
ཐེག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའོ། །ལེགས་པའི་ལམ་ནི་སྟོན་པ་པོ་ནི་ལེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ནི་ལེགས་པའི་ལམ་སྟེ། དེ་སོ་སོར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ནི་ལེགས་པའི་ལམ་དུ་གསུངས་སོ། །སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ལེགས་པའི་ལམ་ནི་སྟོན་པ་པོ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 60b
སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས་གསུངས་པ། ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཆོས་ཀྱང་ནི། །ཕྲ་དང་ཟབ་མོ་སྟོན་བྱེད་པ། །བྱིས་པ་ཐོས་དང་མི་ལྡན་རྣམས། །རྒྱལ་བས་གསུངས་ལ་སྐྲག་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དོན་གྲུབ་བསམ་པ་གྲུབ་པ་སྟེ། །ཀུན་
དུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ན་དོན་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལོ། །དེ་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོས་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་གྲགས་ཏེ། དོན་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་གྲུབ་པ་ཡང་དེ་ཡིན་པས་དོན་གྲུབ་པོ། །འདི་ནི་ཕྱིའི་དོན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་
པ་གོམས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་། བདག་དང་སྤྱི་དང་། ཡོན་ཏན་དང་། བྱ་བ་ལ་སོགས་པའམ། མཚན་ཉིད་རྣམས་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་ཞབས་ཀྱིས་གསུངས་པ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་
གང་གང་གིས། །དངོས་པོ་གང་གང་རྣམ་བརྟགས་པ། །དེ་ཉིད་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ཡི། །ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དེ་མེད་དོ། །ཞེས་སོ། །བསམ་པ་གྲུབ་པ་ནི་བསམ་པ་ཉིད་པས་བསམ་པའོ། །བསམ་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་གྲུབ་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་བསམ་པ་གྲུབ་པ་སྟེ། གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་
དང་རྐྱེན་དག་ལ་རག་ལས་པས་ན་གཞན་དབང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཡང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་མི་གཡོ་བ་དང་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་བག་ཆགས་རྣམ་པ་མང་པོ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རང་གི་བྱེད་རྒྱུའི་ཚོགས་ལས་སྐད་ཅིག་སོ་སོ་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྨོངས་ནས་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་དང་སེམས་
ལས་བྱུང་བའི་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞན་གྱི་དབང་གང་ཡིན་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་རྒྱུ་ཉིད་དེ། ཡུལ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ནི་གཞན་དབང་ངོ་། །འདི་ལྟར་གསུངས་པ། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད། །རྣམ་རྟོག་ཡིན་ཏེ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་། །ཞེས་སོ། །ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས། །ཞེས་
པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། གཞན་དབང་འདི་རང་བཞིན་གྱིས་ལམ་རྣམ་པར་དག་པའམ། སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། གྲུབ་ནི་དེ་ལ་སྔ་མའོ། །རྟག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་དེ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །
เล่ม ๖๓ · หน้า 61a
དེའི་ཕྱིར་ན་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་དབྱིངས་མི་ཟད། །ཆོས་དབྱིངས་དམ་པ་ཟད་མི་ཤེས། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་
ཡེ་ཤེས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། རྣམ་པར་རྟོག་ལས་མ་གཏོགས་པ། །འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་རྟོག་དང་མི་ལྡན་པ། །རྟག་ཏུ་ཁྱོད་ནི་མྱ་ངན་འདས། །ཞེས་སོ། །དབྱིངས་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུའི་དངོས་
པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ནི་དབྱིངས་ཀྱི་དོན་ནི་རྒྱུའི་དོན་ཏོ། །མི་ཟད་ཅེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དབྱིངས་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དེ་ལ་དམིགས་ན་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དམ་པ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་དང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཉིད་
ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཟད་མི་ཤེས་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བསོད་ནམས་ལྡན་པས་བསོད་ནམས་ཚོགས། །ཡེ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཆེ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་གསོ་ཞིང་གནས་པས་ན་བསོད་ནམས་ཏེ། དེ་དེ་ལ་ཡོད་པས་བསོད་ནམས་ལྡན་པའོ། །བསོད་ནམས་ཚོགས་ནི་ཡང་དག་པར་བསགས་
པ་དེ་ནི་ཚོགས་ཏེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་འདིར་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་གསུང་བར་འགྱུར་ལ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་
དང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཞེས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཏེ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་དེར་མ་གཏོགས་པ་ནི་སེམས་ཡིན་ཏེ། ཕྱིའི་
དོན་ནི་ཚད་མ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚད་མ་དང་འགལ་བ་ཡང་རྒྱས་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་ལུང་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ཡང་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་
เล่ม ๖๓ · หน้า 61b
ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཆེ་བ་ཞེས་པ་སྟེ་མ་ལུས་ཤིང་ལུས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་བསམ་པ་ཅན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ལྡན་པ་ཡོད་མེད་ཤེས། །ཚོགས་གཉིས་ཚོགས་ནི་བསགས་པ་པོ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ལྡན་པ་ནི་དེ་འདྲ་བའི་དངོས་
པོའི་ཡེ་ཤེས་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྡན་པའོ། །ཡོད་མེད་ཤེས་པ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ནི་ཡོད་མེད་དོ། །དེ་གཉིས་ཤེས་པ་ནི་ཡོད་མེད་ཤེས་པའོ། །དེ་དེ་ལ་ཡོད་པས་ན་ཡོད་མེད་ཤེས་ཏེ། དེ་ལྟར་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞབས་ཀྱིས་གསུངས་པ། ཡོད་མེད་ཡོད་མེད་ཅེས་པ་
ནི། །ཕྱོགས་གཉིས་ལ་ཡང་ཡོད་མིན་ལ། །ཉེ་བར་དམིགས་པ་རིང་ནས་ཀྱང་། །དེ་ནི་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མིན། །ཞེས་སོ། །ཚོགས་གཉིས་ཚོགས་ནི་བསགས་པ་པོ་ནི་གོང་དུ་གསུངས་པའི་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །རྟག་པ་ཀུན་
རྒྱལ་རྣལ་འབྱོར་ཅན། །བསམ་གཏན་བསམ་བྱ་བློ་ལྡན་མཆོག །ཅེས་པ་ནི། དེ་ལ་རྟག་པ་ནི་རྒྱུན་གྱི་རྟག་པ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་མི་འདའ་བའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཀུན་རྒྱལ་ཞེས་པ་ནི། ཀུན་ནི་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་ཏེ། རྒྱལ་བ་
ནི་སྣང་བའི་དོན་ཏོ། །ཀུན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ནི་ཀུན་ཏེ་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་ནི། ཡེ་ཤེས་ཙམ་ལ་སྙོམས་ཞུགས་པ། རྣལ་འབྱོར་ཞེས་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་པའི་ཚིག་གི་ཕྱིར་ན། རྣལ་འབྱོར་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །
དེ་དེ་ལ་ཡོད་པས་ན་རྣལ་འབྱོར་ཅན་ནོ། །བསམ་གཏན་ནི་བསམ་གཏན་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་བྱ་ནི་བསམ་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བློ་ལྡན་མཆོག་ནི་བློ་གྲོས་སོ། །བློ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་
ཕྱིར་རོ། །སོ་སོ་རང་རིག་མི་གཡོ་བ། མཆོག་གི་དང་པོ་སྐུ་གསུམ་འཆང་། །ཞེས་པ་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བས་ན་སོ་སོ་རང་རིག་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རང་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་བུ་མོ་ཤིན་ཏུ་དགའ་བའི་བདེ་བ་བཞིན་དུ་གཞན་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་མི་འབྱོར་པའི་
เล่ม ๖๓ · หน้า 62a
ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། གཅིག་མིན་དུ་མ་མ་ཡིན་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཕུན་ཚོགས་ཆེན་པོའི་གཞིར་གྱུར་པ། །དངོས་དང་དངོས་མེད་མ་ཡིན་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རོ་མཉམ་རྟོགས་དཀའི་རང་བཞིན་ཅན། །གོས་པ་མེད་ཅིང་མི་འགྱུར་གཞི་ལ་མི་མཉམ་
མཉམ་ལ་ཁྱབ་པ་པོ་སྟེ་སྤྲོས་མེད་པ། །སོ་སོ་རང་རིག་དཔེ་མེད་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་དེ་ལ་བདག་ནི་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་མི་གཡོ་བ་ཞེས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་དེ་ཉིད་མི་གཡོ་བ་སྟེ། རྟོག་པ་ཀུན་
གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མཆོག་གི་དང་པོ་ནི་དང་པོའི་དངོས་པོ་སྟེ། མཆོག་ཀྱང་དེ་ཡིན་ལ་དང་པོ་ཡང་ཡིན་པས་མཆོག་གི་དང་པོའོ། །དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། །སྐུ་གསུམ་འཆང་ནི་སྐུ་གསུམ་ནི་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་
མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐུ་གསུམ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་འཛིན་པས་ན་སྐུ་གསུམ་འཆང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་སྐུ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན། །ཁྱབ་བདག་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་བདག །སངས་རྒྱས་ལྔ་བདག་ཅོད་པན་ཅན། །སྤྱན་ལྔ་ཆགས་པ་མེད་པ་འཆང་། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྐུ་
ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། སྤྲུལ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ཏེ་སྐུ་ལྔའོ། །དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་སྐུ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །ཁྱབ་བདག་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ནི་མེ་ལོང་
ལྟ་བུ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དང་། བྱ་བ་གྲུབ་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་དག་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་གོ། །སངས་རྒྱས་ལྔ་བདག་ཅོད་པན་ཅན་ནི་
མི་བསྐྱོད་པ་དང་། རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་དང་། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དང་། དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་དང་། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ལྔའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དང་དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་དབུ་རྒྱན་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ལྔ་བདག་དབུ་རྒྱན་ཅན་ནོ། །སྤྱན་ལྔ་ནི་ཤ་དང་། ལྷ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 62b
དང་། ཤེས་རབ་དང་། ཆོས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་རྣམས་གང་ལ་མངའ་བ་དེ་ནི་སྤྱན་ལྔའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཆགས་པ་མེད་པ་འཆང་སྟེ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་གཟིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པ་
གཟིགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་མངོན་པ་ལས་གསུངས་པ། དགྲ་བཅོམ་བསེ་རུ་སྟོན་རྣམས་ཀྱིས། །སྟོང་གཉིས་གཉིས་དང་གྲངས་མེད་མཐོང་། །ཞེས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པ་པོ། །སངས་རྒྱས་སྲས་པོ་དམ་པའི་མཆོག །ཅེས་པ་ནི། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་
སྐྱེད་པ་པོ་ནི་འབྱུང་བ་པོ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དེ་ཉིད་འདུས་པ་ལས་གསུངས་པ། བྱུང་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡི། །དེ་བཞིན་གཤེགས་རྣམས་ཁྱོད་ལ་བརྟེན། །ཞེས་སོ། །སངས་རྒྱས་སྲས་པོ་ནི་སྒྲིབ་པའི་བག་
ཆགས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་སངས་རྒྱས་ཏེ། དེའི་སྲས་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་སྲས་པོ་སྟེ། སྲས་ནི་བདག་ལས་སྐྱེས་པས་སོ། །
དེའང་བདག་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའམ། རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བས་ན་སངས་རྒྱས་སུ་བཤད་དེ། དོན་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སངས་རྒྱས་སྲས་ཞེས་གསུངས་སོ། །དམ་པ་ནི་རབ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མཆོག་ནི་མངོན་པར་འགྲོ་བར་བྱ་བ་
རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་མ་ནོར་བ་མཆོག་ཉིད་དོ། །ཤེས་རབ་སྲིད་འབྱུང་སྐྱེ་གནས་ཉིད། །ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སྲིད་པ་སེལ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དབེན་པའོ། །ཤེས་
རབ་སྲིད་པ་ནི་དག་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ལས་འབྱུང་བ་ནི་ཤེས་རབ་སྲིད་འབྱུང་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསུངས་སོ། །སྐྱེ་གནས་ནི་བྱེད་རྒྱུ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 63a
སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་བསྒྲུབ་བྱ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེད་བྱེད་དེ། ཆོས་རྣམས་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་ལ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ནི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཏེ། ཆོས་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་བའི་གནས་
ནི་རྒྱུ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྲིད་པ་སེལ་ནི་སྲིད་པ་ནི་འཁོར་བ་སྟེ། དེ་མཐར་བྱེད་པ་ནི་སྲིད་མཐར་བྱེད་དོ། །གཅིག་པུ་སྲ་མཁྲེགས་རྡོ་རྗེའི་བདག །སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འགྲོ་བའི་བདག །ཅེས་པ་ནི། དེ་ལ་གཅིག་པུ་སྲ་མཁྲེགས་ནི་གཅིག་པུ་སྲ་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་མཁྲེགས་པ་ཡང་དེ་ཡིན་
པས་གཅིག་པུ་སྲ་མཁྲེགས་སོ། །སྲ་བ་ནི་བརྟན་པ་སྟེ་བར་ཆད་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མཁྲེགས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཅེས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་མི་ཕྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་དང་ལྡན་
པ་དེ་རྡོ་རྗེའི་བདག་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་མ་ཐག་ནི་གང་དང་གང་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཐོང་བ་དེ་དང་དེར་སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་བཞེས་པའི་ཕྱིར་ན་སྐྱེས་མ་ཐག་ཅེས་གསུངས་ཏེ། སྐྱེ་བ་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲོ་བའི་
བདག་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་བདག་པོ་ནི་འགྲོ་བའི་བདག་སྟེ། འགྲོ་བའི་རྗེ་བོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་རང་བྱུང་བ། །ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་མེ་བོ་ཆེ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ནི་
སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ལས་བྱུང་བས་ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་བའོ། །རང་བྱུང་ནི་རང་བྱུང་བས་ན་རང་བྱུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་མེ་བོ་ཆེ། །ཞེས་པ་ནི། ཤེས་རབ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་
ཏེ། རྟོག་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ཉིད་མེ་སྟེ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བུད་ཤིང་སྲེག་པར་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཆེ་ཞེས་པ་ནི་ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་དང་། མཆོད་སྦྱིན་བྱ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། ཉི་མ་དང་། ཟླ་བ་ཞེས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་སྤྱི་
เล่ม ๖๓ · หน้า 63b
གཟུགས་ཉིད་པས་ཆེན་པོའོ། །ཡང་ན་ཡེ་ཤེས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། སྟོབས་དང་། གཟི་བརྗིད་དང་། ནུས་པ་དང་། དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཏེ། ཡོན་ཏན་དྲུག་དང་ལྡན་པས་སོ། །འོད་ཆེན་རྣམ་པར་སྣང་བར་བྱེད། །ཡེ་ཤེས་སྐར་མ་ལམ་མེ་བ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་འོད་ཆེན་ནི་
ཆེར་གསལ་བར་བྱེད་པས་ན་འོད་ཆེན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཏེ། འོད་ནི་ཤེས་བྱ་གསལ་བར་བྱེད་པས་ཆོས་མཐུན་པའོ། །རྣམ་པར་སྣང་བར་བྱེད་པའི་དོན་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡེ་ཤེས་སྐར་མ་ནི་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་སྐར་མ་ནི་
ཡེ་ཤེས་སྐར་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་མེ་བ་ནི་གསལ་ཞིང་ལམ་མེ་བ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུས་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲོ་བའི་མར་མེ་ཡེ་ཤེས་སྒྲོན། །གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་འོད་གསལ་བ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་
འགྲོ་བའི་མར་མེ་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་མར་མེ་དང་འདྲ་བས་འགྲོ་བའི་མར་མེ་སྟེ། སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མེ་ཞེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲོན་མེའི་འོད་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་ཏེ། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་ནི་གཟི་བརྗིད་
ཆེན་པོའི་འོད་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་སྟེ། བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ། །འོད་གསལ་བ་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་རབ་ཏུ་གསལ་བ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་སྣང་བའི་ཚུལ་དང་ལྡན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ཡིན་ནོ། །སྔགས་མཆོག་མངའ་
བདག་རིག་སྔགས་རྒྱལ། །གསང་སྔགས་རྒྱལ་པོ་དོན་ཆེན་བྱེད། །ཅེས་པ་ནི། དེ་ལ་སྔགས་མཆོག་མངའ་བདག་ནི་སྔགས་ཀྱང་དེ་ཡིན་ལ་མཆོག་ཀྱང་དེ་ཡིན་པས་ན་སྔགས་མཆོག་སྟེ། དེའི་བདག་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ། འདིར་སྔགས་མཆོག་མངའ་བདག་ནི་ཡི་གེ་ཧཱུྃ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱག་
རྒྱ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རིག་སྔགས་རྒྱལ་ནི་རིག་སྔགས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ནི་རིག་རྒྱལ་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་རིག་སྔགས་ཏེ་གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེད་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསང་སྔགས་རྒྱལ་པོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་གསུངས་པའི་གསང་
เล่ม ๖๓ · หน้า 64a
སྔགས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ནི་གསང་སྔགས་རྒྱལ་པོའོ། །དོན་ཆེན་བྱེད་ནི་དོན་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཡིན་པས་དོན་ཆེན་ནོ། །དེ་བྱེད་པས་ན་དོན་ཆེན་བྱེད་དེ་ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་གསུངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཆོད་པ་མ་ལུས་པ་ཕྱི་
དང་གསང་བ་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གསུམ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཆོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞལ་དུ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཉེ་བར་སོགས་པར་བྱེད་པས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཙུག་ཏོར་ཆེན་པོ་རྨད་བྱུང་གཙུག །ནམ་མཁའི་བདག་པོ་
སྣ་ཚོགས་སྟོན། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་གཙུག་ཏོར་ཆེན་པོ་ནི་གཙུག་ཏོར་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་གཙུག་ཏོར་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙུག་ཏོར་གྱི་རྣམ་པས་ཕུང་པོར་གྱུར་ཅིང་འཕུངས་པར་གྱུར་པར་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་གཙུག་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཡང་གཙུག་ཏོར་ཆེན་པོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྨད་བྱུང་གཙུག་ནི་གཟི་བརྗིད་སྤུངས་པའི་སྒོ་ནས་གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་གང་ཡིན་པ་འདི་གཟི་བརྗིད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་སྒོ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་གཙུག་ཏོར་ལས་སྤྲོས་པའི་རྡོ་རྗེའི་ཚུལ་དུ་སྤྱི་བོར་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྨད་བྱུང་གཙུག་ཅེས་གསུངས་སོ། །ནམ་མཁའི་བདག་པོ་ནི་ནམ་མཁའ་ནི་ནམ་མཁའ་སྟེ། ནམ་མཁའ་དེའི་བདག་པོ་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། དམིགས་
པ་དང་ནི་བྲལ་བའི་སེམས། །ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ལ་གནས་ཏེ། །ནམ་མཁའ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་འདི། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བསྒོམ་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །སྣ་ཚོགས་སྟོན་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་ཏིང་
ངེ་འཛིན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་ཞེས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་བདག་ངོ་བོ་མཆོག །འགྲོ་ཀུན་དགའ་བའི་མིག་དང་ལྡན། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀུན་བདག་ངོ་བོ་མཆོག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་དེ་ཡིན་ལ་ཀུན་ཀྱང་དེ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 64b
ཀུན་ཏེ། རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་བདག་གོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་བདག་དེའི་ངོ་བོ་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། མཆོག་གི་དངོས་པོ་ནི་མཆོག་ཉིད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་བདག་ངོ་བོས་དེའི་དེ་
བཞིན་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འགྲོ་ཀུན་དགའ་བའི་མིག་དང་ལྡན། །ཞེས་པ་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དགའ་བ་ནི་འགྲོ་བ་དགའ་བ་སྟེ། དེའི་མིག་དང་ལྡན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་
འདས་འཇམ་དཔལ་ཏེ། གང་གིས་བླང་བ་དང་། སྤོང་བ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སྣང་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ནོ། །སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་ཡིད་ལས་བྱུང་། །མཆོད་འོས་བརྗོད་འོས་དྲང་སྲོང་ཆེ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་ནི་གཡོ་བ་དང་། མི་གཡོ་བའི་དངོས་
པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་པ་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེད་པ་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་དམ་ཚིག་དང་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲང་སྲོང་ཆེ་ནི་དྲང་སྲོང་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཆེ་བ་ཡང་
དེ་ཉིད་ཡིན་པས་དྲང་སྲོང་ཆེ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་དྲང་སྲོང་ཆེ་ཞེས་སོ། །མཆོད་འོས་ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཀུན་གྱིས་མཆོད་པར་འོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཆོད་འོས་ཏེ། མཆོད་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྗོད་འོས་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟོད་པའོ། །རིགས་
གསུམ་འཆང་བ་གསང་སྔགས་འཆང་། །དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་གསང་སྔགས་འཛིན། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་རིགས་གསུམ་འཆང་བ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་དེ་འཛིན་པ་ནི་རིགས་གསུམ་འཆང་བའོ། །གསང་སྔགས་འཆང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གསང་སྔགས་ཏེ། དེ་
རྣམས་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་གསང་སྔགས་ཅན་ཏེ། དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྟེ། གསང་སྔགས་ཀྱི་སྐུ་ཐམས་ཅད་འཆང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་གསང་སྔགས་འཛིན་ནི་དམ་ཚིག་ཀྱང་དེ་ཡིན་ལ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཡིན་པས་དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་
เล่ม ๖๓ · หน้า 65a
འདས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེའི་ངོ་བོའོ། །དེའི་སྔགས་ནི་ཤེས་ཤིང་སྐྱོབ་བས་གསང་སྔགས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འཛིན་པས་ན་དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་གསང་སྔགས་འཛིན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་
ཤེས་ཀྱི་སྐུའོ། །གཙོ་བོ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་འཛིན་པ། །ཐེག་པ་མཆོག་གསུམ་སྟོན་པ་པོ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་གཙོ་བོ་ནི་མངོན་པར་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་གང་དང་པོར་ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་འགྲོ་བར་འོས་པ་ནི་དེ་གཙོ་བོར་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ལོ། །
དཀོན་མཆོག་གསུམ་ནི་དཀོན་མཆོག་རྣམས་ནི་གསུམ་སྟེ། ཐོབ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དང་། རིན་ཐང་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དང་། རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བས་དཀོན་མཆོག་གོ། །གསུམ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་འཛིན་
པས་ན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐེག་པ་མཆོག་གསུམ་སྟོན་པ་པོ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གསུམ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་པོ་དང་། བསམ་པ་དང་། བག་ལ་ཉལ་བ་མཁྱེན་པའི་སྒོ་ནས་སྟོན་
པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཡོད་ཞགས་པ་རྣམ་པར་རྒྱལ། །འཛིན་པ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་ཞགས། །རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་ཞགས་པ་ཆེ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་དོན་ཡོད་ཞགས་པ་ནི་དོན་ཡོད་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་པའོ། །ཞགས་པ་དང་འདྲ་བས་ན་ཞགས་པ་སྟེ། །དེ་གང་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་དོན་ཡོད་ཞགས་པ་སྟེ། བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས་སོ། །འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་འཛིན་པ་སྟེ། འཛིན་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་
པས་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྕགས་སྒྲོག་གོ། །དེ་ཡང་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྒོ་ནས་སོ། །རྡོ་རྗེ་ཞགས་པ་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་སོ། །རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་ནི་མི་བསྐྱོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ། །ཞགས་པ་ཆེ་ཞེས་པ་ནི་ཞགས་པ་དང་སྡོམ་ཞེས་པ་འབེབས་པའི་རྣམ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 65b
གྲངས་ཏེ། ཞགས་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་ཞགས་པ་ཆེ་ནི་རྡོ་རྗེ་འབེབས་པའོ། །དེ་ཡང་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་ངོ་བོས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདིར། སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་
སྔགས་ཀྱི་ཡིག་འབྲུའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་པོའི་མཐའ་ཅན་གྱི་བསྟན་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་འདིར་ཡང་སྔོན་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྐུ་མདོག་དཀར་པོ་དང་། འཁོར་ལོ་དང་རལ་གྲི་ཕྱག་ན་འཛིན་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཕྱུང་སྟེ། ཕྱུང་ནས་ཀྱང་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་གི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ནས་དག་པར་བྱས་ཏེ། ཡང་ཕྱིར་ལོག་ནས་མཚན་གྱི་སྔགས་ཀྱི་ཡིག་འབྲུར་གྱུར་ནས་རང་གི་འཁོར་ལོ་ལ་འཁོར་ལོ་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ་གནས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་གོང་མ་བཞིན་དུ་སྔགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྤྱད་
པ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་བཀླག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་པ་བཀོད་པ་དེ་རྣམས་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་ལ་མཚན་གྱི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་གཞི་རྣམས་ནི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་སུམ་
ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ། གོང་མ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་སྔགས་སུ་བསྒྲུབ་པོ་ཞེས་པ་ནི་མན་ངག་གོ། །ཚིགས་བཅད་ནི་ཚིག་རྐང་གཅིག་མ་ཚང་བ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་སྟེ། མཚན་གྱི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ནི་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་བརྩིས་པ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་
རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་མཚན་གསང་སྔགས་ཀྱི་དོན་དུ་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་བསྟོད་པའི་རིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ་དྲུག་པའོ།། །།ད་ནི་གསུམ་པ་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁམས་གསུམ་རྣམ་
པར་རྒྱལ་བའི་གཟུགས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་ལ་བསྟོད་པ་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་འཇིགས་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བ་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དོན་ནི་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་དང་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་
เล่ม ๖๓ · หน้า 66a
འཇིགས་པར་བྱེད་དེ། དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་འདི་གཉིས་སུ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་དང་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་གཉིས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་འཇིགས་བྱེད་འཇིགས་པར་བྱེད་དེ་བཅོམ་ལྡན་
འདས་འཇམ་དཔལ་ལོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། ཞེ་སྡང་གིས་འདུལ་བ་རྣམས་ཞི་བའི་རྗེས་སུ་མི་འཚམ་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་དཔལ་བདེ་མཆོག་གི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པ། ཤིན་ཏུ་ཁྲོ་ཞིང་གཏུམ་པ་ལ། །ཞི་བས་ཕན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་ངོ་བོ་
ལས། །ཁྲོ་བོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་ཀུན་མཛད། །ཅེས་སོ། །ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་གདོང་དྲུག་འཇིགས། །མིག་དྲུག་ལག་དྲུག་སྟོབས་དང་ལྡན། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་ནི་དཔལ་ཁྲོ་བོ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་སོ། །ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་ནི་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་སྟེ། ད་ལྟར་
ཡང་གསུངས་པ། དེ་ནས་འཇམ་པའི་དབྱངས་འདི་ནི། །ཁྲོ་བོའི་མིང་ནི་གཤིན་རྗེ་གཤེད། །དྲག་ལ་མཐུ་རྩལ་ལྡན་པ་པོ། །དེ་མཐོང་ནས་ནི་ཁྲོ་བོ་གཞན། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་ལག་ཆ་འཆོར། །ཞེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོའོ། །གདོང་དྲུག་ནི་དཔལ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བའི་རྒྱུད་ལས་
གསུངས་ཏེ། གདོང་པ་དྲུག་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་གདོང་དྲུག་སྟེ། ཞབས་དང་ཕྱག་གཉིས་ཀྱང་དོན་གྱིས་དྲུག་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །འཇིགས་ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དབང་བསྐུར་བའི་རྒྱུད་ལས་ཏེ། འཇིགས་པ་ནི་འཇིགས་སུ་རུང་བའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཡན་
ལག་ཐམས་ཅད་དང་བ་སྤུའི་བུ་ག་ཐམས་ཅད་ལས་རྡོ་རྗེའི་གཟི་བརྗིད་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་འཐོན་ཞིང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཟུགས་དང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚོན་ཆ་དང་ལྡན་པ། སྨིན་མཚམས་ཀྱི་ཁྲོ་གཉེར་གྱི་རླབས་བསྐྱོད་པའི་དཔྲལ་བ་དང་སྨ་ར་གཟེད་པ།
མཆེ་བ་གཙིགས་པ་དང་། མིག་བགྲད་པའི་ཞལ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་སྤྲོས་ཏེ། འཇིགས་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ན་འཇིགས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མིག་དྲུག་ནི་དེ་ཉིད་ལས་ཏེ། མིག་དྲུག་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་མིག་དྲུག་སྟེ། དེ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་བསྟོད་པ་སྟེ། ཡན་ལག་ལ་སྤྱི་
เล่ม ๖๓ · หน้า 66b
ཉེ་བར་བཏགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་འཇིགས་པའི་སྡེ་ལ་འཇིགས་པ་དང་བདེན་སྣང་ལ་སྣང་བ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལག་དྲུག་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་རྒྱན་གྱི་རྒྱུད་ལས་ཏེ། ཕྱག་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡན་ལག་དྲུག་གོ། །སྟོབས་དང་ལྡན་ནི་སྟོབས་ནི་ལུས་ལས་བྱུང་བའི་ནུས་པ་སྟེ། དེ་དང་གང་
ལྡན་པ་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དཔལ་རིག་པ་མཆོག་གི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས་སྟོབས་པོ་ཆེ་ཞེས་རབ་ཏུ་གྲགས་སོ། །ཀེང་རུས་མཆེ་བ་གཙིགས་པ་པོ། །ཧ་ལ་ཧ་ལ་གདོང་བརྒྱ་པ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་ཀེང་རུས་ནི་དཔལ་བདེ་མཆོག་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་ལས་སོ། །མཆེ་བ་གཙིགས་པ་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སྟུག་པོ་
བསྡུས་པ་ལས་ཏེ། མཆེ་བ་གཙིགས་ཤིང་མ་རུངས་པ་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་མཆེ་བ་གཙིགས་པའོ། །ཧ་ལ་ཧ་ལ་གདོང་བརྒྱ་པ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ཡང་གོང་མ་བཞིན་དུ་ཟླས་དབྱེ་བས་བསྟན་ཏེ། ཧ་ལ་ཧ་ལ་ནི་དོན་ཡོད་ཞགས་པའི་རྒྱུད་ལས་སོ། །གདོང་བརྒྱ་པ་ནི་དཔལ་
རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོའི་རྒྱུད་ལས་ཏེ། གདོང་སྟེ་ཞལ་བརྒྱ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་གདོང་བརྒྱའོ། །གཤིན་རྗེ་གཤེད་པོ་བགེགས་ཀྱི་རྒྱལ། །རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ཅན་འཇིགས་བྱེད་པ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་པོ་ནི་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལས་ཏེ། གཤིན་རྗེ་གཤེད་པོ་སྟེ། ཕུང་བར་བྱེད་པ་ནི་
གཤིན་རྗེ་གཤེད་དོ། །བགེགས་ཀྱི་རྒྱལ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་པས་རྒྱལ་པོ་སྟེ། ཚོགས་བདག་ལ་སོགས་པའི་བགེགས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་བགེགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྟེ། བདུད་རྩི་འཁྱིལ་བའོ། །དེ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་ལས་གྲགས་སོ། །རྡོ་རྗེ་ཤུགས་འཆང་
ནི་དཔལ་དམ་ཚིག་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ནི་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་སོ། །དེ་འདྲ་བའི་ཤུགས་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་འཆང་ངོ་། །འཇིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་དཔལ་ཟླ་གསང་ཐིག་ལེའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་ཏེ། སྡང་བ་ཐམས་ཅད་འཇིགས་པར་བྱེད་ཅིང་སྐྲག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
རྡོ་རྗེ་གྲགས་པ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་། སྒྱུ་འཕྲུལ་རྡོ་རྗེ་གསུས་པོ་ཆེ། །ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་གྲགས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་རྒྱུད་ལས་སོ། །ཁྱད་པར་དུ་གྲགས་པ་རྡོ་རྗེ་གྲགས་པ་སྟེ། སྒྲ་ཆེན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སྟེ་མི་ཤིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གང་དང་
เล่ม ๖๓ · หน้า 67a
ལྡན་པ་དེ་རྡོ་རྗེ་གྲགས་པའོ། །རྡོ་རྗེ་སྙིང་ནི་དཔལ་ཟླ་གསང་ཐིག་ལེ་ཉིད་ལས་ཏེ། གང་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་ཡིན་པ་དེ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་ངོ་། །སྒྱུ་འཕྲུལ་རྡོ་རྗེ་ནི་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གསུངས་ཏེ། སྒྱུ་འཕྲུལ་ནི་སྤྲུལ་པའོ། །དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སྟེ་མི་ཕྱེད་པའི་གཟུགས་ཉིད་
ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གང་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་སྒྱུ་འཕྲུལ་རྡོ་རྗེའོ། །གསུས་པོ་ཆེ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལས་ཏེ། གསུས་པ་ཆེན་པོ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་གསུས་པོ་ཆེའོ། །རྡོ་རྗེ་སྐྱེ་གནས་རྡོ་རྗེའི་བདག །རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་མཁའ་འདྲ་བ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་རྡོ་རྗེའི་སྐྱེ་གནས་ནི་དཔལ་འབྱུང་པོ་འདུལ་
བྱེད་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་སྐྱེ་གནས་ཏེ་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྡོ་རྗེའི་སྐྱེ་གནས་སོ། །རྡོ་རྗེའི་བདག་ནི་རྡོ་རྗེ་ནི་དེའི་བདག་པོ་གཙོ་བོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་དཔལ་རྡོ་རྗེ་ས་འོག་གི་རྒྱུད་ལས་སོ། །རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་རྒྱན་གྱི་རྒྱུད་ལས་སོ། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ནི་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་སྟེ་སྙིང་ཁུ་ཞེས་
པའི་དོན་ཏོ། །མཁའ་འདྲ་བ་ནི་དཔལ་གསང་བ་མཛོད་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་སོ། །མི་འགྱུར་བས་ནམ་མཁའ་སྟེ་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པའི་གོ་སྐབས་སྟེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ཉིད་ཀྱང་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་འབྱུང་བ་མེད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟེ། དེའི་དཔེ་དང་གང་ལྡན་
པ་དེ་དེ་ལྟར་གསུངས་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མི་གཡོ་རལ་པ་གཅིག་གིས་བསྒྱིངས། །གླང་ཆེན་ཀོ་རློན་གོས་སུ་གྱོན། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ། མི་གཡོ་རལ་པ་གཅིག་གིས་བསྒྱིངས། །ཞེས་པ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིའི་དོན་ནི་མི་གཡོ་བ་དང་རལ་པ་གཅིག་གིས་
བསྒྱིངས་པ་སྟེ། མི་གཡོ་རལ་པ་གཅིག་གིས་བསྒྱིངས་སོ། །དེ་ལ་མི་གཡོ་བ་ནི་དཔལ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཏེ། བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གཡོ་ཞིང་མི་དངངས་པས་ན་མི་གཡོ་བའོ། །རལ་པ་གཅིག་གིས་བསྒྱིངས་ཞེས་པ་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་ཅོད་པན་གྱི་རྒྱུད་ལས་སོ། །རལ་པ་
ཡང་དེ་ཡིན་ལ་གཅིག་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་རལ་པ་གཅིག་གོ། །དེ་བསྒྱིངས་པ་ནི་བསྒྱིངས་པ་སྟེ། རལ་པ་གཅིག་གིས་བསྒྱིངས་བའོ། །གླང་ཆེན་ཀོ་རློན་གོས་སུ་གྱོན། །ཞེས་པ་ནི་དཔལ་འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་གི་རྒྱུད་ལས་ཏེ། གླང་པོ་ཆེའི་ཀོ་བ་ནི་གླང་ཆེན་ཀོ་བ་སྟེ། གླང་ཆེན་ཀོ་བ་ཡང་
เล่ม ๖๓ · หน้า 67b
དེ་ཡིན་ལ་རློན་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་གླང་ཆེན་ཀོ་རློན་ནོ། །གླང་པོ་ཆེའི་ཀོ་རློན་ཉིད་གྱོན་པ་ཡིན་པས་གླང་ཆེན་ཀོ་རློན་གོས་སུ་གྱོན་པ་སྟེ། དེ་འཛིན་པས་ན། གླང་ཆེན་ཀོ་རློན་གོས་སུ་གྱོན། །ཞེས་པའོ། །དྲག་ཆེན་ཧ་ཧ་ཞེས་སྒྲོགས་པ། །ཧི་ཧི་ཞེས་སྒྲོགས་འཇིགས་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་ནི། དེ་ལ་
དྲག་ཆེན་ནི་དཔལ་ཁྲོ་བོ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་རྒྱུད་ལས་ཏེ། དྲག་པོ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་དྲག་ཆེན་ནོ། །ཧ་ཧ་ཞེས་སྒྲོགས་ཞེས་པ་ནི་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཧ་ཧར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ལ་ཧ་ཧ་བྱས་ནས་གནས་པས་ཧ་ཧ་ཞེས་སྒྲོགས་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཧི་ཧི་
ཞེས་སྒྲོགས་ནི་དཔལ་ཁྲོ་བོ་ཟླ་བའི་ཐིག་ལེའི་རྒྱུད་དེ་ལས་གསུངས་ཏེ། དེ་རྗེས་སུ་བྱེད་པས་ལངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་དཔལ་རྒྱུད་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་གསུངས་སོ། །གད་མོ་ཆེན་པོ་གད་རྒྱངས་ཅན། །རྡོ་རྗེ་གད་མོ་ཆེར་སྒྲོགས་པ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་གད་མོ་ཆེན་པོ་ནི་
རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་དཔལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གསང་བའི་རྒྱན་བཀོད་པའི་རྒྱུད་ལས་ཏེ། གད་རྒྱངས་ཅན་ནི་གད་མོ་ནི་དགོད་པའོ། །གད་རྒྱངས་ཏེ་གསང་མཐོན་པོས་བཞད་པ་ནི་གད་རྒྱངས་སོ། །རྡོ་རྗེ་གད་མོ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བཤད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡིད་ཀྱིའོ། །ཆེར་སྒྲོགས་
པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་སྒྲོགས་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་ཆེར་སྒྲོགས་པའོ། །བཞི་པོ་འདི་ཡང་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་ཏོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེ། །རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོ་བདེ་བ་ཆེ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་དཔལ་མཆོག་དང་
པོའི་རྒྱུད་ལས་སོ། །སེམས་དཔའ་ཆེ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལས་གསུངས་སོ། །རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོ་ནི་དཔལ་གསང་བ་མཛོད་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་སོ། །བདེ་བ་ཆེན་པོ་ནི་དཔལ་བདེ་མཆོག་གི་རྒྱུད་ལས་སོ། །དེ་ལ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ལས་གསུངས་པའང་བདེ་བ་ནི་སཾ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རྡོ་རྗེ་དྲག་པོ་དགའ་བ་ཆེ། །རྡོ་རྗེ་ཧཱུྃ་སྟེ་ཧཱུྃ་ཞེས་སྒྲོགས། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་དྲག་པོ་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་གསང་བའི་རྒྱན་གྱི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་སོ། །
เล่ม ๖๓ · หน้า 68a
རྡོ་རྗེ་དྲག་པོ་ནི་རྡོ་རྗེ་དྲག་པོ་སྟེ། དྲག་པོ་ནི་ཤུགས་ཆེན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མཐུ་མྱུར་བར་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་ཆེན་པོ་ནི་དཔལ་ནོར་བུ་གསང་བའི་ཐིག་ལེའི་རྒྱུད་ལས་སོ། །དགའ་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཆེ་བ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་དགའ་བ་ཆེ་ཞེས་པའོ། །
རྡོ་རྗེ་ཧཱུྃ་སྟེ་ཧཱུྃ་ཞེས་སྒྲོགས། །ཞེས་པ་ནི་དཔལ་དེ་ཉིད་འདུས་པའི་རྒྱུད་ལས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཞེས་སྒྲོགས་པ་ནི་ཧཱུྃ་བཞི་སྒྲོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཧཱུྃ་སྟེ་ཧཱུྃ་ཞེས་སྒྲོགས་པའོ། །མཚོན་དུ་རྡོ་རྗེ་མདའ་ཐོགས་པ། །རྡོ་རྗེ་རལ་གྲིས་མ་ལུས་གཅོད། །ཅེས་པ་ནི། དེ་ལ་མཚོན་དུ་
རྡོ་རྗེ་མདའ་ཐོགས་པ་ནི་དཔལ་དམ་ཚིག་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས་ཏེ། རྡོ་རྗེས་མཚོན་པའི་མདའ་དང་གཞུ་དེ་དག་ཉིད་མཚོན་ཆ་སྟེ། དེ་འཛིན་པས་ན་མཚོན་དུ་རྡོ་རྗེ་མདའ་ཐོགས་པའོ། །རྡོ་རྗེ་རལ་གྲི་ནི་དཔལ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བའི་རྒྱུད་ལས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་དང་རལ་གྲི་ནི་རྡོ་རྗེ་རལ་གྲིའོ། །མཚོན་ཆ་དེ་གཉིས་དང་
གང་ལྡན་པ་དེ་རྡོ་རྗེ་རལ་གྲིའོ། །མ་ལུས་གཅོད་པའང་དེ་ཉིད་ལ་བྱའོ། །རྡོ་རྗེ་ཀུན་འཆང་རྡོ་རྗེ་ཅན། །རྡོ་རྗེ་གཅིག་པུ་གཡུལ་སེལ་བ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ནི་དཔལ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྒྱུད་ལས་ཏེ། སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་ནི་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་སྟེ། །དེ་
འཛིན་པས་ན་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ངོ་། །རྡོ་རྗེ་ཅན་ནི་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས་སོ། །དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་བས་རྡོ་རྗེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། མི་ཕྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྡོ་རྗེ་གཅིག་པུ་ནི་དཔལ་གཉིས་སུ་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པར་རྒྱལ་པའི་རྒྱུད་ལས་སོ། །རྡོ་རྗེ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་གཅིག་པུ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་
རྡོ་རྗེ་གཅིག་པུ་སྟེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཡུལ་སེལ་བ་ནི་དཔལ་ཁམས་གསུམ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་རྒྱུད་ལས་ཏེ། གཡུལ་ནི་འཐབ་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་འཐབ་པའོ། །དེ་འཇོམས་པས་ན་གཡུལ་སེལ་བའོ། །རྡོ་རྗེ་འབར་བ་
མིག་མི་བཟད། །སྐྲ་ཡང་རྡོ་རྗེ་འབར་བ་སྟེ། །ཞེས་པ་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་ཏེ། དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་འབར་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འབར་བའོ། །དེ་དང་འདྲ་བའི་མི་བཟད་པའི་མིག་དང་གང་ལྡན་པ་དེ། རྡོ་རྗེ་འབར་བ་མིག་མི་བཟད། །ཅེས་པའོ། །སྐྲ་ཡང་རྡོ་རྗེ་འབར་བ་སྟེ། །ཞེས་པ་ནི་མགོ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 68b
ལས་སྐྱེས་པས་ན་མགོ་སྐྱེས་ཏེ་སྐྲའོ། །རྡོ་རྗེ་འབར་བ་དང་འདྲ་བའི་སྐྲ་གང་དང་ལྡན་པ་དེ། སྐྲ་ཡང་རྡོ་རྗེ་འབར་བ་སྟེ། །ཞེས་སོ། །རྡོ་རྗེ་འབེབས་པ་འབེབས་པ་ཆེ། །མིག་བརྒྱ་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་མིག །ཅེས་པ་ནི་དཔལ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དབང་བསྐུར་བའི་རྒྱུད་ལས་ཁྲོ་བོ་འདི་བཞིར་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་
རྡོ་རྗེ་འབེབས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་འབེབས་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་འབེབས་པའོ། །འབེབས་པ་ཆེ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །མིག་བརྒྱ་པ་ནི་མིག་བརྒྱ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་མིག་བརྒྱ་པའོ། །རྡོ་རྗེའི་མིག་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་བའི་སྤྱན་
དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་མིག་གོ། །རྡོ་རྗེའི་བ་སྤུ་མྱུ་གུའི་ལུས། །རྡོ་རྗེ་སྤུ་ནི་གཅིག་པུ་ལུས། །ཞེས་པ་ནི། དེ་གཉིས་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་རྒྱན་གྱི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རྡོ་རྗེའི་བ་སྤུ་མྱུ་གུའི་ལུས་ནི་རྡོ་རྗེ་དངོས་པོའི་བ་སྤུ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་མྱུ་གུར་གྱུར་ཅིང་ཕུར་བུར་གྱུར་པའི་ལུས་དང་གང་ལྡན་
པ་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་བ་སྤུ་མྱུ་གུའི་ལུས་སོ། །རྡོ་རྗེ་སྤུ་ནི་གཅིག་པུ་ལུས་ནི་གཅིག་པུ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ལུས་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་གཅིག་པུ་ལུས་སོ། །རྡོ་རྗེ་སྤུ་ནི་གཅིག་པུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤུའོ། །དེས་མཚོན་པའི་ལུས་གཅིག་པུ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་རྡོ་རྗེ་བ་སྤུ་ནི་གཅིག་པུ་ལུས་སོ། །སེན་མོ་བརྩམས་པ་རྡོ་རྗེའི་རྩེ།
རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་པགས་པ་མཁྲེགས། །ཞེས་པ་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོའི་རྒྱུད་ལས་དེ་གཉིས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། སེན་མོ་བརྩམས་པ་རྡོ་རྗེ་རྩེ། །ཞེས་པ་ལ། རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་སྟེ་རྩེ་མོ་ནི་ཐོག་མའི་ཆ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲ་བའི་སེན་མོ་ནི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོའི་སེན་མོ་ཅན་ནོ། །དེ་རྣམས་བརྩམས་པ་སྐྱེས་པ་དེ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་སེན་
མོ་བརྩམས་པ་རྡོ་རྗེའི་རྩེ་མོའོ། །རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་པགས་པ་མཁྲེགས་ནི་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་དང་འདྲ་བ་སྲ་ཞིང་མཁྲེགས་པའི་པགས་པ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་པགས་པ་མཁྲེགས་སོ། །རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་ཐོགས་དཔལ་དང་ལྡན། །རྡོ་རྗེ་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ་སྟེ། །ཞེས་པ་ནི་དཔལ་ཁྲོ་བོ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་རྒྱུད་ལས།
ཧ་ལའི་འཁོར་ལོ་ལས་འདི་གཉིས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་ཐོགས་དཔལ་དང་ལྡན། །རྡོ་རྗེ་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ་སྟེ། །ཞེས་པའོ། །རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་འཛིན་པས་ན་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་ཐོགས་སོ། །དཔལ་ལྡན་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཏེ། སྐལ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡོ་རྗེའི་རྒྱན་
เล่ม ๖๓ · หน้า 69a
གྱིས་བརྒྱན་པ་སྟེ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཉིད་རྒྱན་ཡིན་པས་ན་རྡོ་རྗེའི་རྒྱན་ནོ། །དེས་བརྒྱན་ཅིང་བཀླུབས་པས་ན། རྡོ་རྗེའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གད་རྒྱངས་ཧ་ཧ་སྒྲ་བྲལ་སྒྲོགས། །ཡི་གེ་དྲུག་པ་རྡོ་རྗེའི་སྒྲ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་གད་རྒྱངས་ཧ་ཧ་ཞེས་པ་ནི་དཔལ་དཔུང་བཟངས་
ཀྱི་རྒྱུད་ལས་ཏེ། གད་རྒྱངས་ནི་སྐད་གསང་མཐོན་པོར་བཞད་པ་སྟེ། ཧ་ཧ་ཞེས་བྱས་ནས་བཞད་པ་ནི་གད་རྒྱངས་ཧ་ཧའོ། །སྒྲ་བྲལ་བ་ནི་དཔལ་ལེགས་པར་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུད་ལས་སོ། །སྒྲ་དང་བྲལ་བ་ནི་སྒྲ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ནང་དུ་ཕྱོགས་པ་ཁོ་ན་སྒྲ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡི་གེ་དྲུག་པ་
ནི་དཔལ་ཡེ་ཤེས་དྲུག་དང་དམ་ཚིག་ཡི་གེ་བདེ་མཆོག་གི་རྒྱུད་ལས་ཏེ། ཡི་གེ་དྲུག་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཡི་གེ་དྲུག་གོ། །རྡོ་རྗེའི་སྒྲ་ནི་དཔལ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་དེ་ཉིད་འདུས་པའི་རྒྱུད་ལས་སོ། །རྡོ་རྗེ་ཐོག་གི་སྒྲ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་རྡོ་རྗེའི་སྒྲའོ། །འཇམ་དབྱངས་ཆེན་པོ་སྒྲ་ཆེ་བ། འཇིག་རྟེན་
གསུམ་ན་སྒྲ་གཅིག་པ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་འཇམ་དབྱངས་ནི་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་རྒྱུད་ལས་ཏེ། འཇམ་ཞིང་མཉེན་པའི་དབྱངས་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་འཇམ་དབྱངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཆེན་པོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྒྲ་ཆེ་བ་ཞེས་པ་ནི་དཔལ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་
ཏེ་སྒྲ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཆེ་བ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་སྒྲ་ཆེའོ། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་སྒྲ་གཅིག་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་རྒྱུད་ཉིད་ལས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་ནི་ས་འོག་དང་ས་བླ་དང་ས་སྟེངས་སོ། །དེ་ལ་གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྒྲ་གྲག་པ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་
སྒྲ་གཅིག་པའོ། །ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་སྒྲ་སྒྲོགས་པ། །ཞེས་པ་ནི་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ལ་བཀའ་སྩལ་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་སྟེང་དུ་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་འཇམ་དཔལ་
གྱིས་བསྟན་པ་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཤིན་རྗེ་གཤེད་དེས་རི་རབ་རིའི་རྩེ་མོ་དེ་ཉིད་ལ་གནས་ཏེ། སྒྲ་ཆེན་པོ་གཅིག་ཁོ་ན་བསྒྲགས་པར་གྱུར་ཏེ། སྒྲ་གང་གིས་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་པ་ཐོས་པའི་སྒྲས་ཡང་དག་པར་གོ་བར་བྱས་ཏེ། དེ་ནས་གསུངས་པ། ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་སྒྲ་སྒྲོགས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 69b
པ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་སྒྲ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་པ་སྟེ། སྒྲ་དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྲ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཏེ། སྒྲ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་དམ་པ་དང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནས་ད་ནི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པའི་སྤྲོ་བའི་ཆོ་ག་
བསྟན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀའི་ཡི་གེ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་དེ་ཉིད་ནི་ཞེ་སྡང་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་དོན་དུ་རྣལ་འབྱོར་དང་། སྤྱོད་པ་དང་། བྱ་བའི་རྒྱུད་རྣམས་ལས་གསུངས་པའི་ཁྲོ་བོའི་
གཟུགས་སུ་དམིགས་ནས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་འདུལ་བའི་དོན་དུ་དེ་དག་ཀྱང་རང་གི་ལུས་ལས་རྣམ་པར་འཐོན་པ་ནི་ཀུན་དུ་འབར་བའི་སྙིང་པོ་ཅན། སྨིན་མཚམས་ཀྱི་ཁྲོ་གཉེར་གྱི་རླབས་བསྐྱོད་ཅིང་བསྙེར་བའི་དཔྲལ་བ་དང་། འཇིགས་པའི་མཆེ་བ་གཙིགས་པའི་ཞལ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་རྡོ་རྗེ་དང་ལྕགས་ཀྱུ་དང་
ཞགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྡོ་རྗེ་འབར་བའི་མེ་འབར་བའི་ཕྱག་མཚན་གྱིས་ཕྱག་མཚན་པ་རྣམ་པ་དུ་མའི་མདོག་དང་རྒྱན་ཅན་ཆ་བྱད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་འཆང་བའི་ཁྲོ་བོའི་སྐུ་རྣམ་པར་ཕྱུང་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་གདུག་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་གདུལ་བར་བྱས་ཏེ། ཡང་སླར་ལོག་ནས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་
དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་གཉིས་པ་ལ་མཚན་གྱི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཅིག་རྣམས་རང་གི་རིགས་ཀྱི་ཁ་དོག་དང་གཟུགས་རྣམས་སུ་གྱུར་ཏེ་ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་པས་ཡང་དག་པར་གནས་པར་བསམ་པར་བྱའོ། །དེ་རྣམས་རྣམ་པ་ལྔར་བགོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཧཱུྃ་མཛད་ལ་སོགས་པ་རེ་རེའི་
རིགས་ལ་བཅུ་བཞི་བཅུ་བཞིའི་མཚན་གྱི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་ཚིག་རྣམས་བྱས་ཏེ། སྤྲོ་བ་དང་བསྡུ་བ་ལ་སོགས་མཐུན་པར་མཛད་ནས། གོང་དུ་གསུངས་པའི་རིམ་པས་མཚན་གྱི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་ཚིག་ཏུ་བདག་ཉིད་མོས་པས་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་བཀླག་སྟེ། ཡོན་ཏན་གྱི་
ཚོགས་མཐའ་ཡས་པའི་རྣམ་པ་འཐོབ་པོ་ཞེས་མན་ངག་གོ། །ཚིགས་བཅད་འདི་ནི་ཚིག་རྐང་གཅིག་གིས་ལྷག་པའི་བཅུ་ཐམ་པའོ། །མཚན་གྱི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ནི་བདུན་ཅུ་རྩ་གཅིག་གི་མཚན་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་མཚན་གསང་
เล่ม ๖๓ · หน้า 70a
སྔགས་ཀྱི་དོན་དུ་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་བསྟོད་པའི་རིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ་བདུན་པའོ།། །།ད་ནི་སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་
དཔའི་བསྟོད་པ་གསུངས་པ། ཡང་དག་བདག་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད། །ཡང་དག་མཐའ་སྟེ་ཡི་གེ་མེད། །ཅེས་པ་ནི། དེ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཤེས་པ་དང་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་གཉིས་ལ་མཉམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །
དེ་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མཆོག་སྟེ། ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་དང་། བདག་ལ་སོགས་པར་རྟོག་པ་ཡང་རྟོགས་པར་གནོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ལ་སོགས་པར་
ཉེ་བར་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ནས་མཆོག་ཏུ་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ། །ཡང་དག་ནི་བདེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། རྟོགས་པ་མེད་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་བདག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཅི་ཡིན། འབྲས་བུ་ནི་གང་ཡིན་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་
ཟ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ཁོ་ན་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བདག་གིས་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁམས་སུ་གྱུར་པ་དོན་དམ་པ་ཅན་གྱི་གཡོ་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །འབྲས་བུའི་
ཆོས་སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱིའང་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ལམ་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་རྒྱུ་དང་ཁམས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ན་བདག་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་རྣམས་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་
སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་འཇུག་ཅིང་། དེ་ཡང་སྟོབས་རྣམས་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཡང་དག་མཐའ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་རྟོགས་པའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དེ་རྣམས་བཞི་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 70b
ཤེས་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དང་། བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཞི་པོ་འདི་རྣམས་གང་དང་ལྡན་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་དེ་ནི། ཡང་དག་བདག་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད། །ཡང་དག་མཐའ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡི་གེ་མེད་ནི་རྣམས་
གྲངས་གཞན་གྱིས་འགྱུར་བ་མེད་པས་ན་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་ཉིད་སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་སྟེ། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་སྒྲ་སྒྲོག་པ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དེའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་
པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྣམ་པ་གང་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གཞན་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དེ། ཇི་ལྟར་བརྟགས་པ་བཞིན་
དུ་དེ་ལྟར་མེད་དེ། དེ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་དེའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ན་དེའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་སྨྲ་བའི་ཚུལ་གང་དང་ལྡན་པ་དེ་
སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བའོ། །ཁྱུ་མཆོག་ནི་གཙོ་བོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཅེས་པར་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བའང་དེ་ཡིན་ལ་ཁྱུ་མཆོག་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་གོ། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ནི་ཟབ་ཅིང་ནི་གཟུང་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་
དང་བྲལ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་འོད་ཀུན་ཏུ་སྤྲོ་བ་སྟེ། ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཐབས་ཀྱང་རང་གི་སེམས་སུ་མཚན་ཉིད་གཅིག་མོད་ཀྱི། ལྡོག་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་
དད་པར་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ན་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་གཉིས་ཀྱི་སྒྲ་སྒྲོགས་པས་མུ་སྟེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་པ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་དུང་སྟེ་སྒྲ་ཆེན་ལྡན། །ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱི་སྒྲ་བོ་ཆེ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དུང་ནི་གང་གི་ཚེ་ལྷའི་
เล่ม ๖๓ · หน้า 71a
རིགས་དགའ་ལྡན་ནས་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་འབབ་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཀྱི་དུང་བུས་ནས་བབས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་དུང་ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་ཁྱད་པར་ཅི་འདྲ་
ཞེ་ན། གསུངས་པ། སྒྲ་ཆེན་ལྡན་ཞེས་པ་སྟེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་དང་ཁམས་གསུམ་ཀུན་དུ་ཐོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱི་ནི་བདུད་བཞི་ལས་མཆོག་ཏུ་རྒྱལ་བར་བྱས་ནས་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་དེ་ཡང་ཤེས་དཀའ་བར་
རིག་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། རིག་པར་དཀའ་བ་བདག་གིས་ཆོས་རིག་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་བསྟན་ཏེ། རིག་པར་དཀའ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཐུགས་ཁྲལ་ཆུང་བར་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་འོངས་ནས་བསྐུལ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་རྣམས་དབང་
པོ་རྣོ་བ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཉེ་བར་བསགས་པ་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་དང་དད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་དུ་གསོལ། དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་ཉེ་བར་ཞུགས་ནས་ཆོས་བསྒྲགས་པའི་དོན་དུ་གཎྜཱིའི་སྒྲ་བསྒྲགས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་གསུངས་
པ། ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱི་ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་ཁྱད་པར་གསུངས་པ། སྒྲ་བོ་ཞེས་ཏེ། ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་སྒྲ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་སྒྲ་བོ་ཆེའོ། །དེས་ནི་ཡང་འདི་སྐད་གསུངས་པར་གྱུར་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དུང་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །མི་གནས་མྱ་
ངན་འདས་པ་པོ། །ཕྱོགས་བཅུར་ཆོས་ཀྱི་རྔ་བོ་ཆེ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་མི་གནས་མྱ་ངན་འདས་པ་པོ་ནི་སྲིད་པའི་འཁོར་བ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལྟར་དེ་དག་ལ་མི་གནས་པས་གཉིས་ལ་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲིད་པ་ལ་མི་གནས་ཏེ་སྲིད་པའི་
སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྙིང་རྗེས་གཞན་དབང་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བར་དུ་ཆེར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། ཉེས་པ་མཐོང་བ་སྲིད་ལ་མིན། །སྙིང་རྗེས་མྱ་ངན་འདས་ལ་མིན། །གཞན་གྱི་དོན་འབྱུང་མཐོང་བས་ན།
เล่ม ๖๓ · หน้า 71b
སྲིད་པར་ཞུགས་ཤིང་མི་བཞུགས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གསུངས་སོ། །སྲིད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་དག་ཏུ་དབྱེ་བར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པ་གཉི་གར་ཡང་དབྱེར་མེད་པའི་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། འཁོར་
བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི། གང་ཚེ་ཡང་དག་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས། །འཁོར་ཉིད་མྱ་ངན་འདས་པ་ནི། །དེ་ཚེ་འདི་ཡི་འདིར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེ་འདྲ་བའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་འདི་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཕྱོགས་བཅུར་ཆོས་ཀྱི་རྔ་བོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྔ་བོ་ཆེ་སྟེ།
ཕྱོགས་བཅུར་ཆོས་ཀྱི་རྔ་བོ་ཆེ་བསྒྲགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་རོ། །གཟུགས་མེད་གཟུགས་ལྡན་དམ་པ་སྟེ། །སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་ཡིད་ལས་སྐྱེས། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་གཟུགས་མེད་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལྡན་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་རང་བཞིན་ཉིད་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་པ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་དེ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་འདི་དག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ལོ། །གཟུགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྣང་བའི་དཔལ། །གཟུགས་བརྙན་མ་ལུས་འཆང་བ་པོ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་གཟུགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྣང་བའི་དཔལ་ནི་འགྲོ་བ་
འདུལ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ། །གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་སྣང་བའི་དཔལ་ནི་གཟུགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བ་སྟེ། གཟུགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྣང་བའི་དཔལ་དེ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་རོ། །གཟུགས་བརྙན་མ་ལུས་འཆང་བ་པོ་ནི་མ་ལུས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ནི་གཟུགས་
བརྙན་མ་ལུས་པའོ། །དེ་འཛིན་པས་ན་གཟུགས་བརྙན་མ་ལུས་འཛིན་པའོ། །ཚུགས་པ་མེད་ཅིང་ཆེར་གྲགས་པ། །ཁམས་གསུམ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་སྟེ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་ཚུགས་པ་མེད་པ་ནི་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཆེར་གྲགས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་མི་
เล่ม ๖๓ · หน้า 72a
ཟད་པའི་ཚོགས་བསགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁམས་གསུམ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ནི་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པོ་ཉིད་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་སྟེ་ཁམས་གསུམ་དེར་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ནི་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་དབང་
ཕྱུག་ཀྱང་དེ་ཡིན་པས་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའོ། །འཕགས་ལམ་ཤིན་ཏུ་མཐོ་ལ་གནས། །དར་བ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་ཏོག །ཅེས་པ་ནི། དེ་ལ་འཕགས་ལམ་ཤིན་ཏུ་མཐོ་ལ་གནས་པ་ནི། ཡང་དག་པར་མཐོ་ཞིང་བསྟོད་པར་གྱུར་པའི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཕགས་
ལམ་ཤིན་ཏུ་མཐོ་བ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་པ་ནི་འཕགས་ལམ་ཤིན་ཏུ་མཐོ་ལ་གནས་སོ། །དར་བ་ཆེན་པོ་ནི་དེ་ལས་འབྱུང་བས་ན་དར་བ་སྟེ། ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་དར་བ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་དར་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཆེར་འཕེལ་བ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་ཏོག་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཏོག་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་
རྒྱལ་མཚན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་གཞོན་ལུས་གཅིག །གནས་བརྟན་རྒན་པོ་སྐྱེ་དགུའི་བདག །ཅེས་པ་ནི། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་གཞོན་ལུས་གཅིག་ནི་གོང་ནས་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཁོ་ནར་གཞོན་ནུའི་
ལུས་དང་འདྲ་བའི་སྐུ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་གཞོན་ལུས་གཅིག་གོ། །གནས་བརྟན་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་དེའི་ཆོས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒན་པོ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། དེའི་ཆོས་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་དགུའི་བདག་
པོ་ནི་སོ་སོ་སོ་སོར་སྐྱེ་བས་ན་སྐྱེ་དགུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ནི་སྐྱེ་དགུའི་བདག་སྟེ། རྗེ་བོ་ནི་འཇམ་དཔལ་ཉིད་དོ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན་འཆང་བ། །སྡུ་གུ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་མཛེས། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན་འཆང་བ་ནི་ཕྱག་དང་
ཞབས་འཁོར་ལོའི་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། ཞབས་ཤིན་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་དང་། ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་སོར་མོ་དྲ་བར་འབྲེལ་པ་ཉིད་དང་། ཕྱག་དང་ཞབས་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཆགས་པ་ཉིད་དང་། བདུན་མཐོ་བ་ཉིད་དང་། སོར་མོ་རིང་བ་ཉིད་དང་། རྟིང་པ་ཡངས་པ་ཉིད་དང་། སྐུ་ཆེ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 72b
ཞིང་དྲང་བ་ཉིད་དང་། ཞབས་ལོང་བུ་མི་མངོན་པ་ཉིད་དང་། སྐུའི་སྤུ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དང་། བྱིན་པ་རི་དགས་ཨེ་ན་ཡ་ལྟ་བུ་ཉིད་དང་། ཕྱག་རིང་ཞིང་མཛེས་པ་ཉིད་དང་། མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པ་ཉིད་དང་། མདོག་གསེར་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དང་། པགས་པ་སྲབ་པ་ཉིད་དང་།
སྤུ་རེ་རེ་ནས་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་ཉིད་དང་། ཞལ་མཛོད་སྤུས་བརྒྱན་པ་ཉིད་དང་། རོ་སྟོད་སེང་གེའི་འདྲ་བ་ཉིད་དང་། དཔུང་མགོ་ཤིན་ཏུ་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང་། ཐལ་གོང་རྒྱས་པ་ཉིད་དང་། རོ་བྲོ་བའི་མཆོག་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ་པ་ཉིད་དང་། དབུ་གཙུག་ཏོར་དང་
ལྡན་པ་ཉིད་དང་། ལྗགས་རིང་བ་ཉིད་དང་། ཚངས་པའི་དབྱངས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། འགྲམ་པ་སེང་གེའི་འདྲ་བ་ཉིད་དང་། ཚེམས་དཀར་བ་ཉིད་དང་། ཚེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། ཚེམས་ཐགས་བཟང་བ་ཉིད་དང་། ཚེམས་བཞི་བཅུ་མངའ་བ་ཉིད་དང་། སྤྱན་མཐོན་མཐིང་དང་། རྫི་མ་བའི་ལྟ་
བུ་ཉིད་དོ། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དེ་རྣམས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དང་། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་མི་མཉམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་རྣམས་ནི་འོད་འབར་བ་དང་། རྫོགས་པ་དང་། གསལ་ལ་གནས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་
ལྟར་ཡང་ཆོས་མངོན་པ་ལས་གསུངས་པ། གསལ་ལ་གནས་པ་འཕགས་འབར་བ། །རྫོགས་པའི་མཚན་ནི་ཐུབ་ཆེན་གྱི། །ཞེས་སོ། །སྡུ་གུ་ནི་སྡུག་པ་སྟེ། འདོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདུན་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་མཛེས་པ་ནི། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་ནི་
གོང་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་མཛེས་པ་ནི་བལྟ་ན་སྡུག་པ་སྟེ། བལྟ་བས་མི་ངོམས་པའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བལྟ་བས་མི་ངོམས་པ་ནི་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་ཉིད་ལས་བལྟ་བས་མི་བྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་དེ་ནི་དུས་རིང་དུ་ལྟ་ན་ཡང་སྔོན་མ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་
མཐོང་ལ། དགའ་བས་བལྟ་བས་མི་ངོམས་པའོ། །བལྟ་བས་མི་ངོམས་པའི་གཟུགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ཤེས་ལེགས་སློབ་དཔོན་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་སློབ་དཔོན་འཇིག་པ་མེད། །ཅེས་པ་ནི། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ལེགས་སློབ་དཔོན་ནི་ཤེས་པ་དང་། ལེགས་པ་རྣམས་ནི་ཤེས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 73a
ལེགས་སོ། །འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་ལེགས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ལེགས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་སོ། །འཇིག་རྟེན་སློབ་དཔོན་ནི་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དམ་པའི་ལམ་ཉེ་བར་སྟོན་པས་ན་འཇིག་རྟེན་
སློབ་དཔོན་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཇིགས་པ་མེད་པ་ནི་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཟུགས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་མ་ལུས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་འཇིགས་པ་མེད་པ་སྟེ། བག་ཚ་བ་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །མགོན་སྐྱོབ་འཇིག་རྟེན་ཡིད་གཅུགས་པ། །སྐྱབས་དང་སྐྱོབ་པ་བླ་ན་མེད། །ཅེས་པ་ནི། དེ་ལ་
མགོན་ནི་མགོན་མེད་པའི་སེམས་ཅན་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་བྱིང་བ་རྣམས་ཀྱི་མགོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོབ་པ་ནི་སྲུང་བ་དང་སྐྱབས་འདོད་པ་རྣམས་སྐྱོབ་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་ཡིད་གཅུགས་པ་ནི། །འཇིག་རྟེན་ཡིད་གཅུགས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་
ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟ་བ་ངན་པའི་ཐིབས་པོའི་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་འཇོམས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱབས་ནི་སྐྱབས་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོབ་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བླ་ན་མེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའི་ལོངས་སྤྱོད་ཡང་དག་སྤྱོད། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མཚོ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་ནམ་མཁའི་ལོངས་སྤྱོད་ཡང་དག་སྤྱོད་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་ལེགས་པར་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐུའོ། །
ཡང་དག་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ལོངས་སྤྱོད་དེ། ནམ་མཁའི་ལོངས་སྤྱོད་ཡང་དག་སྤྱོད་དོ། །ནམ་མཁའི་ལོངས་སྤྱོད་ཡང་དག་སྤྱོད་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་གཙོ་བོའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མཚོ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ན་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་སྟེ། །དེའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ཉིད་མཚོ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མ་རིག་སྒོ་ངའི་སྦུབས་འབྱེད་པ། །སྲིད་པའི་དྲ་བ་འཇོམས་པ་པོ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་མ་རིག་པ་ནི་ལས་དང་འབྲས་བུ་བདེན་
เล่ม ๖๓ · หน้า 73b
པ་དང་དཀོན་མཆོག་རྣམས་མི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཏི་མུག་སྟེ། དེ་ཉིད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དང་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། འགྲོ་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུད་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་མ་རིག་སྒོ་ངའི་སྦུབས་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་འབྱེད་པ་ནི་འཇོམས་པའི་ཚུལ་དང་གང་ལྡན་པ་སྟེ། འདྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་
ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། སྲིད་པའི་དྲ་བ་འཇོམས་པ་པོ། །ཞེས་པ་སྟེ། སྲིད་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །དེ་ཉིད་དྲ་བ་སྟེ་མི་ཐར་པའི་གནས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འཇོམས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམས་པས་མཆོག་ཏུ་ཡོངས་སུ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་མ་ལུས་ཞི་བྱེད་
པ། །འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་མ་རིག་པ་
དང་། སྲེད་པ་དང་། ལེན་པའོ། །ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་དང་། སྲིད་པའོ། །སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཡན་ལག་ལྷག་མ་རྣམས་སོ། །ཡང་ན་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། འབྲས་བུའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །དེ་ལ་རྒྱུའི་
ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཡན་ལག་རྣམས་སོ། །འབྲས་བུའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཡན་ལག་ལྷག་མ་རྣམས་སོ། །ཡང་ན་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་བདུན་ནི་རྒྱུ་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་རིག་པའོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ནི་འདུ་བྱེད་དོ། །
ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ནི་མིང་དང་གཟུགས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གོ། །ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་ནི་རེག་པ་དང་ཚོར་བའོ། །འདྲེན་པའི་རྒྱུ་ནི་སྲེད་པ་དང་། ལེན་པ་དང་། སྲིད་པའོ། །ཡིད་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་ཤི་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པ་མ་
ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །མ་ལུས་ཞི་བྱེད་ནི་མ་ལུས་མི་ལུས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡེ་ཤེས་དབང་བསྐུར་དབུ་རྒྱན་ཅན། ཡང་དག་
เล่ม ๖๓ · หน้า 74a
རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྒྱན། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་དབང་བསྐུར་དབུ་རྒྱན་ཅན་ནི་དབང་བསྐུར་བའི་དོན་གྱི་དབུ་རྒྱན་ནི་དབང་བསྐུར་དབུ་རྒྱན་ཅན་ནོ། །ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བའི་ཅོད་པན་དེ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་དབང་བསྐུར་དབུ་རྒྱན་ཅན་ནོ། །དེ་ཡང་
དབུ་རྒྱན་ནི། །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྒྱན། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི། །གསུམ་སེལ་མཐའ་ཡས་གྲོལ་གསུམ་འགྲོ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་ནི་གཉིས་བསྟན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་
གསུམ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཉེ་བར་ལེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། མཚན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་ཚོར་བ་རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་དོན་དེ། གང་ཅུང་ཟད་མྱོང་བ་དེ་ནི་འདིར་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཚོར་བའི་རྒྱུ་ནི་ཚོར་བའི་གནས་སུ་འོས་པའི་ཆོས་རྣམས་
རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གསུངས་པ། སྡུག་བསྔལ་ནི་འཁོར་བའི་ཕུང་པོ་རྣམས་སོ་ཞེས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་དེའི་རྒྱུ་གྲུབ་པ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་རྒྱུ་ནི་གྲུབ་བྱེད་གང་ཡིན་པའོ། །ཞི་བ་ནི་དེ་གཉིས་ནི་ཞི་བའི་དོན་གྱིས་ན་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ།
སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི། །ཞེས་གསུངས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ཞེས་སོ། །གསུམ་མཐའ་ནི་བདེན་པ་གསུམ་གྱི་མཐའ་མ་ཡིན་པས་ན་གསུམ་མཐའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ཕྱིར་
ནའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་གཉེན་པོར་གྱུར་པས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཉེ་བར་བསྟན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མཐའ་ཡས་ཞེས་སོ། །གྲོལ་གསུམ་འགྲོ་ནི་གྲོལ་གསུམ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་ཕྱེ་བའི་གྲོལ་བར་འགྲོ་བས་ན་
གྲོལ་གསུམ་འགྲོ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ལོ། །སྒྲིབ་པ་ཀུན་ལས་ངེས་པར་གྲོལ། །མཁའ་ལྟར་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གནས། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་སྒྲིབ་པ་ཀུན་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་ནི་ཀུན་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡང་དེ་ཡིན་པས་སྒྲིབ་པ་ཀུན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་རྣམ་པར་
เล่ม ๖๓ · หน้า 74b
སྨིན་པ་དང་ཤེས་བྱ་དང་ཉོན་མོངས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཕྱེ་ནས། ལྔ་པོ་རྣམས་ནི་སྒྲིབ་པ་ཀུན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་གསུངས་པ། མཁའ་ལྟར་མཉམ་པ་ཉིད་
ལ་གནས། །ཞེས་པ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་དྲི་མ་ཀུན་ལས་འདས། །དུས་གསུམ་དུས་མེད་རྟོགས་པ་པོ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་ཉོན་མོངས་དྲི་མ་ཀུན་ལས་འདས་ནི་ཉོན་མོངས་ཀུན་ནི་གོང་དུ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཉིད་
དྲི་མ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ལས་འདས་པ་ནི་ཐལ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་གསུམ་ནི་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་ན་སྟེ། གསུམ་གྱི་དུས་ཀྱིས་སོ། །དུས་མེད་རྟོགས་པ་པོ་ནི་དུས་མེད་པས་
ན་དུས་མེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ནའང་འདས་པ་ནི་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། མ་འོངས་པ་ནི། མ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ད་ལྟར་ནི་གཉིས་ཀ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནས་པ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་དུས་གསུམ་མི་འགྲུབ་སྟེ། དུས་དེ་དག་མེད་པར་རྟོགས་པས་ན་དུས་གསུམ་དུས་མེད་རྟོགས་པ་པོའོ། །
སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཀླུ་ཆེན་པོ། །ཡོན་ཏན་ཐོད་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐོད། །ཅེས་པ་ནི། དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཀླུ་ཆེན་ནི་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་དེ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཀླུ་ཆེན་པོའོ། །ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཀླུ་སྟེ། དཔོན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། ཡོན་ཏན་ཐོད་ཅན་
རྣམས་ཀྱི་ཐོད། །ཅེས་སོ། །འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཀུན་གྱི་མངོན་པར་འགྲོ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ཐོད་དེ། གཙུག་གི་ནོར་བུ་ནི། །ཡོན་ཏན་ཐོད་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དཔེར་ན་མེ་ཏོག་རྣམས་སྤྱི་བོར་བཞག་ན། འཇིག་རྟེན་ན་ཐོད་ཅེས་གྲགས་པ་དེ་
བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་ན་གནས་པའི་ཕྱིར་ན་ཡོན་ཏན་ཐོད་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐོད་ཅེས་སོ། །ལུས་ཀུན་ལས་ནི་རྣམ་གྲོལ་ཞིང་། །ནམ་མཁའི་ལམ་ལ་རབ་གནས་པ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་ལུས་ཀུན་ལས་ནི་རྣམ་གྲོལ་བ་ནི་ལུས་ནི་བཞི་སྟེ། ཆོས་དང་། ནོར་དང་།
เล่ม ๖๓ · หน้า 75a
འདོད་པ་དང་། འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་སོ། །ཆོས་དེ་བཞི་རྣམས་ལས་ཀྱང་གྲོལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ལུས་ཀུན་ལས་ནི་རྣམ་གྲོལ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཇིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའི་ལམ་ལ་རབ་གནས་པ་ནི་
ནམ་མཁའི་ལམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས་གསུངས་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ། ནམ་མཁའ་བསྒོམ་པ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའོ་ཞེས་
སོ། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཆེན་པོ་འཆང་། །ཁྱབ་བདག་རིན་ཆེན་ཀུན་གྱི་མཆོག །ཅེས་པ་ནི། དེ་ལ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཆེན་པོ་འཆང་ནི་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཆེན་པོ་སྟེ། འདི་ལྟར་འདོད་པའི་དོན་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
དེ་འཛིན་པས་ན་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཆེན་པོ་འཆང་ངོ་། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རིན་ཆེན་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཅེས་པ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་བདག་གི་དོན་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དཔག་བསམ་ཤིང་ཆེན་རྒྱས་པ་སྟེ། བུམ་པ་བཟང་པོ་ཆེ་བའི་མཆོག །ཅེས་པ་ནི། དེ་ལ་
དཔག་བསམ་ཤིང་ཆེན་རྒྱས་པ་ནི་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་དཔག་བསམ་ཤིང་ཆེན་ཏེ། མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གྱི་དངོས་གྲུབ་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་རྒྱས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འཕེལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བུམ་པ་བཟང་པོ་
ཆེ་བའི་མཆོག་ནི་བུམ་པ་བཟང་པོ་ཆེ་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་མཆོག་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་བུམ་པ་བཟང་པོ་ཆེ་བའི་མཆོག་གོ། །བྱེད་པ་སེམས་ཅན་ཀུན་དོན་བྱེད། །ཕན་འདོགས་སེམས་ཅན་མཉེས་གཤིན་པ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཀུན་དོན་བྱེད་པ་ནི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་
ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་སེམས་ཅན་ཀུན་དོན་བྱེད་དེ་འཇམ་དཔལ་ལོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དགེ་བསྙེན་ཙནྡྲ་གོ་མིའི་ཞབས་ཀྱིས་ཛམྦྷ་ལའི་བསྟོད་པ་གསུངས་པ། བུམ་པ་བཟང་པོ་དང་ནི་དཔག་བསམ་ཤིང་། །ཡིད་བཞིན་ནོར་རྣམས་སེམས་དང་མི་ལྡན་ཡང་། །དེས་ཀྱང་
เล่ม ๖๓ · หน้า 75b
སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་བདེ་འགྱུར་ན། །སྙིང་རྗེས་དབང་མེད་བཅོམ་ལྡན་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་འདུལ་དབང་གིས་མི་གཡོ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་ཀྱང་སོ་སོར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་དང་བསམ་པའི་དབང་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱི་
ཕྱིར་རོ། །ཕན་འདོགས་པ་ནི་ཕྱི་མར་ཕན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྟོན་པའི་ཚུལ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ཕན་འདོགས་སོ། །སེམས་ཅན་མཉེས་གཤིན་པ་ནི་འགྲོ་བ་ལ་བུ་གཅིག་པ་བཞིན་དུ་བྱམས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བཟང་ངན་ཤེས་ཤིང་དུས་ཤེས་ལ། །ཁྱབ་བདག་དམ་ཤེས་དམ་ཚིག་
ལྡན། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་བཟང་ངན་ཤེས་ཤིང་ནི་བཟང་པོ་དང་ངན་པ་ནི་བཟང་ངན་ཏེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་མཁྱེན་པས་ན་བཟང་ངན་ཤེས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ལོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་མི་དགེ་བ་ཡང་ཤེས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་གི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་
པ། །སྙིང་བརྩེར་བྱས་ན་ཉེས་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །དུས་ཤེས་པ་ནི་དུས་མཁྱེན་པས་ན་དུས་ཤེས་པའོ། །དེ་ནི་འཇུག་པའི་དུས་སོ། །འདི་ནི་ཆོས་བསྟན་པའི་དུས་སོ། །འདི་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་དུས་སོ། །འདི་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དུས་སོ། །འདི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་སོ་
ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་ཆ་དང་མཐུན་པའོ། །ཁྱབ་བདག་གི་དོན་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དམ་ཤེས་ནི་སྙིང་པོ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་། སྔགས་དང་། རིག་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པས་ན་དམ་ཤེས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དམ་ཚིག་ལྡན་ཞེས་སོ། །དུས་ཤེས་སེམས་ཅན་དབང་དོན་ཤེས། །
རྣམ་གྲོལ་གསུམ་ལ་མཁས་པ་པོ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་དུས་ཤེས་ནི་དུས་རྣམས་ཤེས་པས་དུས་ཤེས་ཏེ། སློང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཤེས་ནས་དུས་སུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་དབང་དོན་ཤེས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་སྟེ། སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་དང་འབྲེལ་པའི་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་མཁྱེན་པས་ན་སེམས་ཅན་དབང་པོ་ཤེས་སོ། །རྣམ་གྲོལ་གསུམ་ལ་མཁས་པ་པོ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གསུམ་གྱི་ཆར་བརྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཞིབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་མཁས་པ་པོ་ཞེས་གསུངས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 76a
སོ། །ཡོན་ཏན་ལྡན་ཞིང་ཡོན་ཏན་ཤེས། །ཆོས་ཤེས་བཀྲ་ཤིས་བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་ལྡན་ཞིང་ནི་རང་གིའོ། །ཡོན་ཏན་ཤེས་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་དང་། ཉན་ཐོས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཁྱེན་པས་ན་ཡོན་ཏན་ཤེས་སོ། །ཆོས་ཤེས་ནི་འཇིག་རྟེན་
དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་མཁྱེན་པས་ན་ཆོས་ཤེས་སོ། །བཀྲ་ཤིས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་ནི་འདི་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལ་སོགས་པའི་བཀྲ་ཤིས་རྣམས་དེ་ལས་བྱུང་བས་ན་བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་
སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ལོ། །བཀྲ་ཤིས་ཀུན་གྱི་བཀྲ་ཤིས་པ། །གྲགས་པའི་བཀྲ་ཤིས་སྙན་གྲགས་དགེ །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་བཀྲ་ཤིས་ཀུན་གྱི་བཀྲ་ཤིས་པ་ནི་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་ནང་ནས་ལེགས་པ་བཀྲ་ཤིས་སོ། །བཀྲ་ཤིས་ཀུན་ཏེ་ཤིན་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པའི་ནང་ནས་བཀྲ་ཤིས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
གྲགས་པ་ནི་རྒྱལ་བུ་ཐམས་ཅད་སྒྲོལ་དང་། རི་བོང་གི་ལུས་ཀྱིས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དུ་མས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་དེང་སང་ཡང་མི་ཉམས་པར་གྲགས་པ་ཞེས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་སྟེ། དེའི་མི་ཟད་པའི་ལུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཀྲ་ཤིས་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་
པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་བཀྲ་ཤིས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ལོ། །སྙན་གྲགས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མཆོག་ཏུ་ཡོངས་སུ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དྲི་མའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དྲི་མ་མེད་
པའི་གྲགས་པའི་ཕུང་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཡང་སྙན་གྲགས་ཞེས་གསུངས་སོ། །དགེ་ཞེས་པ་ནི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དབུགས་འབྱིན་ཆེན་པོ་དགའ་སྟོན་ཆེ། །དགའ་ཆེན་རོལ་མོ་ཆེན་པོ་སྟེ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་དབུགས་འབྱིན་ཆེན་པོ་ནི་དབུགས་འབྱིན་པས་ན་དབུགས་འབྱིན་
པ་སྟེ། དབུགས་འབྱིན་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་དབུགས་འབྱིན་ཆེན་པོ་སྟེ། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མོས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་དབུགས་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དགའ་སྟོན་ཆེ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 76b
ནི་དགའ་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཡིན་པས་དགའ་སྟོན་ཆེ་སྟེ། མཆོད་སྦྱིན་མཆོག་ཏུ་གསུངས་སོ། །ལོ་རེ་རྗེས་མཐུན་དད་པ་ཡིས། །གང་ཞིག་ཆོ་ག་ཇི་བཞིན་བྱེད། །རྟག་ཏུ་མཆོད་སྦྱིན་ལ་འཇུག་པ། །དེ་ནི་མཆོད་སྦྱིན་མཆོག་ཏུ་བཤད། །གཞན་དུ་ཐར་པའི་ལམ་དུ་གཤེགས་
རྟག་ཏུ་མཆོད་སྦྱིན་མཆོག་རིག་པའོ། །ཞེས་ཏེ། རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ཉིད་མཆོག་ཏུ་འགྲོ་བ་སྟེ། རྟག་ཏུ་སྦྱིན་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཉིད་དུ་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་གཞོལ་བས་ན་དགའ་སྟོན་
ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་ཆེན་ནི་དགའ་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་དགའ་ཆེན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐལ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པས་དགའ་བ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རོལ་མོ་ཆེན་པོ་སྟེ་ནི་རོལ་མོ་ཆེན་པོའི་དགའ་བ་
ཟག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་རོལ་མོ་ཆེན་པོ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའོ། །བཀུར་སྟི་རིམ་གྲོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་གྲགས་བདག་དཔལ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་བཀུར་སྟི་ནི་ཁམས་གསུམ་དུ་དམ་པའི་བཀུར་སྟི་དང་མཆོད་པར་འོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་ནི་རིམ་གྲོ་སྟེ། རིམ་
གྲོ་མཆོག་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཆོད་པ་ཇི་ལྟར་འོས་པ་གྲུབ་པས་ན་དམ་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། རིམ་གྲོ་མཆོག་གི་ལུང་དབོག་དང་། ཇི་བཞིན་ཡན་ལག་བཅས་པར་རིག །སྔགས་དོན་ཡང་ནི་རྣམ་པར་དཔྱད། །རིམ་གྲོ་མཆོག་ཏུ་དེ་བརྗོད་དོ། །ཞེས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
འཇམ་དཔལ་ཡང་མཆོག་བྱེད་པ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་རིག་པ་དང་། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ལུང་དཔོག་པ་དང་། སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མཆོག་ཅེས་གསུངས་སོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མཆོག་
ཏུ་དགའ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གྲགས་བདག་དཔལ་ཞེས་པ་ལ། དཔལ་ནི་ལྷ་མོ་སྟེ། དེའི་གྲགས་པ་ནི་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་བདག་པོ་སྟེ། གཙོ་བོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །མཆོག་ལྡན་མཆོག་སྦྱིན་གཙོ་བོ་སྟེ། །སྐྱབས་ཀྱི་
เล่ม ๖๓ · หน้า 77a
དམ་པ་སྐྱབས་སུ་འོས། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་མཆོག་ལྡན་ནི་མངོན་པར་འགྲོ་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མཆོག་སྦྱིན་ནི་མཆོག་སྦྱིན་པས་ན་མཆོག་སྦྱིན་ཏེ། བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཙོ་བོ་སྟེ་ནི་ཕྱི་
རོལ་པ་དང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱབས་སུ་འོས་པ་ནི་དམན་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་སྐྱབས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་སུ་འོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་སྐྱབས་ཀྱི་དམ་པའོ། །འཇིགས་ཆེན་དགྲ་སྟེ་རབ་ཀྱི་མཆོག །འཇིགས་པ་མ་
ལུས་སེལ་བ་པོ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་འཇིགས་ཆེན་དགྲ་ནི་གནམ་གྱིས་བསྐོས་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་དེ། ནད་དང་། འཆི་བ་དང་། མུ་གེ་དང་། མེ་དང་། ཆུ་དང་། སྲིན་པོ་དང་། ཆག་པ་དང་། བྱི་བ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དགྲ་སྟེ། ནད་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་
འཇོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡམས་དང་ཉེ་བར་འཚེ་བ་རྣམས་ཟད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་རབ་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་གསུངས་སོ། །འཇིགས་པ་མ་ལུས་སེལ་བ་པོ་ནི་ལུས་པ་མེད་པའི་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་དེ། དེ་དག་ནི་སེང་གེ་དང་། གླང་པོ་ཆེ་དང་། མེ་དང་། སྦྲུལ་དང་། རྐུན་
མ་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཆད་པ་དང་། མཚོན་དང་། ལྕེ་འབབ་པ་རྣམས་ལ་སོགས་པའོ། །འཇིགས་པ་དེ་རྣམས་མ་ལུས་པར་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། འཇིགས་པ་མ་ལུས་སེལ་བ་པོ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ཏེ། དེ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་འཇིགས་པ་མ་ལུས་
པ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་གང་ལ་གུས་པ་རྣམས་ལ་དེའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཀྱང་སྣང་བར་བྱེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཙུག་ཕུད་ཕུད་བུ་ལྕང་ལོ་ཅན། །རལ་པ་མུཉྫི་ཅོད་པན་ཐོགས། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་གཙུག་ཕུད་ནི་འདི་
ལ་གཙུག་ཕུད་ཡོད་པས་ན་གཙུག་ཕུད་ཅན་ཏེ། ཁ་ཅིག་ཏུ་བྱིས་པའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བའོ། །ཕུད་བུ་ནི་ལྷ་གཞོན་ནུའི་གཟུགས་སོ། །ལྕང་ལོ་ནི་ལྕང་ལོ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ལྕང་ལོ་ཅན་ཏེ། རལ་པ་ཅན་གྱི་གཟུགས་ཀྱིས་སོ། །རལ་པ་ནི་ཐོར་ཚུགས་གཅིག་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་སོ། །མུཉྫ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 77b
ནི་མགོ་བོ་འཆང་བའི་གཟུགས་ཀྱིས་སོ། །ཅོད་པན་ཐོགས་ནི་ཅོད་པན་ནི་དབུ་རྒྱན་ནོ། །དེ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཅོད་པན་ཐོགས་ཏེ་ཉི་མ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་སོ། །གང་དང་གང་གིས་འདུལ་བའི་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་དང་དེའི་གཟུགས་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སོ་
སོར་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལྟར་གསུངས་སོ། །གདོང་ལྔ་གཙུག་ཕུད་ལྔ་དང་ལྡན། །ཟུར་ཕུད་ལྔ་པ་མེ་ཏོག་ཐོད། །ཅེས་པ་ནི་ཚིག་བདུན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་པོས་ནི་བླ་མའི་མན་ངག་གིས་དང་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་པོའི་བསྒོམ་ཁོག་དེ་ཁོ་ན་ལས་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་དེ་ཡང་
བཤད་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཡང་འདིར་ཡང་མ་བཤད་དོ། །བརྟུལ་ཞུགས་ཆེ་འཆང་མུན་ཛ་ཅན། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག །ཅེས་པ་ནི། དེ་ལ་མུན་ཛ་ཞེས་པ་ནི་རྩྭ་མུན་ཛའི་སྐེ་རགས་ཅན་གྱི་བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་བརྟུལ་ཞུགས་ཆེན་པོ་པ་ནི་ལ་ལས་ཕྱག་
རྒྱ་ལྔའི་རྒྱན་དང་ལྡན་པར་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་བསྐལ་པ་མཐའ་ཡས་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཆེར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་འདི་མི་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཁ་ཅིག་ཏུ་སོ་
སོར་སྣང་ངོ་། །བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་འོས་པ་སྟེ། སོ་སོར་ཤེས་པའི་ལོ་བཅུ་གཉིས་སུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱད་པས་སོ་སོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོངས་སུ་མཐར་ཐུག་པས་ཆོག་གིས་ཁྱིམ་དུ་ངལ་སོ་བ་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་སློང་མོ་བྱེད་པ་ཉིད་དམ། ནགས་ཁྲོད་ན་གནས་པའི་དངོས་པོ་
ཉིད་ཀྱིས་གང་ཞིག་སྐྱེ་བ་མ་ལུས་དྲངས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་སྨྱུང་བས་ཆོག་པ་དེ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པར་བཤད་དེ། བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་བརྟུལ་ཞུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་འཇམ་དཔལ་ཁོ་ན་ལ་རིགས་ཏེ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་
སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཀའ་ཐུབ་མཐར་ཕྱིན་དཀའ་ཐུབ་ཆེ། །གཙང་གནས་དམ་པ་གཽ་ཏ་མ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་དཀའ་ཐུབ་མཐར་ཕྱིན་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་ནི་གང་དབང་པོ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ན་དཀའ་ཐུབ་པོ། །དེ་མཐར་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པ་དང་གང་
เล่ม ๖๓ · หน้า 78a
ལྡན་པ་དེ་ནི་དཀའ་ཐུབ་མཐར་ཕྱིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་འཇམ་དཔལ་ལོ། །དཀའ་ཐུབ་ཆེན་པོ་ནི་དཀའ་ཐུབ་ཆེན་པོ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་དཀའ་ཐུབ་ཆེན་པོ་སྟེ། ལོ་དྲུག་ཏིལ་ཕྱེད་ཕྱེད་གསོལ་ནས་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱི་ཆེར་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའང་
དེས་འདུལ་བ་རྣམས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་དེ་དཀའ་ཐུབ་ཆེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཙང་གནས་ནི་རིག་བྱེད་འདོན་པ་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་གསུམ་རྫོགས་པ་ནི་གཙང་གནས་ཏེ། བརྟུལ་ཞུགས་ཐམས་ཅད་དང་རིག་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མཐར་ཕྱིན་
པའི་ཕྱིར་ན་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ཉིད་གཙང་གནས་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཽ་ཏ་མ་ནི་རིགས་ཀྱི་མཚན་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་བཏགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དམ་པ་ཞེས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་གི་རིགས་ལ་གོང་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྲམ་
ཟེ་ཚངས་པ་ཚངས་པ་ཤེས། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཚངས་པ་ཐོབ། །ཅེས་པ་ནི། དེ་ལ་བྲམ་ཟེ་ནི། །དཀའ་ཐུབ་ཐོས་དང་སྐྱེ་གནས་ཏེ། །འདི་དག་བྲམ་ཟེ་བྱེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་དུས་མཐའ་ཡས་པ་ལས་སྐྱེས་པས་དཀའ་ཐུབ་དང་ལྡན་པ་དང་། །ཡོངས་སུ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའི་
ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ཡོན་ཏན་གསུམ་དང་ལྡན་པས་ན་གཞན་དུ་ནི་བྲམ་ཟེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སྔགས་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་དབྱེ་བས་ན་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་གང་བྲམ་ཟེའི་བདག་ཉིད་
རིག་པ་སྟེ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ཏེ། དེ་དག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་དེ་དག་གི་གཟུགས་ཀྱིས་ཀྱང་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚངས་པ་ནི་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང་པོ་གྲུབ་པ་
ཚངས་པ་གཟུང་སྟེ། དེའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཀྱང་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚངས་པ་ཤེས་པ་ནི་ཚངས་པའི་སྒྲ་ནི་རིག་བྱེད་དུ་བཤད་དེ། དེ་མཁྱེན་པས་ན་ཚངས་པ་ཤེས་པའོ། །ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ལ་བཤད་པར་གྲགས་ཏེ། རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་རྣམས་ནི་འདི་ལྟར་དྲན་པར་བྱའོ། །
เล่ม ๖๓ · หน้า 78b
ཁྱབ་འཇུག་དང་། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་དེ་དག་གིས་མཆོག་ཏུ་དང་པོ་རིག་བྱེད་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པ་རྗེས་སུ་རྟོགས་ཏེ་བཤད་པར་གྱུར་པ་འདི་ནི་སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་ལའོ། །སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོས་ནི་དབང་པོ་ལའོ། །དབང་པོས་ནི་དྲང་སྲོང་གནས་འཇོག་ལའོ། །དྲང་སྲོང་གནས་འཇོག་གིས་
རྩིབ་ལོགས་སྐྱེས་ལའོ། །རྩིབ་ལོགས་སྐྱེས་ཀྱིས་ཀྲྀཥྞ་རྡེ་བ་ཡ་ན་ལའོ། །ཀྲྀཥྞ་རྡེ་བ་ཡ་ནས་ནི་རྒྱལ་དཔོག་པ་ལའོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ཁོ་ན་སྟེ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པར་རིགས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐོས་
པ་གསུམ་དུ་འདུས་པའི་གསུང་རབ་མ་ལུས་པར་རྗེས་སུ་རྟོགས་ཤིང་འདུལ་བ་རྣམས་ལ་བརྗོད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་ན་འཇམ་དཔལ་དེ་ཚངས་པ་ཤེས་པའི་གཟུགས་ཀྱང་དེ་ལ་གུས་པ་རྣམས་སོ་སོར་སྣང་ཞེས་སོ། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཚངས་པ་ཐོབ་ནི་ཚངས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཚངས་
པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཚངས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དགའ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། དགའ་བ་ཚངས་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། འདི་མིན་འདི་མིན་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་སོ། །འདི་གཟུགས་ཀྱིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་དོ། །གཅུགས་ལྡན་ནི་མི་སླུ་བས་ན་
གཅུགས་ལྡན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། ཕ་དང་གྲོགས་ལ་སོགས་གཅུགས་ནི། །དཀའ་བ་དགའ་ཡང་བྱེད་མོད་ཀྱི། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་དབང་དོན་ལ། །འཕྲོ་བའོ་ཞེ་ན་བཅོས་མ་མིན། །ཞེས་སོ། །འཇམ་དཔལ་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་ལྡན་
པས་ན་མཆོག་ཏུ་ཡིད་གཅུགས་པ་སྟེ། དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་གཅུགས་པ་དང་ལྡན་ཞེས་བྱའོ། །གྲོལ་པ་ཐར་པ་རྣམ་གྲོལ་ལུས། །རྣམ་གྲོལ་ཞི་བ་ཞི་བ་ཉིད། །ཅེས་པ་ནི་དེ་ལ་གྲོལ་བ་ནི་སྟོང་པ་མཐོང་བའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་གསུངས་པ། སྟོང་ཉིད་མཐོང་བ་གྲོལ་བ་ཡིན། །
བསྒོམ་པ་མ་ལུས་དེ་ཡི་དོན། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁོ་ན་གྲོལ་བ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐར་པ་ནི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེའི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་སྐྱེ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 79a
བ་ན་རབ་ཏུ་མགུ་བ་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་ཚིམ་པ་འབྱུང་ཞིང་ཡིད་དགའ་བའི་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་བདེ་བ་ཚོར་རོ། །བདེ་བར་གྱུར་པའི་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་གོ། །མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཡང་དག་
པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་ངོ་། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་ནས་ཡིད་འབྱུང་ངོ་། །ཡིད་བྱུང་བས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་ལོ། །ཆགས་པ་དང་བྲལ་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ནི་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་ཉིད་ཆེར་གཞག་སྟེ། དེ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གསུངས་པ། བྱིང་བ་མེད་པའི་ལུས་ཀྱིས་ནི། །ཚོར་བ་སྟ་གོན་གནས་པར་བྱ། །མར་མེ་འདྲ་བར་མྱ་ངན་འདས། །དེ་ཡི་སེམས་ནི་རྣམ་པར་ཐར། །ཞེས་སོ། །སློབ་དཔོན་ཀ་མ་
ལ་ཙརྱས་ཀྱང་གསུངས་པ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་བསྐོར་སེམས་ནི། །འཁོར་བའོ་དེ་ལ་ཆགས་བྲལ་བ། །སྒྲིབ་མེད་སེམས་ནི་ཐར་པ་སྟེ། །མདོར་བསྡུས་ནས་ནི་རྒྱལ་བས་བཤད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཐེག་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་
གཞག་སྟེ། དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དེའི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོལ་ཡན་ལག་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་ནི་གྲོལ་ཡན་ལག་སྟེ། རྣམ་པར་ཐར་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་པོ། །དེའི་ཡན་ལག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་
རྣམས་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་རྣམས་སོ། །ཇི་ལྟར་གསུངས་པ། དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། དགའ་བ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་།
ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། འདི་དག་ནི་ཡང་དག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་སོ། །ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 79b
པའི་གཉེན་པོའི་དངོས་པོ་དེ་རྣམས་ལས་གཞན་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་འཇོམས་པའི་དོན་དུ་བསྒོམ་པའི་ལམ་རབ་ཏུ་གོམས་པའི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་རྣམས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་
དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་རྣམ་པར་ཐར་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཏེ། ཁ་ཅིག་ཏུ་བཅོམ་
ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་དེ་གྲོལ་ཡན་ལག་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་གཉིས་སུ་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གྲོལ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བཅིངས་པ་ལས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། བཅིངས་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་འཆིང་བ་དང་། ཞེ་སྡང་གིས་འཆིང་བ་དང་། གཏི་མུག་
གིས་འཆིང་བའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་བཅིངས་པས་ཁམས་གསུམ་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་ན་འཆིང་བ་རྣམས་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པས་ན་རྣམ་གྲོལ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འདིར་ཡོན་ཏན་ཕྱི་ནས་གསུངས་པ། འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ་ཞེས་གསུངས་
སོ། །ཞི་བ་ནི་འགོག་པ་ལ་སོགས་པ་རྩོད་པའི་གནས་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཞི་བའོ། །དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་
རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཞི་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས་གསུངས་པ། གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་། །འགག་པ་མེད་པ་སྐྱེ་མེད་པ། །རྟག་པ་མེད་པ་ཆད་མེད་པ། །ཐ་དད་དོན་མེད་དོན་གཅིག་མིན། །འོང་བ་མེད་པས་འགྲོ་མེད་པ། །སྤྲོས་
པ་ཉེར་ཞི་ཞི་སྤྱོད་པ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྨྲ་རྣམས་ཀྱི། །དམ་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །ཞི་བ་ཉིད་ནི་སེམས་ཀྱི་ཉེ་བར་གཡོ་བ་གཟུང་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཞི་བ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་སོ། །མྱ་ངན་འདས་པ་མྱ་ངན་ཞི། ལེགས་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด