འཕགས་པ་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་མཚན་གསང་སྔགས་ཀྱི་དོན་དུ་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨཱརྱ་ནཱ་མ་སཾ་གཱི་ཏི་ཊཱི་ཀཱ་ནཱ་མ་མནྟྲཱརྠཱ་བ་ལོ་ཀི་ནི་ནཱ་མ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๖๓ · หน้า 80a
པར་ངེས་འབྱུང་མཐར་འགྲོ་བ། །བདེ་སྡུག་མཐར་བྱེད་མཐར་ཐུག་པ། །ཆགས་བྲལ་ལུས་ནི་ཟད་པ་པོ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ། ལྷག་མའི་ཚིགས་བཅད་རྣམས་ནི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་དེའི་རྣམ་པར་བཤད་དོ། །རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས་མྱ་
ངན་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། ཡོད་པའང་མྱ་ངན་ལས་འདས་མིན། །མེད་པ་ཉིད་ལྟ་ག་ལ་ཡིན། །དངོས་པོ་དངོས་མེད་མཆོག་འཛིན་པའི། །ཟད་པ་མྱ་ངན་མེད་པར་གསུངས། །མྱ་ངན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེའང་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཙམ་
ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བ་ནི་ཞི་བ་ཉིད་པས་ཞི་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཉན་ཐོས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །ལེགས་པར་ངེས་པར་འབྱུང་ནི་ལེགས་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིའོ། །མཐར་འགྲོ་བ་ནི་མཐའ་སྟེ། རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྲོ་ཞིང་འགྱུར་བས་ན་མཐར་འགྲོ་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་
པ་སྟེ། ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་རང་གི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་སྡུག་མཐར་བྱེད་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ཏེ། སེར་སྣ་ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྦྱིན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །མཐར་ཐུག་པ་ནི་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་འདོད་ཆགས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་པར་སོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་བྲལ་ནི་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་སྟེ། ལེ་ལོ་ལ་སྤྱོད་པའི་
སེམས་ཅན་རྣམས་རང་གི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་བསྐྱེད་ནས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སེམས་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ནི་ཟད་པ་པོ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེ། ལུས་ནི་བག་ཆགས་སོ། །
དེའི་ཟད་པ་ནི་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བའི་ཆོས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཐར་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་།
เล่ม ๖๓ · หน้า 80b
ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་ཕྱི་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་ལྷག་མ་མེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་གསུངས་པ། །བག་ཆགས་བཅས་པའི་སྐྱོན་རྣམས་ཏེ། །སྐྱོབ་པ་ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱོན་རྣམས་ནི། །བག་ཆགས་བཅས་པར་
གཅིག་མི་མངའ། །དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་འདས་གཉིས་དང་། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་གཉིས་ཀའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ཉིད་ལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་གསུངས་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚུགས་པ་མེད་
པ་དཔེ་མེད་པ། །མི་མངོན་མི་སྣང་གསལ་བྱེད་མིན། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་ཚུགས་པ་མེད་པ་ནི་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་དབང་བྱ་བར་མི་ནུས་པས་ན་ཚུགས་པ་མེད་པའོ། །དཔེ་མེད་པ་ནི་དཔེ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མངོན་པ་ནི་བུད་མེད་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྣང་བ་ནི་སྣང་
བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བྱེད་མིན་ནི་གོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་ན་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་ལྔས་བཟུང་བའོ། །མི་འགྱུར་ཀུན་འགྲོ་ཁྱབ་པ་པོ། །ཕྲ་ཞིང་ཟག་མེད་ས་བོན་བྲལ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་མི་འགྱུར་བ་ནི་འགྱུར་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །
ཀུན་འགྲོ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་པ་ནི་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བའི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་ཕྲན་ནི་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་ན་ཕྲ་ཞིང་ངོ་། །ཟག་མེད་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་འདུས་མ་བྱས་པ་བཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་ནམ་མཁའ་དང་། སོ་སོར་
བརྟགས་པའི་འགོག་པ་དང་། །སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །ས་བོན་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་མི་གཡོ་བའི་ས་བོན་བསགས་པ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་མེད་རྡུལ་བྲལ་དྲི་མ་མེད། །
ཉེས་པ་སྤངས་པ་སྐྱོན་མེད་པ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་རྡུལ་མེད་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་བྲལ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་མ་མེད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དྲི་མ་ནི་གློ་བུར་བའི་ཕྱིར་ན། བཅོམ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 81a
ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཉེས་པ་སྤངས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་གང་གིས་བོར་བ་དེ་ནི་ཉེས་པ་སྤངས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་སྐྱོན་མེད་པ་ཞེས་པ་སྟེ། སྐྱོན་ནད་ལས་འདས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐྱོན་མེད་པའོ། །དེ་འདྲ་
བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་དོ། །ཤིན་ཏུ་སད་པ་རྣམ་སད་བདག །ཀུན་ཤེས་ཀུན་རིག་དམ་པའོ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་ཀུན་ཤེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལེགས་ཤིང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་ཤིན་ཏུ་སད་པ་སྟེ། ཇི་བཞིན་དུ་གནས་པའི་དངོས་པོ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
རྣམ་སད་བདག་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་སད་པ་ནི་སད་པ་སྟེ། དེའི་བདག་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་གང་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་རྣམས་སད་པའི་བདག་གོ། །ཀུན་ཤེས་ནི་ཀུན་ཏེ་མ་ལུས་པའི་ཤེས་བྱ་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཀུན་རིག་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་རིག་པས་ན་ཀུན་རིག་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དམ་པ་པོ་ནི་རབ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཆོས་དབྱིངས་འདས། །ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་ཚུལ་འཆང་བ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཆོས་ཉིད་འདས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་ལ་
སོགས་པ་མ་གཏོགས་པ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་ཀྱང་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་གྱི། མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། ལུང་དང་རིགས་པས་སོ། །དེ་ལ་རིགས་པ་ནི་སྒོ་དུ་མས་རྒྱས་པ་དང་བཅས་པ་བསྒྲུབས་པས་འདིར་མ་བྲིས་སོ། །
ལུང་ལ་ནི་རྩོད་པའི་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚིག་ཉུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ཡང་ཆོས་མངོན་པའི་མདོ་ལས། ཐོག་མ་མེད་པ་དུས་ཀྱི་དབྱིངས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཡོད་པས་ན་འགྲོ་ཀུན་དང་། །མྱ་ངན་འདས་པའང་ཐོབ་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། དེའི་
ཆོས་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །དེ་ཡིས་འདས་པ་ནི་འདས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་བདག་པོར་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཆོས་ཉིད་ལས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་གཉིས་མེད་ཚུལ་འཆང་བ་ཞེས་པ་སྟེ། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་བདག་
เล่ม ๖๓ · หน้า 81b
ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་དོན་བྱེད་པ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་མེད་ནི་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཡང་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། དོན་དམ་པ་ཡི་རྣམ་རྟོག་ལའང་། །མཁས་པས་རྟག་ཏུ་བྱིང་མི་བྱེད། །
དགེ་བ་དང་ཡང་མི་དགེ་བའི། །རྣམ་པར་རྟོག་ལ་དབྱེར་ཅི་ཡོད། །ཅེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་མེད་དོ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྩོལ་བ་དང་བྲལ་བས་ན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དོན་འདིར་འགྱུར་ཏེ། སྔོན་གྱི་
དུས་ན་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་འཇུག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དཔྱད་པས་སྨོན་ལམ་གང་ཡིན་པ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་བཞིན་དུ་རྟོག་པ་མེད་ན་ཡང་མཉམ་པར་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཕྱིས་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གང་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དེས་མངོན་པར་འདོད་པས་
འཕགས་པ་རྟག་ཏུ་འཇུག་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནན་ཏན་མེད་པས་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་གསུངས་སོ། །ཚིག་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་གསུངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་
ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱིས་འཕངས་རྟག་ཏུ་ནི། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་གཞན་གྱི་དོན་རྣམས་འབྱུང་། །ཞེས་སོ། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་དོན་བྱེད་པ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཏེ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད། །
དང་པོའི་སངས་རྒྱས་རྒྱུ་མེད་པ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འོན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་དང་ལས་གཉིས་སུ་སྦྱོར་བ་མཐོང་ངོ་། །
ལྷ་སྦྱིན་སངས་རྒྱས་ལ་རག་ལས་པར་གྱུར་ཏོ། །ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་སངས་རྒྱས་བསྟན་ཞིང་བཅོས་སོ། །ལས་སུ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགྲར་འདོད་དེ། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་དང་ལྡན་ནོ། །ལས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཏེ། སངས་རྒྱས་འདི་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་བློ་དང་གང་ལྡན་
เล่ม ๖๓ · หน้า 82a
པ་དེའོ། །ཡི་གེ་ཨ་ནི་ལྡན་པའི་དོན་དང་། ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་སངས་རྒྱས་ནི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་དོན་ཡིན་ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡང་རྟོགས་པ་སྟེ། རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ཡང་གསུངས་སོ། །དངོས་པོ་དང་ལས་དང་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ལས་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་
ཡང་ལས་ཐམས་ཅད་དེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད་པ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་གཉིས་སོ། །ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་གང་དང་ལྡན་པ་དེ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་
འདས་དེ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དང་པོའི་སངས་རྒྱས་ནི་དང་པོ་ཁོ་ནའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སྟོབས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྒོམས་པ་ནི། །མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་སྟོབས་ནི་ལྔ་སྟེ། དད་པ་དང་།
དྲན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྒོམས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའོ། །མི་འཇིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་མི་འཇིགས་
པ་རྣམས་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་མི་འཇིགས་པ་རྣམས་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་མི་འཇིགས་པ་བཞིས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་བོ། །ཀུན་དུ་མཚན་མ་མེད་
པས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་རྟོག་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དེའི་ཕྱིར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་རང་བཞིན་ནི་སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ནི་དོན་དང་། ཆོས་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་དང་། སྤོབས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་
པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཉིད་ལྷག་པར་མོས་པའི་བསམ་པ་ཡང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་བྱམས་པའི་ཚུལ་ནི་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །བདག་པོ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ།
เล่ม ๖๓ · หน้า 82b
ད་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་དང་། རིགས་ལྔའི་བདག་ཉིད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དམིགས་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེའང་འཇམ་དཔལ་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ནི་རྒྱུད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྒྱུད་ནི་རིམ་པ་སྟེ། རྒྱུད་དང་རིམ་པ་གང་ལ་
མེད་པ་དེ་ནི་རྒྱུད་མེད་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་མིག་གཅིག་དྲི་མ་མེད། །ཡེ་ཤེས་ལུས་ཅན་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་མིག་གཅིག་ནི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་གཅིག་པུའི་མིག་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་མིག་གཅིག་གོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དྲི་མ་མེད་
ཅེས་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ལུས་ཅན་ཞེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལུས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། ཡེ་ཤེས་ལུས་ཅན་ནོ། །དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ། དེའི་དོན་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཚིག་གི་དབང་ཕྱུག་སྨྲ་བ་ཆེ། །སྨྲ་
བའི་སྐྱེ་མཆོག་སྨྲ་བའི་རྒྱལ། །སྨྲ་བའི་དམ་པ་མཆོག་གི་གནས། །སྨྲ་བའི་སེང་གེ་ཚུགས་པ་མེད། །ཅེས་པ་ནི་དེ་ལ་ཚིག་གི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་གྱི་དངོས་པོས་འབྲས་བུ་མཆོག་ཏུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཤད་དེ། དེ་ཡང་གསུངས་པ་ཚིག་གི་དབང་
ཕྱུག་ནི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་སྨྲ་བ་ཆེ་སྟེ། །སྨྲ་བ་ཡང་དེ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་སྨྲ་བ་ཆེའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་སྨྲ་བའི་སྐྱེས་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། སྨྲ་བའི་རྒྱལ་ཞེས་པ་ལ་མཛེས་པས་ན་རྒྱལ་པོ་སྟེ། སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ནི་སྨྲ་བའི་རྒྱལ་པོའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་
ཕྱིར་ན་སྨྲ་བའི་དམ་པ་སྟེ། གཙོ་བོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམ་པ་ནི་སྨྲ་བའི་དམ་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་མཆོག་གི་གནས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་སྨྲ་བའི་སེང་གེ་ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཚུགས་པ་མེད་པ་སྟེ། གཞན་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པས་ན་ཚུགས་པ་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་
ཁྱད་པར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ལོ། །ཀུན་དུ་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་དགའ། །གཟི་བརྗིད་ཕུང་པོ་བལྟ་ན་སྡུག །ཅེས་པ་ནི་དེ་ལ་ཀུན་དུ་ལྟ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ལྟ་བའི་ཚུལ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ཀུན་དུ་ལྟ་བ་སྟེ། ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀུན་
เล่ม ๖๓ · หน้า 83a
དུ་སྤྲོ་བ་མཁྱེན་པའོ། །མཆོག་ཏུ་དགའ་ནི་དོན་དང་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟི་བརྗིད་ཕུང་པོ་ནི་གཟི་བརྗིད་ནི་འོད་དོ། །ཕུང་པོ་ནི་ཕྲེང་བའོ། །གཟི་བརྗིད་ཕུང་པོ་གང་དང་ལྡན་པ་དེ་གཟི་བརྗིད་ཕུང་པོའོ། །བལྟ་ན་སྡུག་ནི་ཡེ་ཤེས་མཛེས་པ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་བལྟ་ན་
སྡུག་སྟེ། སྡུ་གུ་མ་ཞེས་པ་ནི་རིག་པ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོད་བཟངས་འབར་བ་དཔལ་གྱི་བེའུ། །ལག་པ་འོད་འབར་སྣང་བ་པོ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་འོད་བཟངས་ནི་འོད་བཟང་པོས་དཀྱིལ་འཁོར་བྱས་ནས་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབར་བ་ནི་མ་ལུས་ཤིང་ལུས་པ་མེད་པའི་
འཇིག་རྟེན་ལ་ཆེར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔལ་གྱི་བེའུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་ན་དཔལ་བེའུའི་གཟུགས་ཅན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་མཚན་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཀར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལག་པ་འོད་འབར་སྣང་བ་པོ་ནི་འོད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་གཟི་བརྗིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། མཐའ་ན་ཡང་ཡི་གེ་ཨ་
ཡོད་པའོ། །ལག་པ་ཡང་དེ་འོད་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་ལག་པའི་འོད་རྣམས་ནི་ཁྲོ་བོ་འབར་བའི་འོད་ཀྱིས་ལག་པ་འབར་བ་ནི་ལག་པའི་འོད་འབར་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བ་ནི་ལག་པའི་འོད་འབར་སྣང་བ་པོའོ། །དེ་ཁྲོ་བོས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེའི་གཟུགས་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བའི་སྒོ་ནས་
འདུལ་བར་བྱེད་པའི་དོན་ཏེ། འདི་ལྟ་བུའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལག་པའི་འོད་འབར་སྣང་བ་པོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྨན་པ་ཆེ་མཆོག་གཙོ་བོ་སྟེ། །ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པ་བླ་ན་མེད། །ཅེས་པ་ནི་དེ་ལ་སྨན་པ་ཆེ་ནི་སྨན་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་སྨན་པ་ཆེ་ནི་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་ཆེ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདོད་
ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མཆོག་ནི་མི་ཤེས་པའི་ནད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་མན་ངག་གི་སྨན་གཏོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན། མཆོག་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་གཙོ་བོ་ཞེས་པ་སྟེ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་འདོན་པའི་
เล่ม ๖๓ · หน้า 83b
ཕྱིར་རོ། །ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པ་ནི་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་མཁན་ནོ། །ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པའི་ཚུལ་དང་གང་ལྡན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སྙིང་གི་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེའི་གཉེན་པོ་ཆོས་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་
ན་བླ་ན་མེད་ཅེས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ལོ། །སྨན་རྣམས་མ་ལུས་ལྗོན་པའི་ཤིང་། །ནད་དོ་ཅོག་གི་དགྲ་ཆེ་བ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་སྨན་རྣམས་མ་ལུས་ལྗོན་པའི་ཤིང་ནི་མ་ལུས་ཤིང་ལུས་པ་མེད་པའི་སྨན་རྣམས་ནི་སྨན་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ལྗོན་ཤིང་ནི་སྨན་རྣམས་མ་ལུས་
ལྗོན་པའི་ཤིང་ངོ་། །གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་འགྲོ་བ་ཀུན་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་དོན་དུ་སྨན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོར་གྱུར་པར་སོ་སོར་སྣང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། དེ་དག་དགོན་ཆེན་ལྗོན་པའི་ཤིང་དུ་གྱུར། །ཞེས་སོ། །ནད་དོ་ཅོག་གི་དགྲ་ཆེ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་
པ་དེ་ནད་དེ་ཡིན་པས་ནད་དོ་ཅོག་གོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དགྲ་ཆེན་ཏེ་དེའི་གཉེན་པོ་ཆོས་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུ་གུ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་མཛེས། །དཔལ་ལྡན་རྒྱུ་སྐར་དཀྱིལ་འཁོར་ཅན། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་སྡུ་གུའི་དོན་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་མཛེས་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཉམ་
པས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་སྤྱི་གཙུག་དབུ་རྒྱན་ཐུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དེ་དེ་ལྟར་གསུངས་སོ། །དཔལ་ལྡན་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་སྐར་དཀྱིལ་འཁོར་ཅན་ནི། རྒྱུ་སྐར་རྣམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །དེ་འདྲ་བའི་གཟུགས་དང་གང་ལྡན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་རྒྱུ་སྐར་དཀྱིལ་འཁོར་ཅན་
ཏེ་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་བཅུ་ནམ་མཁའི་མཐའ་གཏུགས་པར། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ལེགས་པར་འཛུགས། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་ནམ་མཁའ་སྟེ། དེ་ཡོངས་སུ་མཐར་ཐུག་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་ནམ་མཁའི་མཐའ་གཏུགས་པའོ། །
ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ཡིན་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ཏེ། ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་འཛུགས་པ་ཡང་དེ་ཡིན་པས་ཆེན་པོ་འཛུགས་སོ། །དེའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱོགས་བཅུ་ནམ་མཁའ་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་སུ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ཆེན་པོ་བསྒྲེང་བ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་གསུངས་ཏེ། འཇིག་
เล่ม ๖๓ · หน้า 84a
རྟེན་ཐམས་ཅད་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་རྒྱལ་མཚན་བཙུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འགྲོ་བའི་གདུགས་གཅིག་ཡངས་པ་སྟེ། བྱམས་དང་སྙིང་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཅན། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་འགྲོ་བའི་གདུགས་གཅིག་ཡངས་པ་སྟེ་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་
གདུགས་ནི་འགྲོ་བའི་གདུགས་ཏེ། གཅིག་པུ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །ཡངས་པ་སྟེ་རྒྱ་ཆེ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འགྲོ་བའི་གདུགས་གཅིག་ཡངས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱམས་དང་སྙིང་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཅན་ནི་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་
སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་དེའི་སྙིང་པོ་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔལ་ལྡན་པདྨ་གར་གྱི་བདག །ཁྱབ་བདག་ཆེན་པོ་རིན་ཆེན་གདུགས། །ཞེས་པ་དེ་ལ་དཔལ་ལྡན་གྱི་དོན་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །པདྨ་གར་གྱི་བདག་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །ཁྱབ་བདག་ཆེན་
པོ་ནི་ཁྱབ་བདག་ཀྱང་དེ་ཡིན་ལ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་ཁྱབ་བདག་ཆེན་པོ་སྟེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རིན་ཆེན་གདུགས་ནི་རིན་ཆེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་བདག་ངོ་བོ་འཆང་། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་སངས་
རྒྱས་ཀུན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་རྒྱལ་པོ་ཆེའོ། །དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་བདག་ངོ་བོ་འཆང་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་
སངས་རྒྱས་ཀུན་བདག་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ངོ་བོ་ནི་ཡོད་པའོ། །དེ་འཛིན་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཀུན་བདག་ངོ་བོ་འཆང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཆེ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་བསྟན་པ་གཅིག །ཅེས་པ་ནི་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཆེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཡང་དེ་ཡིན་
ལ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཡིན་པས་རྣལ་འབྱོར་ཆེའོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཆེ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ཀར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་གསུངས་པ། རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས། །རྡོ་རྗེ་སེམས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 84b
དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཞེས་སོ། །དེ་དེ་ལྟར་གསུངས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་བསྟན་པ་གཅིག་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྟན་པ་གཅིག་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་བསྟན་པ་གཅིག་གོ། །དེ་ལྟར་ཐེག་པ་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ལྟར་
ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་དབང་བསྐུར་དཔལ། །རིན་ཆེན་ཀུན་བདག་དབང་ཕྱུག་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་དབང་ཕྱུག་རྗེ། །རྡོ་རྗེ་འཆང་བ་ཀུན་གྱི་བདག །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཐུགས་ཆེ་བ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེ་ནི་མི་བསྐྱོད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དབང་བསྐུར་དཔལ་ནི་
རྡོ་རྗེ་སེམས་མའོ། །རིན་ཆེན་ཀུན་བདག་དབང་ཕྱུག་སྟེ་ནི་རིན་ཆེན་ཀུན་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ནོ། །དེའི་བདག་པོ་དང་དབང་ཕྱུག་ནི་རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེ་མའོ། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་དབང་ཕྱུག་ནི་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་སོ། །དེའི་རྗེ་བོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མའོ། །རྡོ་རྗེ་འཆང་བ་ཀུན་གྱི་བདག་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་བ་ཀུན་ནི་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའོ། །
དེའི་བདག་ནི་ལས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མའོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཐུགས་ཆེ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དོ། །དེའི་ཐུགས་ཆེ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མའོ། །དེ་ཡང་དོན་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་དང་གང་འབྲེལ་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ཡུམ་ལྔ་
གང་ཡིན་པ་དེའི་རང་བཞིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ཏེ། རྡོ་རྗེ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་དང་། པདྨ་དང་། སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་དང་། འཁོར་ལོ་རྣམས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཐུགས་ལ་གནས། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་སྐུ་ཆེ་བ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསུང་ཡང་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་
སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཐུགས་ལ་གནས་ནི་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་སྐུ་ཆེ་བ་ནི་སྐུའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསུང་ཡང་ཡིན་ནི། གསུང་གི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའོ། །རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་སྣང་བ་ཆེ། །རྡོ་རྗེ་ཟླ་བ་དྲི་མེད་འོད། །ཅེས་པ་ནི་དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་སྣང་བ་ཆེ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཁམས་གསུམ་པ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 85a
ཐམས་ཅད་ཆེར་སྣང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། །རྡོ་རྗེ་ཟླ་བ་དྲི་མེད་འོད། །ཅེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཟླ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཟླ་བ་སྟེ། དེའི་དྲི་མ་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོད་ནི་གསལ་བ་སྟེ་གྲངས་
མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་གསུངས་སོ། །ཚིག་དེ་གཉིས་ནི་འདི་ལྟར་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། སྔགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་ལ་སོགས་པར་རང་གི་སྙིང་གར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་རམ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པར་བྱས་ཏེ། དེའི་
སྟེང་དུ་ཡི་གེ་ཨ་བསམས་ནས་མིང་གི་དོན་གཞན་དང་གཞན་སོ་སོ་གང་ཡང་རུང་བ་དོན་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་འཕགས་པ་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་བཀླག་པར་བྱའོ་ཞེས་མན་ངག་ཏུའོ། །ཆགས་བྲལ་ལ་སོགས་ཆགས་པ་ཆེ། །ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་འབར་བའི་འོད། །ཅེས་པ་ལ། དེ་ལ་ཆགས་བྲལ་ལ་
སོགས་ཆགས་པ་ཆེ། །ཞེས་པ་ནི། དེས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཕྱེ་བ་གསུངས་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། སྔགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དེའི་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །
ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་འབར་བའི་འོད། །ཅེས་པ་ལ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་ནི་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པ་སྟེ། དེའི་འབར་བའི་འོད་ནི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇོམས་ཤིང་གསལ་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འོད་སྣ་ཚོགས་
པའི་སྒོ་རྣམས་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་གནས་པའི་གདུལ་བྱ་སྣ་ཚོགས་པའི་རིགས་དང་། བསམ་པ་དང་། སྤྱོད་པ་དང་། མོས་པ་དང་། དབང་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་དུས་གཅིག་ཁོ་ནར་མི་རྟག་པ་དག་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་དང་། མི་འགག་པ་ལ་སོགས་པ་ཞི་བ་
དང་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་དང་། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་། འཕགས་པའི་བདེན་པ་ལ་སོགས་པར་ཕྱེ་བ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནས་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། དབང་
เล่ม ๖๓ · หน้า 85b
པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་དང་། སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བས་དང་། སྐད་སྣ་ཚོགས་དང་སྒོ་སྣ་ཚོགས་དང་། མངོན་པར་བརྗོད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། ཆོ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་དང་། འཇུག་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་དང་།
འབྲས་བུ་རྟོགས་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་བསྟན་པའི་མཁྱེན་པས་ཆོས་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་མཛད་པས་ན། ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་འབར་བའི་འོད། །ཅེས་བྱ་བ་འདི་གསུངས་སོ། །མཚན་གྱི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་འདི་ཡང་བླ་མས་བསྟན་པའི་མན་ངག་གང་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །སངས་རྒྱས་འགྲོ་བའི་ཆོས་འཛིན་པ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་ནི་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་རྫོགས་
སངས་རྒྱས་ཞེས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཡིན་པ་འདིས་བདུད་བཞི་ལས་མཆོག་ཏུ་རྒྱལ་བས་ན་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་དོ། །སངས་རྒྱས་འགྲོ་བའི་ཆོས་འཛིན་པ་ནི་འགྲོ་བར་མཛད་པས་ན་འགྲོ་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་
བ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འགྲོ་བར་བྱ་ཞིང་བདག་གིས་བརྩད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཏེ་དེ་འཛིན་པས་ན་སངས་རྒྱས་འགྲོ་བའི་ཆོས་འཛིན་ཏེ་དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་དོ། །དཔལ་ལྡན་སངས་རྒྱས་པདྨ་སྐྱེས། །ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་
མཛོད་འཛིན་པ། །ཞེས་པ་ན་དེ་ལ་དཔལ་ལྡན་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་པདྨ་སྐྱེས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་པདྨ་བས་སངས་རྒྱས་པདྨ་རྣམས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་མ་གོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་བྱུང་བས་ན་སངས་རྒྱས་པདྨ་སྐྱེས་སོ། །དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །
ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་མཛོད་འཛིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ཉིད་མཛོད་དང་སྣོད་ཁྱིམ་སྟེ། དེ་འཆང་བས་ན་ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་མཛོད་འཛིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་འཆང་། །ཆེ་བ་སངས་རྒྱས་རིག་སྔགས་འཆང་། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་ནི་
เล่ม ๖๓ · หน้า 86a
དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་ཅིང་ལེགས་པར་བཤད་པ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་ལ་བསྒོ་བར་བྱེད་པས་ན་རྒྱལ་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་འཆང་ནི་སྒྱུ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་པ་སྟེ། སྤྲུལ་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའོ། །དེ་འཛིན་པས་ན་སྒྱུ་འཕྲུལ་
སྣ་ཚོགས་འཆང་ངོ་། །ཆེ་བ་སངས་རྒྱས་རིག་སྔགས་འཆང་། །ཞེས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རིག་སྔགས་ནི་སངས་རྒྱས་རིག་སྔགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་རིག་སྔགས་ནི་གཟུངས་བཞི་སྟེ། ཆོས་དང་དོན་དང་སྔགས་དང་བཟོད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་འཛིན་པས་ནི་འདི་སངས་རྒྱས་རིག་
སྔགས་འཆང་ངོ་། །དེ་ཉིད་ཆེ་བ་ཞེས་པ་སྟེ། །ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྡོ་རྗེ་རྣོན་པོ་རལ་གྲི་ཆེ། །ཡི་གེ་མཆོག་སྟེ་རྣམ་པར་དག །ཅེས་པ་ནི་དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་རྣོན་པོ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོས་སོ། །རལ་གྲི་ཆེ་ནི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་རང་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གླེགས་
བམ་སྟེ། དེ་ཡང་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་སྒོ་ནས་སོ། །ཡི་གེ་མཆོག་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་སྒོ་ནས་སོ། །དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་དེ་ཁོ་ན་ཕྱག་རྒྱ་བཞིས་རྒྱས་བཏབ་པས་རྡོ་རྗེ་རྣོན་པོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྡུག་བསྔལ་གཅོད། །མཚོན་ཆ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་ཆོས། །ཞེས་པ་ནི་
དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་གཅོད་པས་ན་སྡུག་བསྔལ་གཅོད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཏེ། ཆོས་དེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཅོད་པའི་ཕྱིར་མཚོན་ཆ་ཆེན་
པོའོ། །དེ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྡུག་བསྔལ་གཅོད། །མཚོན་ཆ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །རྡོ་རྗེ་ཟབ་མོ་ཛི་ན་ཛིཀ །རྡོ་རྗེ་བློ་གྲོས་དོན་བཞིན་རིག །ཅེས་པ་ནི་དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་ཟབ་མོ་རྡོ་རྗེ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཟབ་མོ་འདི་རྡོ་རྗེ་ཟབ་མོའོ། །ཡང་ན་ཟབ་མོ་ནི་གཟུང་འཛིན་ལ་སོགས་
པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་གསུངས་སོ། །ཛི་ན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ལས་རྒྱལ་བ་དང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ལ་བདག་པོ་ཡིན་པས་ན་ཛི་ན་ཛིཀ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེ།
เล่ม ๖๓ · หน้า 86b
དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ཉིད་དོ། །རྡོ་རྗེ་བློ་གྲོས་ནི་རྡོ་རྗེ་འདྲ་བའི་མི་ཕྱེད་པའི་བློ་གྲོས་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་རྡོ་རྗེ་བློ་གྲོས་ཏེ། གཟུང་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དོན་བཞིན་རིག་ནི་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་དོན་རྣམ་པར་རིག་པས་
དོན་བཞིན་རིག་གོ། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཀུན་རྫོགས་པ། །ས་རྣམས་ཀུན་གྱི་རྒྱན་དང་ལྡན། །ཞེས་པ་ལ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཀུན་རྫོགས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཀུན་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་རྫོགས་པའི་ཚུལ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་གསུངས་སོ། །ས་རྣམས་ཀུན་གྱི་རྒྱན་དང་ལྡན་ནི་ས་
རྣམས་ཀུན་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱན་ཏེ་དཀྱིལ་འཁོར་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་གསུངས་སོ། །རྣམ་པར་དག་པ་ཆོས་བདག་མེད། །ཡང་དག་ཡེ་ཤེས་ཟླ་འོད་བཟང་། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་གྲུབ་
པ་སྟེ། བདག་མེད་པ་ནི་སྣང་བ་མེད་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཟླ་བ་སྟེ། ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །འོད་བཟང་བ་ནི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་རང་བཞིན་
གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དེ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་རོ། །བརྩོན་ཆེན་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་སྟེ། རྒྱུད་ཀུན་གྱི་ནི་བདག་པོ་མཆོག །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ། བརྩོན་ཆེན་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་སྟེ། །ཞེས་པ་ནི། སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ནི་སྤྲུལ་པའི་ཚོགས་ཏེ། བརྩོན་ཆེན་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་རོ། །རྒྱུད་ཀུན་གྱི་ནི་བདག་
པོ་ནི་རྒྱུད་ཀུན་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པའི་བདག་པོ་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ། དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མཆོག་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རྡོ་རྗེ་གདན་ནི་མ་ལུས་ལྡན། །ཡེ་ཤེས་སྐུ་རྣམས་མ་ལུས་འཆང་། །ཞེས་པ་ནི་མ་ལུས་ཤིང་ལུས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་
རྡོ་རྗེ་གདན་ནི་མ་ལུས་ལྡན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་སྐུ་རྣམས་མ་ལུས་འཆང་། །ཞེས་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ལྔ་པོ་མ་ལུས་པའི་སྐུ་རྣམས་མ་ལུས་འཆང་ངོ་། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་བློ་གྲོས་བཟང་། །ས་ཡི་མངལ་ཏེ་འགྲོ་བ་འཛིན། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ནི་ཀུན་ལས་བཟང་ཞིང་དགེ་བ་གང་ཡིན་
เล่ม ๖๓ · หน้า 87a
པ་དེ་ནི་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བློ་གྲོས་བཟང་ནི་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ནི་བློ་གྲོས་བཟང་པོ་སྟེ། རྟོག་པའི་དྲ་བ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སའི་མངལ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་སའི་ཁམས་ཏེ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །དེའི་མངལ་ནི་
སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སའི་མངལ་ལོ། །འགྲོ་བ་འཛིན་ནི་འགྲོ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །དེ་འཛིན་པ་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་འགྲོ་བ་འཛིན་ཏེ་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་རྟེན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཚིག་དེ་གཉིས་ཀྱིས་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་ཆེ། །སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་སྣ་ཚོགས་འཆང་། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་ཆེ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་
ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་ཆེ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་སྣ་ཚོགས་འཆང་། །ཞེས་པ་སྣ་ཚོགས་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་པའོ། །དེའི་འཁོར་ལོ་ནི་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་
ལོ་སྟེ་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །དེ་འཛིན་པས་ན་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་སྣ་ཚོགས་འཆང་ངོ་། །དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་མཆོག །དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་འཛིན། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་མཆོག་ནི་དངོས་པོ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཀུན་ཡང་དེ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་ཀུན་ནི་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་
པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་མཆོག་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་མཆོག་གོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཡང་དག་པའི་མཐའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་
ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་འཛིན་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་འཇུག་པ་འཛིན་པས་ན་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་འཛིན་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་མེད་ཆོས་དེ་སྣ་ཚོགས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 87b
དོན། །ཆོས་ཀུན་ངོ་བོ་ཉིད་འཆང་བ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་སྐྱེ་མེད་ཆོས་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཆོས་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་སྐྱེ་མེད་ཆོས་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣ་ཚོགས་དོན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་དོན་
བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀུན་ངོ་བོ་ཉིད་འཆང་བ་ནི་དེ་ལ་ཆོས་ཀུན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ས་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་། བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་
མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་དང་། སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་
འདྲེས་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། དོན་དམ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་དེ་འཛིན་
པས་ན་ཆོས་ཀུན་ངོ་བོ་ཉིད་འཆང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱིས་གསུངས་པ། ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། །བྱམས་པ་ཆེན་པོར་རབ་སྦྱར་ཏེ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །ཤེས་རབ་ཆེན་པོའི་སྐད་ཅིག་ལ། །ཆོས་ཀུན་མངོན་པར་
རྟོགས་པ་འཆང་། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱང་དེ་ཡིན་ལ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །སྐད་ཅིག་ཀྱང་དེ་ཡིན་ལ་གཅིག་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་སྐད་ཅིག་གོ། །དེ་བས་ན་དེའི་དོན་ནི་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་
ལ་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ན། ཤེས་རབ་ཆེན་པོའི་སྐད་ཅིག་ལ། །ཆོས་ཀུན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །དེ་འཛིན་པས་ན་ཤེས་རབ་ཆེན་པོའི་སྐད་ཅིག་ལ་ཆོས་ཀུན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་འཆང་ངོ་། །ཆོས་ཀུན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་
เล่ม ๖๓ · หน้า 88a
མཐར་ཐུག་མཆོག་གི་བློ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་ཆོས་ཀུན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་པ་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཆོས་ཀུན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀུན་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །
ཡང་དག་མཐར་ཐུག་ཅེས་པ་ལ་ཡང་དག་པ་ནི་བདེན་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་པའི་བར་དུའོ། །དེའི་མཐའ་ནི་ཡང་དག་མཐའོ། །མཐར་ཐུག་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཡང་དག་མཐའ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་ཡང་དག་མཐར་ཐུག་གོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་མཆོག་གི་བློ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཡང་དག་
པའི་དོན་བསྒོམས་པས་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གཡོ་རབ་ཏུ་དང་བའི་བདག །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཆང་། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་མི་གཡོ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་སོང་བའི་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་རབ་ཏུ་དང་བའི་བདག་ཅེས་པ་
སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་ཆད་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཆང་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཆང་ཞེས་གསུངས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་མངོན་སུམ་པ། །ཡེ་ཤེས་མེ་
ལྕེ་འོད་རབ་གསལ། །ཞེས་པ་ལ། དེ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་མངོན་སུམ་པ། །ཞེས་པ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་སུམ་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རང་གིས་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་མེ་ལྕེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མར་མེའོ། །འོད་རབ་གསལ་ནི་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་
ཀུན་དུ་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་དབང་པོ་འང་རབ་འབྲིང་ཐ་ཆུངས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པས་ན་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་རྫོགས་པའི་དོན་དུ་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་རྟུལ་པོའི་སེམས་ཅན་འགའ་ཞིག་འདུལ་བ་ལ་ཚངས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་དང་། དབང་པོ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 88b
འབྲིང་པོ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་རྣམས་ཁ་ཅིག་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་དོན་དུ་དེའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཀྱང་སྣང་ངོ་། །དབང་པོ་རྣོན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་རྣམས་ལ་འགའ་ཞིག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ཚོགས་དང་། ས་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རིམ་པས་བདག་གི་དངོས་
པོ་བསྟན་པས་དང་། འགའ་ཞིག་ཏུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། འགའ་ཞིག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྣམས་དང་། སེམས་ཅན་བཀྲེས་པ་རྣམས་ཁ་ཅིག་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་དོན་དུ་བུམ་པ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་
པའི་གཟུགས་ཀྱིས་དང་། ནད་ཆེན་པོས་གཟིར་བའི་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ལ་སྨན་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་དང་། དེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་དོན་དུ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྔགས་ཀྱི་
ཡི་གེ་ཚིག་ཉིས་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔར་རྣམ་པར་སྤྲོས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་ལྔར་ཕྱེ་ལ། རིགས་རེ་རེ་ལ་ཡང་མཚན་གྱི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་ཚིག་ལྔ་བཅུ་རྩ་ལྔར་སྦྱར་ནས་མཚན་གྱི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་སུ་སོང་སྟེ།
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཛད་པ་མཐུན་པར་བསྒྲུབས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་ཡང་སྣང་བར་བྱས་ནས་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་རང་གི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ནས་དག་པར་བྱས་ཏེ། རང་
གི་རིགས་ཀྱི་ཁ་དོག་གིས་ཉེ་བར་བསྒོས་པ་རྣམས་ཡང་ཕྱིར་ལོག་ནས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་ཕྱི་རོལ་འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་པས་རྣམ་པར་གནས་པར་བལྟའོ། །དེ་བས་ན་སྔགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོས་སྔར་བསྟན་པའི་གཟུགས་
རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དམིགས་ཏེ། འཕགས་པ་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་བཀླག་གོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཐོབ་བོ་ཞེས་པ་ནི་མན་ངག་གོ། །ཚིགས་བཅད་ནི་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཏེ། མཚན་གྱི་སྔགས་ཀྱི་སྒོ་ཡི་གེའི་ཚིག་ནི་ཉིས་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔ་སྟེ་གྲངས་སོ། །འཕགས་པ་མཚན་ཡང་
เล่ม ๖๓ · หน้า 89a
དག་པར་བརྗོད་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་མཚན་གསང་སྔགས་ཀྱི་དོན་དུ་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ལས་སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པའི་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ།། །།ད་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་བསྟོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ། འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་དམ་པ་སྟེ། །ངན་སོང་ཐམས་ཅད་རྣམ་སྦྱོང་བ། །མགོན་པོ་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་མཆོག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རབ་གྲོལ་བྱེད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་འདོད་
པའི་དོན་གྲུབ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བས་ན་དོན་ཏེ། འདོད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་དོན་ཡང་དེ་ཉིད་པས་འདོད་པའི་དོན་ཏེ། དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ཏེ། སེར་སྣས་སྡུག་བསྔལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་སྦྱིན་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཉིད་
ཀྱི་ཕྱིར་ན་དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཡང་དམ་པ་སྟེ། འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སྦྱིན་པ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངན་སོང་ཐམས་ཅད་རྣམ་སྦྱོང་བ། །ཞེས་པ་ལ། ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ནི་དམྱལ་བ་དང་། ཡི་དགས་དང་། བྱོལ་སོང་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་རྣམ་
པར་སྦྱོང་བ་ནི་དེར་འཇུག་པའི་ལས་ཡང་དག་པར་སྦྱོང་བས་དེ་དག་ངན་སོང་ལས་འདོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་སྟེ། གཞན་དོན་བྱ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་མགོན་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་མགོན་ཞེས་གསུངས་སོ། །
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རབ་གྲོལ་བྱེད་ནི་གདུལ་བྱའི་རིགས་དང་། སྤྱོད་པ་དང་། བག་ལ་ཉལ་དང་། མོས་པ་དང་། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འདུལ་བ་རྣམས་ལ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་གྱི་མན་ངག་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་གཡུལ་དུ་
གཅིག་དཔའ་བ། །མི་ཤེས་དགྲ་ཡི་དྲེགས་པ་འཇོམས། །དཔལ་ལྡན་དྷཱིཿསྟེ་སྒེག་འཆང་ཞིང་། །དཔའ་བོ་མི་སྡུག་གཟུགས་འཆང་བ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་གཡུལ་དུ་གཅིག་དཔའ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་འཐབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉོན་
เล่ม ๖๓ · หน้า 89b
མོངས་གཡུལ་དེར་དཔའ་བོ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་གཡུལ་དུ་གཅིག་དཔའ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་པར་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་རྩོམ་ཞིང་ཆོས་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཤེས་དགྲ་ཡི་དྲེགས་པ་འཇོམས་ནི་མི་ཤེས་པ་ནི་
གཏི་མུག་སྟེ། བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ཉིད་དགྲ་སྟེ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་སོ་སོར་འཆིང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ང་རྒྱལ་ནི་དྲེགས་པའོ། །དེ་འཇོམས་པས་ན་མི་ཤེས་དགྲའི་དྲེགས་པ་འཇོམས་སོ། །དཔལ་ལྡན་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དྷཱིཿཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་སངས་རྒྱས་
བསྐྱེད་པའི་ས་བོན་ཏེ། དེ་ཉིད་སྒེག་པར་ལྡན་ཏེ། སྒེག་པ་ནི་ཤུ་ཀྲའོ། །ཀུན་ནས་བསྐྱེད་པ་དང་འབྱིན་པས་ན་སྒེག་འཆང་སྟེ། དེ་ཡང་དབང་པོ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་འཛིན་པས་ན་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དཔའ་བོ་མི་སྡུག་གཟུགས་འཆང་བ་ནི་དཔའ་བོའི་ཉམས་དང་ལྡན་པ་དང་། མི་སྡུག་པའི་
ཉམས་དང་ལྡན་པའི་ཁྲོ་བོའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ནི་དཔའ་བོ་མི་སྡུག་གཟུགས་ཏེ། དེ་འཛིན་པས་ན་དཔའ་བོ་མི་སྡུག་གཟུགས་འཆང་བའོ། །ལག་པ་བརྒྱ་པོ་ཀུན་བསྐྱོད་ཅིང་། །གོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གར་བྱེད་པ། །དཔལ་ལྡན་ལག་པ་བརྒྱས་རྩོལ་བ། །ནམ་མཁའ་
ཁྱབ་པར་གར་བྱེད་པ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་ལག་པ་བརྒྱ་པོ་ཀུན་བསྐྱོད་ཅིང་། །གོམ་པའི་སྟབས་ཀྱིས་གར་བྱེད་པ་ནི་ལག་པ་བརྒྱ་པོ་རྣམས་ཀུན་བསྐྱོད་ཅིང་ཞེས་པ་ནི། ལག་པ་བརྒྱ་པོ་རྣམས་ཀུན་དུ་བསྐྱོད་པས་ཕྱི་རོལ་དུ་བསྐོར་ཞིང་གོམ་པའི་གནས་ལ་གཡས་བརྐྱང་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་
སྟོབས་ཀྱིས་མཐོ་ལྔ་ལ་སོགས་པར་བསྐྱོད་པ་སྟེ། ལག་པ་བརྒྱ་པོ་ཀུན་བསྐྱོད་པ་དང་གོམ་པའི་སྟབས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་གར་བྱེད་པ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་དེ་ལྟར་རོ། །ས་ལ་སྤྱོད་པའི་གར་བསྟན་ནས་གཞན་ཡང་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྱོད་པའི་གར་བསྟན་པར་འདོད་པས་གསུངས་པ། དཔལ་ལྡན་ལག་པ་བརྒྱས་
རྩོལ་བ། །ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པར་གར་བྱེད་པ། །དཔལ་ལྡན་ནི་པདྨ་གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་གོ། །དེའི་ལག་པ་བརྒྱ་ནི་དཔལ་ལྡན་ལག་པ་བརྒྱ་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་རྩོལ་བ་ནི་མཛེས་པར་གནས་པ་སྟེ། དཔལ་ལྡན་ལག་པ་བརྒྱས་རྩོལ་བའོ། །དེས་ནམ་མཁའི་སྟེ་ནམ་མཁའ་ལ་ཀུན་དུ་རྩོལ་ཞིང་
เล่ม ๖๓ · หน้า 90a
ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་གསུངས་སོ། །ས་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་གཞི་གནོན་པ། །རྐང་པ་ཡ་གཅིག་མཐིལ་གྱིས་གནོན། །རྐང་མཐེབ་སེན་མོའི་ཁྱོན་གྱིས་ཀྱང་། །ཚངས་པའི་ཡུལ་ས་རྩེ་ནས་གནོན། ཞེས་པ་དེ་ལ། ས་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་
གཞི་གནོན་པ། རྐང་པ་ཡ་གཅིག་མཐིལ་གྱིས་གནོན། །ཞེས་པ་ལ། སའི་དཀྱིལ་འཁོར་གཞི་ནི་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ངོས་ཏེ། འཁོར་གྱི་སྒྲ་མི་སྣང་བར་བྱས་ནས་འདིར་བསྟན་པའམ། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་གི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །རྐང་པའང་དེ་ཡིན་ལ་ཡ་གཅིག་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་རྐང་པ་
ཡ་གཅིག་སྟེ། དེའི་མཐིལ་ནི་རྐང་པ་ཡ་གཅིག་གི་མཐིལ་ལོ། །རྐང་པ་ཡ་གཅིག་མཐིལ་གྱིས་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་གཞི་གནས་པ་གནོན་པ་ནི་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ངོས་གནས་པ། རྐང་པ་ཡ་གཅིག་མཐིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ངོས་གནོན་པ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་སའི་དཀྱིལ་
འཁོར་ངོས་གནོན་པའོ། །རྩོམ་པའི་ལས་གསུངས་པ། རྐང་མཐེབ་སེན་མོའི་ཁྱོན་གྱིས་ཀྱང་། །ཚངས་པའི་ཡུལ་ས་རྩེ་ནས་གནོན་ནི་རྐང་པའི་མཐེབ་མོ་ནི་རྐང་པའི་མཐེ་བོ་སྟེ། དེའི་སེན་མོ་ནི་རྐང་མཐེབ་སེན་མོའོ། །ཚངས་པའི་ཡུལ་གྱི་སའི་རྩེ་མོ་ནི་ཚངས་པའི་ཡུལ་སའི་རྩེ་མོའོ། །དེས་
གནོན་པས་རྐང་མཐེབ་སེན་མོས་གནོན་པ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་རྐང་མཐེབ་སེན་མོ་ཁྱོན་གྱིས་ཀྱང་། ཚངས་པའི་ཡུལ་ས་རྩེ་ནས་གནོན་ཏེ། ཚིག་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་དེས་འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་རྫུ་འཕྲུལ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཅིག་གཉིས་
མེད་ཆོས་ཀྱི་དོན། དམ་པའི་དོན་དེ་འཇིགས་པ་མེད། །རྣམ་རིག་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་དོན་ཅན། །སེམས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད། །ཅེས་པ་ནི་དེ་ལ་དོན་གཅིག་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་གཉིས་མེད་ཆོས་ཀྱི་དོན་ཞེས་ཏེ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་མི་
འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་པའི་དོན་ནི་དོན་དང་། ཐོབ་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དག་ལས་ཐོབ་པ་དོན་དམ་པ་ཉིད་དོ། །འཇིགས་པ་མེད་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་རིག་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་དོན་ཅན་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གོ། །སེམས་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །
เล่ม ๖๓ · หน้า 90b
རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དོ། །དེ་ཡང་རིམ་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དོ། །དེ་ལས་ཀྱང་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་རྣམས་ཏེ། ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་གཡོ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་སོ། །ཡང་དེའི་
བག་ཆགས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བསྒོས་པ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཡང་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གོ། །དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་འཁོར་ལོ་ཕྲ་མོ་ཡོངས་སུ་འཁོར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། རྣམ་པར་
སྨིན་དང་ངར་སེམས་དང་། ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེས་ཅི་གསུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་ཡུལ་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ལ་ངར་སེམས་དང་། གང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དེ། དེ་རྣམས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་དོ། །དངོས་དོན་མ་ལུས་རྣམས་ལ་དགའ། །སྟོང་པ་
ཉིད་དགའ་མཆོག་གི་བློ། །སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་སོགས་ལས་འདས། །སྲིད་གསུམ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་པ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་དངོས་དོན་མ་ལུས་རྣམས་ལ་དགའ་ནི་མ་ལུས་ཤིང་ལུས་པ་མེད་པའི་དངོས་པོའི་དོན་རྣམས་ཏེ་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་དགའ་བ་ནི་སྤྲོ་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་
ཀྱི་དབང་གི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས་གསུངས་པ། །གནས་དང་སྐྱེ་དང་འཇིག་རྟེན་ཡོད་མེད་དང་། །དམན་དང་མཉམ་དང་ཁྱབ་པར་གང་ཡང་རུང་། །འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དབང་གིས་སངས་རྒྱས་རྣམས། །གསུང་གི་ཡང་དག་དབང་ལས་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དགའ་
ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དགའ་ཞིང་སྤྲོ་བ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་དགའ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པར་ནི་དེ་ཡང་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་མཆོག་གི་བློ་ཞེས་སོ། །སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་སོགས་ལས་འདས་ནི། དེ་འདོད་པའི་སྲིད་པ་དང་།
གཟུགས་ཀྱི་སྲིད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པ་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་སོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པ་ནི་སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ཁོ་ན་སྟེ། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཆོས་མངོན་པ་ལས་གསུངས་པ། ཁམས་གཉིས་ལས་སྐྱེས་སྲིད་
เล่ม ๖๓ · หน้า 91a
འདོད་ཆགས། །ཞེས་སོ། །དེ་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལས་འདས་ཤིང་བརྒལ་བས་ན། སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་སོགས་ལས་འདས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ལོ། །སྲིད་གསུམ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་
སོགས་པའི་སྲིད་པ་གསུམ་པོ་ཡང་སྔ་མ་དེ་བཞིན་ཏེ། ས་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པའི་དོན་དུ་དེ་དང་དེ་རུ་སྐྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། སྲིད་གསུམ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་པ། །ཞེས་སོ། །སྤྲིན་དཀར་དག་པ་བཞིན་དུ་དཀར། །འོད་བཟངས་སྟོན་ཀའི་ཟླ་བའི་འོད། །ཉི་མ་འཆར་ཀའི་
དཀྱིལ་ལྟར་མཛེས། །སེན་མོའི་འོད་ནི་ཤས་ཆེར་དམར། །ཅོད་པན་བཟང་པོ་མཐོན་ཀའི་རྩེ། །སྐྲ་མཆོག་མཐོན་ཀ་ཆེན་པོ་འཆང་། །ནོར་བུ་ཆེན་པོ་འོད་ཆགས་དཔལ། །སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པའི་རྒྱན་དང་ལྡན། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་དག་པ་ནི་མ་རིག་པའི་དྲི་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ཚིགས་
བཅད་རྣམས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ནང་དུ་གཏོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་རྣལ་འབྱོར་དང་པོ་ལས་བཤད་པའི་ཚིག་ཁྱད་པར་ཅན་གཞན་རྣམས་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་འདིར་མ་བཀྲོལ་ལོ། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་བརྒྱ་ཀུན་བསྐྱོད་པ། །རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན། །
དེ་ཉིད་དྲན་པ་ཆེན་པོ་འཆང་། །དྲན་པ་བཞི་པོ་ཏིང་འཛིན་རྒྱལ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཁམས་བརྒྱ་ཀུན་བསྐྱོད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་བརྒྱ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་བརྒྱའོ། །དེ་ཀུན་བསྐྱོད་པའི་ཚུལ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྒྱ་ཀུན་བསྐྱོད་པའོ། །དེས་ནི་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་
ལ་རྣམ་པར་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་ཞབས་ཀྱིས་གསུངས་པ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང་། །དེ་ཡི་ཀུན་སྦྱོར་གསུམ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱས། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་བརྒྱ་གཡོ་
བ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་སྟེ། །གཞན་ཡང་དགའ་བ་རྣམས་འཆང་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །ཞེས་སོ། །རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་པའི་སྟོབས་ཆེན་ལྡན་ནི་ལུས་དང་སེམས་རྣམ་པར་དབེན་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འགོག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྟན་ནས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 91b
མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཡོངས་སུ་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་རྣམས་སོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་ཆེན་པོ་དང་གང་ལྡན་པ་ཕ་རོལ་གནོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་པའི་སྟོབས་ཆེན་ལྡན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀུན་བརྟགས་དང་། གཞན་དབང་
དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་པོ་འདི་ལ་དེ་ཉིད་དུ་ཅི་ལྟར་འདོད་ཅེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་རྟག་མེད་དང་། །ཡོད་དང་ཁོ་ན་མ་ཡིན་དང་། །ཡོད་དང་མེད་དེ་ཁོ་ན་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གསུམ་དུ་འདོད། །ཅེས་སོ། །ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རྟག་ཏུ་མེད་པའོ། །དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་
པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡོད་ཀྱང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདི་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་བས་འདི་ནི་
ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ། དེ་ཁོ་ན་གསུམ་སྦྱོར་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་ལ་དེ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་སོ། །དྲན་པ་ཆེན་པོ་འཆང་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་དྲན་པ་ནི་དྲན་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཡང་འདྲེས་པའི་དངོས་པོ་མ་བརྗེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་འཛིན་པས་ན་དེ་ལ་དེ་སྐད་
གསུངས་སོ། །དྲན་པ་བཞི་པོ་ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞིའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི་ཡན་ལག་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་ཞེན་པ་ཙམ་གྱི་དངོས་པོ་ནི་མ་ལུས་ཏེ། གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ། །དེ་ལྟར་
ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ། །རྣམ་པ་བཞི་ཆར་ལ་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ། །དེ་རྒྱལ་བས་རྒྱལ་བའོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་
ངེ་འཛིན་རྒྱལ་བ་ནི་དྲན་པ་བཞི་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་མེ་ཏོག་དགའ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་མཚོ། །ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཚུལ་རིག །ཡང་དག་སངས་རྒྱས་ལམ་རིག་པ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་མེ་ཏོག་དགའ་ནི་མངོན་
เล่ม ๖๓ · หน้า 92a
པར་འདུས་མ་བྱས་པར་འཇུག་ཅིང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མཐོང་བའི་ལམ་ཡོངས་སུ་ཆུབ་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་པོ་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་རྣམས་ཉིད་ནི་མེ་ཏོག་སྟེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་འབྲས་བུའི་རྒྱུའི་དངོས་
པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་མེ་ཏོག་རྣམས་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བ་ནི་ཐོས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་རྣམས་རྨི་ལམ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སོ་སོར་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་དེ་མངོན་
དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་རབ་ཏུ་དགའ་བར་གྱུར་པས་ན། བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་མེ་ཏོག་དགའ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་མཚོ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཏེ། མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཆོས་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཉིད་མཚོ་སྟེ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་འབྱུང་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་མཚོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཚུལ་རིག་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་རབ་ཏུ་བསྒོམས་པའི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་
ལག་བརྒྱད་སྔོན་དུ་བཤད་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་ལམ་སྟེ། ཐབས་ཞེས་པའི་བར་དུ་སྟེ། དེ་རིག་ཅིང་ཤེས་པ་ནི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཚུལ་རིག་གོ། །ཡང་དག་སངས་རྒྱས་ལམ་རིག་པ་ནི་ཡང་དག་སངས་རྒྱས་ནི་གཞན་གྱིས་མན་ངག་ཉེ་བར་མ་བསྟན་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་
ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་དང་། དམ་པའི་ལམ་ཀུན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེའི་ལམ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །དེ་ཤེས་པས་ན་ཡང་དག་སངས་རྒྱས་ལམ་རིག་སྟེ། དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཤས་ཆེར་ཆགས། །ནམ་མཁའ་ལྟ་
བུར་ཆགས་པ་མེད། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཡིད་ལས་སྐྱེས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཡིད་ལྟར་མགྱོགས། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཤས་ཆེར་ཆགས་ནི་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཆགས་པ་ཡང་དེ་ཡིན་པས་ན་ཤས་ཆེར་ཆགས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཤས་ཆེར་ཆགས་པ་ནི་སེམས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 92b
ཅན་ཀུན་ལ་ཤས་ཆེར་ཆགས་སོ། །དེ་ལ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ནི་བཞི་སྟེ། སྦྱིན་པ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། དོན་མཐུན་པ་དང་། དོན་བཞིན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལས་སྦྱིན་པ་ནི་རྫས་ཤེས་པའོ། །སྙན་པར་སྨྲ་བ་ནི་དུས་ཤེས་པའོ། །དོན་མཐུན་པ་ནི་འཁོར་ཤེས་པའོ། །དོན་སྤྱོད་པ་ནི་
ཆོས་ཤེས་པའོ། །སེམས་ཅན་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བསྒྲུབ་པ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པས་ན། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཤས་ཆེར་ཆགས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ཏུའོ། །དོན་དམ་པར་
ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་ཆགས་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཞེས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཡིད་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཡིད་ལས་སྐྱེས་སོ། །
དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཞེས་སོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཡིད་ལྟར་མགྱོགས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཤུགས་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་ལྟར་མགྱོགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་ལྟར་མགྱོགས་
པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པས་སོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དབང་དོན་ཤེས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཡིད་འཕྲོགས་པ། །ཕུང་པོ་ལྔ་དོན་དེ་ཉིད་ཤེས། །རྣམ་དག་ཕུང་པོ་ལྔ་འཆང་བ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དབང་དོན་ཤེས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་པོ་
རྟུལ་པོ་དང་། འབྲིང་པོ་དང་། རྣོན་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དབང་དོན་ཏེ། དེ་མཁྱེན་པས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དབང་དོན་ཤེས་ཏེ། དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཡིད་འཕྲོགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་ཆ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་དུ་ཆོས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་འཕྲོགས་པས་དེ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་དོན་དེ་ཉིད་ཤེས་ནི། དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་།
เล่ม ๖๓ · หน้า 93a
ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ནི་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་ཡུལ་ལ་
མཚན་མར་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་བརྒྱད་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་དོན་ཏེ། དེ་ཡང་སྤུངས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་དེ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་དབེན་པའི་
དོན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་དོན་དེ་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལོག་པ་ནི་བདག་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལས་ནི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་དོན་མཁྱེན་པས་ན་ཕུང་པོ་ལྔའི་དོན་དེ་ཉིད་ཤེས་ཏེ། དེ་ཉིད་
བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་ཞབས་ཀྱིས་གསུངས་པ། ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་མེད་པར་ཉོན་མོངས་རྣམས། །གང་ཕྱིར་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཐབས་མེད་པ། །ཉོན་མོངས་ལས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་སྲིད་མཚོ་འདིར་འཁྱམས་ཏེ། །དེ་བས་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་
སྟོན་པས་གསུངས་སོ་ལོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་དག་ཕུང་པོ་ལྔ་འཆང་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ཕུང་པོ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་རྣམ་དག་ཕུང་པོ་ལྔ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་
སོ། །དེ་རྣམས་འཛིན་པས་ན་རྣམ་དག་ཕུང་པོ་ལྔ་འཆང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །ངེས་འབྱུང་ཀུན་གྱི་མཐའ་ལ་གནས། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཀུན་ལ་མཁས། །ངེས་འབྱུང་ཀུན་གྱི་ལམ་ལ་གནས། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཀུན་སྟོན་པ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་ངེས་འབྱུང་ཀུན་གྱི་མཐའ་
ལ་གནས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཅུང་ཟད་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་གནས་པས་ན་ངེས་འབྱུང་ཀུན་གྱི་མཐའ་ལ་གནས་སོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཀུན་ལ་མཁས་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མཁས་ཤིང་བྱང་བས་ན་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཀུན་ལ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 93b
མཁས་སོ། །ངེས་འབྱུང་ཀུན་གྱི་ལམ་ལ་གནས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་སྟེ། །ངེས་འབྱུང་ཀུན་གྱི་ལམ་ལ་གནས་སོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཀུན་སྟོན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཀུན་
ནོ། །དེ་སྟོན་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སྲིད་རྩ་བཏོན། །དག་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་འཆང་། །བདེན་བཞིའི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན། །ཤེས་པ་བརྒྱད་པོ་རྟོགས་པ་འཆང་། །ཞེས་པ་ལ་དེ་ལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སྲིད་རྩ་བཏོན་ནི། །ཡན་ལག་བཅུ་
གཉིས་རྣམས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པ་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། མིང་དང་། གཟུགས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། རེག་པ་དང་། ཚོར་བ་དང་། སྲེད་པ་དང་། ལེན་པ་དང་། སྲིད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་ཤི་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་རིག་པ་ནི་ཇི་ལྟར་
མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་མཐོང་བ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་པའོ། །འདེབས་པའི་ཕྱིར་ན་འདུ་བྱེད་དེ། དེས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་སོ་སོར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྲིད་པའི་ཕྱིར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། སྐྱེ་བའི་སར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་འཛིན་པར་
བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་མིང་དང་གཟུགས་སོ། །བདག་གི་དངོས་པོ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གོ། །གསུམ་འདུས་ནས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ན་རེག་པའོ། །ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ན་ཚོར་བའོ། །སྡུད་པའི་ཕྱིར་ན་སྲིད་པའོ། །ལས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་སྲིད་པ་ཕྱི་མ་དང་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་ན་ལེན་
པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དང་མཐུན་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་སྲིད་པ་སྟེ། ལས་བྱས་པའི་སྲིད་པ་ཕྱི་མ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འབྱུང་ཞིང་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕྱིར་ན་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་རྣམས་སོ། །དེ་བས་ན་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཏེ། དེ་རྣམས་
ཀྱི་འཁོར་བའི་སྲིད་རྩ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་གང་གིས་རྩ་ནས་ཕྱུང་ཞིང་བཏོན་པ་དེ། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སྲིད་རྩ་བཏོན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས་གསུངས་པ། སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་དང་འདེབས་པ་དང་། །ཁྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་
เล่ม ๖๓ · หน้า 94a
འཛིན་པའི་ཕྱིར། །རྫོགས་བྱེད་ཕྱིར་དང་གསུམ་གཅོད་ཕྱིར། །ཉེ་བར་སྤྱོད་ཅིང་སྡུད་པའི་ཕྱིར། །སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དང་མངོན་དུའི་ཕྱིར། །སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་ན་འགྲོ་ཉོན་མོངས། །ཞེས་སོ། །དག་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་འཆང་ནི། །རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ནི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་རྣམ་
པར་དག་པ་སྟེ། གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་འཛིན་པས་ན་དག་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་འཆང་ངོ་། །བདེན་བཞིའི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་རྣམས་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་སོ། །བདེན་པ་
བཞི་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་ལམ་མོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཚུལ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་བདེན་བཞིའི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཏེ། དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །ཤེས་པ་བརྒྱད་པོ་རྟོགས་པ་འཆང་ནི། དེ་ལ་ཤེས་པ་བརྒྱད་ནི་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་
ཤེས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་ཤེས་པ་དང་། འགོག་པ་ཤེས་པ་དང་། ལམ་ཤེས་པ་དང་། ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་རྟོགས་པ་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །དེ་འཛིན་པས་ན་ཤེས་པ་བརྒྱད་པོ་རྟོགས་པ་འཆང་སྟེ། དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །བདེན་དོན་རྣམ་པ་བཅུ་
གཉིས་ལྡན། །དེ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་རིག །རྣམ་པ་ཉི་ཤུས་བྱང་ཆུབ་པ། །རྣམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀུན་རིག་མཆོག །ཅེས་པ་ནི་དེ་ལ་བདེན་དོན་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ལྡན་ནི་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་བདེན་པའི་དོན་ཏེ། དེ་དག་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམ་པ་བཅུ་
གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བསྐོར་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། རྒྱུ་དང་རབ་ཏུ་སྐྱེད་པའོ། །འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་འགོག་པ་དང་། ཞི་བ་དང་། གྱ་ནོམ་པའོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ལམ་
དང་། རིགས་པ་དང་། སྒྲུབ་པའོ། །དེ་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི། བདེན་དོན་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ལྡན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་རིག་ནི། དེ་ལ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 94b
ལ་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པ་རྣམས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་པོ་དེ་རྣམས་རབ་ཏུ་སྤོང་ངོ་། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་
ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་རྣམས་ཉིད་ལས་ཁོང་ཁྲོ་མ་གཏོགས་པ་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་དགུ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དགུ་སྟེ། དེ་ལྟར་
བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པས་ན་ཆོས་དང་། རྗེས་སུ་དང་། བཟོད་པ་དང་། ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བཞི་རྣམས་ཀྱི་ཕྲ་རྒྱས་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་མཐོང་བ་ལས་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཕྲ་རྒྱས་བཅུ་པོ་འདི་རྣམས་ཉིད་
ལས་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་གཞན་ཕྲ་རྒྱས་བདུན་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ་རྒྱུ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་པ་དང་རྐྱེན་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་
པས་དེ་ཉིད་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ཤེས་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་རྣམས་ཉིད་ལས་ཁོང་ཁྲོ་མ་གཏོགས་པ་ཁམས་གཉིས་ལ་ཕྲ་རྒྱས་བཅུ་གཉིས་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་མཐོང་བས་ཏེ་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྤོང་བར་འགྱུར་
བས་ན་དེ་དེ་ལྟར་ཕྲ་རྒྱས་དགུ་བཅུ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་མཐོང་བས་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་འགོག་པ་དང་། ཞི་བ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་བཞིར་ཡིད་ལ་བྱས་པས་ཀུན་འབྱུང་ལ་གསུངས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་བདུན་པོ་དེ་ཁོ་ན་
འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་བཟོད་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱིས་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཕྲ་རྒྱས་བཅུ་གཉིས་སྤོང་བར་བྱེད་པས་ན་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཕྲ་རྒྱས་བཅུ་དགུ་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའི་
เล่ม ๖๓ · หน้า 95a
བདེན་པ་མཐོང་བ་ལས་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལམ་དང་། རིགས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱིན་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། རྣམ་པ་བཞིར་ཡིད་ལ་བྱས་པས་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་།
ཆོས་ཤེས་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་གོང་དུ་གསུངས་པའི་བདུན་ཁོ་ན་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་བསྣན་པས་བརྒྱད་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་མཐོང་བས་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །ལམ་ལ་རྗེས་སུ་བཟོད་པ་དང་། ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་བཅུ་བཞི་ནི་ལམ་མཐོང་
བ་ལས་སྤོང་བར་འགྱུར་བས་ན་དེ་ལྟར་ན་ཕྲ་རྒྱས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ལམ་གྱི་བདེན་པ་མཐོང་བས་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གིས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མངོན་དུ་བྱེད་པས་ཁམས་གསུམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ཅིང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དངོས་པོ་རྟོགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེ་
རིག་ཅིང་མཁྱེན་པས་ན། དེ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་རིག་སྟེ། དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུས་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་རྣམ་པ་ཉི་ཤུར་སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་རྣམ་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་མཛད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ཉིད་བདག་ཡིན། གཟུགས་ལ་
བདག་གནས། གཟུགས་བདག་གི་ཡིན། བདག་གཟུགས་དང་ལྡན། ཚོར་བ་བདག་ཡིན། ཚོར་བ་ལ་བདག་གནས། ཚོར་བ་བདག་གི་ཡིན། བདག་ཚོར་བ་དང་ལྡན། འདུ་ཤེས་བདག་ཡིན། འདུ་ཤེས་ལ་བདག་གནས། འདུ་ཤེས་བདག་གི་ཡིན། བདག་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན། འདུ་
བྱེད་བདག་ཡིན། འདུ་བྱེད་ལ་བདག་གནས། འདུ་བྱེད་བདག་གི་ཡིན། བདག་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་ཡིན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བདག་གནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་གི་ཡིན། བདག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཕྱེ་བའི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྣམས་ཀྱིས་གང་
གིས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྷག་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུས་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས་གསུངས་པ། རིག་པ་ཡིས་ནི་རྣམ་དཔྱད་ན། །ཕུང་པོ་ལས་ནི་གཞན་ཀུན་ན། །མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིས་གང་བརྟགས་པའི། །
เล่ม ๖๓ · หน้า 95b
བདག་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཕུང་པོ་ཡིན་ན་དེ་མི་རྟག །དེ་ཡང་བདག་གི་ཚུལ་མ་ཡིན། །རྟག་དང་མི་རྟག་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟེན་དང་བརྟེན་པའང་ནམ་ཡང་མེད། །ཅེས་སོ། །རྣམ་པར་སངས་རྒྱས་ཀུན་རིག་མཆོག་གི་ཚིག་གསུམ་གྱི་དོན་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་སྤྲུལ་
པའི་སྐུ། །དཔག་མེད་མཐའ་ཡས་འབྱེད་པ་པོ། །སྐད་ཅིག་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྟོགས། །སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་དོན་ཀུན་རིག །ཅེས་པ་ནི་དེ་ལ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམས་ནི་དཔག་མེད་སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ནི་འདུས་པ་སྟེ། དཔག་མེད་སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་
པའི་སྐུའོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་གི་ཕྱིར་ན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་མཐའ་འགྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འཕྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ན། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། །དཔག་མེད་མཐའ་ཡས་འགྱེད་
པ་པོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྐད་ཅིག་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་ཀྱང་དེ་ཡིན་ལ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ཡིན་པས་སྐད་ཅིག་ཐམས་ཅད་དེ། སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །
དེ་ལྟར་ཡང་ཆོས་མངོན་པ་ལས་གསུངས་པ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆེར་འཇུག་པ། །སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་མཐོང་ལམ་གྱིས། །དེ་ཡི་འབྲས་བུ་སྤངས་པའོ། །ཞེས་སོ། །སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་དོན་ཀུན་རིག་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ཀུན་ནོ། །དེའི་དོན་མཁྱེན་པས་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་དོན་ཀུན་རིག་
སྟེ། དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཐབས་ཚུལ་གྱིས། །འགྲོ་བའི་དོན་ལ་འཕྲོ་བར་བྱེད། །ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་འབྱུང་ལ། །ཐེག་པ་གཅིག་གིས་འབྲས་བུར་གནས། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་པར་གྱུར་པའི་ཐེག་པ་ནི་ཐེག་པ་སྣ་
ཚོགས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་ལམ་མོ། །དེའི་ཐབས་ནི་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཐབས་ཀྱི་ཚུལ་ལོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཐབས་ཀྱི་ཚུལ་དེས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་ནི་འགྲོ་དོན་ཏེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོགས་ཤིང་འཕྲོ་བས་ན། །ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཐབས་ཚུལ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 96a
གྱིས། །འགྲོ་བའི་དོན་ལ་འཕྲོ་བར་བྱེད་དོ། །ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་འབྱུང་ལ་ནི་འདུལ་བའི་དབང་གིས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བས་ན་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལའོ། །དོན་དམ་པར་ནི་ཐེག་པ་གཅིག་གིས་འབྲས་བུར་གནས་ཞེས་པ་སྟེ། གཅིག་ཁོ་
ནའི་ཐེག་པ་ནི་ཐེག་པ་གཅིག་གོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་གནས་པས་ན་ཐེག་པ་གཅིག་གིས་འབྲས་བུར་གནས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་ཐེག་པ་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཀམྤ་ལའི་
ཞལ་སྔ་ནས་གསུངས་པ། འཐབ་པའི་གླང་ཆེན་མགོན་པོ་བོར་ནས་མགོན་མེད་བོང་བུའི་ཐེག་པས་སུ་ཞིག་འགྲོ། །རིགས་ལྡན་ཕྱུག་པོའི་བུད་མེད་ཁྱད་པར་སྤང་ནས་སྨད་འཚོང་འདོད་པ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །ཉོན་མོངས་ཁམས་རྣམས་དག་པའི་བདག །ལས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་ཟད་བྱེད་པ། །
ཆུ་བོ་རྒྱ་མཚོ་ཀུན་ལས་བརྒལ། །སྦྱོར་བའི་དགོན་པ་ལས་བྱུང་བ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་ཉོན་མོངས་ཁམས་དག་པའི་བདག་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་ཁམས་རྣམས་ཏེ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་དེ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་དག་པའི་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉོན་
མོངས་ཁམས་རྣམས་དག་པའི་བདག་གོ། །ལས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་ཟད་བྱེད་པ་ནི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་ནི་ལས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་ཏེ། འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་རྣམས་ཟད་པར་བྱེད་པས་ན་ཟད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འཇོམས་པར་
བྱེད་པས་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་རྣམས་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་ལས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུ་བོ་རྒྱ་མཚོ་ཀུན་ལས་བརྒལ་བ་ནི་ཆུ་བོ་ནི་བཞི་སྟེ། འདོད་པའི་ཆུ་བོ་དང་། སྲིད་པའི་ཆུ་བོ་དང་། ལྟ་བའི་ཆུ་བོ་དང་། མ་རིག་པའི་ཆུ་བོའོ། །དེ་ལ་ལྟ་བ་དང་མ་རིག་པ་ལས་གཞན་ལ་འདོད་པའི་ཟག་པ་ཉིད་འདོད་
པའི་ཆུ་བོ་རྣམས་ཏེ། རྫས་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་རྣམས་སོ། །སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཉིད་སྲིད་པའི་ཆུ་བོ་སྟེ། །རྫས་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་རྣམས་སོ། །ཁམས་གསུམ་གྱི་ལྟ་བ་རྣམས་ནི་ལྟ་བའི་ཆུ་བོ་སྟེ་རྫས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྣམས་སོ། །མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཉིད་མ་རིག་པའི་ཆུ་བོ་རྣམས་ཏེ་རྫས་བཅོ་ལྔ་རྣམས་སོ། །དེ་ཉིད་
เล่ม ๖๓ · หน้า 96b
རྒྱ་མཚོ་སྟེ། མང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཆུ་བོ་རྒྱ་མཚོ་དེ་རྣམས་ལས་གང་གིས་ཡང་དག་པར་བརྒལ་བ་དེ་དེ་ལྟར་གསུངས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བའི་དགོན་པ་ལས་བྱུང་བ། །ཡེ་ཤེས་ཙམ་ལ་སྙོམས་འཇུག་པ། །རྣལ་
འབྱོར་ཞེས་ནི་མངོན་པར་བཤད། །ཅེས་པ་ནི་དེ་ཉིད་དགོན་པ་སྟེ། ཤེས་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དང་། རྒལ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་བརྒལ་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་སྦྱོར་བའི་དགོན་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ།
དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །ཉོན་མོངས་ཉེ་བའི་ཀུན་ཉོན་མོངས། །བག་ཆགས་བཅས་པར་གཏན་སྤངས་པ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཐབས། །དོན་ཡོད་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་ཉོན་མོངས་ཉེ་བའི་ཀུན་ཉོན་མོངས་ལ་སོགས་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་
པ་དྲུག་གོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའོ། །ཀུན་ཉོན་མོངས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བདུན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་དེ་རྣམས་ཉིད་བག་ཆགས་དང་བཅས་པར་གཏན་དུ་སྤངས་པ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི། ཉོན་མོངས་ཉེ་བའི་
ཀུན་ཉོན་མོངས། །བག་ཆགས་བཅས་པར་གཏན་སྤངས་པ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་ཉོན་མོངས་པ་ནི་མ་རིག་པ་དང་། སྲིད་པ་དང་། ལེན་པ་རྣམས་སོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་དང་། སྲིད་པའོ། །གཞན་རྣམས་ནི་གོང་མ་བཞིན་ནོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེ་དང་ཤེས་རབ་ཐབས། །ཞེས་པ་ནི་
ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཏེ། སྙིང་རྗེ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཡིན་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །ཤེས་རབ་དང་ཐབས་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་ཐབས་ཏེ། དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །དོན་ཡོད་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ་ནི་དོན་ཡོད་པ་ནི་འབྲས་བུ་
ཡོད་པའོ། །དོན་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཡིན་ལ་འགྲོ་བའི་དོན་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་དོན་ཡོད་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པའོ། །དེ་བྱེད་པས་ན་དོན་ཡོད་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །འདུ་ཤེས་ཀུན་གྱི་དོན་སྤངས་ཤིང་། །རྣམ་ཤེས་དོན་ནི་འགོག་པར་འཛིན། །སེམས་ཅན་ཀུན་ཡིད་ཡུལ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 97a
དང་ལྡན། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཐུགས་རིག་པ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་འདུ་ཤེས་ཀུན་གྱི་དོན་སྤངས་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་
ཁམས་སུ་ཡང་ཉེ་བར་སྐྱེ་བའི་གནས་དང་པོ་ནི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དེ། དེ་རྣམས་གསུམ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲར་གསུངས་སོ། །འདུ་ཤེས་གསུམ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྤངས་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་འདུ་ཤེས་དོན་སྤངས་ཤིང་སྟེ། དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་
སོ། །རྣམ་ཤེས་དོན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དོན་ཡིན་པས་རྣམ་ཤེས་ཏེ། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཉིད་དོ། །སྐྱེ་བའི་གནས་གཉིས་པོ་ནི་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དེ། དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་རྣམ་ཤེས་ཏེ་དེ་ཉིད་
བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །འགོག་པ་འཛིན་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བའི་གནས་བཞི་པ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་འཛིན་པས་ན་འགོག་པ་འཛིན་ཏེ། དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་ཡིད་ཡུལ་དང་ལྡན་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་ནི་ཉོན་མོངས་
པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དེ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཡིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཡུལ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་སེམས་ཅན་ཀུན་ཡིད་ཡུལ་དང་ལྡན་ཏེ། དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཐུགས་རིག་པ་ནི་དུས་གསུམ་ན་གནས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་
དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་རིག་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཐུགས་རིག་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་པར་དག །དེ་ནི་དྲིར་བཅས་དྲི་མ་མེད། །ཆུ་ཁམས་གསེར་དང་ནམ་མཁའ་རྣམས། །དག་པ་བཞིན་དུ་དག་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་
ཡིད་ལ་གནས། དེ་དག་སེམས་ནི་མཉམ་ཉིད་སོན། །སེམས་ཅན་ཀུན་ཡིད་ཚིམ་པར་བྱེད། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཡིད་དགའ་བ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཡིད་ལ་གནས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་ནི་སེམས་སོ། །དེའི་དཀྱིལ་དུ་གནས་པས་ན་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཡིད་
เล่ม ๖๓ · หน้า 97b
ལ་གནས་ཏེ། དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དེ་དག་སེམས་ནི་མཉམ་ཉིད་སོན་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་སེམས་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་དག་སེམས་དང་མཉམ་ཉིད་དེ། དེ་བཞིན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཤེས་རབ་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས་གསུངས་པ། གང་སོ་
སོའི་སྐྱེ་བོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། གང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། གང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། གང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལྟར་བྱས་ནས་
སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སེམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་དང་། དེ་དག་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སོན་པར་ཐོབ་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ན། སེམས་ཅན་ཀུན་ཡིད་ཚིམ་པར་བྱེད། །ཅེས་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་འདས་པས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཡིད་
ཚིམ་པར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཡིད་དགའ་བ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་དགའ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བའོ། །ངོ་བོ་ལྷག་པར་ཆགས་པས་བསྐྱོད་པས་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བའི་དངོས་པོ་
ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དབྱེ་བས་ལྷག་པར་ཆགས་པ་ཁོ་ནས་རབ་ཏུ་འཇུག་པའོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད། །ནོར་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས། །དོན་གསུམ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་བློ། །ཀུན་དོན་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག །ཅེས་པ་ནི་དེ་ལ་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་
འཁྲུལ་པ་མེད་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྟེ། བརྩམས་པའི་མཐའ་དེ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་ཅིང་མ་ངེས་པའི་བློ་གྲོས་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། ནོར་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས། །ཞེས་པ་སྟེ། དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ཡོངས་
སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་། དོན་གསུམ་ཐེ་ཙོམ་མེད་པའི་བློ། །ཞེས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་བློ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་བློ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གསུམ་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་དོན་ཏེ།
เล่ม ๖๓ · หน้า 98a
དེའི་རང་བཞིན་ཡང་འཇམ་དཔལ་ལོ། །ཀུན་དོན་ནི་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ནི་སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་། མུན་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པ་
ཡང་། །གང་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དོན་དུ་གྱུར། །དེ་ཕྱིར་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་བདག །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་ཇི་བཞིན་འགྲོ། །ཞེས་སོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་དོན་དུས་གསུམ་དུ། །སྐད་ཅིག་ཐམས་ཅད་བྱེ་བྲག་ཕྱེད། སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་འཆང་། །ཞེས་པ་ནི་
དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་དོན་དུས་གསུམ་དུ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། ཕུང་པོ་ལྔ་དོན་དུས་གསུམ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཆོས་མངོན་པ་ལས་གསུངས་པ། འདུས་བྱས་ཆོས་རྣམས་དེ་དག་ཀྱང་། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ། །དེ་དག་ཉིད་
དུས་གཏམ་བཞི་དང་། །ངེས་པར་འབྱུང་བཅས་བཞི་དང་བཅས། །གང་དག་ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་པའི། །ཕུང་པོའང་དེ་དག་འཐབ་བཅས་དང་། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་འཇིག་རྟེན་དང་། །ལྷ་བཅས་སྲིད་པའང་དེ་དག་ཡིན། །ཞེས་སོ། །སྐད་ཅིག་ཐམས་ཅད་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་ནི་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ན་
སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་པའི་རྩ་བ་བསགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་ཤིང་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་པས་ན། སྐད་ཅིག་ཐམས་ཅད་བྱེ་བྲག་ཕྱེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི། སྐད་ཅིག་གཅིག་མངོན་
རྫོགས་བྱང་ཆུབ་སྟེ། སྐད་ཅིག་ཀྱང་དེ་ཡིན་ལ་གཅིག་ཀྱང་དེ་ཡིན་པས་སྐད་ཅིག་གཅིག་གོ། །གང་གིས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་རྫོགས་སངས་རྒྱས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་རང་
བཞིན་འཆང་ནི་དུས་གསུམ་དུ་གནས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་འདི་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ལྟར། སྐད་ཅིག་གཅིག་མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་འཛིན་པས་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་འཆང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཚོགས་དང་
เล่ม ๖๓ · หน้า 98b
ནི། །ཆོས་སྐུ་འགྲོ་བའི་དོན་སྤྱོད་པས། །མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྐུ་ཚེ་དང་། །རིགས་དང་སྐུ་བོང་ཚད་དག་མིན། །ཞེས་སོ། །ལུས་མེད་ལུས་ཏེ་ལུས་ཀྱི་མཆོག །ལུས་ནི་བྱེ་བ་འཕྲོ་བར་བྱེད། །གཟུགས་རྣམས་མ་ལུས་སྟོན་པ་པོ། །ནོར་བུ་ཆེན་པོ་རིན་ཆེན་ཏོག །ཅེས་པ་ནི་དེ་ལ་ལུས་མེད་ལུས་
ཏེ་ནི་ལུས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ལུས་མེད་དེ། མེད་པའི་ལུས་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ལུས་མེད་ལུས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ལུས་ཀྱི་མཆོག་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐུའི་ནང་ན་མཆོག་སྟེ། རབ་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །ལུས་རྣམས་ཏེ་སྐུ་བྱེ་བ་ནི་
ལུས་བྱེ་བ་གྲངས་མེད་པའོ། །དེ་རྣམས་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། འཕྲོ་བར་བྱེད་པས་ན་ལུས་ནི་བྱེ་བ་འཕྲོ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། གཟུགས་རྣམས་མ་ལུས་སྟོན་པ་པོ། །ཞེས་ཏེ། མ་ལུས་ཤིང་ལུས་པ་མེད་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་འདུལ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཚུལ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་
གཟུགས་རྣམས་མ་ལུས་སྟོན་པ་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །རིན་ཆེན་ཏོག་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཆགས་པར་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་རིན་ཆེན་ནོ། །རིན་ཆེན་དེས་མཚན་པའི་ཏོག་གོ། །དེ་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། དེ་འཛིན་པ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་པ་
ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་རིན་ཆེན་ཏོག་ནི་འཇམ་དཔལ་ཞེས་སོ། །ད་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བསྟན་པ་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་གསུངས་པ། ནོར་བུ་ཆེན་པོ་
ཞེས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་གསུངས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐའ་ཡས་པ་ནོར་བུ་ཆེན་པོ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་རང་གི་
ཕྱག་རྒྱས་ཁམས་གསུམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོར་དབང་བསྐུར་བ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ན་ནོར་བུ་ཆེན་པོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་ད་ནི་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 99a
ཡས་འབྱམ་ཀླས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་གཤེགས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་སེར་སྣ་བཅོམ་སྟེ། རང་གི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ནས་དག་པར་བྱས་ནས་གང་མཚན་གྱི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་ཚིག་བརྒྱ་རྩ་བཞི་དེ་རྣམས་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་
ལྔར་བགོས་ཏེ། རིགས་རེ་རེ་ལས་ཉི་ཤུ་རྩ་རེ་རེར་མཚན་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་བྱས་ཏེ། ཡང་སླར་ལོག་ནས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་ཕྱི་རོལ་འཁོར་ལོ་བཞི་པ་ལ་རང་རང་གི་ཁ་དོག་གིས་ཁ་དོག་བསྒྱུར་བའི་ཡི་གེ་རྣམས་སུ་གྱུར་ཏེ། ཇི་
ལྟར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གོང་དུ་གསུངས་པའི་གཟུགས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བདག་ཉིད་དམིགས་ཏེ། སྔགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོས་འཕགས་པ་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ཀློག་པས་ནི་འོག་ནས་གསུངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཆེར་ཐོབ་ཅེས་
མན་ངག་གོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའོ། །མཚན་གྱི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་གྲངས་ནི་བརྒྱ་རྩ་བཞིའོ། །འཕགས་པ་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་མཚན་གསང་སྔགས་ཀྱི་དོན་དུ་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ཞེས་པ་ལས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་བསྟོད་པའི་རིམ་པའི་དབང་
དུ་བྱས་པ་སྟེ་དགུ་པའོ།། །།ད་ནི་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་བསྟོད་པ་འདི་བརྗོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་རྟོགས་བྱ་བ། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་བླ་ན་མེད། །གསང་སྔགས་
ལས་བྱུང་ཡི་གེ་མེད། །གསང་སྔགས་ཆེན་པོ་རིགས་གསུམ་པ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་རྟོགས་བྱ་བ་ནི་དུས་གསུམ་དུ་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་ཞིང་ཤེས་པར་བྱ་བ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་རྟོགས་
བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དཔལ་དེ་ཉིད་འདུས་པ་ལས་གསུངས་པ། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཁྱེད་ལ་བརྟེན། །ཁྱེད་ནི་ཀུན་གཟིགས་ཡབ་ཡིན་ཏེ། །བྱུང་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡི། །དེ་བཞིན་གཤེགས་རྣམས་ཁྱེད་ལ་བརྟེན། །ཞེས་སོ། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 99b
པོའི་བྱང་ཆུབ་ནི་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་པོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྣམས་སོ། །རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཡང་དེ་ཉིད་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལས་བླ་ན་
མེད་པས་བླ་ན་མེད་པའོ། །གསང་སྔགས་ལས་བྱུང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གསང་སྔགས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་གནས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་གསང་སྔགས་འབྱུང་བ་སྟེ། བྱེད་རྒྱུ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡི་གེ་མེད་ནི་གང་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། བརྗོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་མེད་པ་
དེ་ནི་ཡི་གེ་རྣམས་མེད་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །གསང་སྔགས་ཆེན་པོ་རིགས་གསུམ་པ་ནི་གསང་སྔགས་ཀྱང་དེ་ཡིན་ལ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་གསང་སྔགས་ཆེན་པོ་སྟེ། རྟག་པ་དང་། མི་བསྐྱོད་པ་དང་། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཏེ་རིགས་གསུམ་པོ་རྣམས་ནི་རིགས་གསུམ་
མོ། །གསང་སྔགས་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་རིགས་གསུམ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་གསང་སྔགས་ཆེན་པོ་རིགས་གསུམ་པ་སྟེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལས། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གིས་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ནམ་མཁའི་ཚུལ་ངེས་པར་སྦྱོར་ཞིང་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ་ཞེས་སོ། །གསང་སྔགས་དོན་ཀུན་སྐྱེད་པ་པོ། །ཐིག་ལེ་ཆེན་པོ་ཡི་གེ་མེད། །སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཡི་གེ་ལྔ། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པ་ཡི་གེ་དྲུག །ཅེས་པ་ནི་དེ་ལ་གསང་
སྔགས་དོན་ཀུན་སྐྱེད་པ་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གསང་སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཏེ། དེ་སྐྱེད་པ་ནི་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །ཐིག་ལེ་ཆེན་པོ་ནི་དང་པོའི་ཡི་གེ་ཨ་ནས་ཧ་ལ་ཐུག་པའི་བར་དུ་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་རྣམས་ནི་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོ་ཞེས་གསུངས་
ཏེ། དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་དོ། །ཡི་གེ་མེད་ནི་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེ་ལྔ་ནི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་འབྲུ་ཨཱ་ཨོཾ་ཧཱུྃ་ཧྲཱི་ཨཿཞེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཡི་གེ་ཨ་ཞེས་གསུངས་སོ། །
เล่ม ๖๓ · หน้า 100a
ཐིག་ལེ་སྟོང་པ་ཞེས་པ་ལ་ཐིག་ལེ་ནི་ས་བོན་གྱི་ཡི་གེའོ། །དེ་ལ་དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེ་དྲུག་ནི་ཨོཾ་ཝཱ་གཱི་ཤྭ་རི་མུཾ་ཞེས་ཏེ་ཡི་གེ་དྲུག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་རྣམ་པ་མེད། །བཅུ་དྲུག་ཕྱེད་ཕྱེད་ཐིག་ལེ་ཅན། །ཡན་ལག་མེད་
པའི་རྩིས་ལས་འདས། །བསམ་གཏན་བཞི་ཡི་རྩེ་མོ་ཅན། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་རྣམ་པ་མེད་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་རྣམས་ཀུན་གང་ཡིན་པ་ལས་འདས་ཤིང་མེད་པའི་རྣམ་པའི་ཡན་ལག་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་གསུངས་སོ། །
དེ་ལྟར་ཡང་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སུམ་བརྒྱ་པ་ལས་གསུངས་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་བལྟའམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་བལྟ་བར་
བྱ་བ་འདི་ནི་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་དེ་ཉིད་མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ཇི་སྲིད་དུ་མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་སྲིད་
དུ་བརྫུན་ནོ། །ཇི་སྲིད་དུ་མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་བརྫུན་པ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་མ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་ཏེ། དེ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅུ་དྲུག་ཕྱེད་ཕྱེད་ཐིག་ལེ་ཅན། །ཡན་ལག་
མེད་པའི་རྩིས་ལས་འདས། །བསམ་གཏན་བཞི་ཡི་རྩེ་མོ་ཅན་ནི་དེ་བདག་གི་བླ་མའི་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཚིག་རྐང་གསུམ་གྱི་དོན་བདག་གིས་མ་བཤད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་བདག་ཅག་གི་བླ་མས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བདག་ལ་གསུངས་པ། སྔགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ལས་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་
རྟོགས་པ་དད་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་སློབ་མ་རྣམས་དུས་རིང་པོར་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ལས་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་བླ་མའི་མན་ངག་སྙན་ཁུང་ནས་སྙན་ཁུང་དུ་བརྒྱུད་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་སྦྱོར་བ་འཚམ་པ་བགོམས་པས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 100b
འཇིགས་པས་ཊཱི་ཀཱ་ལས་འདི་རྣམ་པར་མ་སྤྲོས་སོ། །བསམ་གཏན་ཡན་ལག་ཀུན་ཤེས་ཤིང་། །ཏིང་འཛིན་རིགས་དང་རྒྱུད་འཆང་བ། །ཏིང་འཛིན་ལུས་ཅན་ལུས་ཀྱི་མཆོག །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་ཀུན་གྱི་རྒྱལ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་བསམ་གཏན་ཡན་ལག་ཀུན་ཤེས་ཤིང་ནི་བསམ་གཏན་ཀུན་ནི་
བཞི་རྣམས་ཏེ། རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་ཞེས་པ་རྣམས་ལས་སོ། །དེ་ལ་རྟོག་པ་དང་བཅས། དཔྱོད་པ་དང་བཅས། དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའོ། །རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་སྤངས་པ་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པའོ། །དགའ་བ་
ཡང་མེད་ཅིང་བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པོ་དེ་དག་གི་ཡན་ལག་སྟེ་ཆ་ཤས་འདི་རྣམས་སོ། །དེ་ཤེས་ན་
ནི་མཁས་པ་སྟེ། བསམ་གཏན་དེ་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ལ་ཡང་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་མོས་པའི་སེམས་ཅན་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་དེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱིས་གནས་པས་
ན་དེའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འོག་ནས་བཤད་པ་ལས་ཀྱང་ལྷ་ཚེ་རིང་པོར་མི་སྐྱེ་བར་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་འཛིན་རིགས་དང་རྒྱུད་འཆང་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ནི་དེ་ཡང་མཆོག་ཏུ་དགེ་བ་ལ་རྩེ་གཅིག་པའི་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་ཉིད་
ཀྱི་ཕྱིར་ན་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རང་གི་མིང་དང་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་དེ། དེ་བས་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་དང་རྒྱུད་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་འཛིན་པས་ན་ཏིང་འཛིན་རིགས་དང་རྒྱུད་འཆང་བའོ། །ཏིང་
འཛིན་ལུས་ཅན་ལུས་ཀྱི་མཆོག་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལུས་ནི་ལུས་ཀྱི་སྐུའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཐམས་ཅད་ལས་མཆོག་དང་རབ་ཡིན་པས་ན་ཏིང་འཛིན་ལུས་ཅན་ལུས་ཀྱི་མཆོག་སྟེ། དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་ཀུན་གྱི་རྒྱལ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་
เล่ม ๖๓ · หน้า 101a
རྫོགས་པའི་སྐུ་ཐམས་ཅད་དུ་གྱུར་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བདེན་པའི་དོན་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་བསམ་དུ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་
དགའ་བའི་རྒྱུ་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་བསྟན་ཏོ། །དེའང་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་མཛེས་ཤིང་འབར་བས་ན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་ཀུན་གྱི་རྒྱལ་ལོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། བདག་གི་སྦྱོར་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ལེགས་མཛད་ལེགས་པའི་འབྲུ། །བློ་ཆེན་
རྣམས་ཀྱི་དགའ་བའི་རྒྱུ་ནི་འཁོར་བའི་ནང་དུ་སྣ་ཚོགས་རབ་སྟོན་ཅིང་། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ཆེན་རྟག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ཁམས་རྣམས་ཀུན་དུ་རབ་འཕྲོ་བ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་ཆེ་ལ་བཞུགས་པ་དེ་ལ་འདིར་ནི་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ་སྐུ་ཡི་མཆོག །སངས་རྒྱས་
སྤྲུལ་པའི་རྒྱུད་འཆང་བ། །ཕྱོགས་བཅུར་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་འགྱེད། །ཇི་བཞིན་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ་སྐུའི་མཆོག་ནི་སྤྲུལ་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། །དེའང་གཞན་འཇིག་རྟེན་པའི་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་རབ་ཀྱི་ཕྱིར་ན་སྐུའི་མཆོག་ཅེས་གསུངས་
སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ཕྱིར་ལ་ལར་འབར་བའི་མེ་བཞིན་གང་སྣང་ཞིང་། །ལ་ལར་ཡང་ནི་རྫོགས་བྱང་ཆུབ་དང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་བཞིར་གང་སྣང་བ། །རྣམ་པ་དུ་མར་འཇུག་ཅིང་སྲིད་གསུམ་རབ་འཛིན་སྣ་ཚོགས་ཐབས་ཀྱིས་འཇོམས་མཛད་པ། །ཐུབ་
པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཆེན་ཕྱོགས་བཅུར་རྗེས་མངོན་སྤྲུལ་སྐུ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པའི་རྒྱུད་འཆང་བ་ནི་དུས་གསུམ་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ནི་རིམ་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པའི་རྒྱུད་དོ། །དེ་འཛིན་པས་ན་སངས་རྒྱས་
སྤྲུལ་པའི་རྒྱུད་འཆང་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་བཅུར་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་པོ་རྣམས་སུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཐ་དད་པའི་སྤྲུལ་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ཕྱོགས་བཅུར་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་འགྱེད་པའོ། །
เล่ม ๖๓ · หน้า 101b
དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཇི་བཞིན་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ་སྟེ། །ཇི་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་དོན་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པས་ན་ཇི་བཞིན་འགྲོ་བའི་བྱེད་པའོ། །ལྷ་ཡི་དབང་པོ་ལྷ་ཡི་ལྷ། །ལྷ་མིན་དབང་པོ་ལྷ་མིན་བདག །འཆི་མེད་དབང་པོ་ལྷ་ཡི་བླ། །འཇོམས་བྱེད་འཇོམས་བྱེད་དབང་ཕྱུག་
པོ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་ལྷའི་དབང་པོ་ནི་ཁྱབ་འཇུག་གི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལྷའི་ལྷ་ནི་ཚངས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལྷ་མིན་དབང་པོ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་བྱེད་འབེ་ལེའི་གཟུགས་ཀྱིས་སོ། །ལྷ་མིན་བདག་ནི་གཟའ་རཱ་ཧུ་ལའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འཆི་མེད་དབང་པོ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་འཇིག་གི་
གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལྷའི་བླ་ནི་གཟའ་ཕུར་བུའི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འཇོམས་བྱེད་ནི་ཚོགས་བདག་གི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འཇོམས་བྱེད་དབང་ཕྱུག་ནི་མ་ཧཱ་དེ་ཝའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལྷའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་བརྗོད་
པར་བྱའོ། །སྲིད་པའི་དགོན་པ་ལས་བརྒལ་བ། །སྟོན་པ་གཅིག་པོ་འགྲོ་བའི་བླ། །འཇིག་རྟེན་ཕྱོགས་བཅུར་རབ་གྲགས་པ། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་ཆེ་བ་པོ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་སྲིད་པའི་དགོན་པ་ལས་བརྒལ་བ་ནི་སྲིད་པ་ནི་འཁོར་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་དགོན་པ་སྟེ་བརྒལ་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་སྲིད་པའི་
དགོན་པའོ། །གང་གིས་སྲིད་པའི་དགོན་པ་ལས་བརྒལ་བ་དེ་ནི་སྲིད་པའི་དགོན་པ་ལས་བརྒལ་བའོ། །གཅིག་པུ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ། །དེ་དང་འདྲ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་སྟོན་པ་ཞེས་པ་སྟེ། སྟོན་པ་ནི་གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ན་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །
དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོན་པ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་དེ་ཉིད་དེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཡི་འོད་ཟེར་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་
བསྟན་པས་རབ་ཏུ་དང་བར་བྱས་ཏེ་མཐོ་རིས་ལ་སོ་སོར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་ཁ་ཅིག་རྣམས་ལ་གོང་དུ་གསུངས་པའི་ཆོ་གས་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱས་ནས་འཁོར་བའི་བདེ་བའི་ལས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སོ་སོར་འཇོག་
เล่ม ๖๓ · หน้า 102a
པར་བྱེད་དེ། །སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་རིགས་རྣམས་ལ་ཡང་བསམ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན་པར་བྱ་བ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསྐྲུན་པ་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་
བྱེད་དོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་བྱས་ཏེ། རིགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་སོ་སོར་འཇོག་གོ། །ད་ལྟར་ངན་སོང་དང་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་རིགས་རྣམས་ལ་བྱ་བ་མཐུན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་
ན་དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོན་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་འགྲོ་བའི་བླ་མ་སྟེ། འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་བླ་མ་ཡིན་པས་འགྲོ་བའི་བླ་མའོ། །འཇིག་རྟེན་ཕྱོགས་བཅུར་རབ་གྲགས་པ། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །ཕྱོགས་
བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཀྱང་དེ་ཡིན་ལ་རབ་གྲགས་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་ཕྱོགས་བཅུར་རབ་གྲགས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཕྱོགས་བཅུར་གྲགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་གང་ཡིན་པ་དེ། འཇིག་རྟེན་ཕྱོགས་བཅུར་རབ་གྲགས་པ། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་གོ། །དེ་ཉིད་ཆེ་བ་པོ་ཞེས་
ཏེ། །གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དཔལ་བདེ་མཆོག་གི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པ། ཀུན་དུ་ཀུན་ནས་ཐམས་ཅད་དུ། །བདག་ཉིད་རྟག་ཏུ་རྣམ་པ་ཀུན། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་བརྟན་གཡོ་ཀུན། །ཀུན་གྱི་དངོས་པོར་བདག་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་སོ། །
བྱམས་པའི་གོ་ཆ་ཆས་པ་སྟེ། །སྙིང་རྗེ་ཡི་ནི་ཡ་ལད་བགོས། །ཤེས་རབ་རལ་གྲི་མདའ་གཞུ་ཐོགས། །ཉོན་མོངས་མི་ཤེས་གཡུལ་ངོ་སེལ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་བྱམས་པའི་གོ་ཆ་ཆས་པ་སྟེ་ནི། བྱམས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བཤེས་དང་གྲོགས་དང་བུ་གཅིག་པ་བཞིན་དུ་བྱམས་པ་རྣམས་
སོ། །བྱམས་པ་དེས་གོ་ཆ་ནི་བྱམས་པའི་གོ་ཆ་གང་གིས་ཆས་པ་སྟེ། བྱམས་པའི་གོ་ཆ་ཆས་པའོ། །སྙིང་རྗེ་ཡི་ནི་ཡ་ལད་བགོས་ནི་སྙིང་རྗེ་ནི་ཇི་སྙེད་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཡ་ལད་དེ་སྙིང་རྗེའི་ཡ་ལད་དོ། །སྙིང་རྗེའི་ཡ་ལད་དེ་བགོས་པས་བསྲུང་བ་གང་ཡིན་དེ་སྙིང་རྗེའི་ཡ་ལད་
เล่ม ๖๓ · หน้า 102b
བགོས་སོ། །ཤེས་རབ་རལ་གྲི་མདའ་གཞུ་ཐོགས་ནི། ཤེས་རབ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་པུསྟིའོ། །རལ་གྲི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རལ་གྲིའོ། །མདའ་ནི་སེམས་ཕྲ་མོ་ཡོངས་སུ་འབིགས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །གཞུ་ནི་རྡོ་རྗེའི་གཞུའོ། །དེས་ཀྱང་ཅི་གསུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། བྱམས་
པའི་གོ་ཆ་ཆས་ཤིང་སྙིང་རྗེའི་ཡ་ལད་ཀྱིས་བསྲུངས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལྡན་པ་ཉོན་མོངས་པའི་མི་ཤེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་པའི་གཏི་མུག་གོ། །དེ་ཉིད་གཡུལ་ཏེ་འཐབ་མོའོ། །དེ་སེལ་ཞིང་སྤོང་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དངོས་པོ་དེ་ཉོན་མོངས་མི་ཤེས་གཡུལ་ངོ་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །
མན་ངག་ནི་འདིའོ། །མདོག་དམར་བ་དང་ཕྱག་བཞི་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དཔའ་བོ་བདུད་དགྲ་བདུད་འདུལ་བ། །བདུད་བཞིའི་འཇིགས་པ་སེལ་བར་བྱེད། །བདུད་ཀྱི་དཔུང་རྣམས་ཕམ་པར་བྱེད། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་འདྲེན། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་བདུད་དགྲ་ནི་བདུད་རྣམས་ཏེ་བགེགས་ཀྱི་དགྲ་
སྟེ་བདུད་དགྲའོ། །དེ་ཉིད་བདུད་འདུལ་ཞེས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་ལ་བཞུགས་ནས་བདུད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་འཇོམས་པས་ན་བདུད་འདུལ་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དཔའ་བོ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་མི་ནོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བདུད་བཞིའི་འཇིགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་ནི་བདུད་
རྣམས་ནི་བདུད་བཞིའོ། །དེ་རྣམས་འཇིགས་པ་ནི་བདུད་བཞི་འཇིགས་སོ། །དེ་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་མེད་པར་བྱེད་པས་ན་བདུད་བཞིའི་འཇིགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །བདུད་ཀྱི་དཔུང་རྣམས་ཕམ་བྱེད་པ་ནི་བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཔུང་ནི་བདུད་ཀྱི་དཔུང་སྟེ་དེའོ། །དེ་ཕམ་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་
བདུད་ཀྱི་དཔུང་རྣམས་ཕམ་བྱེད་པའོ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་མཚན་རྣམས་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་དང་པོ་ནས་ཇི་ཙམ་འདིའི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་ནི་འཇམ་དཔལ་གྱི་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ཕལ་ཆེར་
ལ་གསུངས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་འདྲེན་ནི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་འདྲེན་པ་པོ་འཇིག་རྟེན་འདྲེན་ཏེ། འགྲོ་བ་ཀུན་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཆོད་འོས་བསྟོད་འོས་ཕྱག་གི་གནས། །རྟག་ཏུ་རི་མོར་བྱ་བའི་འོས། །བཀུར་འོས་རྗེད་པར་བྱ་བའི་འོས། །ཕྱག་བྱར་འོས་པ་བླ་མའི་རབ། །ཅེས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 103a
པ་ནི་དེ་ལ་མཆོད་འོས་ནི་ཐོས་པ་དང་དྲན་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་མཆོད་འོས་ཞེས་བརྗོད་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ཡང་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པའི་ཕྱིར་ན་མཆོད་འོས་ཞེས་གསུངས་སོ། །བསྟོད་འོས་ནི་བསྟོད་པར་འོས་པ་ཉིད་ཀྱི་
ཕྱིར་རོ། །ཕྱག་གི་གནས་ནི་ལྷ་རྣམས་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་བྱ་བར་འོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་ཏུ་རི་མོར་བྱ་བའི་འོས་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རི་མོར་བྱ་བར་འོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བཀུར་འོས་ནི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་འཇམ་
དཔལ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ། །རྗེད་པར་བྱ་བའི་མཆོག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྗེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱག་བྱར་འོས་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་སྒོ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་བྱར་འོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བླ་མ་ནི་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་
སྟོན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ཀར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་རབ་ནི་མཆོག་གི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་ཉིད་གོམ་གཅིག་བགྲོད། །མཁའ་ལྟར་མཐའ་མེད་རྣམ་པར་གནོན། །གསུམ་རིག་གཙང་མ་དག་པ་
སྟེ། །མངོན་ཤེས་དྲུག་ལྡན་རྗེས་དྲན་དྲུག །ཅེས་པ་ནི་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ཉིད་གོམ་གཅིག་བགྲོད་ནི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་རྣམས་མཉམ་པོར་བསྡུས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་མོ། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་དེ་ལ་གོམ་པ་གཅིག་ཁོ་ནས་བགྲོད་པའི་
ཞབས་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ཉིད་གོམ་གཅིག་བགྲོད་དོ། །དེས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མཁའ་ལྟར་མཐའ་མེད་རྣམ་པར་གནོན་ནི་མཁའ་ནི་མཁའོ། །དེ་ཡོངས་སུ་མཐའ་ཡས་པ་ནི་མཁའ་ལྟར་མཐའ་མེད་པའོ། །དེ་རྣམ་
པར་གནོན་པ་ནི་ཕ་རོལ་གནོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཁའ་ལྟར་མཐའ་མེད་རྣམ་པར་གནོན་ནོ། །ཚིག་དེས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་གནོན་པ་ངེས་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་རིག་ནི་རིག་བྱེད་རིག་པར་བསྟན་པ་གསུམ་སྟེ། ངེས་བརྗོད་དང་། མཆོད་སྦྱིན་དང་། སྙན་ངག་གི་
เล่ม ๖๓ · หน้า 103b
མཚན་ཉིད་རྣམས་ནི་རིག་བྱེད་གསུམ་པོ་གསུམ་ལྡན་དང་། རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་། གཏམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རུང་བ་བསྒྲུབ་པའམ་རིག་པས་ན་གསུམ་རིག་གོ། །དེའི་རང་བཞིན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །ཡང་ན་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་སྟེ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་རིག་པ་ནི་གསུམ་
པོ་སྒྲུབ་པས་སམ་རིག་པས་ནའོ། །ཡང་རྫུ་འཕྲུལ་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་རིག་པས་ན་གསུམ་རིག་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་གཙང་མ་ཞེས་པ་སྟེ། རིག་བྱེད་རིག་པའི་རང་བཞིན་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། འདུན་པས་འདོད་ཕྱིར་ན་གཙང་མ་ཞེས་
གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ཡང་གྲངས་མེད་པའི་ཐེག་པ་ལ་འདུན་པས་འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་གཙང་མ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དག་པ་ནི་དེས་དག་པར་བྱེད་པས་ན་དག་པ་སྟེ། དག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་གསུངས་སོ། །ས་ལ་ཆུའི་ས་ཡོངས་
སུ་དག །ཆུ་ལའང་སྔགས་རྣམས་མཆོག་ཏུ་དག །དེ་ཡང་དུས་ཚོད་ཚོགས་པས་དག །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོས་ལུང་བསྟན་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དག་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མངོན་ཤེས་དྲུག་ལྡན་ནི་ལྷའི་རྣ་བ་དང་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་
ཤེས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་དྲུག་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་མངོན་ཤེས་དྲུག་ལྡན་ནོ། །རྗེས་དྲན་དྲུག་ནི་ཇི་སྙེད་གསུངས་པའི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་།
དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། རིགས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཁྲོ་བོ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དམ་ཚིག་རྗེས་སུ་དྲན་པ་རྣམས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེ། །རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་འདས། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་
ཕྱིན་པའི་མཐའ། །ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་དེ་ཉིད་ཐོབ། །ཅེས་པ་ནི་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་སྟེ། རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སེམས་དཔའི་བློ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཉན་ཐོས་ལ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་
เล่ม ๖๓ · หน้า 104a
ཕྱིར་གསུངས་པ། སེམས་དཔའ་ཆེ་ཞེས་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སེམས་དཔའི་བློ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་སེམས་དཔའ་ཆེའོ། །ཆེན་པོ་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་ཏེ། མུ་སྟེགས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་བཟང་པོ་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་
གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་ཚིག་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་འདས་ཞེས་པ་སྟེ། འཁོར་བའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས་ཀུན་དུ་བརྒལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཐའ་ནི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེའི་མཐའ་ནི་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་མཇུག་བརྟུལ་བར་སོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཐའོ། །ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་དེ་ཁོ་ན་
སྟེ། ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཐོབ་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ཐོབ་ཅིང་མངོན་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། །བདག་རིག་གཞན་རིག་ཐམས་ཅད་པ། །ཀུན་ལ་ཕན་པའི་གང་ཟག་མཆོག། །
དཔེར་བྱ་ཀུན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཤེས་དང་ཤེས་བྱའི་བདག་པོ་མཆོག །ཅེས་པ་ནི་དེ་ལ་བདག་རིག་ནི་བདག་ཉིད་རིག་པས་ན་བདག་རིག་གོ། །གཞན་རིག་ནི་གཞན་རྣམས་རིག་པས་ན་གཞན་རིག་གོ། །ཐམས་ཅད་ནི་མ་ལུས་པའི་དངོས་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ལ་ཕན་པ་ནི་ཐམས་
ཅད་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པས་ན་ཀུན་ལ་ཕན་པ་སྟེ། འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་བུ་གཅིག་པ་བཞིན་དུ་བྱམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་ན་གང་ཟག་མཆོག་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །དཔེར་བྱ་ཀུན་ལས་འདས་པ་སྟེ་ནི་དངོས་པོ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཔེར་བྱ་ཀུན་ནོ། །དཔེར་བྱ་དེ་ཀུན་ལས་འདས་པ་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་
གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དཔེར་བྱ་ཀུན་ལས་འདས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པའི་བདག་པོ་ནི་འཛིན་པ་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །མཆོག་ནི་རབ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་གཙོ་བོ་སྟེ། །ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པོའི་དོན་སྟོན་པ། འགྲོ་བའི་བསྙེན་བཀུར་གནས་ཀྱི་མཆོག །
เล่ม ๖๓ · หน้า 104b
ངེས་འབྱུང་གསུམ་པོ་བགྲོད་པ་པོ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་ནི་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མངོན་པར་འགྲོ་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་དོ། །ཕྱག་རྒྱ་བཞི་
པོའི་དོན་སྟོན་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞི་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་དོན་ཏེ། དེའི་སྟོན་པ་པོ་ནི་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་པོའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འགྲོ་བའི་བསྙེན་བཀུར་གནས་ཀྱི་མཆོག །ཅེས་བྱའོ། །ངེས་འབྱུང་གསུམ་པོ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་
སོགས་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། དེས་བགྲོད་པའི་ཚུལ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ངེས་འབྱུང་གསུམ་གྱིས་བགྲོད་པའོ། །དེ་བས་ན་ངེས་འབྱུང་གསུམ་གྱིས་བགྲོད་པའི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྙེན་བཀུར་གྱི་གནས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་དེ། ཐར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གྱི་
དམ་པ་རྣམ་དག་དཔལ། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་སྐལ་བཟང་ཆེ། །དཔལ་ལྡན་འབྱོར་པ་ཀུན་བྱེད་པ། །འཇམ་དཔལ་དཔལ་དང་ལྡན་པའི་མཆོག །ཅེས་པ་ནི་དེ་ལ་དོན་དམ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པའི་དཔལ་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་ནི་དོན་གྱི་དམ་པ་རྣམ་དག་དཔལ་ཏེ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་
ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་སྐལ་བཟང་ནི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ཁོ་ན་ལ་སྐལ་བ་བཟང་པོ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དཔལ་བདེ་མཆོག་གི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པ། སེམས་ཅན་ཀུན་དོན་བྱེད་ཕྱིར་ན། །སྐལ་བཟང་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་
ཅན། །གཏན་དུ་མྱ་ངན་འདས་ཕྱིར་ན། །ཉན་ཐོས་ཐམས་ཅད་སྐལ་ངན་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆེ་ནི་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དཔལ་ལྡན་ནི་སྐལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འབྱོར་པ་ཀུན་བྱེད་པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་ཉིད་
ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འཇམ་དཔལ་ནི་མཚན་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དཔལ་དང་ལྡན་པའི་མཆོག་ནི་དེ་དང་ལྡན་པའི་ནང་ན་རབ་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་དེ་ནས་དེ་ནི་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 105a
པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཀུན་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་མཛད་པའི་ཕྱིར་མ་ལུས་ཤིང་ལུས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་བསམ་པ་ཀུན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་
ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པར་སོན་པས། མཚན་གྱི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཚིག་དགུ་བཅུ་རྩ་ལྔ་རྣམས་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་ལྔར་བགོས་ཏེ། རྣམ་པ་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་མཚན་གྱི་ཡི་གེར་གྱུར་པ་རྣམ་པ་བཅུ་དགུ་བཅུ་དགུར་བྱས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལེ་ལོ་མེད་པར་བྱས་ནས་དགེ་བའི་
ཕྱོགས་ལ་གནས་པར་བྱས་ཏེ། རང་གི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ནས་དེའི་འོད་ཀྱིས་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་བྱས་ནས་ཡང་དེ་རྣམས་སླར་ལོག་ནས་གོང་དུ་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་ཚིག་རྣམས་སུ་གྱུར་ཏེ། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་
དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་ཕྱི་རོལ་འཁོར་ལོ་ལྔ་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བའི་རིམ་པས་རྣམ་པར་གནས་སོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་གཟུགས་སུ་བདག་ཉིད་དམིགས་ཏེ། སྔགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་འཕགས་པ་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ཀློག་པས་འོག་ནས་འབྱུང་
བའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པོ་ཞེས་པ་ནི་མན་ངག་གོ། །འདི་ལ་ཚིགས་བཅད་ནི་བཅོ་ལྔའོ། །མཚན་གྱི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ནི་དགུ་བཅུ་རྩ་ལྔ་སྟེ་གྲངས་སོ། །འཕགས་པ་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་མཚན་གསང་སྔགས་ཀྱི་དོན་དུ་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ལས་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་
བསྟོད་པའི་རིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ་བཅུ་པའོ།། །།ད་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་དབུས་ན་བཞུགས་པ་ལ་བསྟོད་
པ་འདི་ལྟ་སྟེ། མཆོག་སྦྱིན་ལ་སོགས་པས་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྒོ་ནས་སོ། །སངས་རྒྱས་འཛུམ་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ། །མེད་པ་ལས་བྱུང་
เล่ม ๖๓ · หน้า 105b
ལ་སོགས་པས་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ། །ཚིགས་བཅད་ལྔའོ། །འཕགས་པ་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་མཚན་གསང་སྔགས་ཀྱི་དོན་དུ་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ལས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་
སྒོ་ནས་བསྟོད་པའི་རིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་བཅུ་གཅིག་པ་སྟེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ནས་ད་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ལ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་པོའི་སྒོ་ནས་ཡོན་ཏན་གསུངས་པ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་པོས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་ལ་བོས་པ་མཛད་དེ། མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ཡོན་ཏན་དང་བཅས་པ་གསུངས་པ་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ན་གསུངས་པ་སྟེ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་འདི་དང་འདི་ནི་ཞེས་པ་ནི། འདི་
དང་འདི་ནི་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ། །ཀྱེ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ནི་དབང་བསྐུར་བའི་སྒོ་ནས་སོ། །རྡོ་རྗེ་འཆང་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ། །ཡོན་ཏན་དེ་གཉིས་དང་ལྡན་པས་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་སྐུ་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དང་འབྲེལ་པའི་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་ཐུན་མོང་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་འདྲེས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མ་འདྲེས་པ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་
པ་སྟེ། དག་པའི་རང་བཞིན་ནི། སྲིད་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དེ་དག་གིས་ཞེས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ཚིག་དང་འབྲེལ་པ། ཅིའི་དོན་དུ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་དགའ་བ་དང་། དང་བ་དང་། མགུ་བ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་བསྐྱེད་པའི་དོན་
དང་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་དགའ་བ་ནི་སྤྲོ་བའོ། །དད་པ་ནི་དད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ལས་དང་། འབྲས་བུ་དང་། བདེན་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་རྣམས་ལ་ཡིད་ཆེས་པའོ། །མགུ་བ་ཆེན་པོ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །དེ་ཡང་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་མངོན་པར་སྤྲོ་བའོ། །ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་བསྐྱེད་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด