ตัวบทไม่มีชื่อ — ประโยคแรก: འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་འགྲེལ་པ་བཞུགས
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๖๔ · หน้า 235a
༄། །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་འགྲེལ་པ་བཞུགས། ༄༅༅། །དེ་ནས་དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་། །ཞེས་པ་ནས། སྤྱན་སྔར་འདུག་སྟེ་
འདི་སྐད་གསོལ། །ཞེས་པའི་བར་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་ནི་སྡུད་པ་པོའི་ཚིག་གོ། །ཁྱབ་བདག་བདག་ལ་སྨན་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནས། བྱང་ཆུབ་ཅི་ནས་བདག་ཐོབ་མཛོད། །ཅེས་པ་ནི་བདག་གི་དོན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་པས་ནི་སེམས་དཀྲུགས་ཤིང་། །ཞེས་པ་ནས། བླ་མེད་འབྲས་བུ་ཐོབ་
བྱའི་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཏེ། དེ་ལྟར་བདག་གི་དོན་ལ་ཉེ་བར་མཚོན་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པའི་དགོས་པའོ། །མངོན་པར་དད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ནི་
དགོས་པའི་དགོས་པའོ། །དེ་ཉིད་འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་འབྲེལ་ཏེ། རྟོག་པ་ཅན་གྱི་གང་ཟག་རྣམས་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་བསལ་བ་ཉིད་དོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔ་ཉིད་དོ། །འདིར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡི་གེ་ཨ་
ཉིད་དེ། ལེའུ་འདི་ཉིད་དུ་ནི། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཨ་ལས་བྱུང་། །ཞེས་པ་དང་། ལེའུ་དང་པོ་ལས་ཀྱང་། ཨ་དང་གསང་བའི་པདྨ་དང་། །གྲགས་པའི་ཡུལ་དང་སེང་གེའི་ཁྲི། །ཀུན་མཁྱེན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཆོས་སྟོན་གནས་སུ་ངས་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཉིད་དོ། །འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གསང་བའི་བདག་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་བ་རྣམས་དང་། ཞུ་བ་པོ་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་གླུར་བླངས་པ་འདི་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་འདིར་སློབ་པ་པོ་གང་ཟག་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་པ་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བཤད་པར་འཚལ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དགུ་ནི་ཞུ་བ་པོས་གསོལ་བ་གདབ་པའི་ཚིག་གོ། །གསང་དབང་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ཡིས། །ཞེས་
เล่ม ๖๔ · หน้า 235b
པ་ནས། གསང་དབང་ལ་ནི་སླར་གསུངས་པ། །ཞེས་པའི་བར་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་ནི་སྡུད་པ་པོས་མཚམས་སྦྱར་བའི་ཚིག་གོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པ་ནས། ཁྱོད་ནི་རྩེ་གཅིག་ཡིད་ཀྱིས་ཉོན། །ཞེས་པའི་བར་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་དུ་ཚིག་རྐང་གཅིག་གིས་མ་ཚང་བ་ནི་སྟོན་
པ་པོ་ཡིས་སྐབས་གནང་བ་བྱིན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་དེ་ནི་ལེགས་ཞེས་གསོལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། མི་སྐྱེ་ཆོས་ཅན་འདི་གསུངས་པ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་དང་། ཚིག་རྐང་གཅིག་ནི་སྡུད་པ་པོས་མཚམས་སྦྱར་བའི་ཚིག་གོ། །ཨ་ཞེས་པ་ནས་མ་ཞེས་པའི་
བར་དུ་ཡི་གེ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དོན་བསྟན་པའོ། །འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས། །ཞེས་པ་ནས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱི་མཆོག །ཅེས་པའི་བར་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་བཞི་ནི་སྔགས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་ཚུལ་སྤྱིའི་དོན་རྒྱས་པར་
བསྟན་པའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེ། །ཞེས་པ་ནས། རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་ཞགས་པ་ཆེ། །ཞེས་པའི་བར་དུ་ཚིག་རྐང་གཅིག་གིས་མ་གང་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚུལ་སྟོན། རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་འཇིགས་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་ནས། སྒྲ་དང་ལྡན་
པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག །ཅེས་པའི་བར་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་དང་ཚིག་རྐང་གཅིག་གིས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བསྟོད་པའོ། །ཡང་དག་བདག་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད། །ཅེས་པ་ནས། ཡེ་ཤེས་མེ་ལྕེ་འོད་འབར་གསལ། །ཞེས་པའི་བར་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སོ་སོར་རྟོག་
པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བསྟོད་པའོ། །འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་དམ་པ་སྟེ། །ཞེས་པ་ནས། ནོར་བུ་ཆེན་པོ་རིན་ཆེན་ཏོག །ཅེས་པའི་བར་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིས་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བསྟོད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་རྟོགས་བྱ་བ། །ཞེས་པ་ནས། འཇམ་དཔལ་
དཔལ་དང་ལྡན་པའི་མཆོག །ཅེས་པའི་བར་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅོ་ལྔས་ནི་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྟོད་པའོ། །མཆོག་སྦྱིན་རྡོ་རྗེ་མཆོག་ཁྱོད་འདུད། །ཅེས་པ་ནས། ཡེ་ཤེས་སྐུ་ཉིད་ཁྱོད་ལ་འདུད། །ཅེས་པའི་བར་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་ལ་བསྟོད་
เล่ม ๖๔ · หน้า 236a
པའོ། །ཨོཾ་སརྦ་དྷརྨཱཿཞེས་པ་ནས་ཛྙཱ་ན་གརྦྷ་ཨཿཞེས་པའི་བར་དུ་ཡི་གེ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་གསུངས་པའོ། །དེ་ནས་དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་། །ཞེས་པ་ནས། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བཤད། །
ཅེས་པའི་བར་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔས་ནི་འཁོར་འདུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་ཆོས་གསུངས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བསྟོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་ཀྱི་སྔགས་མ་གཏོགས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རྩ་ལྔས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་
གསང་སྔགས་ཀྱི་ཟབ་མོའི་དོན་མ་ལུས་པར་བསྡུས་པའོ། །ད་ནི་ལེའུ་འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་དགྲོལ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་སྒྱུ་མ་བརྟག་པའི་ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཅིག་པ་རྫོགས་པའི་རྗེས་ལ་སྡུད་པ་པོས་མཚམས་སྦྱར་
བའི་དོན་ཏེ། ཞུ་བ་པོ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ནི། ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་པས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མཛད་པ་ནི། དཔལ་ལྡན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་
ཆེན་པོའི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་མངའ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་སུ། མཚན་མའི་རྡོ་རྗེ་ཕྱག་ན་འཛིན་པས་ན་མ་ནིང་གི་རྟགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་དུས་ཐ་མའི་གདུག་པ་ཅན་ང་རྒྱལ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་འདུལ་བར་མཛད་པས་ན། གདུལ་དཀའ་འདུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་འཕྲུལ་པ་ཞི་བའི་ཉམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འདུལ་ཞིང་ཁྲོ་བོའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་འདུལ་བར་མཛད་པས་ན། མཆོག་ཅེས་བྱ་ཞིང་། རྣམ་པ་མང་པོ་འཛིན་པས་ན་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །གདུལ་བྱ་སྣ་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པས་ན་དཔའ་བོ་
ཞེས་བྱ་བ་དང་། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཁམས་གསུམ་གྱི་བདག་པོ་ཞབས་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་མཛད་པས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་རྒྱལ་ཞེས་བྱའོ། །རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་གསང་བའི་རྒྱལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྡོ་རྗེ་ནི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་མཐའ་དག་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཉན་ཐོས་ལ་
เล่ม ๖๔ · หน้า 236b
སོགས་པ་ལ་གསང་བར་མཛད་དེ། བདག་པོའི་གཙོ་བོ་མཛད་པས་ན། གང་ལ་སྤྱན་པདྨ་དཀར་པོ་རྒྱས་པ་ལྟར་གསལ་ཞིང་འབར་བ་མངའ་བ་དང་། ཞལ་པདྨ་དམར་པོ་ལྟར་དམར་ཞིང་བཞད་པ་མངའ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་པདྨ་རྒྱས་འདྲའི་ཞལ་མངའ་ཞེས་བྱ་ལ། ཕྱག་ན་གསེར་གྱི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་
འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ལ་ཕན་པར་མཛད་པའི་ཚུལ་དང་། དོགས་པ་ཅན་གྱི་གང་ཟག་སྐྲག་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་མདུན་གྱི་བར་སྣང་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འདེགས་པས་ན། རང་གི་ལག་གི་རྡོ་རྗེ་མཆོག །ཡང་ནས་ཡང་དུ་གསོར་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དང་ལྡན་ཞེ་
ན། ཁྲོ་གཉེར་རིམ་པར་ལྡན་ལ་སོགས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཁྲོ་བ་དང་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་གར་དགུའི་རོ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཉིད་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གནོད་སྦྱིན་གྱི་ཆ་ལུགས་འཇིགས་སུ་རུང་བ་མཐའ་ཡས་གདུག་པ་རྣམས་འདུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།
ལག་ན་རྡོ་རྗེ་མཐའ་ཡས་པ། །དཔའ་བོ་གདུལ་དཀའ་འདུལ་བ་པོ། །འཇིགས་སུ་རུང་དང་དཔའ་བྱད་ཅན། །རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་རབ་འཕྲོ་བ། །རང་གི་ལག་གིས་གསོར་བྱེད་པ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། མཐའ་ཡས་པ་ཞེས་པ་ནི། གསུམ་པའི་དོན་ལ་དང་པོའི་ཚིག་གོ། །དེ་དག་ཅི་མ་རུངས་པའི་
སེམས་ཀྱིས་སམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྙིང་རྗེ་ཆེ་དང་ཤེས་རབ་དང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཤེས་རབ་དབྱེར་མེད་པ་གང་ལ་མངའ་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཐབས་ཀྱིས་འགྲོ་དོན་བྱེད་པའི་མཆོག །ཅེས་པ་ནི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཇི་ལྟ་
བུས་འདུལ་བར་མཁྱེན་པས་འདུལ་བར་མཛད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་རྣམས་བདག་པོས་བསྐུལ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་རང་རང་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་དགའ་ཞིང་མགུ་བ་དང་། སྤྲོ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པས་ན། དགའ་མགུ་རངས་པའི་བསམ་པ་ཅན། །ཞེས་པས་སོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁྲོ་བོའི་གཟུགས་
དང་ལྡན་པས་ན། ཁྲོ་བོའི་ལུས་ཀྱི་གཟུགས་ལྡན་པ། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ལས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། སངས་རྒྱས་ཕྲིན་ལས་བྱེད་པའི་མགོན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ནི། མ་གྲོལ་བ་རྣམས་དགྲོལ་བར་བྱ་བ་དང་། མ་བསྒྲལ་བ་རྣམས་བསྒྲལ་བར་བྱ་བ་དང་།
เล่ม ๖๔ · หน้า 237a
དབུགས་མི་བྱུང་བ་རྣམས་དབུགས་དབྱུང་བར་བྱ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མཛད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཕྲིན་ལས་གང་ལ་མངའ་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ལུས་བཏུད་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་འཁོར་ཐལ་མོ་སྦྱར་
ནས་སྤྱི་བོ་བཏུད་དེ་ཡིད་གུས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་གསང་བའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་ནས། སྤྱན་སྔར་འདུག་སྟེ་འདི་སྐད་གསོལ། །ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །གང་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ཅེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ལ་ཞེས་
གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཉིད་ལའོ། །ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་ཕྱག་འཚལ་ནས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཕྱག་འཚལ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་ཀྱང་གུས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ནི། ཐལ་མོ་སྦྱར་བར་བྱས་ནས་ནི། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་གོང་མ་ལ་
བསྙེགས་སོ། །སྤྱན་སྔར་འདུག་སྟེ་འདི་སྐད་གསོལ། །ཞེས་པ་ནི་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉིད་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་སྔར་འདུག་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་བ་བཏབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཚིག་ཇི་ལྟ་བུས་གསོལ་བ་བཏབ་ཅེ་ན། ཁྱབ་བདག་བདག་ལ་སྨན་པ་
དང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཁྱབ་བདག་ཅེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་པོའི་ཚུལ་དུ་ངེས་པར་འཛིན་པས་ན་བོད་པའི་ཚིག་གོ། །གསང་བའི་བདག་པོ་ཉིད་དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཡང་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་གི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་པས་ན་འབྲས་བུའི་དོན་ལ་རག་ལས་པ་ལྟར་སྟོན་ན་ནི། ཁྱབ་བདག་བདག་ལ་སྨན་པ་དང་། །བདག་དོན་བདག་ལ་ཐུགས་བརྩེའི་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཚད་དུ་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་གྱི་
འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན་སྙམ་པ་ལ། སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་མངོན་རྫོགས་པའི། །བྱང་ཆུབ་ཅི་ནས་བདག་ཐོབ་མཛོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་འབྲས་བུ་ངེས་པར་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ནི་བྱ་བ་ཚེགས་ཆུང་ངུས་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་
เล่ม ๖๔ · หน้า 237b
གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་པས་ན་དྲ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བྱེད་པ་པོའི་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་བདག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཐོབ་པར་མཛོད་ཅེས་བྱ་ཞིང་། ཅི་ནས་ཞེས་པ་ནི་མི་
ཐོབ་ཏུ་མི་རུང་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་བདག་གི་དོན་གྱི་དགོས་པའོ། །ཅི་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ངེས་པ་བཞིན་དུ་བདག་གི་དོན་འབའ་ཞིག་དང་ལྡན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པས་ནི་སེམས་དཀྲུགས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་
གསུངས་ཏེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པས་སེམས་དཀྲུགས་ཤིང་། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་མི་ཤེས་འདམ་དུ་བྱིང་བའི་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་རྣམས་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་
ལམ་ལ་གཞག་པ་ནི་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕན་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཚིག་སྟེ། བླ་མེད་འབྲས་བུ་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་གུས་པ་དང་ལྡན་པས་བསྟོད་པ་ནི། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་
ཏེ། ཡང་དག་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བོས་ནས་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག །འགྲོ་བའི་བླ་མ་སྟོན་པ་པོ། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུའི་མཁྱེན་པ་དང་ལྡན་ཞེ་ན། དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་མཁྱེན། །དབང་པོ་བསམ་པ་མཁྱེན་མཆོག་གིས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྔོན་བྱང་ཆུབ་
ན་བཞུགས་པའི་ཚེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ནི་དམ་ཚིག་ཆེན་པོའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅིང་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་དེ་ཉིད་མཁྱེན་ཏེ། ཉིད་ཀྱི་ཡང་དོན་ཞེས་
བྱ་བར་དགོངས་སོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་པ་ནི་དབང་པོ་བསམ་པ་མཁྱེན་པ་དང་། མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་པ་ནི་བསམ་པ་མཁྱེན་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་གྱུར་པ་མི་མཁྱེན་པ་མི་མངའ་བས་ན་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། །གིས་ཞེས་པ་ནི་བྱེད་པ་
เล่ม ๖๔ · หน้า 238a
པོའི་ཚིག་སྟེ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་བཤད་དུ་གསོལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ངེས་པར་གསོལ་བའི་དོན་གང་ཇི་ལྟ་བུ་སྙམ་པ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དེ། གཟུགས་སྐུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པས་ན་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོང་ན་དེ་ལས་མེད་ཅིང་བསྔགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དབུ་ལ་ཁུར་བར་མཛད་པ་དང་།
ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཚིག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་ནས། གཙུག་ཏོར་ཆེན་པོ་ཚིག་གི་བདག །ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་གློ་བུར་བ་མ་ཡིན་ཞིང་རྐྱེན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བས་འོད་གསལ་བ་རང་གི་ངོ་བོར་ཞུགས་པས་ན། ཡེ་ཤེས་སྐུ་ཏེ་རང་བྱུང་བ། །ཞེས་བྱའོ། །འཇམ་དཔལ་
ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་པའི་དོན་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཇམ་དཔལ་ཏེ། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུ་དང་ལྡན་པས་ཡེ་ཤེས་ཉིད་དང་། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པས་ན་སེམས་དཔའ་
ཞེས་བྱ་ཞིང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། དོན་གྱི་དངོས་པོ་འབྲེལ་པས་དྲུག་པའི་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་དངོས་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མཚན་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བྲལ་ཞིང་། བདག་དང་གཞན་གཉིས་ཀྱི་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བས་ན་མིང་ཡིན་ཏེ་མེད་པའི་ཡི་གེ་གཉིས་སོ། །མེད་པ་ལ་ཕན་
པར་འདོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པས་ན། མིང་ནི་ཡང་དག་བརྗོད་པའི་མཆོག །ཅེས་བྱའོ། །ངེས་པར་གསོལ་བའི་དོན་དེ་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་ཞེ་ན། དོན་ཟབ་དོན་ནི་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དོན་ནི་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། དེ་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ལ་ཡང་དོན་ཞེས་བྱའོ། །ཟབ་ནི་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོའི་ཆོས་མི་སྟོན་ཞིང་འགལ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ་ཞིང་མྱུར་བར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །དོན་རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་ཐེག་
เล่ม ๖๔ · หน้า 238b
པ་ཆེན་པོའི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པའི་དོན་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པའོ། །དོན་ཆེན་མཚུངས་མེད་རབ་ཞི་བ། །ཞེས་པ་དེ་ལྟར་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྲུབ་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལྟར་བདག་གི་དོན་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་པས་མཚུངས་པ་མེད་ཅིང་
དེ་ཉིད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པས་ན་རབ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཅི་དེ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རྒྱུ་དང་ལམ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་བམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མ་བར་དང་མཐར་དགེ་བ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཐོག་མར་
དགེ་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །བར་དུ་དགེ་བ་ནི་རྒྱུ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་བདེ་བ་རྒྱུན་དུ་སྒོམ་པ་ཡིན་ལ། དེས་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་མཐའ་མར་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཟབ་མོའི་དོན་འདི་ཉིད་ད་ལྟར་གྱི་སྟོན་པ་
ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཁོ་ནས་གསུངས་སམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འདས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས། །མ་འོངས་རྣམས་ཀྱང་གསུང་འགྱུར་ལ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །ཡང་དང་ཡང་དུ་གསུང་བ་གང་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་
གཅིག་པུས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་ཀྱང་མ་ཡིན། མ་འོངས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱམས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞིང་། འདས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་ཉིད་གསུངས་ལ། ད་ལྟར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་
ཀྱང་འདི་ཉིད་གསུངས་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་ཉིད་གསུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ད་ལྟར་འདི་རྒྱུད་གང་ལས་གསུངས་ཤེ་ན། རྒྱུད་ཆེན་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ལས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ལེའུ་ཁྲི་
དྲུག་སྟོང་པ་ལས་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་ཤེ་ན། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་གསང་སྔགས་འཆང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་སེམས་དཔའ་དང་། གསང་སྔགས་འཆང་བ་ནི་དེའི་
เล่ม ๖๔ · หน้า 239a
འཁོར་དུ་གྱུར་པའི་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་སོ། །དཔག་མེད་རྣམས་ཀྱིས་དགའ་བཞིན་དུ། །ཞེས་པ་ནི་འཁོར་དེ་ལྟ་བུ་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་མཉམ་པ་མཚུངས་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་གསུངས་
སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་བྲེ་མོའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི། གླུར་བླངས་གང་ལགས་བཤད་དུ་གསོལ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་གླུ་ནི་རྡོ་རྗེའི་གླུ་ཟབ་མོའི་དོན་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་ཏུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཞིང་། ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་བདག་ཏུ་བྱས་པས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་
པར་བྱེད་པས་ན་གླུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་གང་ཡིན་པ་དེ་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཞུ་བ་པོ་རང་གི་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། མགོན་པོ་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི། །གསང་འཛིན་ཅི་ནས་བདག་འགྱུར་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་
གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བའི་བདག་པོ་བདག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཟབ་དོན་གྱི་སྣོད་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ད། དེ་ཉིད་མ་འོངས་པའི་ཚིག་ཏུ་སྟོན་ཀྱང་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་གསུམ་གྱི་བདག་པོ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ངེས་པར་འབྱུང་གི་བར་དུ་འདི། །བདག་གིས་
བསམ་པ་བརྟན་པོས་གཟུང་། །ཞེས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ངེས་པའི་ལམ་ཟབ་མོ་འདི་བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་སོམ་ཉི་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བས་མི་སྤྱོམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྟན་པར་གཟུང་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །བདག་ཉིད་ངེས་པའི་ཡེ་ཤེས་
དང་ལྡན་ནས་འགྲོ་བ་གཞན་ལ་ཡང་དག་པར་ཕན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོན་པར་འདོད་པ་ནི། ཉོན་མོངས་མ་ལུས་བསལ་བ་དང་། །མི་ཤེས་མ་ལུས་སྤངས་པའི་ཕྱིར། །བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ཇི་བཞིན་དུ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བཤད་པར་འཚལ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། །ཁམས་གསུམ་གྱི་
སེམས་ཅན་རྣམས་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་པ་སྲེད་པ་དང་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་བསལ་བ་དང་། རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མ་རིག་པ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་མངོན་པར་དད་པ་རྣམས་དང་ཞི་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་
เล่ม ๖๔ · หน้า 239b
ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པའི་ཚུལ་དུ་བཤད་པར་འདོད་ཅེས་པ་ཉིད་དོ། །གསང་དབང་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ཡིས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ལ་དེ་སྐད་དུ། །གསོལ་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་བྱས་ཏེ། །ལུས་བཏུད་ནས་ནི་སྤྱན་སྔར་འདུག །ཅེས་པ་ནི་གོང་དུ་སྨོས་པའི་ཞུ་བའི་ཚིག་དེ་ལྟ་བུས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་གུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤྱན་སྔར་འདུག་ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་ཤཱཀྱ་ཐུབ། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྷ་
དང་མི་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་པ་ཉིད་དོ། །ཉིད་ཀྱི་ཞལ་ནས་ལྗགས་བཟང་བ། །རིང་ཞིང་ཡངས་པ་བརྐྱང་མཛད་དེ། །ཅེས་པ་ནི་བརྒྱུད་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་སྟོན་པ་ཡིན་ཞིང་། ཉིད་ཀྱིས་ལེགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་སྟོན་པས་ན་ལྗགས་བཟང་ཅན་ཞེས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ཁས་
སྨྲས་པའི་ཚིག་བཟང་པོ་ལ་ཡང་ཁས་བཟང་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །རིང་ཞིང་ཡངས་པ་བརྐྱང་མཛད་དེ། །ཞེས་པ་ནི་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་བསགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སེལ་བར་མཛད་པས་ན་རིང་བ་དང་། དེ་ཉིད་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་ལ་ཕན་པར་འདོད་པས་ན་ཡངས་པ་སྟེ། དེ་
མཚོན་པའི་དབྱིབས་ཀྱིས་ལྗགས་ལ་ཡང་དེ་སྐད་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །སེང་གེ་གླལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་དེ་ཉིད་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་སྣང་བྱེད་ཅིང་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ནི་
འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་གསུམ་ཡིན། དེ་རྣམས་ཀྱི་མ་རིག་པའི་མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པས་ན་སྣང་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ། བདུད་བཞིའི་དགྲ་རྣམས་འདུལ་བྱེད་པ། །ཞེས་པ་ལྷའི་བུའི་བདུད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་འདུལ་བར་བྱེད་
པ་སྟེ། རྒན་པ་དང་ནད་དྲག་པོ་རྣམས་ཏེ་དེ་སྤོང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ངན་སོང་གསུམ། །སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་འཛུམ་བསྟན་ནས། །ཞེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་བསྐྱེད་པའི་སྲིད་པ་ལ་སོགས་པ་ངན་འགྲོ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རྒྱུད་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ལ་སྐྱེས་པའི་
เล่ม ๖๔ · หน้า 240a
ཚུལ་གྱིས་ཞལ་ངེས་པར་བཤད་པ་ཉིད་དོ། །ཚངས་པའི་གསུང་ནི་སྙན་པ་ཡིས། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་ཀུན་བཀང་ནས། །ཞེས་པ་ལ་ཚངས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཚོགས་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། གསུང་སྙན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་
ཕན་པར་འདོད་པའི་ཚིག་ཅན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གསུམ་པོ་མ་ལུས་པ་ཉིད་དེ་ཀུན་བཀང་ཞེས་འདས་པའི་སྒྲར་གསུངས་ཀྱི། གསུང་དེ་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ཆེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། སེང་གེའི་ང་རོ་ལྟ་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་གང་ལ་གསུངས་ཤེ་ན།
ལག་ན་རྡོ་རྗེ་སྟོབས་པོ་ཆེ། །གསང་དབང་ལ་ནི་སླར་གསུངས་པ། །སླར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་གྱི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གོང་གི་ཚངས་པའི་གསུང་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྙིང་རྗེ་ཆེ་དང་ལྡན་གྱུར་པ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཞུ་བ་པོ་དེ་ཉིད་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མངོན་
པར་བརྩོན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །དེ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འགྲོ་ལ་ཕན་པའི་དོན་དུ་ཁྱོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ་དེ་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་མ་ནིང་གི་རྟགས་ཀྱིས་སྟོན་པ་པོ་དང་ཞུ་བ་པོ་གཉི་ག་ལ་སྦྱར་ཞིང་། ཁྱོད་ཅེས་པ་ནི་བདུན་པའི་དོན་ལ་དང་པོའི་ཚིག་གོ། །ཞུས་པའི་དོན་དེ་
ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ལུས་ཅན་འཇམ་དཔལ་གྱི། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་
ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པས་ན་ལུས་ཞེས་བྱ་ལ་ལྡན་པའི་སྒྲ་ནི་ཚིག་གི་ཚོགས་དེ་ཉིད་ལ་དེའི་དོན་འདི་ཉིད་དོ། །འཇམ་དཔལ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ལེའུ་དང་པོ་ལས། མ་ནི་རྟོགས་མེད་ཤེས་རབ་སྟེ། །ན་ནི་
གཉིས་མེད་བདེ་བ་སྟེ། །ཛ་ནི་འགྲོ་ལ་ཐུགས་རྗེའི་བདག །ཨུ་ནི་ཐབས་སུ་ཡང་དག་བཅས། །ཤྲཱི་ནི་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །ཚོགས་རྫོགས་པ་རུ་མཛད་པས་ན། །མི་སྐྱེ་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །འཇམ་དཔལ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་
เล่ม ๖๔ · หน้า 240b
བརྗོད་པས་ནི་དོན་ཆེ་བ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་འཇམ་དཔལ་དེ་ཚིག་གི་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་ཀྱང་ཚིག་གི་བརྗོད་པ་དང་། དེ་ཉིད་དོན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དག་པར་བྱེད་ཅིང་སྡིག་སེལ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་བག་ཆགས་ཀྱི་དྲི་མ་རྣམ་པར་
དག་པར་བྱེད་ཅིང་སྡིག་པ་སེལ་བར་མཛད་པ་ཉིད་དེ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པའོ། །ང་ལས་ཉན་པར་བརྩོན་པ་ནི། །ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལས་ཉན་པར་འདོད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། ལེགས་སོ་དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་། །ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ཁྱོད་ལེགས་སོ། །ཞེས་པ་
ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཟབ་མོའི་དོན་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པར་འདོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ང་ལས་ཉན་པ་ནི་ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཁྱོད་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཁྱོད་ཅེས་མངོན་པར་དགྱེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟོད་པའོ། །གསང་བའི་བདག་པོ་དེ་ཕྱིར་ངས། །ཁྱོད་ལ་ལེགས་པར་བསྟན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་གསང་
བའི་བདག་པོ་ནི་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ལ། དེ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི་རྟགས་ཅན་ཡིན་ཞིང་། ངས་ཁྱོད་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲས་བུ་བཟང་པོ་བྱིན་པ་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་སྟེ། བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱེད་པའི་ཚིག་ལ་དང་པོའི་དོན་ཏོ། །ཁྱོད་ནི་རྩེ་
གཅིག་ཡིད་ཀྱིས་ཉོན། །ཞེས་པ་ནི་ཞུ་བ་པོ་ཉིད་བསམ་པ་གཅིག་པ་དང་ལྡན་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལན་གཉིས་པ་བསྐོར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་ཡིན་ལ། བཅོམ་ལྡན་དེ་ནི་ལེགས་ཞེས་གསོལ། །ཞེས་པ་ནི་ཞུ་བ་པོ་དང་སྡུད་པ་པོའི་ཚིག་འདྲེས་
པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་དེ་ནི་ལེགས་ཞེས་པ་ནི་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལེགས་ཞེས་པ་སྟེ་ཞུ་བ་པོའི་ཚིག་གོ་ཞེས་གསོལ་ཞེས་པ་ནི། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཞེས་པ་སྟེ་སྡུད་པ་པོའི་ཚིག་གོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་ཤཱཀྱ་ཐུབ། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྡུད་པ་པོའི་ཚིག་སྟེ། འདི་ལྟ་བུའི་དོན་
ཐུགས་ལ་བཞག་ནས། དེ་དང་ལྡན་པའི་སྔགས་འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །དེ་ལ་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་དང་ལྡན་སྙམ་པ་དང་། གསང་སྔགས་རིགས་ཆེན་ཐམས་ཅད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྔགས་འདི་ཡིད་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པ་དང་གསང་བ་ནི་དེ་ཉིད་བདེ་བ་
เล่ม ๖๔ · หน้า 241a
ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པ་སྟེ་རིགས་ཀྱི་གྲངས་ནི། ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཐབས་དང་བཅས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ཀུན་སྙིང་པོ་དང་། །ཕྲག་མ་གཉིས་དང་ཡིག་འབྲུ་གསུམ། །བཅོམ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་གཟུགས་ཅན་དང་། །ངག་གི་དབང་ཕྱུག་གནོན་པ་ཆེ། །ཆོས་ཀུན་ནམ་
མཁའི་མཚན་ཉིད་དང་། །དྲི་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས། །ཤར་ལྷོ་ནས་མཚམས་རིམ་བཞིན་དགོད། །རྩིབས་ཀྱི་མུ་ཁྱུད་འཁོར་བར་ནི། །སརྦ་དྷརྨཱཿཞེས་པ་ནས། །ཏ་ཐཱ་ག་ཏའི་བར་དུ་དགོད། །དེ་ལྟར་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི། །འཁོར་ལོ་གཉིས་ནི་གསལ་བལྟས་ནས། །ཡི་གེ་འོད་
ཟེར་སྤྲོ་བསྡུ་ལས། །སྡང་སེམས་ནང་དུ་ཆུད་པར་ནི། །བརྟན་པའི་སེམས་ཀྱིས་བསྒོམ་པར་བྱ། །དེ་ཡིས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི། །གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་བདེ་བ་ཆེ། །འོད་གསལ་བར་དུ་གསལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡིད་སྐྱོ་བར་
མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཡིད་སྐྱོ་བར་གྱུར་ན་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྔགས་མདོ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་འཁོར་ལོའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲུ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་བཟླ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་སྐྱེ་བ་དེ་ཡང་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་པ་བྱའོ། །བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་
ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ། །འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་གཤེགས་སུ་གསོལ་བ་ནི། བདེ་བར་གཤེགས་སོ་བཅོམ་ལྡན་འདས། །ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དོན་ཀུན་མཛད། །དངོས་གྲུབ་ཚུལ་བཞིན་སྩལ་ལགས་ཀྱིས། །སངས་རྒྱས་ཡུལ་དུ་
གཤེགས་ནས་ཀྱང་། །སླར་ཡང་འབྱོན་པར་མཛད་དུ་གསོལ། །ཞེས་པས་གཤེགས་སུ་གསོལ་བའོ། །འཁོར་ལོ་ཡི་གེ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སྡུད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདག་ཉིད་ལ་བསྟིམས་ནས། སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ངོ་བོས་གནས་པར་བྱའོ། །
དེ་ལྟར་རྒྱུན་དུ་བསྒོམས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཕྱོགས་བཅུར་དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྒྲ་ཆེན་པོ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་སྒྲོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཕན་ཡོན་མ་ལུས་པར་བསྟན་པ་གོ་བར་
เล่ม ๖๔ · หน้า 241b
བྱའོ། །ད་ནི་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ། གསང་སྔགས་རིགས་ཆེན་ཐམས་ཅད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་ཚིག་གོ། །རྫོགས་པའི་
སངས་རྒྱས་ཨ་ལས་བྱུང་། །ཞེས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཨ་ལས་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དེ། དེ་ལ་ཨ་ནི་ཡི་གེ་སྟེ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱེ་བྲག་མང་པོའི་ཚུལ་གྱིས་མནོས་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་
གྱུར་པ་ཡིན་ཞིང་། རྒྱུའི་ཚུལ་གྱིས་མ་ལུས་པར་བསྟན་ཏོ། །གསང་སྔགས་རིག་སྔགས་འཆང་བའི་རིགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཉིད་རིགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རིག་སྔགས་ཏེ། འཛིན་པ་ལ་བརྩམས་པར་འཆང་བ་དང་། བགྲང་བ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་ན་རིགས་
ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་སེམས་དཔའ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་བསྒྲུབ་པས་ན། རིགས་གསུམ་ལ་ནི་རྣམ་པར་གཟིགས། །ཞེས་པ་སྟེ་བལྟ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་ངེས་པར་བལྟའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །སེམས་དཔའ་གསུམ་གྱི་ལས་འབྲས་བུ་རྣམས་གཉིས་འབྱུང་
བར་བསྟན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་རིགས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་གྲུབ་པོ་ཞེས་ཏེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་མང་པོ་དང་ལྡན་པར་རིགས་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་རིགས་གང་ཞེ་ན་སྙམ་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་སྣང་བྱེད་
རིགས་ཆེན་དང་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་ན་སྣང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོང་ན་དེ་ལས་གཞན་མེད་པས་ན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རིགས་མཆོག་དང་། །
ཞེས་པ་ནི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པས་བཅུ་པའི་སྟོན་པ་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་བཞུགས་ཤིང་། ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བདག་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་སྟེ་དེ་ཉིད་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ། །རིན་ཆེན་གཙུག་ཏོར་ཆེར་གཟིགས་ནས། །ཞེས་པ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ། མཛད་པ་ཁྱད་
เล่ม ๖๔ · หน้า 242a
པར་ཅན་དང་ལྡན་པས་ན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙུག་གི་ནོར་བུར་གྱུར་པས་ན་གཙུག་ཏོར་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཟིགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཐུགས་ལ་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ། དགོས་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་དེ་ལ་བལྟས་ནས་དེ་བྱ་
ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དག་ཇི་ལྟ་བུ་གསུངས་ཤེ་ན། ཚིག་གི་བདག་པོས་ཚིགས་སུ་བཅད། །ཅེས་པ་ནི་གསུམ་པའི་དོན་ལ་དང་པོའི་ཚིག་སྟེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །གསང་སྔགས་རྒྱལ་པོ་དྲུག་ལྡན་ཞིང་། །ཞེས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་
རིགས་དྲུག་དང་ཞར་ལས་བྱུང་བའི་འཇིག་རྟེན་པའི་རིགས་གསལ་བའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རིགས་དྲུག་སྟེ། དེ་ཉིད་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་དང་། རིག་པ་ཀུན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ནི་གསང་སྔགས་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་རིགས་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་རིགས་གཅིག་པར་བསྙེན་པ་ནི།
གཉིས་སུ་མེད་པར་འབྱུང་བ་དང་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་རིགས་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །མི་སྐྱེ་ཆོས་ཅན་འདི་གསུངས་པ། །ཞེས་པ་སྟེ་བདུན་པ་དང་བྱེད་པ་འདོམ་པའི་ཚིག་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བར་གསུངས་པ་དང་། རྣམ་
པར་རྟོག་པའི་ཆོས་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་གསུངས་ཞེས་པ་སྟེ། ལྡན་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་འདི་ཉིད་ལ་ལྡན་པར་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་དག་གིས་ནི་འབྲེལ་པ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ངེས་པར་བསྟན་པ་རྫོགས་སོ།། །།ད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བར་གསུངས་
པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བར་གསུངས་པ་ནི། ཨ་ཨཱ་ཨི་ཨཱི་ཞེས་པ་ནས་ཡ་ཏེ་ན་མཿཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡི་གེ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་རྣམས་ཏེ། འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་པ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་
བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། བདག་ཉིད་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་རང་བཞིན་མངོན་པར་དགའ་བའི་གནས་སུ་སྟན་བདེ་བ་ལ་འདུག་ནས། མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་མདུན་དུ་བཤམས་ལ། རང་གི་སྙིང་གར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་
เล่ม ๖๔ · หน้า 242b
ཐ་མའི་ཡི་གེ་བཞག་སྟེ། དེ་ལས་འོད་ཟེར་སྤྲོས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དང་། དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མདུན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་བདག་གིས་སརྦ་ཏ་ཐཱ་
ག་ཏ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ན་མཱུརྟི་པཱ་ད་བནྡ་ནཾ་ཀ་རོ་མི་ཞེས་པས་ཕྱག་བྱའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཕྱི་དང་ནང་གི་མཆོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་མཆོད་དེ། དེའི་མདུན་དུ་སྡིག་པ་བཤགས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། བདག་གི་ཚེ་རབས་ཐོག་མ་མ་མཆིས་པ་ནས། ད་ལྟར་གྱི་བར་དུ་སྒོ་གསུམ་ནས་སྡིག་
པ་བགྱིས་པ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སོ་སོར་བཤགས་སོ། །ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་། །བདག་དང་དེ་དག་གི་བགྱི་བ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་
ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ། །ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གསང་སྔགས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ལ་ངེས་པར་གཞག་གོ། །བདག་གིས་སེམས་ཅན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཡང་དག་པར་གླུར་བླངས་པའི་ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་
འདོད་པའི་བསམ་པས་བྱམས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་། དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་དགའ་བ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའི་བཏང་སྙོམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བཛྲ་མུཿ ཞེས་བྱ་བས་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གཤེགས་སུ་གསོལ་
ཏེ། ཨོཾ་སརྦ་དྷརྨཱཿ ཤཱུ་ནྱ་ཏཱ་ཛྙཱ་ན་བཛྲ་སྭ་བྷཱ་བ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅ཧཾ། ཞེས་བྱ་བས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་འོད་གསལ་བའི་ངོ་བོར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་རཾ་ལས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་ཧཱུཾ་བསམ་མོ། །དེ་གྱུར་པ་ལས་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེའོ། །དེ་
เล่ม ๖๔ · หน้า 243a
ལས་འོད་ཟེར་སྤྲོས་པས་ཇི་ཙམ་འདོད་པའི་རྒྱ་བར་མཚམས་མེད་པར་གྱུར་པའི་རྡོ་རྗེའི་ས་གཞི་དང་། དེ་ལས་ལོགས་སུ་གྱུར་པའི་རྡོ་རྗེ་ར་བ་དང་། སྟེང་དུ་གྱུར་པའི་རྡོ་རྗེའི་གུར་རྣམས་མི་བཟད་པའི་ར་བའི་འོད་དང་ལྡན་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེའི་སྟེང་དུ་ཧྲི་དམར་པོ་
ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་པདྨ་དམར་པོ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ་སྙིང་པོ་དང་ཟེའུ་འབྲུར་ལྡན་པ་བསམས་ཏེ། དེའི་སྟེང་དུ་རཾ་ལས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེའི་སྟེང་དུ་ཐ་མའི་ཁ་དོག་དམར་པོ་བསམ་སྟེ། དེ་གྱུར་པ་ལས་ཨུཏྤལ་རལ་གྲིས་མཚན་པ་ཁ་དོག་དམར་པོ་དེ་དག་གི་
ལྟེ་བ་ལ་ཐ་མའི་ཡི་གེ་གསལ་བར་བྱའོ། །ས་བོན་དེ་ནས་འོད་ཟེར་སྤྲོས་པས་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་བཀུག་སྟེ་ཞུགས་པར་བསམ་མོ། །དེ་དག་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྐུ་མདོག་དཀར་པོ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་
གཉིས་པ་པདྨའི་སྟེང་ན་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གདན་ལ་བཞུགས་པ། ལོ་བཅུ་དྲུག་པའི་ཆ་བྱད་ཅན་གསེར་གྱི་རྒྱན་ཆ་ལྔས་བརྒྱན་ཞིང་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འོད་དང་ལྡན་པ། རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གི་ཚུལ་གྱིས། ཕྱག་གཡས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རལ་གྲི་ཨུཏྤ་ལ་ལས་འདེབས་པའི་
ཚུལ་གྱི་སྤྱི་བོའི་སྟེང་ན་འཛིན་ཅིང་། ཕྱག་གཡོན་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་པོ་ཏི་འཛིན་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་རང་གི་སྙིང་གར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་ཐ་མའི་ཡི་གེ་བཞག་ནས། དེ་ལས་འོད་ཟེར་སྤྲོས་པས་འཇམ་དཔལ་
ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་མདུན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྱན་དྲངས་ཤིང་ཞལ་བསིལ་ལ་སོགས་པས་མཆོད་ནས། ཛཿཧཱུཾ་བཾ་ཧོཿཞེས་བརྗོད་པས་བདག་ཉིད་ལ་གཞུག་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཆུ་དང་འོ་མ་འདྲེས་པ་ལྟར་བསམས་ནས། ཡང་སྙིང་གའི་ཐ་མ་ལས་འོད་ཟེར་སྤྲོས་
པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་སྤྱན་དྲངས་ནས། དབང་བསྐུར་བར་གསོལ་བ་བཏབ་པར་བྱ་བ་ནི། ཨོཾ་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཨ་བྷི་ཥིཉྩ་ཏུ་མཾ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཡེ་ཞེས་བྱ་བས་རིག་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་བདུད་རྩིའི་ཆུས་དབང་བསྐུར་བར་བསམ་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །དོན་
เล่ม ๖๔ · หน้า 243b
གཅིག་གཉིས་མེད་ཡིད་ལྡན་ཞིང་། །ཚོགས་མཆོག་སྐུ་གསུམ་སྒྲུབ་བྱེད་པ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རབ་བསྟན་བྱ། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དབུས་གནས་པར། །འཁོར་ལོ་སེར་པོ་རྩིབས་བརྒྱད་ནི། །གསེར་གྱི་འོད་དང་བཅས་པ་བསྒོམ། །ལྟེ་བ་ལ་ནི་འཇམ་བྱེད་པའི། །ཡི་གེ་ཐིག་
ལེ་བཅས་པ་བསྒོམ། །དེ་ཡི་ཤར་ཕྱོགས་རྩིབས་ལ་ནི། །དངོས་ཀུན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དགོད། །ལྷོ་ཡི་ཕྱོགས་ལ་རྡུལ་དང་བྲལ། །ནུབ་ཕྱོགས་དོན་དམ་ཀུན་བསྐྱེད་དེ། །བྱང་ཕྱོགས་སེམས་ཉིད་ངོ་བོ་ཡིན། །ཤར་ལྷོ་སྣ་ཚོགས་དངོས་གྲུབ་ཉིད། །ཐེག་པ་ཀུན་བྲལ་ལྷོ་ནུབ་ཡིན། །དེ་ཉིད་
རྟོག་བྱེད་ནུབ་བྱང་སྟེ། །ཆོས་རྣམས་དམིགས་མེད་བྱང་ཤར་ཡིན། །ཡིག་འབྲུ་དེ་དག་གསལ་བཏབ་པ། །གུར་གུམ་མེ་ཏོག་འདྲ་བར་བསྒོམ། །རྩིབས་ཀྱི་བར་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ། །ཤར་ལྷོ་ནས་བརྩམས་རིམ་བཞིན་དུ། །ཡེ་ཤེས་ལུས་ཅན་སྙིང་པོ་བསྟན། །བདག་ཉིད་ངེས་པའི་
སངས་རྒྱས་དང་། །དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་རྣམས་སུ་བསྟན། །དུས་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར། །རྡོ་རྗེ་རྣོན་པོས་སྡུག་བསྔལ་གཅོད། །ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་གཟུགས། །ཡེ་ཤེས་སྐུ་ཡི་མཚན་ཉིད་དང་། །ངག་གི་དབང་ཕྱུག་ཅེས་པ་དགོད། །རྩིབས་ཀྱི་མུ་ཁྱུད་ཐམས་ཅད་
དུ། །འགྲོ་ལ་ཕན་པའི་ཚུལ་ཅན་གྱི། །རིས་དྲུག་སྐུ་ཡི་ས་བོན་ནི། །དབྱངས་ཡིག་བཅུ་གཉིས་ལེགས་པར་དགོད། །འོག་ཏུ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། །འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་འོད་ལྡན་པ། །ཀུནྡ་ལྟར་ཀར་མདངས་དམར་བསྒོམ། །དེ་ནས་དགའ་བ་ཀུན་བསྐྱེད་པའི། །ཡི་གེ་ཐིག་ལེ་
བཅས་བསྒོམ་པ། །ཤར་གྱི་རྩིབས་ལ་དབྱིངས་ཀྱི་ལྷ། །ལྷོ་ཕྱོགས་ཀུན་གྱི་ཡུམ་དུ་གསུངས། །ནུབ་ཕྱོགས་རིག་འཛིན་ས་ཡི་སྟེ། །བྱང་ཕྱོགས་གདུག་པ་དྲག་པོ་སྟེ། །ཤར་ལྷོ་ཤེས་པའི་ལུགས་ཅན་ཡིན། །ལྷོ་ནུབ་སྣ་ཚོགས་གདུང་བྱ་སྟེ། །ནུབ་བྱང་འགྲོ་ལ་ཕན་པར་འདོད། །བྱང་ཤར་
སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་བྲལ། །དེ་དག་པདྨའི་རྩ་བ་ལྟར། །འོད་དང་བཅས་པ་བསྒོམ་པར་བྱ། །རྩིབས་ཀྱི་བར་ནི་ཐམས་ཅད་དུ། །ཡེ་ཤེས་ལུས་ཅན་འཇམ་དཔལ་དང་། །ཡི་གེ་ནི་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་བརྡའི་ཡི་གེ་དང་། བརྗོད་
เล่ม ๖๔ · หน้า 244a
པའི་ཡི་གེའོ། །དོན་དམ་པ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚུལ་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཨ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དེ། དེ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཞིང་དེ་བས་ན། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཨ་ལས་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་
ཉིད་དོ། །ཨ་ནི་ཡིག་འབྲུ་ཀུན་གྱི་མཆོག །ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་གཉིས་ཀ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ལ་ནི་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཨ་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་ན་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། བརྡ་ནི་བརྗོད་པ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་གཞན་དུ་མེད་དོ། །དོན་
ཆེན་ཡི་གེ་དམ་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི་དེའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ནི་དོན་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཉིད་ཡི་གེ་དམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཡི་གེ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཀྱང་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར། ཁོང་ནས་འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ་མེད། །ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བས་ན། ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་སྤངས་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་
ཞིང་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པས་ན། བརྗོད་པ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་ཡི་མཆོག །ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཚིག་གི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་བྱེད་པས་ན། ཚིག་ཀུན་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད། །ཅེས་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཤད་དོ། །དོན་དམ་པའི་ཚུལ་དུ་བཤད་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་
ཤེས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཚོགས་མཐའ་དག་ཨ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་བདེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་བཅས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་ན་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ཆེན་པོ་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ན། དོན་ཆེན་
ཡི་གེ་དམ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱའོ། །ཁོང་ནས་འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་གནས་ཀྱང་དེ་ལས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དོ། །ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་སྤངས་པ་སྟེ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ངག་གིས་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བའོ། །བརྗོད་པ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་ཡི་མཆོག །
ཅེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་འོད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་སྟེ་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་རྟེན་ལ་གནས་ཀྱི་བར་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་གྱུར་པས་ན། ཚིག་ཀུན་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱའོ། །ཡང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ལྟར་སྣང་བའི་རྣམ་
เล่ม ๖๔ · หน้า 244b
པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་ན། ཨ་ནི་ཡིག་འབྲུ་ཀུན་གྱི་མཆོག །ཅེས་བྱའོ། །དོན་ཆེན་དམ་པ་ཡི་གེ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་སྒྲུབ་པ་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཁོང་ནས་འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ་མེད། །ཅེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་
ཁྱབ་ཀྱང་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཚིག་གི་བརྗོད་པ་ལས་འདས་པས་ན། ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་སྤངས་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱའོ། །རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་རྟོག་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། བརྗོད་པ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་ཡི་མཆོག །ཅེས་བྱའོ། །ཚིག་ཀུན་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད། །
ཅེས་བྱ་བ་དངོས་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བས་གསལ་བར་བྱེད་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དོན་དམ་པ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ལྟོས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པར་བྱ་བའམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།
བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ནི་སྣོད་རྣམ་པར་དག་པར་བྱས་པས་སྐྱེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་དབང་གི་གནས་སྐབས་བསྟན་པ་ནི། མཆོད་པ་ཆེན་པོ་འདོད་ཆགས་ཆེ་སྟེ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་མིང་དང་ལྡན་
ཞིང་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་འབྱམ་ཀླས་པར་མཛད་ཅིང་། ཐུགས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཐམས་ཅད་སྙོམས་པར་མཛད་པ་ནི། མིང་ཡང་ཆེ་ཞིང་རྒྱ་ཆེ་བ། །དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ཡངས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་ནི།
ཤེས་རབ་མཚོན་ཆེན་འཆང་བ་སྟེ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་པའི་དཔེ་བཞིས་བསྟན་པ་ནི། རལ་གྲི་ཆེན་པོ་དང་ལྕགས་ཀྱུ་ཆེན་པོ་དང་། གྲགས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྣང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཐབས་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དགའ་བ་དང་པོ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་
ཚོགས་མཐའ་དག་གཅོད་པས་ན་རལ་གྲི་དང་། བདེ་བ་གཉིས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངན་འགྲོའི་མཚན་ཉིད་ལས་འདྲེན་པར་བྱེད་པས་ན་ལྕགས་ཀྱུ་དང་། བདེ་བ་བཞིའི་མཚན་ཉིད་འདས་པ་ལ་ཉེ་བར་འཛིན་པས་ན་གྲགས་པ་དང་། བདེ་བ་གསུམ་པའི་མཚན་ཉིད་རང་རིག་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་
เล่ม ๖๔ · หน้า 245a
འོད་གསལ་བར་གནས་པས། ཉོན་མོངས་ཆེན་པོ་ལྕགས་ཀྱུའི་མཆོག །གྲགས་ཆེན་སྙན་གྲགས་ཆེན་པོ་སྟེ། །སྣང་བ་ཆེན་པོ་གསལ་བ་ཆེ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཅི་དག་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པའི་འདོད་པའི་བདེ་བ་དང་མཚུངས་སོ། །འོ་ན་ཁྱད་པར་ཡོད་ཅེ་ན། འདི་
ཉིད་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུས་བསྟན་པ་ནི་དགའ་བ་དང་པོ་ཉེ་བར་འཛིན་པས། མཁས་པ་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་འཆང་། །ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དགའ་བ་གཉིས་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དོན་གྲུབ་པས་ན། སྒྱུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དོན་གྲུབ་པ། །ཞེས་པ་དང་།
དགའ་བ་ཆེན་པོ་གསུམ་པ་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་གནས་པས། སྒྱུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དགའ་བས་དགའ། །ཞེས་པ་དང་། དགའ་བ་བཞི་པ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ལ་ངེས་པར་འཛིན་པ་ནི། སྒྱུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་མིག་འཕྲུལ་ཅན། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་གང་ཡིན་པ་
དེ་ཉིད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པ་ནི། སྦྱིན་བདག་ཆེན་པོ་གཙོ་བོ་སྟེ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དེ་ཉིད་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྟེར་བས་ན། སྦྱིན་བདག་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྟོག་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་འཛིན་
ཅིང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པས་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཆེན་པོ་འཆང་བའི་མཆོག །ཅེས་བྱ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣམ་པར་གཡེང་བས་མི་བརྫི་ཞིང་དེ་ཉིད་བདེ་བ་ཆེན་པོར་བསྟན་པས་ན། བཟོད་ཆེན་འཆང་བ་བརྟན་པ་པོ། །ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་
རྟོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བར་དུ་བདེ་བ་བསྒོམ་པ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་བརྟུལ་བ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་དེ་ཉིད་མཚན་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་རྩེ་གཅིག་པ་དང་། བསམ་གཏན་ཆེན་པོ་ཏིང་འཛིན་གནས། །ཞེས་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་
པའི་མཆོག་ཡིན་ཞིང་ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པས་ན། ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ལུས་འཆང་བ། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དེས་བདུད་ཀྱི་ཚོགས་མཐའ་དག་འཇོམས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་ན། སྟོབས་པོ་
เล่ม ๖๔ · หน้า 245b
ཆེ་ལ་ཐབས་ཆེ་བ། །ཞེས་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་བདེ་བར་སྨོན་པ་དང་། དེ་ཉིད་རྒྱུའི་ཡེ་ཤེས་ངེས་པ་ཆེན་པོར་གནས་པ་དང་། སྨོན་ལམ་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་དག་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །བདེ་བ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་པས་ན། བྱམས་ཆེན་རང་བཞིན་དཔག་ཏུ་མེད། །ཅེས་པ་ནས་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་སེལ་བར་འདོད་ཅིང་དག་པ་ཆེན་པོའི་ཡིད་དང་ལྡན་པས་ན། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བློ་ཡི་མཆོག །ཅེས་བྱ་ལ་དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་དང་བྲལ་
ཞིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གནས་པས་ན། ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་བློ་ཆེན་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་ཤིང་ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་འགྲོ་བ་འདུལ་བར་མཛད་པ་ནི། མཁས་པ་ཆེན་
པོ་ཐབས་ཆེ་བ། །ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་ཚེགས་ཆུང་ངུས་བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོས་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་འདུལ་བར་མཛད་པས་ན། རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་སྟོབས་དང་ལྡན། །ཞེས་བྱ་ལ་དེ་ཉིད་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་ངན་འགྲོ་ལས་ཐར་པ་ཆེན་པོར་གྲོལ་བར་མཛད་པས་ན།
ཤུགས་ཆེན་མགྱོགས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ན་ཐོགས་པ་མེད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་དང་བཅས་པས་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པས་ན། རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་ཆེར་གྲགས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་
པས་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་འཇིགས་པར་མཛད་པས་ན། སྟོབས་ཆེན་ཕ་རོལ་གནོན་པ་པོ། །ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་གིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱུང་བ་སྲིད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་རི་བོ་ཆེན་པོ་ལྟར་གཞོམ་པར་དཀའ་བ་འཇོམས་པ་ལ། སྲིད་པའི་རི་བོ་ཆེན་པོ་འཇོམས། །ཞེས་བྱའོ། །
འཇོམས་པ་དེ་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། མཁྲེགས་ཤིང་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་འཆང་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཚོགས་ཀྱི་དབྱེར་མི་ཕྱེད་ཅིང་རིག་སྔགས་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་
เล่ม ๖๔ · หน้า 246a
གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་གདུལ་དཀའ་རྣམས་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་པོའི་ཆ་ལུགས་ཀྱིས་འདུལ་བར་མཛད་ཅིང་ཁམས་གསུམ་པ་འཇོམས་པར་མཛད་པས་ན། དྲག་པོ་ཆེན་པོ་དྲག་ཤུལ་ཆེ། །འཇོམས་བྱེད་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་
དོ། །སྲིད་པའི་འཇིགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མགོན་མཛད་ཅིང་རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་འདི་དམ་པར་གྱུར་པས་ན། མགོན་པོ་རིགས་མཆོག་ཆེན་པོ་སྟེ། །བླ་མ་གསང་སྔགས་ཆེན་པོའི་མཆོག །ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇམ་དཔལ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཉིད་ངེས་པར་བཟུང་བ་
སྟེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བླ་མ་ཆེན་པོ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡིན་ལ་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པས་ན། དེ་ཉིད་སྤྱོད་པ་ཀུན་སྟོན་པའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་ལ་
གནས། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱི་མཆོག །ཅེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པ་ལྟར་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རབ་མཆོག་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ནི།
གསང་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་། རིགས་ལྔ་དང་། སྐུ་གསུམ་དང་། སྣོད་ངེས་པར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཚུལ་དུ་བཤད་པ་ནི་ངེས་པ་ལྔའི་ཚུལ་དུ་བཤད་པ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ནི་གསང་བའི་
ཆོས་འབྱུང་བའི་ནང་དུ་བདུད་བཞི་དང་། ལོག་པར་འདྲེན་པའི་བགེགས་མཐའ་དག་བཅོམ་པས་ན་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་བས་ན་རང་ཉིད་ངེས་པར་བརྟན་ཞིང་ཕ་རོལ་གྱི་ཚོགས་མཐའ་དག་འཇོམས་པས་ན་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འགྲོ་བ་ཉེ་བར་འདུལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྐུའི་རིགས་རྣམ་པ་སྣ་
ཚོགས་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་སྙིང་པོ་ཡིན་ལ། དེ་རང་གིས་རང་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ལེའུ་དང་པོ་
เล่ม ๖๔ · หน้า 246b
ལས། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ངེས་ལྡན་པས། །ཤེས་པ་མེད་ཕྱིར་ཤེས་པ་ནི། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཅིག་པར་བཤད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གོང་དུ་བསྟན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ནི་ཤེལ་གྱི་སྙིང་པོ་དག་པ་ལྟར་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཞིང་ཀུན་གྱི་སྣང་བའི་
གཞིར་གྱུར་པས་ན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་ལ། འགྲོ་བ་རྣམ་པར་ངེས་པ་སྟོན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དུ་སྟོན་པ་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྟོན་པ་ནི་སངས་
རྒྱས་ཞེས་བྱ་ལ་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་ཉིད་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཅེས་བྱའོ། །ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ཐུབ་ཆེན་ལྡན། །ཞེས་པ་མ་དག་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་བཅོམ་པ་དང་། ཉེ་བར་འཚེ་བའི་བདུད་ཀྱི་ཚོགས་དྲག་པོ་མི་བཟད་པ་རྣམས་བཅོམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ལ། དེ་ཉིད་
ཐེག་པ་རྣམས་ཀྱི་རབ་མཆོག་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ནི། གསང་སྔགས་ཚུལ་ཆེན་ལས་བྱུང་བ། །ཞེས་བྱའོ། །གསང་སྔགས་ཚུལ་ཆེན་བདག་ཉིད་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདེ་བ་སྤྲོས་པ་
དང་བྲལ་བ་སྟོན་ཀའི་ཟླ་བ་རྒྱས་པ་ལྟར་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཞིང་མཐའ་ཡས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཅི་སྟེ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ལས་འབྱུང་བས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དང་མི་ལྡན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དང་ལྡན་པར་
བསྟན་པ་ནི། ཕ་རོལ་ཕྱིན་བཅུ་ཐོབ་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱིན་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་ངེས་པར་ཐོབ་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཉིད་དབུལ་པོས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རྙེད་ནས་སླར་བྲལ་བ་ལྟར་མ་ཡིན་
ཞིང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུའི་ཚུལ་གྱིས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པ་བསྟན་པ་ནི། ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ལ་གནས། །ཞེས་བྱའོ། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་བཅུ་དག་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་བདག་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་ངེས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་
เล่ม ๖๔ · หน้า 247a
ཕྱིན་ལ་དེ་ཉིད་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གང་ལ་མངའ་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ངེས་པར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་སྟོན་པ་ནི། ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ཡི་ཚུལ། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་
ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཉིད་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་ས་བཅུ་ལ་ངེས་པར་གནས་པས་ནི། མགོན་པོ་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་སྟེ། །ས་བཅུ་ལ་ནི་གནས་པ་པོ། །ཞེས་བྱ་ཞིང་དེ་ཉིད་གཟུགས་ཀྱི་སྐུས་གདུལ་བྱ་ངེས་པར་དག་པར་ཤེས་པ་བཅུ་ལ་སོགས་པར་བཅུ་རྣམ་པར་དག་
པ་དང་། དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ལྡན་པས་ནི། ཤེས་བཅུ་རྣམ་དག་བདག་ཉིད་ཅན། །ཤེས་བཅུ་རྣམ་དག་འཆང་བ་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དོན་བཅུའི་དོན། །ཞེས་པ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཞི་བཅུ་དང་ས་ཉི་ཤུ་དང་ཤེས་པ་ཉི་ཤུ་དང་སྟོབས་བཅུ་དང་དབང་བཅུ་ནི་རྣམ་
པ་བཅུ་སྟེ་བརྒྱའོ། །དེ་ཉིད་བདག་གི་དོན་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་ཉིས་བརྒྱའོ། །ཐུབ་དབང་སྟོབས་བཅུ་ཁྱབ་པའི་བདག །ཅེས་པ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་བཅུའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་གནས་པ་ཉིད་དེ་དེ་ཉིད་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཉིད་དོ། །ཀུན་
གྱི་དོན་ནི་མ་ལུས་བྱེད། །ཅེས་བྱ་ཞིང་གོང་གི་དབང་བཅུ་བསྟན་པ་ནི། རྣམ་བཅུ་དབང་ལྡན་ཆེ་བ་པོ། །ཞེས་པ་སྟེ་སེམས་ལ་དབང་བ་ལ་སོགས་པའི་དབང་ཚོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་མཚུངས་པ་མེད་པ་རྣམས་གློ་བུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་
དམ་འོན་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་སྙམ་པ་ལ། ཐོག་མ་མེད་པ་སྤྲོས་མེད་བདག །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པ་ནས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ལས་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་པོར་གྱུར་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་བདག་ཉིད་གནས་པ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་དག་དག་པའི་བདག །ཅེས་བྱའོ། །རྒྱུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟོན་པ་ནི། བདེན་
เล่ม ๖๔ · หน้า 247b
པར་སྨྲ་ཞིང་ཚིག་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་ལ་ལམ་ངེས་པ་ལས་འབྲས་བུ་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ནི། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད། །ཅེས་བྱ་ཞིང་དེ་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ལས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྟོན་པ་ཉིད་དེ། གཉིས་མེད་
གཉིས་སུ་མེད་པར་སྟོན། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཞུགས་གནས། ཞིང་ཁམས་ཆེན་པོ་ཡང་དམ་པའི་མཐའ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་རྣམ་པར་གནས་ནས་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མཛད་
པ་ནི། ཡང་དག་མཐའ་ལ་རྣམ་པར་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ཆེན་པོ་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གནས་སྙམ་པ་ལ། བདག་མེད་སེང་གེའི་སྒྲ་དང་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་བདག་དང་
བདག་གིར་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་གཟུགས་སྐུ་རྣམ་པ་གཉིས་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དེ་དང་ཆ་མཐུན་པའི་ཞིང་ཁམས་འོག་མིན་ན་རིན་ཆེན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་
རྣམ་པར་དག་པའི་བདག་ཉིད་དང་། ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཆེན་པོས་ས་བཅུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་དྲི་མ་ཆ་ཕྲ་བའི་ཡང་ཕྲ་བ་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ལ་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་སེང་
གེའི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་གཞན་གྱི་སྒྲིབ་པ་འཕྲོག་ཅིང་སུན་འབྱིན་པ་རྣམས་སྐྲག་པར་བྱེད་པས་ནི། མུ་སྟེགས་རི་དགས་ངན་འཇིགས་བྱེད། །ཅེས་བྱ་སྟེ་དེ་དག་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ། །ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་ཡོད་སྟོབས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡིད་ལྟར་མགྱོགས། །ཞེས་པ་ནི་སྟོང་གསུམ་
གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་ཡོད་པ་སྒྲུབ་ཅིང་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་དང་དེའི་ངེས་པ་འབྱུང་བས་ངེས་པར་འབྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་
เล่ม ๖๔ · หน้า 248a
དག་པའི་ཞིང་ཁམས་ཆེན་པོ་ནི། ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། །སྤྲུལ་སྐུའི་སྟོན་པ་དེ་བཞུགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་སྟོན་པ་དེ་དག་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་ཞེ་ན། རྒྱལ་བ་དགྲ་རྒྱལ་རྣམ་པར་རྒྱལ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་
ཏེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པས་དགྲ་བོ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་སྟོན་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་རབ་ཏུ་རྒྱལ་ལ། དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ཐམས་ཅད་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཞིང་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་
ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བས་ན། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་སྟོབས་པོ་ཆེ། །ཞེས་བྱའོ། །ཚོགས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཚོགས་ཀྱི་མཆོག །ཚོགས་རྗེ་ཚོགས་བདག་དབང་དང་ལྡན། །ཞེས་པ་ལ་གོང་དུ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་མང་པོ་འདུས་པ་རྣམས་ཀྱི་
མཆོག་ཡིན་ལ། དེས་འགྲོ་བའི་ཕན་པའི་རྒྱུ་ལེགས་པའི་སྤྱོད་པ་ཀུན་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་འབྱུང་བ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ས་བཅུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྗེ་བོར་གྱུར་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་ཕྱིར་བྱ་བ་རྫོགས་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་
དོ། །མཐུ་ཆེན་གཅེས་པར་འཛིན་པ་སྟེ། །ཞེས་པ་ནི་སྐུ་གསུམ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ལས་དུས་གཞན་ཡིད་དུ་འོང་བ་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པས་ངེས་པར་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བདག་ཉིད་
ངེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་གཞན་དུ་བསྟན་དུ་མེད་ལ་གཞན་ལ་རག་མ་ལུས་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ན། ཚུལ་ཆེན་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག །ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཚིག་རྗེ་ཚིག་བདག་སྨྲ་མཁས་པ། །ཞེས་པ་ནི་འཇམ་དཔལ་ཉིད་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་
ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་འདི་ཡང་འཇམ་དཔལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་དགོངས་སོ། །སྤྲུལ་པའི་གསུང་དེ་ཉིད་ཚིག་གི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་ཞིང་ཚིག་གི་བརྗོད་པ་མཐའ་ཡས་པ་དང་ལྡན་པའི་དོན་སྟོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་བཞིས་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་
เล่ม ๖๔ · หน้า 248b
བར་སྟོན་པ་ནི། ཚིག་ལ་དབང་བ་ཚིག་མཐའ་ཡས། །ཚིག་བདེན་པ་དང་བདེན་པར་སྨྲ། །བདེན་པ་བཞི་ནི་སྟོན་པ་པོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཕྱིར་མི་འོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་འདྲེན་པ་མཛད་ཅིང་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འབའ་ཞིག་པ་སྤྲོས་པའི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ལ་གནས་
པའོ། །འདྲེན་པ་རང་རྒྱལ་བསེ་རུའི་ཚུལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་དག་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མང་བར་སྒྲུབ་པས་ན། ངེས་འབྱུང་སྣ་ཚོགས་ལས་བྱུང་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྒྱུ་གཅིག་པོ། །ཞེས་སོ། །དགེ་སློང་དགྲ་བཅོམ་ཟག་པ་ཟད། །ཅེས་པ་ནི་
འབྱུང་བ་མེད་པའི་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སོགས་པ་བཏབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐོབ་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཚོགས་མཐའ་དག་བཅོམ་པ་གང་ལ་མངའ་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་ཆེན་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་གང་ལས་ཤེ་ན། འདོད་ཆགས་
བྲལ་བ་དབང་པོ་དུལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བར་གནས་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ཉིད་པདྨ་དང་རྡོ་རྗེ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བདེ་བ་རྙེད་པ་ལ་སོ་སོ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པས་
ངན་འགྲོའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིང་འབྲས་བུ་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བའི་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ནི། བདེ་བ་རྙེད་པས་འཇིགས་མེད་ཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་བདེ་བ་དེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཆིང་བའི་མདུད་པ་མེད་པ་དང་འདྲ་བར་བདག་གི་རྒྱུར་གདུང་ཞིང་སྲེག་པར་བྱེད་པ་འཇིགས་པར་མཛད་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་
ལོག་གི་ཤེས་པ་ནུབ་པར་མཛད་པས་ན། བསལ་བར་གྱུར་པས་རྙོག་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་ཞིང་ཕྱི་རོལ་གྱི་རིག་པ་ཐབས་སུ་ལྡན་པས་ན་ནང་གི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་བསྐྱེད་བ་ནི། རིག་པ་དང་ནི་རྐང་པར་ལྡན། །ཞེས་བྱའོ། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།
བདེ་གཤེགས་འཇིག་རྟེན་རིག་པའི་མཆོག །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་རྟོགས་པ་དང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་དུས་གསུམ་དང་། ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་རིག་ཅིང་འཇིག་རྟེན་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལས་གོང་དུ་འགྱུར་བས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་
เล่ม ๖๔ · หน้า 249a
བྱ་ཞིང་། དེ་ཉིད་ལ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཆོས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་རང་རིག་པའི་ངོ་བོར་གནས་པས་ན། བདག་གིར་མི་འཛིན་ངར་མི་འཛིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཅི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་གཞན་
གྱི་དོན་བརྩོན་པ་དང་བྲལ་ལམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་གནས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་ཡིན་ལ། ཀུན་རྫོབ་ནི་གཟུགས་སྐུ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་རྒྱུ་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཀུནྡ་ལྟ་བུ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པ་ནི་བདེ་བ་
ཆེན་པོ་ངག་གི་བརྗོད་པ་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་གསུངས་ཏེ་དེ་ཡང་ལེའུ་དང་པོ་ལས། ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་དབྱེ་བ་ལས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས། །བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྲུབ་ཕྱིར། །ཀུནྡ་ལྟ་བུར་དབྱེ་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་ཅིང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་གནས་པ་ནི། འཁོར་བའི་ཕ་རོལ་མཐར་སོན་པ། །བྱ་བ་བྱས་པ་སྐམ་སར་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་གསལ་བས་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཕ་རོལ་
གྱི་ཚོགས་འཇོམས་པས་གཞན་བསྐྱོད་པས་ན། ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ངེས་གསལ་བ། །ཤེས་རབ་མཚོན་ཆེན་རྣམ་འཇོམས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོན་པར་གྱུར་ཅིང་བདེ་བ་གསལ་བར་གྱུར་པ་ནི། དམ་ཆོས་ཆོས་རྒྱལ་
གསལ་བར་ལྡན། །ཞེས་བྱ་ལ་རང་གི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་གསུམ་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་ལས་ངེས་པར་བཟློག་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་སྣང་བར་བྱེད་པའི་མཆོག །ཅེས་བྱ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་ཟད་མི་ཤེས་པ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལམ་པྲ་ཕབ་པ་ལྟ་བུ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་རང་ཉིད་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་
པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ལ་སོགས། ལེགས་པའི་ལམ་ནི་སྟོན་པ་པོ་ཉིད་དོ། །དོན་གྲུབ་བསམ་པ་གྲུབ་པ་སྟེ། །ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་བསམ་པ་གྲུབ་ཅིང་དེ་ལས་གཞན་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་
เล่ม ๖๔ · หน้า 249b
འཇིག་རྟེན་པའི་གནས་དང་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་སྐད་ཅིག་མའི་ཡེ་ཤེས་ལྟར་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་དབྱིངས་མི་ཟད། །ཅེས་བྱའོ། །
ཆོས་དབྱིངས་དམ་པ་ཟད་མི་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་གོང་གི་ཚུལ་གྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་མངོན་པར་དད་ཅིང་
མཆོད་པ་དང་། བདུད་རྩི་མཐའ་དག་གི་གནས་སུ་གྱུར་པས་ན། བསོད་ནམས་ལྡན་པ་བསོད་ནམས་ཚོགས། །ཞེས་བྱ་ཞིང་དེ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལས་འབྱུང་བ་སྐད་ཅིག་གཅིག་མའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལས་འབྱུང་བ་དུས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལས་འབྱུང་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་
ཡེ་ཤེས་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་གནས་ཆེ། །ཡེ་ཤེས་ལྡན་པ་ཡོད་མེད་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མཉམ་པ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ན། ཚོགས་གཉིས་ཚོགས་ནི་བསགས་པ་པོ། །ཞེས་བྱ་ལ་སྐད་ཅིག་མའི་ཡེ་ཤེས་ལྟར་མི་
རྟོག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་བསྔགས་ཤིང་དུས་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལྟར་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་མ་གཞག་པ་མི་མངའ་བས་ན། རྟག་པ་ཀུན་རྒྱལ་རྣལ་འབྱོར་ཅན། །ཞེས་བྱ་སྟེ་དེའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་སྒྲུབ་པ་པོ་
གཉིས་སུ་རྫོགས་པའི་བདག་ཉིད་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པར་གྱུར་པ་ནི། བསམ་གཏན་བསམ་བྱ་བློ་ལྡན་བདག །ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་བདག་ཉིད་དེ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པ་
རིགས་གཅིག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་ན། སོ་སོ་རང་རིག་མི་གཡོ་བ། །མཆོག་གི་དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །བདག་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་རིགས་གཅིག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ངེས་པ་ཡིན་ཡང་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་
เล่ม ๖๔ · หน้า 250a
དང་གཏི་མུག་རྣམས་འདུལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སུ་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་། འོད་དཔག་མེད་དང་། མི་བསྐྱོད་པ་རྣམས་ཏེ། སྐུ་གསུམ་འཆང་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་ཡང་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། སེམས་བསྐྱེད་
པ་ལ་གསང་བ་གསུམ་གྱི་དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཆོས་གྲུབ་པ་དང་། ཆོས་གྲུབ་པ་ལས་འགྲོ་བ་སྒྲོལ་བའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་པ་དང་། དེ་ཉིད་འོད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་གནས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་། མི་བསྐྱོད་པ་དང་།
རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་དང་། འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་རྣམས་སུ་བསྟན་པ་ནི་རིགས་ལྔ་སྟེ། སངས་རྒྱས་སྐུ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན། །ཞེས་བྱ་ཞིང་ད་དག་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པས་ན། ཁྱབ་བདག་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་
བདག །ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་ཉིད་ནི་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ནི་ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་བའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེས་དབང་བསྐུར་ཞིང་རིན་པོ་ཆེ་རྩེ་གསུམ་གྱིས་མཚན་པས་དབུ་བརྒྱན་པ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་
མེད་པ་རྣམས་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་ལྔས་ཅོད་པན་དུ་བྱས་ཤིང་། ལྷའི་སྤྱན་ལ་སོགས་པ་ལྔ་རྣམ་པར་དག་པས་འགྲོ་བ་རྣམས་འདུལ་བར་མཛད་པས་ན། སངས་རྒྱས་མངའ་བདག་ཅོད་པན་ཅན། །སྤྱན་ལྔ་ཆགས་པ་མེད་པ་འཆང་། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་
སྐྱེད་པ་པོ། །ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་འཛིན་དག་པ་རྣམས་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་བསྐྱེད་པ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ཞིང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྲས་པོ་དམ་པར་གྱུར་པས་ན། སངས་རྒྱས་སྲས་པོ་
དམ་པའི་མཆོག །ཅེས་བྱའོ། །ཤེས་པ་སྲིད་འབྱུང་སྐྱེ་གནས་མེད། །ཅེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལུས་དང་ལྡན་པས་ན། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་འགྲོ་བ་རྣམས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་དོན་དུ་སྲིད་པ་ལེན་པར་མཛད་ཀྱང་། སྲིད་པའི་ཉེས་པས་མི་གོས་པ་ཡིན་ལ་དེ་དག་
เล่ม ๖๔ · หน้า 250b
ལས་བྱུང་བས་ངན་འགྲོ་ལས་སྐྱོབ་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། ཆོས་ལས་འབྱུང་བ་སྲིད་པ་སེལ། །ཞེས་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལུས་ཉིད་སྲིད་པ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པས་དབྱེར་མི་ཕྱེད་ཅིང་། འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ན་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་པར་
གྱུར་པ་ནི། གཅིག་པུ་སྲ་མཁྲེགས་རྡོ་རྗེའི་བདག །སྐྱེས་མ་ཐག་པ་འགྲོ་བའི་བདག །ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་རང་འབྱུང་བ། །ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་མེ་བོ་ཆེ། །ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་
རང་འབྱུང་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ངན་འགྲོའི་རྒྱུད་སྲེག་པར་བྱེད་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལས་མི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་སེལ་བར་བྱེད་པས་ནི། འོད་ཆེན་རྣམ་པར་སྣང་བར་བྱེད། །ཡེ་
ཤེས་སྣང་བ་ལམ་མེ་བ། །འགྲོ་བའི་མར་མེ་ཡེ་ཤེས་སྒྲོན། །གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་འོད་གསལ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་སྐྱོབ་པར་མཛད་པ་ཉིད་དང་། གཏུམ་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་པ་ངེས་པར་འཇིག་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ལ་
སོགས་པ་ལ་གསང་ཞིང་དོན་གྱི་མཆོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། གསང་སྔགས་མངའ་བདག་རིག་སྔགས་རྒྱལ། །གསང་སྔགས་རྒྱལ་པོ་དོན་ཆེན་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །གཙུག་ཏོར་ཆེན་པོ་རྨད་འབྱུང་གཙུག །ཅེས་པ་ནི་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་ལ་སོགས་པ་སྟེ་
རྒྱལ་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཅོད་པན་གྱིས་ཞབས་ལ་གཏུགས་ནས། མཆོག་ཆེན་པོར་བྱས་པ་ཉིད་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ཞིང་། སྟོང་ཉིད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ལས་གང་ལ་གང་གིས་འདུལ་བའི་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་པར་སྟོན་པ་ནི་སྤྲུལ་པ་གསུམ་པ་སྟེ། གོང་དུ་སྟོན་པའི་སྟོང་
པ་ཉིད་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་དང་། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་མཆོག །ཅེས་བྱ་ལ། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་ཁམས་གསུམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རབ་རིབ་བསལ་བ་དང་། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་གཟུགས་དངོས་
เล่ม ๖๔ · หน้า 251a
པོ་སྣ་ཚོགས་བསྐྱེད་པས་ནི་སྤྲུལ་པ་གསུམ་པ་སྟེ། འགྲོ་ཀུན་དགའ་བའི་མིག་དང་ལྡན། །སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་སྐྱེད་པ་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །མཆོད་ཅིང་རྗེད་པ་དྲང་སྲོང་ཆེ། །ཞེས་པ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ།
བསྙེན་བཀུར་དང་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པས་ཀུན་གྱི་བསྟོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ཞིང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ངེས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི། རིགས་གསུམ་འཆང་བ་གསང་སྔགས་འཆང་། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་སྟོང་གསུམ་ཐམས་
ཅད་མཉམ་པར་འགྲོ་ཞིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་སྐྱོབ་པར་མཛད་པས་ནི། དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་གསང་སྔགས་འཛིན། །ཞེས་བྱ་ལ། རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་དག་པ་ཉིད་སྟོན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྟོན་པ་ནི། གཙོ་བོ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་འཛིན་པ། །ཐེག་པ་མཆོག་གསུམ་སྟོན་པ་པོ། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་
བུའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་དོན་ཡོད་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་སུ་འཛིན་པར་མཛད་ཅིང་ངན་འགྲོ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའི་གོ་འཕང་ལ་གནས་པར་བྱེད་པས་ན། དོན་ཡོད་ཞགས་པ་རྣམ་པར་རྒྱལ། །འཛིན་པ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེའི་ཞགས། །
ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འགུགས་པར་མཛད་པ་དང་། དེ་ཉིད་བརྟན་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་མི་འགྱུར་བར་མཛད་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུ་ཞགས་པ་ཆེ། །ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་
ངེས་པར་མཐོང་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བྱ་ལ། ངེས་པའི་ཚུལ་གྱི་བཤད་པ་སྟེ་གཉིས་སོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡིན་ལ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
เล่ม ๖๔ · หน้า 251b
རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཏེ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་བསྐྱོད་པ་ཞེ་སྡང་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་གདུག་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་པོའི་སྐུར་བསྟན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་འཇིགས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཁམས་གསུམ་
པ་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་དྲག་པོ་དང་། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཇིགས་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ལ། དེ་སྤྲུལ་པའི་ཁྲོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱལ་པོར་ཞུགས་པ་དང་། གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་
པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམས་དག་པ་ལས། རིགས་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་། རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་དང་། འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་དང་། མི་བསྐྱོད་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སུ་བསྟན་ཏེ། ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་
གདོང་དྲུག་འཇིགས། །མིག་དྲུག་ལག་དྲུག་སྟོབས་དང་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་དེ་རྣམས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གདུག་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཞལ་མཆེ་བ་རབ་ཏུ་གཙིགས་པས་ན། ཀེང་རུས་མཆེ་བ་གཙིགས་པ་པོ། །
ཞེས་བྱ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རེ་རེ་ལ་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་ལས་མཛད་པའི་བར་དུ་རིགས་ལྔ་དང་། རིགས་རེ་རེ་ལ་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་བར་དུ་བསྟན་པ་ནི། རིགས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་སྟེ། དེས་ན། ཧ་ལ་ཧ་ལ་གདོང་
བརྒྱ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །སྤྲུལ་པའི་ཚོགས་དེ་དག་གིས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཤིན་རྗེ་གསོད་པར་མཛད་ལ། གཤིན་རྗེ་ཉིད་བགེགས་ཡིན་ཞིང་དེ་བརྗོད་པ་ནི། དབང་ཆེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ན་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ན། གཤིན་རྗེ་གཤེད་པོ་བགེགས་ཀྱི་རྒྱལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ།
དེ་སྲ་ཞིང་བརྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ཤུགས་ཆེན་པོ་དང་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་ལྟར་ཕ་རོལ་འཇོམས་ཤིང་རང་ཉིད་བརྟན་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཞེས་ཁམས་གསུམ་ཀུན་དུ་གྲགས་ལ། དེ་ཉིད་སྙིང་པོ་ཡེ་ཤེས་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ཆེན་འཇིགས་བྱེད་པ། །རྡོ་རྗེ་གྲགས་པ་རྡོ་རྗེའི་
เล่ม ๖๔ · หน้า 252a
སྙིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་དེ་གང་ལ་ཐོབ་ཅེ་ན། སྒྱུ་འཕྲུལ་རྡོ་རྗེ་གསུས་པོ་ཆེ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་སྐབས་སུ་རྐྱེན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ནི་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཡིན་ལ་རླུང་འགོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བུམ་པ་ལྟར་
དཀྱིལ་དུ་བརྟན་པར་དྲན་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ནང་ཡོངས་སུ་རྒྱལ་བའི་དོན་གྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པས་ན། རྡོ་རྗེ་ལས་སྐྱེས་རྡོ་རྗེའི་བདག །ཅེས་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་དེའི་རང་
བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་སྙམ་པ་ལ། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་མཁའ་འདྲ་བ། །མི་གཡོ་རལ་པ་གཅིག་གིས་བསྒྱིངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འབྲས་བུའི་ཡེ་ཤེས་སྟོང་པ་ཆེན་པོས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཚོགས་མཐའ་དག་བཅོམ་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་བདག་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟར་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་དང་འདྲ་བ་འདི་
རུ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དང་། རལ་པའི་སྐྲ་བེམས་པོ་ཡིན་པས་བེམས་པོ་ལྟར་ཚོར་བ་དང་བྲལ་བའི་རྩེ་གཅིག་ཅིང་མི་གཡོ་བར་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ། གླང་ཆེན་ཀོ་རློན་གོས་སུ་གྱོན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལས་བྱུང་བའི་ཞེ་སྡང་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་
ཧེ་རུ་ཀའི་གཟུགས་ཀྱི་ཆ་བྱད་བསྟན་པ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པའི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་ཟད་པ་ནི་ལོག་པར་འདྲེན་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལས་ཐར་པར་བྱས་པའི་རྟགས་སུ་གླང་པོ་ཆེའི་པགས་པ་ཕྱག་གཉིས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་པོའི་ཚུལ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། གཏུམ་པོ་ཆེན་པོ་
དང་ལྡན་པའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་དང་། རྣམ་པར་གནོན་པའི་སྒྲ་ཆེན་པོས་མ་རུངས་པ་རྣམས་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་ནི། གྲགས་ཆེན་ཧ་ཧ་ཞེས་སྒྲོགས་པ། །ཧི་ཧི་ཞེས་སྒྲོགས་འཇིགས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་བཞད་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་དཔག་ཚད་སྟོང་ལ་སོགས་པར་གྲགས་པར་མཛད་པ་ནི།
གད་མོ་ཆེན་པོ་གད་རྒྱངས་ཅན། །ཞེས་བྱ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལས་བཤད་པ་ཉིད་དོ། །རྡོ་རྗེ་གད་མོ་ཆེར་སྒྲོགས་པ། །ཞེས་བྱ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ན་རྟའི་དགོད་པའི་གད་མོ་ཆེན་པོ་ལ་བ་གད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་དེ་ལ་སྐུ་གསུམ་གྱི་འབྲས་བུ་
เล่ม ๖๔ · หน้า 252b
གནས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མི་མཉམ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་ས་བཅུའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་བདེ་བ་ཆེན་པོར་བཞུགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་སྟོང་གསུམ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པའི་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་
པོའི་སྐུར་བཞུགས་པས་གདུལ་དཀའ་རྣམས་འདུལ་བ་དང་། ཞི་བ་ཆེན་པོ་བཞིའི་ཚུལ་གྱིས་ངེས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་འདུལ་བའི་ཕྱིར། རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོ་བདེ་བ་ཆེ། །རྡོ་རྗེ་དྲག་པོ་དགའ་བ་ཆེ། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་སྐུ་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལྟར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ལས་གསུང་འབར་བའི་ཧཱུཾ་སྟེ་ཆེན་པོ་ཧཱུཾ་ཞེས་
སྒྲོགས་ཏེ་ཞེས་བྱའོ། །མཚོན་དུ་རྡོ་རྗེ་མདའ་ཐོགས་པ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་སྐུ་གསུམ་གྱི་རྡོ་རྗེས་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་དབང་དུ་མཛད་པ་ནི་མདའ་ཞེས་བྱའོ། །དྲག་པོའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་པར་མཛད་པས་ན། རྡོ་རྗེ་རལ་གྲི་མ་ལུས་གཅོད། །ཅེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱས་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྒྱས་པར་མཛད་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཀུན་འཆང་རྡོ་རྗེ་ཅན། །ཞེས་བྱ་སྟེ་བདེ་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བདག་ཉིད་ནི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་ངེས་པར་དགའ་བས་ན་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འཁྱུད་པ་ནི་བདེ་
བའི་སྒྲར་བརྗོད་པའོ། །ཞི་བའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་པ་ཞི་བར་མཛད་པ་ནི་ནད་དང་རྣམ་པར་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་གནོད་པར་བྱེད་པ་དང་། སྨ་འབེབས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕ་རོལ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ལ་དེ་དང་ལྡན་པས་སེལ་བར་མཛད་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་གཅིག་པུ་གཡུལ་སེལ་བ། །
ཞེས་བྱའོ། །ཞེ་སྡང་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་དེའི་སྤྱན་ནི། རྡོ་རྗེ་གཅིག་པུ་གཡུལ་སེལ་བ། །ཞེས་བྱའོ། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟར་འོད་ཟེར་མི་བཟད་པ་ཆེན་པོས་གདུག་པ་རྣམས་འབར་བར་མཛད་པ་ཉིད་དང་དབུ་སྐྲ་ཁམ་པ་གྱེན་དུ་འཕགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་དཔུང་ལས་མེ་སྟག་
เล่ม ๖๔ · หน้า 253a
གི་ཕུང་པོ་འཕྲོ་བར་མཛད་ཅིང་དབྱིབས་རྡོ་རྗེ་རྩེ་གཅིག་པ་ལྟ་བུ་གང་ལ་མངའ་བ་དེ་ལ། རྡོ་རྗེ་འབར་བ་མིག་མི་བཟད། །སྐྲ་ཡང་རྡོ་རྗེ་འབར་བ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་དེས་ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་བདུད་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྔགས་
ཀྱི་ལམ་འདི་ཉིད་དུ་ལུས་ངག་ཡིད་རྣམས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་འགུགས་པར་མཛད་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་འབེབས་པ་འབེབས་པ་ཆེ། །ཞེས་བྱ་ཞིང་ཞལ་དུ་མ་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་སྤྱན་བརྒྱ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་འཇིགས་པ་ནི། མིག་བརྒྱ་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་མིག །ཅེས་བྱའོ། །ལུས་ནི་རྡོ་
རྗེའི་བ་སྤུ་ཅན། །རྡོ་རྗེའི་སྤུ་ནི་གཅིག་པུའི་ལུས། །ཞེས་པ་ནི་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་དེའི་སྐུའི་བ་སྤུ་རྣམས་རྡོ་རྗེ་ཚེར་མ་ལྟར་ཚ་ཞིང་རྩུབ་པ་ཉིད་དང་། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་དུ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་ཅིང་ཕ་རོལ་གྱི་ཚོགས་མཐའ་དག་འཇོམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །སེན་
མོ་སྐྱེས་པ་རྡོ་རྗེའི་རྩེ། །ཞེས་པ་ཡང་རྡོ་རྗེའི་ལུས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཉིང་ལག་གི་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་སེན་མོ་ནི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་གཅིག་པ་ལྟར་གུག་པ་ལྟ་བུ་ཉི་ཚེ་འདྲ་བར་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ལས་ལས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་དུ་པགས་པར་བསྟན་ཡང་། རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་པགས་པ་
མཁྲེགས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་པགས་པ་ནི་རྫས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལྟར་སྲ་ཞིང་བརྟན་པར་བསྟན་ཏོ། །ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལས་བྱུང་བས་རིན་པོ་ཆེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱན་དང་གཅིག་གམ་ཞེ་ན་མི་གཅིག་པར་བསྟན་པ་ནི།
རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་ཐོགས་དཔལ་དང་ལྡན། །རྡོ་རྗེའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་གསུམ་པ་རབ་ཏུ་འབར་བའི་མཚན་ཉིད་རིགས་ལྔའི་བདག་ཉིད་དུ་སྤྱི་བོ་དང་དཔྲལ་བ་དང་། རྣ་བ་གཡས་པ་དང་ལྟག་པ་དང་། རྣ་བ་གཡོན་པ་རྣམས་སུ་བརྒྱན་ཅིང་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་འཁྱུད་འཁོར་
དུ་བཅིངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གད་རྒྱངས་ཧ་ཧ་ངེས་པར་སྒྲོགས། །ཞེས་པ་ནི་ཞལ་དྲུག་པོ་རབ་ཏུ་བཞད་པ་ཧ་ཧ་ཞེས་སྒྲོགས་པ་ཉིད་དང་། གཏུམ་པོ་ཆེན་པོའི་རྟ་སྐད་ཀྱིས་སྟོང་གསུམ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དོ། །ཡི་གེ་དྲུག་པ་རྡོ་རྗེའི་སྒྲ། །ཞེས་པ་ནི་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་འདུས་
เล่ม ๖๔ · หน้า 253b
པའི་མཚན་ཉིད་ཨ་ཨི་ཨུ་རྀ་ལྀ་ཞེས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཨ་ནི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དང་ནམ་མཁའི་ཁམས་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །ཡཾ་འདུ་བྱེད་རླུང་གི་ཁམས་དང་། ར་ཚོར་བ་མེའི་ཁམས་དང་། ཨུ་འདུ་ཤེས་ཆུའི་ཁམས་དང་། ལཾ་གཟུགས་སའི་ཁམས་རྣམས་ནི། ཕུང་པོ་དྲུག་དང་།
འབྱུང་བ་དྲུག་དང་། དབང་པོ་དྲུག་དང་། ཡུལ་དྲུག་དང་། ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་དབང་པོ་དྲུག་དང་། རོ་དྲུག་དང་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་དྲུག་པ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ནི། འཇམ་དབྱངས་ཆེན་པོ་
སྒྲ་ཆེ་བ། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཉིད་སྒྲ་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་མཚུངས་པར་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་ཉིད་ནས་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གཅིག་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཨས་བསྟན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་སྒྲ་གཅིག་པ། །ཞེས་བྱ་ལ་དེ་ཉིད་ནམ་མཁའི་
ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཁྱབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ། ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་སྒྲ་སྒྲོགས་པ། །ཞེས་པ་ཉིད་དོ། །སྒྲ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག །ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་ནི་འཇམ་དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་སྒྲའི་
དོན་དང་ལྡན་ཞིང་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ཉིད་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ངེས་པ་ལྔའི་ཚུལ་དུ་བཤད་པ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།དེ་ལྟར་གྱི་ཡེ་ཤེས་དང་སྐུ་དང་ཐུགས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལས་གསུང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལས་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་
པར་དག་པ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེའི་ཚུལ་དུ་བཤད་པ་ནི། ཡང་དག་བདག་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་གསུང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཉིན་མཚན་ནི་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པས་བརྟགས་པའི་བདག་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་
བྲལ་ཞིང་ཡང་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་མཐའ་དེ་ཉིད་ཡི་གེའི་གཟུགས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ། ཡང་དག་མཐའ་སྟེ་ཡི་གེ་མེད། །ཅེས་བྱ་ཞིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་སྟེ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པའི་ནང་
เล่ม ๖๔ · หน้า 254a
ནས་ཁྱུའི་རྒྱལ་པོར་ཞུགས་པ་ནི། སྟོང་ཉིད་སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་སྟེ། །ཞེས་བྱའོ། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ། །ཞེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལྷན་ཅིག་པ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཆགས་པའི་ཚུལ་དང་། ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ནི་ཟབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཁམས་གསུམ་པའི་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ངེས་པར་གྲགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་གིས་དོན་མཛད་དམ། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་མི་འཛིན་པའི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་
གསུངས་པ། ཆོས་ཀྱི་དུང་སྟེ་སྒྲ་ཆེན་ལྡན། །ཆོས་ཀྱི་གཎྜཱི་སྒྲ་བོ་ཆེ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཆོས་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བ་ཐག་རིང་པོར་རབ་ཏུ་བསྒྲགས་པ་ཉིད་དུ་སྟེ། དཔེའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་དོ། །དགེ་འདུན་དེ་ནི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་གཞན་ལ་མེད་ཅིང་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་
བསྡུ་བར་མཛད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་འདིའི་ཚུལ་གྱིས་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པར་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པས་ན། མི་གནས་མྱ་ངན་འདས་པ་པོ། །ཞེས་བྱའོ། །འོ་ན་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ཙམ་ཞིག་ལ་ཆོས་སྟོན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་ནི། ཕྱོགས་བཅུའི་ཆོས་ཀྱི་རྔ་བོ་ཆེ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཕྱོགས་བཅུ་ནི་མ་ལུས་པའི་དོན་ཡིན་ལ་རྔ་ནི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་རབ་ཏུ་བསྒྲགས་པ་སྟེ། རིགས་མ་ངེས་པ་དག་ཀྱང་རྗེས་
སུ་འཛིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །གཟུགས་མེད་གཟུགས་བཟང་དམ་པ་སྟེ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདུས་བྱས་པའི་གཟུགས་སུ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་
བྲལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་གྲུབ་ལ། སྤྲུལ་པའི་སྐུས་འགྲོ་བ་དྲུག་གི་རིགས་ཀྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་དང་། རྐྱེན་གྱི་རྗེས་སུ་འདུལ་བའི་གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམས་སྐྱོབ་པ་ཆེན་པོའི་སྐུ་ལས་བྱུང་བ་ནི། སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་ཡིད་ལས་སྐྱེས། །ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་པོ་མེ་ལོང་གཡའ་དག་པའི་རང་བཞིན་
เล่ม ๖๔ · หน้า 254b
གྱི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་ཞིང་། དེ་ལས་དྲི་མ་དག་སྨྲ་བརྗོད་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེལ་བ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པ་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་སྣང་ཞིང་། དེའི་ཆོས་དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གྲངས་མེད་པར་གྱུར་པར་མཛད།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སེལ་བར་མཛད་པ་ནི། གཟུགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྣང་བའི་དཔལ། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟར་གཟུགས་བརྙན་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་མཛད་པས་ན། གཟུགས་བརྙན་མ་ལུས་འཆང་བ་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་
ཉིད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་དམ་པ་དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཚུགས་པ་མེད་པ་དང་། ཚངས་པ་དང་ཁྱབ་འཇུག་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་པ་བས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་ཅིང་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོར་གྱུར་པས་ན། ཚུགས་པ་མེད་
ཅིང་ཆེ་བར་གྲགས། །ཁམས་གསུམ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་ཞིང་དེ་ཉིད་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པའི་ལམ་དུ་གྱུར་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལ་གནས་པར་གྱུར་པ་ནི། འཕགས་ལམ་ཤིན་ཏུ་མཐོ་ལ་གནས། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གསུང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལས་གྲུབ་
པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ནི། དར་བ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་ཏོག །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དང་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་བ་དན་ཆེན་པོ་ལྟར་རྫུ་འཕྲུལ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པས་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་དང་། ཁམས་གསུམ་
གནས་ཀྱི་གོང་ན་དེ་ལས་མེད་པའི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་ལྟར་མཐོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་གྲུབ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཉི་མ་དང་། ཟླ་བ་ཇི་སྲིད་གནས་ཀྱི་བར་དུ་ཁམས་གསུམ་ན་ལོ་བཅུ་དྲུག་པ་འདྲ་བའི་ཆ་བྱད་དུ་འདུག་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་གཞོན་
ལུས་གཅིག །ཅེས་བྱའོ། །དེས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐ་མ་པའི་ཚེ་རབས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གནས་ཤིང་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ནི། གནས་བརྟན་རྒན་པོ་སྐྱེ་དགུའི་བདག །ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ལྟར་འོད་གང་བ་དང་། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་མཛེས་
เล่ม ๖๔ · หน้า 255a
ཤིང་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན་འཆང་བ། །ཞེས་བྱ་ཞིང་དེ་ཉིད་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བུ་གཅིག་པ་ལྟར་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་ཐིག་ལེ་མཆོག་ལ་སོགས་པ་འགུགས་པར་མཛད་པ་ནི། སྡུ་གུ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་མཛེས། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་
ཆེན་པོའི་གནས་སྦྱོར་བ་དེས་ཉི་མ་དང་། ཟླ་བ་གནས་ཀྱི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་དུ་གནས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཟབ་མོའི་དོན་སྟོན་ཅིང་ཕྱི་དང་ནང་གི་ནད་དང་། འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ནི། འཇིག་
རྟེན་ཤེས་ལེགས་སློབ་དཔོན་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་སློབ་དཔོན་འཇིགས་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དེ་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་མགོན་དུ་གྱུར་ཅིང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བར་མཛད་པས་ནི། མགོན་སྐྱོབ་འཇིག་རྟེན་ཡིད་གཅུགས་པ། །
ཞེས་བྱ་ཞིང་སྐྱབས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། སྐྱབས་དང་སྐྱོབ་པ་བླ་ན་མེད། །ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་གྲུབ་སྨོན་པར་བསྟན་ནས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་བསྟན་པ་ནི། ནམ་མཁའི་ཁམས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པ་གསུངས་ཏེ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ནི་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ་པར་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་མངོན་པར་སྤྱོད་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ལ། དེ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཟད་པ་མེད་པའི་རྒྱ་མཚོར་གྱུར་པ་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་
མཚོ། །ཞེས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་འགྲོ་བ་རྣམས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་རིག་པའི་སྦུབས་ཀྱིས་གཡོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོས་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་ན། མ་རིག་པའི་སྦུབས་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་དེ་ཉིད་སྲིད་པའི་དྲ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་རབ་
ཏུ་འཇོམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ། སྲིད་པའི་དྲ་བ་འཇོམས་པ་པོ། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འབྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆུ་བོས་ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི། ཉོན་མོངས་མ་ལུས་ཞི་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་
เล่ม ๖๔ · หน้า 255b
ཞིང་དེ་ལ་དུས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་རྟག་པར་བསྒྲུབས་ཤིང་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཐར་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྲིད་པའི་
དྲ་བ་འཇོམས་པ་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་བརྒལ་བ་དེ་ག་ལས་ཐོབ་ཅེ་ན། ཡེ་ཤེས་དབང་བསྐུར་ཅོད་པན་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བ་ནི། ཡེ་ཤེས་དབང་བསྐུར་ཅོད་པན་ཅན། །ཞེས་བྱའོ། །བདེ་བ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་པས་བདག་གི་བག་
ཆགས་ཀྱི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དག་པར་གྱུར་པ་ཉིད་དང་། བདེ་བ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་ཁ་ནས་སྤྱི་གཙུག་གི་དབུ་རྒྱན་དུ་འཁོར་བའི་ཕྱིར་ཅོད་པན་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ལ། དེ་བདག་རང་གི་དཔྲལ་བའི་རྒྱན་དུ་རྒྱས་
བཏབ་པ་ནི། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྒྱན་དུ་ཐོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་དབུ་རྒྱན་བྱས་པ་ལ་དགའ་བ་དང་མཆོག་གི་དགའ་བ་དང་བྲལ་བའི་དགའ་བ་གསུམ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ལ།
དེ་དག་རབ་ཏུ་ཞི་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ཏེ་དེ་ཉིད་ངེས་པར་བསྟན་པ་ནི། གསུམ་སེལ་མཐའ་ཡས་གྲོལ་གསུམ་ཐོབ། །ཅེས་གསུངས་ལ་དགའ་བ་དང་མཆོག་གི་དགའ་བ་དང་བྲལ་བའི་དགའ་བ་གསུམ་བསལ་བ་ལས། བདེ་བ་ཆེན་པོ་མཐའ་ཡས་
སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིང་། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་པ་ནི་གྲོལ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལས་གྲོལ་ཞིང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱ་དང་སྐྱེ་བའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་
ངེས་པར་སྒྲོལ་བ་ནི། སྒྲིབ་པ་ཀུན་ལས་ངེས་པར་གྲོལ། །ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟར་བརྟན་པ་དང་གཡོ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་ནི། མཁའ་ལྟར་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གནས། །ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ལ་གོང་གི་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་
เล่ม ๖๔ · หน้า 256a
ལ་སོགས་པ་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པར་གྱུར་པ་ནི། ཉོན་མོངས་དྲི་མ་ཀུན་ལས་འདས། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལས་གཞན་གྱི་སེམས་རིག་པ་མཐའ་དག་རིག་པར་གྱུར་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཡོངས་སུ་དག་པར་གྱུར་པ་ནི་འདས་པ་
དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྟོགས་པར་གྱུར་ཅིང་དེ་ཉིད་རྒྱུད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ན་དུས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ལ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ནི། དུས་གསུམ་དུས་མེད་རྟོགས་པ་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཀླུ་ཆེན་པོ། །ཞེས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་
ཀྱི་སྦྱིན་པའི་ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས་པ་ནི་ཀླུ་ཡིན་ལ་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་ངེས་པར་ལེགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པར་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཐོད་ཅན་
རྣམས་ཀྱི་ཐོད། །ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་པ་གྲོལ་བར་མཛད་ཅིང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ནི། ལུས་ཀུན་ལས་ནི་རབ་གྲོལ་བ། །ནམ་མཁའི་མཐའ་ལ་རབ་གནས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཡོན་ཏན་དང་བཅས་པ་དང་སྣོད་རྣམ་
པར་དག་པ་ཟབ་མོའི་ཚུལ་དུ་བསྟན་ནས། དེའི་དོན་ཉིད་མ་འོངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་འདི་ལྟ་བུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཆེན་པོ་འཆང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་ཡིན་ཏེ། དེ་བསྐྱེད་པ་ནི་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལྟར་དགོས་པ་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གསང་སྔགས་སུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི། ཁྱབ་བདག་རིན་ཆེན་ཀུན་གྱི་མཆོག །ཅེས་བྱ་
སྟེ་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་ནི། དཔག་བསམ་ཤིང་ཆེན་རྒྱས་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ལུས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པ་བུམ་པའི་དབང་བསྟན་པ་ནི། བུམ་པ་བཟང་པོ་ཆེ་བའི་མཆོག །ཅེས་གསུངས་
เล่ม ๖๔ · หน้า 256b
ཏེ། དེ་ལ་བུམ་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་རྟོག་པའི་ཚོགས་མཐའ་དག་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྲིད་སྲུང་གི་བུ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ངེས་པར་འཇིལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དོན་བྱེད་
པས་ན། བྱེད་པ་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ནི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་ཕན་འདོགས་པ་དང་། སྲིད་པའི་འཇིགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམས་སྐྱོབ་པའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པས་ན། ཕན་འདོགས་སེམས་ཅན་མཉེས་གཤིན་པ། །ཞེས་བྱ་ཞིང་དེ་ཉིད་ཀྱི་དུས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་
པ་ལྟར་མི་དགེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དོར་བ་དང་། དགེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིད་དུ་འོང་བའི་རྒྱུ་དེ་ལ་བཀོད་པ་ནི། བཟང་ངན་ཤེས་ཤིང་དུས་ཤེས་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་
མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་ན། ཁྱབ་བདག་དམ་ཤེས་དམ་ཚིག་ལྡན། །ཞེས་བྱ་ལ་གོང་མ་མཉེས་བརྟེན་པའི་དུས་ཤེས་པ་དང་། དངོས་གཞི་ལེགས་པར་སྒྲུབ་པའི་གསལ་བའི་དུས་ཤེས་པ་ནི། དུས་ཤེས་སེམས་ཅན་དབང་པོ་ཤེས། །ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ཉིད་སྣོད་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་
པ་ནི། རྣམ་གྲོལ་གསུམ་ལ་མཁས་པ་པོ། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་དང་ལྡན་ཞིང་གོང་ནས་གོང་དུ་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་པར་གྱུར་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ལྡན་ཞིང་ཡོན་ཏན་ཤེས། །ཞེས་བྱ་ཞིང་བུམ་པ་དང་གསང་དབང་དང་ཤེས་
རབ་ཡེ་ཤེས་དང་རྒྱུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྲིད་པ་དང་། མི་དགེ་བའི་ཚོགས་མཐའ་དག་དང་། བདུད་དང་དབང་ཕྱུག་དང་ནད་དང་རིམས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་མཛད་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་
པར་བྱེད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་བཀྲ་ཤིས་པ་ཞེས་ཟེར་ལ་དེའི་ཕྱིར་ན། ཆོས་ཤེས་བཀྲ་ཤིས་བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་། །བཀྲ་ཤིས་ཀུན་གྱི་བཀྲ་ཤིས་པ། །གྲགས་པའི་བཀྲ་ཤིས་སྙན་གྲགས་དགེ །ཞེས་གསུངས་ཏེ་དེ་ལྟར་དབང་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ནི་ཤེས་པ་ལྔ་ཡིན་པར་བསྟན་ལ་ལེའུ་དང་པོ་ལས་ཀྱང་། སྦྱོར་བ་ལྡན་
เล่ม ๖๔ · หน้า 257a
ཞིང་མི་དགེ་སྤོང་། །བཀྲ་ཤིས་སུ་ནི་བརྗོད་པ་ནི། །ལུས་དག་ནས་ནི་རྫོགས་པའི་མཐར། །ཤིས་པ་ལྔ་རུ་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཆུ་བོའི་རླབས་བཞིན་དུ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འདས་པས་ངལ་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཤིས་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་
གྱིས་དབུགས་འབྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སྟོན་མོས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང་། སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱོ་བར་གྱུར་པ་ལས་རྒལ་བ་དང་། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རོལ་མོས་སངས་རྒྱས་པར་མཛད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དབུགས་འབྱིན་ཆེན་པོ་དགའ་སྟོན་ཆེ། །དགའ་ཆེན་རོལ་མོ་ཆེན་པོ་སྟེ། །ཞེས་བྱའོ། །
དེ་ལྟར་ཐེག་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དབང་དམ་པ་ཐོབ་པ་ལས་གྱུར་པ་ལ་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་བདག་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྟོད་པར་གྱུར་པ་ནི། བཀུར་སྟི་རིམ་གྲོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །ཞེས་བྱ་ཞིང་། མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་གྲགས་བདག་དཔལ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་མཆོད་པའི་ཚོགས་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ལས་ནི་བདག་ཉིད་ཞེན་པ་མེད་པའི་དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་བདག་པོ་ཆེན་པོར་གྱུར་པས་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གྲགས་ཤིང་བདག་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ཞིང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཡང་བདག་ཉིད་
དུ་གནས་པ་དང་། བདག་ཉིད་ལ་ཐར་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་གམ་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ན། མཆོག་ལྡན་མཆོག་སྦྱིན་གཙོ་བོ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་ལ་རབ་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་དབང་དམ་པ་དེ་ཉིད་དམན་དང་མིའི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་སྐྱབས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་
པར་གྱུར་པ་དང་། གང་དང་གང་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་གནོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མི་གོས་ཤིང་དེ་ལས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པས་ནི། སྐྱབས་ཀྱི་དམ་པ་སྐྱབས་སུ་འོས། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །སྐྱབས་དམ་པ་དེ་ཉིད་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ནང་ན་ཆུ་སྲིན་གྱི་མཆེ་བ་དུག་དང་འདྲ་བའི་རྣམ་
པར་རྟོག་པའི་དོན་ནི་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་ངེས་པར་འཇིལ་བ་དེའི་དགྲ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཉིད་སྐྱེད་དུ་མེད་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་དང་ཕྱི་དང་ནང་གི་འཇིགས་པའི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་མཛད་པ་ལས་སྐྱབས། འཇིག་རྟེན་དགྲ་སྟེ་རབ་ཀྱི་མཆོག །འཇིགས་པ་མ་ལུས་སེལ་བ་པོ། །ཞེས་
เล่ม ๖๔ · หน้า 257b
བྱའོ། །གཙུག་ཕུད་ཕུད་བུ་ལྕང་ལོ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ལ་གཙུག་ཕུད་ནི་འཛག་པ་ཉེ་བར་བསྟེན་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། འཁོར་བའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་འཛག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཉིད་ཐར་པ་ཆེན་པོའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྐྱོ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེ་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་གཙོ་བོར་
གྱུར་པའི་གནས་དཔྲལ་བ་རུ་རབ་ཏུ་བཞག་པ་དང་། དེ་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ཞིང་། རལ་པ་མུཉྫ་ཅོད་པན་ཐོགས། །ཞེས་པ་ནི་དྲུག་པའི་དོན་ལ་དང་པོའི་ཚིག་སྟེ། རལ་པའི་མུཉྫ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ལ་རལ་པའི་སྒྲས་ནི་བེམས་པོར་བརྗོད་ལ། བེམས་པོ་རྟོག་
པ་དང་བྲལ་བའི་དོན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ངེས་པར་འབྱིན་པ་མང་པོ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་མདུད་ཅིང་བརྩེགས་པ་གུས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤྱི་བོས་མཆོག་ཏུ་འདུད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་སྐུ་ལྔ་དང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་འབྱུང་བ་ལྔ་དང་བདག་ཉིད་ལྡོག་པའི་བྱེ་བྲག་གི་འབྲས་བུའི་ཆོས་རྒྱུ་ལ་ཚང་
བར་བསྟན་པ་ནི། གདོང་ལྔ་གཙུག་ཕུད་ལྔ་དང་ལྡན། །ཟུར་ཕུད་ལྔ་པ་མེ་ཏོག་ཐོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ་དེ་ལ་གདོང་ལྔ་ནི་རྩ་བར་གྱུར་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དང་གཙུག་ཕུད་ནི་གཙོ་བོའི་ཚུལ་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་སྟེ། ཟུར་ཕུད་ནི་འཁོར་དུ་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འབྱུང་བ་སྟེ་དེ་དག་ནི་འབྱུང་བ་ཆུའི་ཁམས་དང་།
རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་མི་བསྐྱོད་པ་དང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མེ་ནི་འབྱུང་བ་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་པའི་བར་དུ་གོ་བར་བྱ་ཞིང་སློབ་དཔོན་དང་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་གོ་བར་བྱའོ། །མེ་ཏོག་ཐོད་ནི་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བའི་
ཐོད་ཅེས་བྱའོ། །སྤྱི་བོར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ཉིད་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཚོགས་མཐའ་དག་འབྱང་བར་གྱུར་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སོང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་
སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་རྡུལ་གྱིས་མ་གོས་ཤིང་ཉེས་པའི་སྐྱོན་མཐའ་དག་ལས་དག་པར་གྱུར་པས་ན། མགོ་ཟླུམ་བརྟུལ་ཞུགས་ཆེན་པོ་པ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག །ཅེས་བྱ་ལ་དུཿཁ་ལ་སོགས་པའི་འགོག་པ་ནི་དཀའ་ཐུབ་མ་ཡིན་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་ཐ་མལ་པའི་ཚུལ་ལས་སྐད་ཅིག་
เล่ม ๖๔ · หน้า 258a
རྟོག་པའི་ཚོགས་མཐའ་དགག་པ་ནི་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་ན། དཀའ་ཐུབ་མཐར་ཕྱིན་དཀའ་ཐུབ་ཆེ། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །གཙང་གནས་དམ་པ་གཽ་ཏ་མ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཉེས་པའི་ཚོགས་མཐའ་དག་དང་བྲལ་ཞིང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སུ་འགྱུར་བ་དང་འགྲོ་བ་མཐའ་
དག་གི་དམ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས། བྲམ་ཟེ་ཚངས་པ་ཚངས་པ་ཤེས། །ཞེས་བྱ་ལ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པས་ན། མྱ་ངན་འདས་པ་ཚངས་པ་ཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་
ཉིད་དོ། །གྲོལ་བ་ཐར་པ་རྣམ་གྲོལ་ལུས། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་གྲོལ་བ་ནི་ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བ་དང་ཐར་པ་ནི་བདེ་འགྲོའི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་པ་དང་། དེ་གཉིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། རང་སངས་རྒྱས་
དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་། ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དང་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་པ་ནི། རྣམ་གྲོལ་ཞི་བ་ཞི་བ་ཉིད། །མྱ་ངན་འདས་ཤིང་མྱ་ངན་འདས། །ལེགས་པར་མྱ་ངན་འདས་དང་ཉེ། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །བདེ་
སྡུག་སེལ་བ་མཐར་གྱུར་པ། །ཞེས་པ་ལ་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཚོགས་མཐའ་དག་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ལ་བདེ་བར་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་བདེ་བ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་མཐར་བསལ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དེ། ཆགས་བྲལ་ལུས་ལས་འདས་པ་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྒྲ་
གྲགས་པར་གྱུར་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པའི་དགྲ་བཅོམ་པའི་བདག་ཉིད་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣམ་པར་གཙེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཐུབ་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བགྲང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཐུབ་པ་མེད་པ་དཔེ་མེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་
དོ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ནུས་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་བུའི་རྩལ་གྱི་སྟོབས་ལྟར་མངོན་དུ་གསལ་བར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་སོགས་པས་སྒྲོགས་པར་མི་ནུས་ཤིང་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་ནི། མི་མངོན་མི་སྣང་གསལ་བྱེད་མིན། །མི་འགྱུར་ཀུན་འགྲོ་ཁྱབ་པ་པོ། །ཞེས་བྱ་
เล่ม ๖๔ · หน้า 258b
བ་དེ་ཉིད་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་ངག་གི་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པས་ན། ཕྲ་ཞིང་ཟག་མེད་ས་བོན་བྲལ། །ཞེས་བྱ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་ངན་འགྲོའི་ཉེས་པ་དང་བདེ་འགྲོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དྲི་མ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་
དང་བྲལ་བ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་གི་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཆ་ཕྲ་བ་རྣམས་སྤངས་ནས། རྡུལ་མེད་རྡུལ་བྲལ་དྲི་མ་མེད། །ཉེས་པ་སྤངས་པ་སྐྱོན་མེད་པ། །ཞེས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་དག་པའི་འབྲས་བུ་ནི་མ་རིག་པའི་གཉིད་
ལས་འདས་པ་དང་སད་པར་མཛད་པས་ན། ཤིན་ཏུ་སད་པས་སད་པའི་བདག །ཅེས་བྱ་ལ་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རིག་པ་ལས་གདུལ་བྱའི་སྣོད་ཉེས་པ་དང་མ་ཉེས་པ་དང་དོན་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་གྱུར་པ་ནི། ཀུན་ཤེས་ཀུན་རིག་དམ་པ་པོ། །ཞེས་བྱའོ། །
དེ་ལྟ་བུའི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་འབའ་ཞིག་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འདོད་པ་ལས་རྣམ་པར་འདས་ཤིང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་ཉིད་འདས། །ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་ཚུལ་འཆང་བ། །ཞེས་བྱ་ལ་དེ་ཉིད་ཐོག་མ་ཐ་མ་
མེད་པ་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་སུས་ཀྱང་མ་བཅོས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཅེས་བྱ་ཞིང་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བར་མཛད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཆོག་འདིས་གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་
ན། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ལས་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་དག་པའི་བུམ་པས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་གསལ་བར་བྱས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ནས་མངོན་པར་
སངས་རྒྱས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ཉིད་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་པོར་གྱུར་པ་དང་། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གང་གིས་མ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ན། དང་པོའི་སངས་རྒྱས་རྒྱུ་མེད་པ། །ཞེས་བྱ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཐོང་བ་མེད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་དྲི་
เล่ม ๖๔ · หน้า 259a
མ་དང་བྲལ་བ་གསལ་བར་གྱུར་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང་། དངོས་གྲུབ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ན། ཡེ་ཤེས་མིག་གཅིག་དྲི་མ་མེད། །ཡེ་ཤེས་ལུས་ཅན་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་གསུང་རྣམ་པར་དག་པ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་འཇམ་དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། ཚིག་གི་དབང་ཕྱུག་སྨྲ་བ་ཆེ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འཇམ་དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་བརྡས་མཚོན་པ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བདག་ཉིད་དོན་ངེས་པར་རྫོགས་པའི་ཚིག་གི་ཚོགས་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་གྱུར་ལ་ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་སྨྲ་བའི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་གྱུར་པ་དང་། ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་དང་། རི་
དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་ལྟར་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཚར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ན། སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་སྨྲ་བའི་རྒྱལ། །སྨྲ་བའི་དམ་པ་མཆོག་གི་གནས། །སྨྲ་བའི་སེང་གེ་ཚུགས་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྐུ་དེ་ནི་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་གང་
དང་གང་གིས་བལྟས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་གདུང་བ་སེལ་བའི་ཕྱིར་ན། ཀུན་དུ་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་དགའ། །ཞེས་བྱ་ལ་སྐུ་དེ་ཉིད་ལས་འོད་ཟེར་སྣ་ཚོགས་པས་སྟོང་གསུམ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན། གཟི་བརྗིད་ཕྲེང་བ་ལྟ་ན་སྡུག །ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་གསུང་བཤད་ནས།
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཐུགས་བཤད་པའི་ཕྱིར། འོད་བཟང་འབར་བ་དཔལ་གྱི་བེའུ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དཔལ་བེའུ་ནི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་བཞིན་པདྨའི་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟར་སྙིང་པོ་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་དེ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མི་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་པ་ལས་གདུལ་
བྱ་རྣམས་མངོན་པར་འདུལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་རིགས་བཞིའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་སྣང་བར་གྱུར་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ལག་ན་འོད་འབར་སྣང་བ་པོ། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་སྟེ། ལག་ནས་ལག་ཏུ་སྟེར་བ་དང་འདྲ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟར་དགོས་པའི་
เล่ม ๖๔ · หน้า 259b
དོན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་བདེ་བ་ཆེན་པོས་སེལ་བར་མཛད་པའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ནི་གཟིར་བའི་ཕྱིར་ཟུག་རྔུ་ཡིན་ལ་དེ་རྩ་བ་ནས་འབྱིན་པས་ན། སྨན་པ་
ཆེ་མཆོག་གཙོ་བོ་སྟེ། །ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པ་བླ་ན་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །སྨན་རྣམས་མ་ལུས་ལྗོན་པའི་ཤིང་། །ཞེས་པ་ནི་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་དང་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་ལ་སྨན་ནི་ཆུ་དང་ལྗོན་ཤིང་ལ་སོགས་སོ་སོ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་
དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཞི་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མ་བསྐྱེད་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་དགྲར་གྱུར་པས། ནད་དོ་ཅོག་གི་དགྲ་ཆེ་བ། །ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་
ཁམས་ཐམས་ཅད་སྔགས་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་ནི། སྡུ་གུ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་མཆོག །ཅེས་བྱའོ། །ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲོལ་བའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་དང་། དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་དང་ལྷ་མོའི་ཚོགས་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་པས་འགྲོ་བ་རྣམས་སྒྲོལ་བར་མཛད་པ་ནི། དཔལ་
ལྡན་རྒྱུ་སྐར་དཀྱིལ་འཁོར་ཅན། །ཞེས་བྱ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་རྣམས་སུ་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་འདྲ་བར་ཐུགས་རྗེས་ཁྱབ་པ་ནི། ཕྱོགས་བཅུ་ནམ་མཁའི་མཐར་ཐུག་པར། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ལེགས་པར་འཛུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །འགྲོ་ན་གདུགས་གཅིག་ཡངས་པ་སྟེ། །ཞེས་
བྱ་བ་དེ་ལ་ཉི་མ་གཅིག་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་བྱེ་བྲག་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་མྱུར་བའི་དཔེ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ནམ་མཁའི་མཐར་ཐུག་ཐམས་ཅད་བགྲོད་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ཉིད་བྱམས་པ་དང་ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་
སྙིང་པོའི་དོན་སྟོན་པ་ནི། བྱམས་དང་སྙིང་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཅན། །ཞེས་བྱའོ། །དཔལ་ལྡན་པདྨ་གར་གྱི་བདག །ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་པདྨའི་རིགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ལེའུ་དང་པོ་ལས། དཔལ་ལྡན་གསུང་གི་བདག་ཉིད་ཅན། །དཔལ་ལྡན་གར་གྱི་དབང་
เล่ม ๖๔ · หน้า 260a
ཕྱུག་དང་། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །ཆགས་པ་ཆེན་པོར་རབ་ཏུ་བསྟན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་བདག་ཆེན་པོ་རིན་ཆེན་གདུགས། །ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆེན་པོ་ནི་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་སྐྱོབ་པར་མཛད་དོ། །དེ་ཉིད་གྲང་བའི་
གདུང་བ་དང་ཚ་བའི་གདུང་བ་ལྟར་གནས་པས་ན་དེ་ལས་སྐྱོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་བསྲེགས་པ་དང་། མ་རིག་པའི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་པས་ན། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གཟི་བརྗིད་
ཆེ། །ཞེས་བྱ་ཞིང་དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པས་ན། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་སྐུ་འཆང་བ། །ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཆེ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྟེ་དེའི་
རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཆོས་རིགས་གཅིག་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ན། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་བསྟན་པ་གཅིག །ཅེས་གསུངས་ཏེ་དེ་ལ་ལེའུ་དང་པོ་ལས། དུས་གསུམ་བདེ་
གཤེགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། །གཉིས་དང་གསུམ་དུ་དབྱེར་མེད་ཅིང་། །འབྲས་བུའི་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་འབད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ་བསྟན་པ་དང་ཐེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་ཏུ་དགོངས་སོ། །རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་དབང་བསྐུར་དཔལ། །ཞེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་གསལ་བར་མཛད་པ་ནི་བདུད་ཀྱི་ཚོགས་
མཐའ་དག་འཇོམས་པ་དང་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པ་དང་། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ལས་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་འབྱུང་བའི་བདག་པོར་གྱུར་པས་ན། རིན་ཆེན་ཀུན་བདག་དབང་ཕྱུག་སྟེ། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྟགས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྟན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ཀུན་གྱི་བདག །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ནི་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ལ། རྡོ་རྗེ་འཆང་བ་ཀུན་གྱི་རྗེ། །ཞེས་པ་ནི་འཕགས་
เล่ม ๖๔ · หน้า 260b
པ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ལ་འདིར་སྟོན་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཐུགས་ཆེ་བ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཐུགས་ལ་གནས། །ཞེས་
པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་སྐུ་ཆེ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསུང་ཡང་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་གསུངས་ཏེ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། བྱ་བ་གྲུབ་པ་དང་ཕྲིན་
ལས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ཕྲིན་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གུད་དུ་མི་བགྲང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་དག་རྣམ་པར་དག་པའི་གསང་བའི་དབང་ལ་ལྟོས་པར་བསྟན་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་བདེ་བ་ཆེ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་
གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདེ་བ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་འབྱུང་བ་རང་བྱུང་གི་མེ་ཏོག་ཅེས་བྱ་སྟེ་ཐབས་ཀྱི་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཁ་དོག་དམར་བའི་ཕྱིར་ན་ཉི་མ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། རྡོ་རྗེ་ཟླ་བ་དྲི་མེད་འོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་ཀྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ལས་བྱུང་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསམ་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་ཁ་དོག་དཀར་པོའི་ཟླ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་རྟོག་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་དང་དྲི་མ་མེད་པའི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་དགའ་བྲལ་ལས་བྱུང་ཞིང་དེའི་གོང་ན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་པོ་རྣམས་
ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན། ཆགས་བྲལ་ལ་སོགས་ཆགས་པ་ཆེ། །ཞེས་གསུངས་ལ་དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཉེད་པ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ལས་བྱུང་ཞིང་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་མེ་འབར་བ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་འབར་བ་ལས་བྱུང་བའི་འོད་འབར་བ་ལས་བྱུང་བས་ན། ཁ་དོག་
སྣ་ཚོགས་འབར་བའི་འོད། །ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་སྦྱོར་བ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟ་བུ་ལས་བྱུང་ཞེ་ན། རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །ཞེས་བྱུང་སྟེ་ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་རྡོ་རྗེའི་གདན་ལ་རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་གྱི་
เล่ม ๖๔ · หน้า 261a
ཚུལ་དུ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཕན་ཚུན་དུ་བསྣོལ་བ་ལས་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ལྟ་བུའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མཐའ་དག་འཛིན་པར་མཛད་པ་ནི། སངས་རྒྱས་འགྲོ་
བའི་ཆོས་འཛིན་པ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཉིད་བདུན་པའི་དོན་ལ་དང་པོའི་ཚིག་གོ། །དཔལ་ལྡན་སངས་རྒྱས་པདྨ་སྐྱེས། །ཞེས་པ་ནི་པདྨ་ནི་རྟག་ཅན་ཏེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ལ་གནས་ཤིང་། དེ་ཉིད་རྟོག་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་ལྔ་པ་དང་བདུན་པ་འདོམ་
པའི་ཚིག་སྟེ། པདྨ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་པདྨ་རུ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་གི་པདྨ་དང་། འོག་གི་པདྨ་དང་ཞེས་གྲགས་སོ། །ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་མཛོད་འཛིན་པ། །ཞེས་པ་ནི་གསང་བའི་དབང་གི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་སྟེ། དེ་ལ་མཛོད་ནི་རྫས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་དངོས་གཞི་ནི། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཏིང་འཛིན་དྲ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆང་བས་ན། རྒྱལ་པོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་འཆང་། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཆེ་བ་སངས་རྒྱས་རིག་སྔགས་རྒྱལ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་
གོང་དུ་བསྟན་པའི་གསང་བའི་དབང་ནི། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིག་པའི་རྩ་བ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་གསང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་མཛད་པ་དང་། སྲིད་པའི་དྲ་བ་ཐམས་
ཅད་གཅོད་པ་དང་། མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་གཅོད་པར་མཛད་པས་ན། རྡོ་རྗེ་རྣོན་པོ་རལ་གྲི་ཆེ། །ཡི་གེ་མཆོག་སྟེ་རྣམ་པར་དག །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྡུག་བསྔལ་གཅོད། །ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །མཚོན་ཆ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེའི་ཆོས། །ཞེས་
བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་ཐེག་པའི་ཚུལ་ཉིད་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་དང་། སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་གཅོད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ཞིང་། རྟོགས་པར་དཀའ་ཞིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་འཛིན་པར་འདོད་པས་ན། རྡོ་རྗེ་ཟབ་མོ་ཛི་ན་ཛིཀ །ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བདེ་བ་ཆེན་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด