འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་འགྲེལ་པ་གནད་ཀྱི་ཟླ་བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ

ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨཱརྱ་ཨཥྚ་ས་ཧ་སྲི་ཀ་པྲཛྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་མརྨ་ཀཽ་མི་ཏ་ནཱ་མ

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

เล่ม ๙๐ · หน้า 83a

སྒྲིབ་པ་སྤང་བ་ནི་ཚད་མ་ལས་གཞན་མེད་པས་དེ་ལྟར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་ངོ་བོའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ལས་གཞན་པའི་ཞ་ཉེ་དཀར་པོ་ལ་དངུལ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་

པར་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དྲུངས་འབྱིན་པ་པོ་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་ཞེས་པ་དང་། སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་པས་མཐོང་བའི་ལམ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སའི་དངོས་པོ་སྟེ། དེས་ཞུགས་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་ལ་གང་དུ་སེང་

གེ་བཟང་པོས་སའི་ཚོགས་སུ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་དེ་ལས་གཞན་པ་སྔ་མ་དེ་མ་ཐག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ནས་བརྩམས་པའི་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་གྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་བཤད་དེ། དེ་ལ་ཡང་འདོད་

ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བའི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དྲུག་དང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དེ་ལྟར་ཞེ་སྡང་སྤངས་པས་བཅུ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བཅུ་དྲུག་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་དང་།

ལམ་ཤེས་པར་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་དུ་རྣམ་པར་བཤད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་དེ་ལ་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་ཅེས་པ་ཡང་བཤད་དེ། དེ་ལ་འདིས་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་འགལ་བར་ཡང་མ་ཤེས་པ་ཉིད་

དོ། །དེ་ནས་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱང་བསྒོམ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ཞེས་བརྗོད་པ་ཙམ་ན་ནི་དེ་ལྟར་ན་ནི་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སའི་རང་བཞིན་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་དེས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བག་ལ་ཉལ་སྤངས་པ་ལ་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་

པས་སོ་སོར་བསྒྲུབས་པས་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་རིགས་ཞེས་པའི་ཚུལ་ངན་པ་མང་པོ་ལ་དོན་མེད་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པ་སྟེ། དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཤེས་བྱ་ལ་ཤེས་

เล่ม ๙๐ · หน้า 83b

པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་ཇི་སྲིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གཞན་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ནི་བཟོད་པར་བརྗོད་ལ། འདིར་

རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རིག་པར་འགྱུར་བའི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ཐོབ་པས་ཤེས་རབ་ཏུ་འགྱུར་ནས་སྔོན་དུ་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་ཤེས་རབ་མེད་ནས་དེར་ལྟུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སོ་སོར་

རིག་པར་འགྱུར་ལ། འདིར་དེ་དང་མཉམ་པ་དང་དེའི་རྒྱུན་གྱིས་དེའི་རྗེས་སུ་བཟོད་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་དེས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱས་པ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་ཆོས་ཤེས་པ་བརྒྱད་དོ། །

དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་ཡང་བརྒྱད་པོ་ནི་ངེས་པར་ཤེས་པས་ན་གཞན་དུ་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་རྗེས་སུ་ཆོས་ཤེས་པར་གཞན་དུ་བརྗོད་ལ། འདིའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་སྣང་བ་དང་དམིགས་པ་དག་གི་ཁོ་ནའི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །འདིར་བཟོད་པའི་རྗེས་སུ་ཉོན་

མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཟོད་པ་ལ་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་གཞན་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གང་གིས་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པར་བྱེད་

པ་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་བཤད་དོ། །ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་ནི་མ་མཐོང་བ་མཐོང་བ་མེད་པས་མཐོང་བའི་ལམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅེས་འདོད་ན་བཟོད་པ་ལ་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བའི་ལམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་

བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་བཞི་པོས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་།

เล่ม ๙๐ · หน้า 84a

བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་རྣམས་འདོད་པའི་ཁམས་པ་ལ་སོ་སོར་བཅུ་ཞེས་པས་བཞི་བཅུ་ལ། རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་བཞི་པོ་ལ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤངས་པས་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་བཞིར་སོན་པའི་ལ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་

ཞེས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ནི་བག་ལ་ཉལ་གྱིས་ཞེན་པའོ། །ཁོང་ཁྲོ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་ངོ་། །ཡང་དག་པའམ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སེམས་ཀྱི་གཟེངས་བསྟོད་པ་ནི་ང་རྒྱལ་ལོ། །

རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ནང་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་དེ་ལ་མཆོག་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །དེ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་སྟེ། ལྷག་མ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་

མདོ་སྡེ་ཚངས་པའི་དྲ་བ་ནས་བཤད་པའི་ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནང་དུ་འདུས་པ་ཅན་ཏེ། དེ་ཡང་འདིར་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་གཞན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་མན་ངག་གིས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དེ་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་འགྱུར་ལ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་རིང་མོ་ནས་འཇུག་པའི་

ཕྱིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྤོང་སྟེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བའི་བག་ཆགས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་བར་གྱུར་པ་འདི་རྣམས་ལ་བདག་གིའོ་ཞེས་པའི་བློ་ནི་རིམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་དང་འགལ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ནས་

ཡང་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བ་མེད་དེ། གང་ཡང་། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་འདིར། །གློ་བུར་བ་ཡི་དྲི་མ་རྣམས། །དེ་ཡི་སྔ་ནས་ནུས་མེད་ན། །ཕྱིས་ནི་ནུབ་པ་གང་ནས་བྱུང་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བདག་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་སུ་རི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྨོད་མེད་ལུས་ཞེས་བྱ་བར་

གྱུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ཞེས་པ་སྟེ། རྒྱས་པར་དགོས་པ་མེད་དོ། །འདིར་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་སུ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དག་ཅེས་གསུངས་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་

เล่ม ๙๐ · หน้า 84b

འདས་ལ་འཛིན་པ་ཡོད་པ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིར་ཕྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ཡང་མ་

རིག་པའི་ནང་དུ་འདུས་པས་མ་རིག་པ་སྤངས་པས་དེ་ལྟར་སྤང་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ལས་གཞན་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ནི་གཉིས་ལས་གྲོལ་བའི་ཤེས་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་

པར་རྟོག་པ་མེད་པས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དང་དྲི་མ་དང་ལྡན་པའི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་གནས་གཞན་དུ་མི་འཇུག་པས་དེ་ལྟར་འདིར་ས་དང་པོར་འདོད་དོ་ཞེས་བཤད་ལ། འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་

སྡེས་ཀྱང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་སེང་གེ་བཟང་པོས་སྔོན་དུ་བསྟན་པ་བཞི་པོའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ནས་ཅི་རིགས་པར་མངོན་དུ་རྒྱུ་བའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་

ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་བསྡུས་པའི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་པས་འདི་རྣམས་སུ་ནི་བག་ཆགས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་དག་གོ་ཞེས་པའི་འཐད་པ་དང་བཅས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།

འདི་རྣམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་དག །ཕན་ཚུན་རྟེན་ལ་བརྟེན་མེད་ཕྱིར། །རྣམ་གྲངས་ཁས་མི་ལེན་པ་དང་། །ཆེན་པོ་ཚད་མེད་ཉིད་དང་བཅས། །དཔག་མེད་མཐའ་གཉིས་

མེད་པ་དང་། །དེར་གནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ངེས་འཛིན་དང་། །བླང་མེད་དོར་བ་མེད་སོགས་དང་། །བྱམས་པ་སོགས་དང་སྟོང་ཉིད་དང་། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཐོབ་པ་དང་། །རྣམ་པར་བྱང་ཀུན་ཡོངས་བསྡུས་དང་། །ཉམ་ང་བ་དང་ནད་ཀུན་སེལ། །

เล่ม ๙๐ · หน้า 85a

མྱ་ངན་འདས་འཛིན་ཞི་ཉིད་དང་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྲུང་ལ་སོགས། །སྲོག་མི་གཅོད་པ་ལ་བརྩམས་པའི། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །བདག་ཉིད་གནས་ཏེ་སེམས་ཅན་དག །འགོད་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་

བསྔོ་བ། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱད་པ་ལ་བྱམས་པ་

ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་མཐོང་བས་དེ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ནི་སེམས་ཅན་དུ་བཤད་དེ། འཕགས་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས་གསུངས་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེད་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་གཟུགས་

ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་མེད་ཅེས། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འདིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོ་ན་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཏེ། འདིར་ཕན་ཚུན་དུ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་

པོར་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་གྲངས་ནི་ཐ་དད་པ་ལ་ཁས་མི་ལེན་པ་ནི་ཐ་དད་པར་ཁས་མི་ལེན་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེད་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་གཞན་དུ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མེད་ཅེས་རྣམ་གྲངས་

ཀྱིས་ཏེ། བྱེ་བྲག་གཞན་གྱིས་ཁས་མི་ལེན་ཅིང་ཐ་དད་པ་མེད་ཅེས་པས་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ཉེ་བར་དམིགས་སུ་མེད་པ་གསུངས་ལ། དེའི་རྗེས་ལ་དེར་ཡང་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་དུ་ཡང་

ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མེད་ཅེས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྗེས་སུ་རྟོག་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཐ་དད་པ་དང་། ཐ་མི་དད་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་གསུངས་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདིར་ནི་མདོར་བསྡུས་ནས་གསུངས་པའི་དང་པོའི་སྐད་ཅིག་གི་གནས་སྐབས་ནི་དེ་

เล่ม ๙๐ · หน้า 85b

ནས་ཡང་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལེའུ་བསྟན་པ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཐ་མི་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། གང་གཟུགས་ལ་སོགས་

པ་དང་། གང་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། གང་ཡང་ཚོལ་བའི་ཆོས་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དག་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ནི་སྡུག་

བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་མདོར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། རབ་འབྱོར་གྱིས་བསྟོད་པ་དང་བཅས་པས་རྗེས་སུ་རྩོམ་པ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཆེན་པོ་མེད་ཅེས་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་པའི་

ཕྱིར་རམ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ན་ཆེན་པོ་ལ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་ཆེན་པོ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་རོ་གཅིག་པས་མངོན་

པར་ཞེན་པ་མེད་པར་བལྟ་བར་བྱས་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ཞེས་བཤད་དེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སྟོང་པ་ཉིད་པས་གང་ཡང་ཚད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མ་ཆོད་པས་ཚད་མེད་ཅེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་

ལ་གྲངས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མ་ཆོད་པས་གཞལ་དུ་མེད་ཅེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །མཐའ་ཉིད་ནི་མཐའ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མཐའ་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཡུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མ་ཆོད་པ་དང་། རྩོམ་པ་མཐའ་མེད་དེ། རྩོམ་པའི་ཆོས་དེ་རྣམས་ཐམས་

ཅད་ལ་མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་བགྲང་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་དང་། མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་མཐའ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་དབུས་གནས་པ་མེད་ལ་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་གཉི་ག་ལ་ཡང་བདག་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་དེ་ཡང་མཐའ་མེད་ཀྱི། ཅུང་

เล่ม ๙๐ · หน้า 86a

ཞིག་བགྲང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱོར་བས་མེད་པའི་བགྲང་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ། མི་བརྗོད་པ་ནི་གྲངས་མེད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་དང་རྫས་ནི་མེད་པས་ཚིག་བླ་དགས་ཏེ་

མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་དོན་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ནི་མ་ཡིན་གྱིས། །རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྤྲོས་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཞིག་གློ་བུར་བར་ཡོད་པ་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་ན་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཅན་ནི་བདག་དང་རྫས་ནི་མེད་པའི་

ཕྱིར་རོ། །བདག་ཏུ་བཏགས་པའི་ཡུལ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་གིར་བྱེད་པ་གང་དེ་ཡང་མེད་པས་བདག་གི་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་རྩོམ་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་མེད་པས་རྩོམ་པ་མེད་པའོ། །འདི་ལ་ཞེས་པ་ནི་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་སྟེ། འདིས་ནི་ཚིག་ཐོབ་ནས་ཀྱང་གྲུབ་པ་མེད་པར་གྲུབ་པ་སྟོན་

པར་བྱེད་པའོ། །ཅི་ལྟར་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་ཞེས་པ་ནི་བགྲང་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། གང་དུ་ཡང་བདག་མེད་པར་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབྱངས་ཀྱིས་ནི་ཚིག་ལ་མཐའ་ཡས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཏེ། རྣམ་པར་རིག་

པ་ནི་དོན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་དབྱངས་སོ། །སྒྲ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་བརྗོད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་དབྱངས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ན་ཟབ་མོའི་དབྱངས་ཏེ། རྔ་ཕྲན་གྱི་དབྱངས་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའོ། །སྒྲ་ཡིས་ཞེས་པ་ལ་དེ་ལྟར་བརྗོད་དོ། །མ་ཞུགས་པ་ནི་ངལ་མ་བསོས་པས་

སོ། །ཟིན་ཀྱང་ནི་ཅུང་ཞིག་གོ། །གདོད་ནས་དག་པའི་ཕྱིར་ནི་གདོད་ནས་དེ་ལྟར་མེད་པ་ཉིད་དེ། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རྣམ་གྲངས་འདིས་ཞེས་པ་ནི་བྱེ་བྲག་འདིས་སོ། །སེམས་ཅན་མཐའ་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་

པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཡང་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ། །བགྲང་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཉིད་མིན་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །དེའི་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་

เล่ม ๙๐ · หน้า 86b

འཛིན་པས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དྲུག་པ་སྟེ། དེའི་གནས་སྐབས་སུ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་བཞི་རྣམས་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་ཐོས་ནས་རབ་ཏུ་མགུ་ནས་འབད་པ་མེད་

པར་ཚིག་གིས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པས་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །ཆོས་བསྟན་པས་ནི་ཆོས་ལ་ཡང་ཆོས་ནི་ཆོས་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱས་པ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །ཆོས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་གསོལ་བ་ནི་གང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རབ་

ཏུ་འབྱུང་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ཟག་པ་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་སྨོས་པ་ནི་དེའི་ཚིག་ལས་ཐོག་མར་ཅུང་ཞིག་ཡིད་ཆེས་པའོ། །དེ་ནས་རིམ་གྱིས་གསལ་ཞིང་གསལ་བར་གྱུར་ནས་གསལ་བ་དང་ཡིད་ཆེས་པར་གྱུར་པ་ལ་བསྟན་པར་གྱུར་པ་དང་། རབ་ཏུ་བཤད་པར་འགྱུར་བ་དང་། རབ་ཏུ་

བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དྲུག་པོ་དེ་ཉིད་གསོལ་བའོ། །དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་དེ་ནས་བརྩམས་ནས་སོ། །མ་བྲལ་བ་ནི་ཐོབ་པ་ལས་མ་ཉམས་པས་སོ། །གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་

པ་ཉིད་དུ་གཟུང་བར་བགྱི། །ཞེས་པ་ནི་གང་ཞིག་བཤད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཁྱད་པར་དེས་ཐོབ་པས་སོ། །དེ་ཐོབ་པས་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་ལ། དེ་ལས་གསུངས་པ་ནི། གང་དུ་བདག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལོ་ཉུང་བའི་གཙང་སྦྲ་ཅན་ལ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཞེས་

བརྗོད་དོ། །ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །དགྲ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་དེ་བཅོམ་པ་དང་ལྡན་པས་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །ཡང་དག་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལུས་པར་རྟོག་པ་འདིས་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་

ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུངས་པའོ། །མི་གསུངས་པ་མེད་པའམ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གསུངས་པས་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཚིག་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་སམ། མི་ཤེས་པ་ལས་བྱུང་ལ་དེ་གཉི་ག་ཡང་འདི་ལ་མེད་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་

เล่ม ๙๐ · หน้า 87a

དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བ་པས་ཇི་ལྟར་འདི་འདྲ་བ་ཅན་དུ་ནུས་ཤེ་ན། གསུངས་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ནི་ཡང་སྲིད་པ་ལས་གྲོལ་བའོ། །བདེ་བའི་སྒྲ་ནི་བཀྲ་ཤིས་པ་དང་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། མ་ལུས་པའི་དོན་ཏེ།

གཟུགས་མཛེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། རིམས་ནད་ལེགས་པར་བྱང་བ་ལྟ་བུ་དང་། བུམ་པ་ལེགས་པར་གང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་སློབ་པ་དང་། མི་སློབ་པ་རྣམས་རྣམ་པར་བཅད་པ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་བཀྲ་ཤིས་པར་

གཤེགས་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་མཚམས་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ཐར་པ་ནི་ཐར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མི་ལྡོག་ཅེས་བཤད་པ་ནི་སློབ་པ་དེ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བའི་སྐྱོན་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ནི་

སློབ་པ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་མི་ལྡོག་པར་གཤེགས་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་རིམས་ནད་ཀྱི་ལྷག་མ་མ་ལུས་པ་མེད་པས་ལུས་དང་། ངག་དང་། བློ་ལ་ལམ་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལ་གསལ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་མེད་པས་སོ། །དེ་ལ་སློབ་པ་

རྣམས་ཀྱི་ཐེག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྲིད་ཅིང་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་དེ་མ་ལུས་པ་ལ་གཤེགས་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །བདེ་བའི་སྒྲ་ནི་གཅིག་པུ་གཅིག་གིས་དོན་གསུམ་འགྲེལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟར་

བདེ་བར་གཤེགས་པ་ན་གང་དུ་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་སྟེ། འདིར་རིག་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ནི་ཞབས་ཏེ། རིག་པ་དེ་དག་གི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་རིག་པའི་སྤྱན་གྱིས་བལྟས་ནས་

ཅིག་ཤོས་དག་གི་རྐང་པ་གཉིས་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །དེ་ལ་ཚིག་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སྟོན་པ་པོ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུངས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གདུལ་བར་བྱ་བ་ལ་དུས་དང་། དུས་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་མི་མཁྱེན་པ་མེད་པས་འཇིག་

เล่ม ๙๐ · หน้า 87b

རྟེན་མཁྱེན་པའོ། །སྐྱེས་བུ་འདུལ་བ་ནི་གདུལ་བྱའི་གདུལ་བར་བྱ་བ་འདུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་སྟེ། ཡང་དག་པར་དུལ་བ་ཉིད་དེ། མཛེས་དགའ་དང་། སོར་ཕྲེང་དང་། ལྟེང་རྒྱས་འོད་སྲུངས་དང་། སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལས་ལྷག་པ་མེད་པ་

ནི་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བ་དང་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བའི་ཚིག་འདི་གཉིས་ནི་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལས་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལས་ཀྱི་ཡུལ་ཅི་ངན་སོང་དུ་སོང་བའམ་ཞེ་ན། མིན་ཅེས་གསུངས་པ་དེ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཞེས་པ་སྟེ། རང་ཉིད་མངོན་པར་བྱང་

ཆུབ་པས་ཤིན་ཏུ་བའི་བློ་འདི་ལ་ཡོད་ཅེས་པས་ནི་སངས་རྒྱས་སོ། །དྲང་སྲོང་གི་ཐོག་མའི་ཕྱིར་དང་དེ་དང་འདྲ་བའི་རང་རྒྱལ་བ་ཡང་མེད་ཅེས་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་སྨོས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་དང་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ལ་ནི་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་

པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །ངོ་མཚར་བ་ནི་སྐྱེས་པ་ཉིད་ལའོ། །མཆོག་ཏུ་ངོ་མཚར་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་སྟེ། ཇི་སྲིད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་མཐའ་ཐུག་པའི་དོན་ཏེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྐྱེད་

པར་བྱེད་པ་ནི་འགུགས་པར་བྱེད་པའོ། །རྗེས་སུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་པོ་ཞེས་པའི་རྗེས་སུའི་སྒྲ་ནི་ཆེད་དུའི་དོན་ལ། ཆེད་དུ་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་རིགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་། མ་བཏང་བ་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བླང་བ་མེད་ཅིང་དོར་བ་

མེད་པ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བླང་བ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། བླང་མེད་དོར་བ་མེད་སོགས་དང་། །ཞེས་སོ། །བླང་བ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་བླང་བ་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །དོར་བ་མེད་པ་ཉིད་ནི་མི་དོར་བ་སྟེ། འདིར་ནི་མི་གཏོང་བའི་དོན་ཏོ། །ཀུན་ཏུ་

ལེན་པ་ནི་ཐོག་མ་ནས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་སྟེ། མི་འཇིག་པ་དང་མི་གཏོང་བ་ཉིད་ནི་ཐོག་མ་ནས་དེ་ལྟར་རོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་མི་ལེན་པ་དང་། མི་འདོར་བདག་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བླང་དུ་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གོ་

เล่ม ๙๐ · หน้า 88a

སྐབས་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ལེའུ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་འགྲེལ་པ་གནད་ཀྱི་ཟླ་བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་འཇིགས་མེད་འབྱུང་གནས་སྦས་པས་མཛད་པ་ལས་ལེའུ་གཉིས་པའོ།། །།

བྱམས་པ་ལ་སོགས་ཞེས་པ་ནི་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཏེ་ཚད་མེད་པ་བཞི་སྟེ། དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་མཐོང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱད་པ་ལ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་སྟོན་པའི་གླེང་གཞི། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྡུད་པ་པོས་སྨྲས་པ་སྟེ། དབང་དུ་

བྱས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱད་པ་ན་ཐེག་པ་དམན་པ་ལྟུང་བའི་གཉེན་པོ་ལ་ཤིན་ཏུ་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཉིད་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི། གང་ལ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་མཐོང་བའི་སྐད་ཅིག་

ནི་ཤེས་རབ་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེག་པ་དམན་པར་ལྟུང་བའི་ས་ལས་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བ་ནི་གང་འདིར་གང་ཞིག་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་མཐོང་བ་ལ་དེ་ལྟར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ཐོབ་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་ཉིད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བལྟས་ནས། དེས་སྐྱོབ་པ་

དང་། ཕན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕན་པ་འགའ་ཞིག་གིས་འདིར་དེ་གང་ཡང་ཐེག་པ་དམན་པར་མི་ལྟུང་བས་དེའི་ཕྱིར་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐོང་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱད་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཞིག་ཅེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པའི་བར་

ཏེ། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་འདོན་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞན་དག་ལས་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་དེས་འཛིན་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་འཆང་བའི་བར་གྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕན་ཡོན་ཏེ། རབ་ཏུ་འདོན་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་བར་ཏེ། གླགས་ཚོལ་བ་ནི་

འཇུག་པ་ལ་སྐབས་ནི་སྐྱོན་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་གླགས་ལྟ་བའི་བསམ་པ་ནི་གླགས་ཚོལ་བའོ་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །འགོག་པ་ལ་བཅུ་དྲུག་ཅེས་པ་བསྟན་བཅོས་སུ་བཤད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ནི་མཐོང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་དགུ་པ་ལ་སྟེ།

เล่ม ๙๐ · หน้า 88b

དེ་གསུངས་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ཡང་མཐོང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་ནི་ཤེས་རབ་ལ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོང་ལས་གཞུ་འདོམ་ལྔ་བརྒྱའི་ཕ་རོལ་གྱི་གནས་ནི་དགོན་པའོ། །ཐོག་མ་ཕུབ་པའི་ས་ཕྱོགས་ནི་

བླ་གབ་མེད་པའོ། །དགོན་པ་ལས་གྲོང་དུ་འབྲོག་དགོན་པ་སྟེ། དེ་ཉལ་བ་ནི་ཉལ་བའོ། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་ལ་བསྲུང་བ་དང་། བསྐྱབ་པ་དང་བཅས་པ་ནི་སྦ་བའོ། །དེ་ལ་སྔགས་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྲུང་བའོ། །སྲུང་བ་པོ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ནི་བསྐྱབ་པའོ། །རང་ཉིད་

ཉེ་བར་སོན་ནས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ནི་སྦེད་པའོ། །ཡང་ན་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ནི་བསྲུང་བ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་བཟློག་པ་ནི་བསྐྱབ་པའོ། །ནང་གི་ནད་ལ་སོགས་པ་ལས་བཟློག་པ་ནི་སྦེད་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་བགྱི་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། ངག་དང་ཡིད་དོ་ཞེས་པ་ཉེ་བར་

སོན་ནས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ནི་སྦེད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་གང་གིས་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏེ་མཚན་དང་འོད་དང་དབྱངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སངས་རྒྱས་མེད་པའི་ཞིང་རྣམས་སུ་

སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། དེ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཡང་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་པ་ནི་མཐོང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་པ་ལའོ། །དེ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་སོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ནི་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པའོ། །

དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་ཅེས་པ་ནི་བསྟན་པའོ། །བཤད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་གྱུར་ཞེས་པ་སྟེ། འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་བྱེད་པས་ན་རྣམ་པར་བྱང་བ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་

སོགས་པའོ། །དེས་ནི་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའོ། །དེ་གསུངས་པ་ནི། ཡང་ཅི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མ་ནི་ཞེས་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །ཀླན་ཀ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་མུ་སྟེགས་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་རྩོད་པ་དང་། རྒོལ་བ་དང་། འགལ་བ་

เล่ม ๙๐ · หน้า 89a

དེ་རྣམས་ཞི་ལ། དེ་ལྟར་ཡང་དེ་ཞི་ནས་ཇི་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱིས་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་འདི་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ངན་འགྲོ་དང་། འཁོར་བར་བསྒྲགས་པའི་ནད་ཟད་པར་འགྱུར་ལ། དེའི་ཕྱིར་གནོད་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་

ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི་མཐོང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་གཉིས་ལ་སྟེ། དེ་གསུངས་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་སྟོན་པ་ལ་རྩོད་པ་བྱེད་པ་ནི་བཞད་གད་ཀྱིས་སོ། །རྒོལ་བར་བྱེད་པ་ནི་འཐབ་མོས་སོ། །འགལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཕན་ཚུན་ལ་ཞེ་སྡང་བས་སོ། །དེས་རྩོད་པ་ལ་

སོགས་པའི་བསམ་པ་ལ་དེ་བཞིན་ནི་དེ་ཡིན་ཞེས་པ་སྟེ། ཆོས་འདི་ཉིད་ལ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལའོ། །སྨན་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའོ། །སྦྲུལ་གདུག་པ་ནི་དེའི་འདིར་མཆེ་བ་དུག་ཅན་པས་སྦྲུལ་གདུག་པའོ། །སྐྱེ་བོ་ནི་ལུས་ཅན་ལ།

སྲོག་ཆགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་དུད་འགྲོའི་བྱེ་བྲག་གོ། །གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་ནི་མཐུས་སོ། །སྟོབས་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། མཐུས་ནི་གནོད་པར་བྱར་མེད་པ་ཉིད་དུའོ། །སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ནི་དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་ནུས་པ་བསྐྱེད་ནས་སོ་ཞེས་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །འཛིན་པ་

ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་གསུངས་པ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་གསུམ་ཤེས་པ་སྟེ། ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་སྲུང་བ་སྟེ། དེ་གསུངས་པ་ནི། རྒྱལ་པོ་བཞིས་

ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་བཞི་པ་སྟེ། ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བ་ནི་སྲོག་མི་གཅོད་པ་ལ་དེ་ཐོག་མར་བྱས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་གནས་ཤིང་།

དེ་ཉིད་ལ་གཞན་དག་ཀྱང་དགོད་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་ལ་སྟེ། དེ་གསུངས་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་ལ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཞན་དག་ལ་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་སྟེ། དེ་

เล่ม ๙๐ · หน้า 89b

ལ་རང་ཉིད་ཀྱང་དེ་རྣམས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པའོ། །འདིའི་ཚིག་འཇམ་ཞིང་སྙན་པས་ཞེས་པ་ནི་ཚིག་འཇམ་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ལ་གནས་པ་རྣམས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་ངན་པ་ནི་གསུང་དེ་ཉིད་དོ། །ཚིག་འཆལ་པ་

མེད་པ་ནི། དེས་ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་འདྲེས་པའི་ཚིག་མི་སྨྲ་བས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གསུངས་པ་ནི། ཁྲོ་བས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་འདུལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཁྲོ་བ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བར་བྱེད་པ་ནི་

ཁེངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ང་རྒྱལ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོན་དུ་འཛིན་པ་ནི་དགྲ་བོར་རོ། །གནོད་སེམས་ནི་ཞེ་སྡང་ལ། བག་ལ་ཉལ་ནི་མདུད་པར་རོ། །དྲན་པ་གསུངས་པ་ནི། དེའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཞེས་པ་ནི་གནོད་སེམས་ཀྱིས་ཏེ། ཡོངས་སུ་ཕྱེ་བ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་

བས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་སྡང་བར་བྱེད་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་སྤང་བར་བྱས་ལ། བདག་ཉིད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བསྟན་པ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །ལམ་ཤེས་པའི་སྐད་

ཅིག་མ་འདི་རྣམས་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་འདིར་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱས་ལ། ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པར་བཤད་པའི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་

སོགས་པ་ལ་ཡང་ངོ་། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་ནི་འདིར་ཞེས་པ་སྟེ། མཐོང་བ་ལ་སོགས་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ལ། བསྒོམ་པའི་ལམ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ།

དེ་རྣམས་ནི་རྟིང་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོའི་བྱེ་བྲག་ནས་བརྩམས་ནས་ཉེ་བར་སོགས་ཤིང་དྲོད་ནས་བརྩམས་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། འབྲས་བུ་འདོད་པས་རབ་ཏུ་འཇུག་ཅེས་པ་ནི་དང་པོ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་ལས། ཀུན་ནས་དུལ་དང་

เล่ม ๙๐ · หน้า 90a

ཐམས་ཅད་ནས། །ཉོན་མོངས་ཀུན་ལས་རྒྱལ་བ་དང་། །གནོད་པས་བརྫི་བ་མེད་ཉིད་དང་། །བྱང་ཆུབ་དང་ནི་རྟེན་མཆོད་ཉིད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཞེས་པའི་སྒྲ་དོན་ལ། བདག་དང་བདག་གི་དག་ལ་ཞེན་པ་མེད་པ་ནི་དུལ་བ་ལ། བདག་གི་

རྗེས་སུ་ཡིད་དགའ་བར་མི་བྱེད་པས་ནི་ཡོངས་སུ་དུལ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཁེངས་པ་མེད་པ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་དང་། ང་རྒྱལ་དག་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་གཉིས་དང་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་བ་ནི། བྱེད་པ་སྡུག་པ་འདི་རྣམས་

ལའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་དུལ་བ་དང་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བར་བྱེད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྲོག་གི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་མཚོན་ཆས་བསྣུན་པས་སོ། །གཞན་

གྱི་གནོད་པ་ཞེས་པ་ནི་རི་དགས་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་སོང་ཡང་ངོ་། །གཞན་གྱིས་གནོད་པ་ནི་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། དེས་ན་རང་བཞིན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་དེས་ན་ལས་རྒྱལ་བ་ཉིད་དེ། དེའི་འདི་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཞེས་པ་དང་དངོས་པོ་ཞེས་པས་ནི་ཀུན་ནས་

ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་པའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་ལུས་ལའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་གང་དུ་མི་འཕོག་སྟེ། དུས་ཐམས་ཅད་དང་། ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་མཐུ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆེན་པོ་

དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །དེ་ལས་ལྷག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའོ། །མཉམ་པ་མེད་པས་ནི་མི་མཉམ་པའོ། །མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པས་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའོ། །རྣམ་པར་གནོད་པ་ནི་ཉེ་བར་འཇོམས་པ་སྟེ། དེའི་སྲོག་གི་བར་ཆད་བྱེད་པ་

རྣམས་ཀྱིས་སོ། །གཞན་གྱི་ཉེ་བར་འོངས་པས་དེ་གླགས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བརྫི་བ་མེད་པ་ཉིད་དེ། འདི་རྣམས་ནི་ལས་ཀྱིས་ཉེ་བར་གནོད་པས་བརྫི་བ་མེད་པའི་བྱེད་པའོ། །འདི་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས་སོ། །རྣམ་པར་གཟིགས་

เล่ม ๙๐ · หน้า 90b

པ་ནི་གདུལ་བར་བྱ་བ་ཡལ་བར་མི་འདོར་བ་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གང་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་དེས་མ་ཐོབ་པ་གང་ཡང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཐོབ་པར་བྱ་བ་འདི་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ན་འདི་ཐམས་ཅད་

མཁྱེན་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཅིག་ཤོས་དག་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐར་སོན་ནས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འདིར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་

ལ་དབྱེ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བ་ལས་དངོས་པོར་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆུང་ངུ་ན་ཞེས་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཕྲ་བའོ། །མ་རྟོགས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་བྱས་པ་སྟེ། སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་ལས་ཕྱིས་ལན་གྲངས་ཀྱིས་

མྱོང་བར་འགྱུར་བར་ངེས་པའི་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལྷག་མའི་འབྲས་བུའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་དཔེ་སྟེ་སྙིང་པོ་ནི་སྙིང་པོ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་པའི་སྙིང་པོ་ལ། དེ་ལ་འདུག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་རྣམ་

པར་གནས་པའི་བསྐལ་པའི་ཐོག་མ་ལ་གསེར་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ས་གཞི་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་ལྟེ་བ་ཀུན་ཏུ་འདུས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ཆུབ་པའི་གདན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་རྡོ་རྗེའི་གདན་ཞེས་བརྗོད་དོ། །

དེར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་དེ་ཐོབ་པའི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་བསྐོར་བའོ། །ཡོངས་སུ་ཁོར་ཡུག་ནི་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའོ། །ནང་ནི་དབུས་སུའོ། །བྱང་ཆུབ་པའི་ཤིང་ནི་བྱང་ཆུབ་པའི་ཤིང་སྟེ། དེའི་དྲུང་ན་འདུག་ནས་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྩ་བ་སྟེ་མངོན་

པར་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་ས་ཕྱོགས་སོ། །རྣམ་པར་འཚེ་བར་འདོད་པ་ནི་རྣམ་པར་སྡང་བར་འདོད་པའོ། །གནོད་པར་འདོད་པ་ནི་བཅོམ་པར་འདོད་པའོ། །འབེབས་པར་འདོད་པ་ནི་འབྱུང་པོ་དང་ཤ་ཟ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་འཇིགས་

เล่ม ๙๐ · หน้า 91a

པ་མེད་པའོ། །ཁོ་ན་མེད་པ་དང་། མི་སྐྲག་པ་ནི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན་གྱི་ཚད་མེད་པས་སོ། །རབ་ཏུ་སྒོམ་པར་མཛད་པ་ནི་རྫོགས་པར་མཛད་པའོ། །རབ་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི་བདུད་སྡེ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བགེགས་བྱེད་ཀྱང་བཟོད་པའི་

ཕྱིར་རོ། །མཆོད་རྟེན་ནི་མཆོད་པའི་རྟེན་ལ། དེར་གྱུར་པ་ནི་དེ་དང་འདྲ་བའོ། །བཀུར་སྟིར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཉེ་བར་ཕྱིན་པ་ལ་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པས་སྐྱོབ་པའོ། །མངོན་སུམ་དུ་ཉེ་བར་ཕྱིན་པའི་འཇིགས་པ་ལ་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་སྐྱབས་སོ། །འཇིགས་པ་མེད་པ་དེར་

གནས་པར་བྱེད་ཅེས་པས་གནས་སོ། །མཆོག་ཏུ་དཔུང་དུ་གྱུར་པས་དཔུང་གཉེན་ལ་དེས་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་ཞེས་པ་ནི་རྟེན་མཆོད་པ་བྱེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྗེས་

སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་འཇིག་རྟེན་པས་བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པ་སྟེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་མོས་པ་དང་། བསྔོ་བ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ། ཟག་པ་མེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་

དང་། ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཞེས་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེས་བཤད་དོ། །གང་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་བཤད་དེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལས་གོང་གི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གང་ཞེ་

ན། འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པ་བརྒྱད་ཅེས་སོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གང་ལ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་ཀྱི། ཉེ་བར་བཏགས་པ་

མ་ཡིན་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་མོས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། མོས་པ་རྣམ་གསུམ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །རང་གི་དོན་དང་རང་གཞན་དོན། །གཞན་གྱི་དོན་ཏེ་དེ་དག་ནི། །སོ་སོར་རྣམ་པ་གསུམ་

เล่ม ๙๐ · หน้า 91b

དུ་འདོད། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ལ། །ཆུང་ངུའི་ཆུང་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །དེ་ཡང་རྣམ་གསུམ་དེ་ལྟ་བུར། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་དུ་འདོད། །ཅེས་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རང་ཉིད་དང་། རང་གཞན་དག་དང་། གཞན་ཉིད་དེ། དོན་གཙོ་བོར་སེམས་པ་གང་གིས་དེ་ལྟར་ཏེ། འདི་དག་ནི་

རང་གི་དོན་ལ་སོགས་པའི་ཡང་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རང་གི་དོན་གྱི་མོས་པའི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་དང་། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་དང་། འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་གི་འབྲིང་དང་། འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་དང་། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་དང་།

ཆེན་པོའི་འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་སྟེ། དགུ་ནི་དྲོད་ལའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་གཞན་དོན་གྱི་དགུ་ནི་རྩེ་མོ་ལའོ། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་དགུ་ནི་བཟོད་པའི་ཞེས་པ་སྟེ། མོས་པ་དང་། དད་པ་དང་། འདུན་པ་དང་། ཡིད་ཆེས་པ་དང་། མངོན་པར་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་

ཀྱིས་སོ། །གང་ལ་མོས་ན་མདོ་དང་མདོའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་ཏེ། དེ་ལ་དང་པོ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྲིས་པ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་ལ། གླེགས་བམ་དུ་ཆུད་པར་བྱས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་སོ། །ལྷའི་ཞེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་

འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །མེ་ཏོག་ནི་སིལ་མའོ། །ཕྲེང་བ་ནི་བརྒྱུས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །བྱུག་པ་ནི་མཉམ་དུ་སྦྱོར་བའོ། །ཕྱེ་མ་ནི་གཞན་ཨ་ཀ་རུ་དང་། ཙནྡན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཆོས་གོས་ནི་གོས་ལ། མཆོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཞལ་ཟས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །

རྣམ་པ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བཟའ་བཅའ་དང་། བདུག་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་མཆོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་ཏེ། མཆོད་པ་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །བླ་མར་བྱེད་པ་ནི་གུས་པས་སོ། །རིམ་གྲོར་བྱེད་པ་ནི་དད་པར་བྱེད་པ་ལ། མཆོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཕྱག་དང་ཐལ་

མོ་སྦྱར་བ་དང་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །རྗེད་པར་བྱེད་པ་ནི་གཡས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །གསོལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་བོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །སྐུ་གདུང་ནི་གདུང་སྟེ་མཆོད་རྟེན་རྣམས་སུ་གཞག་པར་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་

เล่ม ๙๐ · หน้า 92a

ནི་ཟ་མ་ཏོག་ལ་སོགས་པར་བྱས་ནས་སོ། །འཆང་བར་བྱེད་པ་ནི་ཟ་མ་ཏོག་ལ་སོགས་པར་ཁྱེར་བ་སྟེ། མཆོད་རྟེན་གྱི་ཟ་མ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་སོ། །གང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེ་ན། བླ་ན་མེད་པ་

ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པའི་དོན་གསུངས་པ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་འདིའི་ཡང་དོན་གསུངས་པ་ནི་སོ་སོར་ཐོབ་ཅེས་པའོ། །འདིར་ནི་འདི་ཉིད་དུའོ། །བདག་གི་དངོས་པོ་ནི་འདིར་བདག་ཏུ་བཏགས་པ་ལ།

ལུས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་དེ་དག་གིས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ལ་ཞེས་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པའི་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པས་སོ། །འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་མཆོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་

ལ་མཆོད་པས་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་སྟོན་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་བསྟན་པ་ལ། གསུམ་པོས་ནི་བཤད་པ་སྟེ། སྟོན་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྟོན་པར་འགྱུར་བ་ནི་གདམས་པར་འགྱུར་བ་

ལ། ཉེ་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་ནི་གཞུང་ངོ་། །ཁ་ཏོན་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ཁ་ཏོན་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་རོ། །དོན་ཆེན་པོ་ནི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོའོ། །ཤེས་པར་མ་གྱུར་པ་ནི་སྒྲ་ཐོས་པར་མ་གྱུར་པའོ། །རིག་པར་མ་གྱུར་པ་ནི་གླེགས་བམ་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་ཞེས་པའོ། །ཕན་ཡོན་ཆེན་

པོ་ནི་མོས་པར་སྤྱོད་པ་ལའོ། །འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལའོ། །རིག་པར་མ་གྱུར་པ་ནི་རིག་པར་བྱེད་པས་རིག་པ་སྟེ། དོན་ཤེས་པར་མ་གྱུར་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མ་རིག་ཅེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་

ཤེས་ཀྱི་བདེན་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་ནང་དུ་སོན་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་མ་དད་པའོ། །གང་གིས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྙོག་པ་མེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུན་དེ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུའོ། །བདག་ཉིད་གཅིག་པུའི་སོ་སོའི་བྱང་ཆུབ་ནི་རང་བྱང་ཆུབ་བོ། །ཉེ་བར་འཕེལ་བར་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་

เล่ม ๙๐ · หน้า 92b

ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ། ཉེ་བའི་སྒྲས་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པས་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ། །འབྱུང་བར་དཀའ་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའ་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་དགེ་བའི་ལས་ལ་སྤྲོ་བའོ། །ངན་པའི་ལས་ལ་ཞེན་པ་ནི་ལེ་ལོ་

ལ། སེམས་པ་ནི་བསྟན་པའོ། །སེམས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །འདུ་ཤེས་པ་ནི་དྲན་པ་ལ་མོས་པ་ནི་དད་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །འབྱུང་བར་དཀའ་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་འཐད་པ་དང་བཅས་པའི་སྤྱོད་པ་ལྷག་མ་ཅན་ལ་བསོད་ནམས་ལྷག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་

ཞེས་པ་ནི་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མྱུར་དུ་ནི་མཉན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་འདྲི་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་གཞུག་པར་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་འཐད་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པས་ན་ནང་དུ་སྤྱོད་པ་ལྷག་མ་ལ་བསོད་ནམས་ལྷག་པར་ཤེས་པར་བྱ་

ཞེས་པ་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གསེར་དང་། དངུལ་དང་། བཻ་ཌཱུརྱ་དང་། སྤུག་དང་། རྡོའི་སྙིང་པོ་དང་། མུ་ཏིག་དམར་པོ་དང་། ཀརྐེ་ཏ་ན་སྟེ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ནོ། །དེའི་གཞི་ནི་དེའི་རྒྱུས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་དད་པ་དང་མོས་པ་དང་དང་

བ་རྣམས་སྐྱེད་པ་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་དོན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པས་ཚུལ་ཀུན་ཏུ་གཞག་པའི་དཔྱོད་པ་བླ་ལྷག་པ་ལ་བསོད་ནམས་བླ་ལྷག་པ་ནི་གཞུང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུའོ། །ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

རྫ་རྔ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པའི་འཛམ་བུའི་ཤིང་གིས་མཚོན་པའི་ཕྱིར་འཛམ་བུའི་གླིང་སྟེ། འདི་ལས་བརྩམས་ནས་གང་དུ་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་སྟེ། སྤྱོད་པ་བླ་ལྷག་པ་མིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་དང་གང་དུ་བཤད་པའི་ཕན་ཡོན་ལ་དད་པ་ལ་སོགས་པས་སྤྱོད་པ་དང་བླ་ལྷག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་

ནི་འབྲིང་གི་འབྲིང་ངོ་། །ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་པ་འདིར་ཞེས་པ་ནི། གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་འཇིག་རྟེན་འཛིན་པ་བྱེད་པས་ཁམས་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་མོས་པ་འབྲིང་གི་ཆེན་པོའོ། །ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གླིང་བཞི་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་

เล่ม ๙๐ · หน้า 93a

བསྒྲེས་པ་སྟོང་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བཀང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྤྱི་ཕུད་དང་འདྲ་བས་སྤྱི་ཕུད་ཅེས་པ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་མོས་པ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའོ། །ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་སྟོང་གཉིས་སུ་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བ་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་གཉིས་པའི་སྟོང་གི་སྟོང་ཞེས་

པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་བར་མའི་སྟོང་སྟེ་སྟོང་དང་སྟོང་ཆེན་པོའི་བར་གྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་མོས་པ་ཆེན་པོའི་འབྲིང་ངོ་། །ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་བུའི་སྟོང་གཉིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒྲེས་པའི་སྟོང་གསུམ་མོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་རང་

གི་དོན་གྱི་མོས་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ། །ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་མིའི་ལུས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་པ་ནི་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་སོ། །ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་ནི་མཆོད་རྟེན་

ལ་མཆོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདིར་བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་མཆོད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་བླ་ལྷག་པར་ཉེ་བར་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་པས་སྤྱོད་པ་དང་བླ་ལྷག་ཅེས་པ་ནི་རང་གཞན་དོན་གྱི་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའོ། །ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་འདྲ་

བ་ཉིད་ཅེས་བསམ་པ་ལས་འདས་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །འདྲ་བ་མེད་པས་མི་མཉམ་པའོ། །བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ལ་ཆ་ནི་ཆ་ཤས་སོ། །མི་ཕོད་ཅེས་པ་ནི་མི་རུང་མི་ཐོབ་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཆར་ཡང་མི་ཕོད་ཅེས་པ་ནི། བསྙམས་ན་

ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཅི་ལྟར་བགྲངས་ཀྱང་གྲངས་བླ་ལྷག་པས་མི་མཉམ་པ་སྟེ། སྔོན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་དུ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གིས་ཀྱང་ཕྱི་མའི་བསོད་ནམས་དང་བསྙམས་ན་མི་བཟོད་ལ། ཡང་དུས་ཕྲ་མོར་གྱུར་པས་གྲངས་སུ་བགྲངས་པས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་

ལྟར་ཡང་མི་ཕོད་པའོ། །དེ་ལས་བླ་ལྷག་པས་ནི་མི་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་དུ་ཕྱེ་བའི་འགྱུར་གྱིས་ཀྱང་ཕྱི་མའི་བསོད་ནམས་ལ་བསྡུར་ཡང་མི་བཟོད་པའོ། །ཐ་མི་དད་པའི་དཔེ་མེད་པས་ཟླ་མེད་པའོ། །གྲངས་ཀྱི་དཔེ་མེད་པས་དཔེ་མེད་པའོ། །བགྲང་བའི་དཔེའི་རྒྱུ་མེད་

เล่ม ๙๐ · หน้า 93b

པས་རྒྱུར་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་འདིས་བསྡུར་བར་མི་བཟོད་པའོ། །དཔེ་དང་རྒྱུར་ཡང་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཡང་མཉམ་པ་མེད་པས་རྒྱུར་ཡང་ཞེས་པ་སྟེ། མཉམ་པའི་དོན་གྱི་གང་ཞིག་དཔེའི་རྒྱུ་དང་ཉེ་བར་འདུག་ནས་དྲུང་ན་གནས་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ལ། ཀྱེ་མ་ཞེས་པ་

ནི་བོད་པ་སྟེ། འཕགས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་ཞེས་པ་ནི་བསམ་པའོ། །བརྟགས་པ་ནི་དྲན་པས་སོ། །ཁ་དོན་དུ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་བཟླས་པ་བྱས་པ་འདི་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་བཤད་དེ། འདིར་འདི་ལས་ལྷག་པའི་རིག་སྔགས་མེད་པས་གོང་ན་མེད་པའོ། །

འདིར་འདི་ལས་ལྷག་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་མེད་པས་བླ་ན་མེད་པའོ། །མཉམ་པའི་རིག་སྔགས་གཞན་མེད་པས་མི་མཉམ་པའོ། །མི་མཉམ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་མཉམ་པའི་ཕྱིར་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའོ། །རབ་ཏུ་ཕྱེ་བར་བགྱི་ཞིང་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བགྱིའོ། །

བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང་ལྡན་པ་ནི་དེའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་གནས་པའོ། །བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་རྣམས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་རེ་རེའི་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོར་ཇི་སྲིད་དུ་གཞུང་གིས་

ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་སྲིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་གོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་རང་གིས་བྱུང་བས་རང་བྱུང་བའོ། །བསམ་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །སྔོན་དུ་ཐོས་ནས་ཞེས་པ་ནི་སྔོན་དུ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བས་སོ། །སྨན་དང་སྐར་མ་ནི་

སྨན་དང་སྐར་མ་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་མཉམ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སྤྱོད་པ་ནི་དགེ་བ་ལེགས་པར་སྤྱོད་པའོ། །ཡ་ང་བ་ནི་འཆི་བའི་

རྒྱུ་ལ། དེ་མ་སྤངས་པ་ནི་ཡ་ང་བ་མ་སྤངས་པའོ། །འདིའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་ལྷག་མ་སྟེ། ཆད་པས་ཞེས་པ་ནི་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །བརྗོད་པ་ནི་འོངས་པའི་ཚིག་གོ། །མངོན་པར་བརྗོད་པ་ནི་གཏམ་གྱི་རྒྱུན་ལ། སོ་སོར་དགའ་མགུ་བ་ནི་གོས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་སྟོབས་པས་སོ། །བྱམས་

เล่ม ๙๐ · หน้า 94a

པའི་སེམས་ཀྱིས་དང་ཕན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཏེ། སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །སྙིང་རྗེ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་སྟེ། འདིར་སྙིང་རྗེ་བ་དེས་སོ་སོར་གདོད་ནས་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་སེམས་པས་སོ། །གདུག་པ་ནི་རི་དགས་གཏུམ་པོའོ། །སྡིག་སྦྲུལ་ནི་སྦྲུལ་ལོ། །མ་

གཏོགས་ཞེས་པ་ནི་འཇུག་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་བྱས་པའོ། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ནི་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་སོ། །ཀླན་ཀ་ཚོལ་བའི་བསམ་པ་ནི་སྡང་བ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །མིག་གིས་མི་རྩོལ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་སོ། །དཔུང་གི་ཚོགས་ནི་དཔུང་གི་ཚོགས་ལ། དེ་ནི་ཡན་ལག་བཞི་སྟེ། གླང་

པོ་དང་། རྟ་དང་། བདག་པོའི་ཤིང་རྟ་དང་། བཀོད་པ་འདུས་པའོ། །སླར་ལོག་པ་ནི་མ་ཞུགས་པའོ། །བར་སྣང་ཞེས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ནས་ནམ་མཁར་སོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཡུན་རིང་མོ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་སོ། །ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་ཡང་ཡང་བརྗོད་པའོ། །ངན་ངོན་ནི་ཉུང་ངུའོ། །ཇི་

ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ནི་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ལའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ངོ་། །དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་འདྲེན་པ་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་འཐད་པ་དང་བཅས་པའི་

སྤྱོད་པ་བླ་ལྷག་པ་ལས་བསོད་ནམས་བླ་ལྷག་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ། །བསྔགས་པ་ནི་བསྟོད་པའམ་ཡོན་ཏན་ནོ། །སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་མདུན་དུ་འགྲོ་བའོ། །འདྲེན་པ་ནི་སྡུད་པ་པོ་ལ། ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་

མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། ཅིག་ཤོས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའོ། །དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གླེགས་བམ་དུ་ཆུད་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་མཆོད་པའི་ཕན་ཡོན་ཞེས་པས་འདིར་

སྤྱོད་པ་བླ་ལྷག་པ་ཞེས་པ་ནི་འབྲིང་དང་ཆུང་ངུའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྤྱོད་པ་བླ་ལྷག་པ་སྟེ། མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ་འབྲིང་གི་འབྲིང་ངོ་། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་ནི་མངལ་གཅིག་ནས་སྐྱེས་པའོ། །ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་

เล่ม ๙๐ · หน้า 94b

ནི་འདྲི་བ་སྟེ། འབྲིང་གི་ཆེན་པོའོ། །གང་སུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྷ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འོངས་པ་ནི་དད་པས་སོ། །དེ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་བླ་ལྷག་པ་ཞེས་པ་ནི་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྷ་ལ་སོགས་པ་

གང་ཞིག་འོངས་ནས་མཆོད་པ་ཤེས་པར་རབ་ཏུ་གཟེངས་བསྟོད་པར་འགྱུར་ཞེས་དད་པའི་མཐུ་ལ་དད་པ་བླ་ལྷག་པ་དང་སྤྱོད་པ་བླ་ལྷག་པའོ། །ཀུན་ཏུ་ཤེས་ཏེ་ནི་ཀུན་ཏུ་མཚོན་པའོ། །མཐར་ཐུག་པ་ནི་ངེས་པའོ། །འགྲོ་བར་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་ལའོ། །མི་མ་ཡིན་པའི་དྲི་ཞེས་པ་ནི་མིའི་ལུས་ནི་མི་ལ། དེ་ལྟ་

མ་ཡིན་པ་ནི་མི་མ་ཡིན་ནོ། །མི་གཙང་བ་མེད་པ་ནི་གཙང་སྦྲ་ལ་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་གཙང་མའོ། །བྱོལ་བ་ནི་འཕོས་ནས་སོ། །ངལ་བ་ནི་གནོད་པའོ། །རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་ཆེན་པོ་ལ། སོ་སོར་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །བརྐམ་པ་ནི་འདོད་པ་ལ། འདུ་ཤེས་ནི་

དྲན་པའི་ཞེས་པ་ནི་ཆེན་པོའི་འབྲིང་ངོ་། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་ལེའུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བར་ནི་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ། །གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་གླེགས་བམ་གང་གིས་བཅངས་ནས་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པས་འཛིན་པ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པ། དེ་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་།

མཆོད་རྟེན་ཞེས་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་དག་ལ་བསྙེན་བཀུར་ནི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་མཆོད་པ་སྟེ། དེ་བརྗོད་པ་ཅན་གྱི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་འགྲེལ་པ་གནད་ཀྱི་ཟླ་བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ། པཎྜི་ཏ་འཇིགས་མེད་འབྱུང་གནས་སྦས་པས་མཛད་པ་ལས་ལེའུ་

གསུམ་པའོ།། །།གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ན་ཤིན་ཏུ་མཆོད་པར་བྱའི། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདིའི་དོན་ལ་གང་ཞིག་དད་པ་དང་དད་པའི་སྟོབས་

ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་ཚོད་བླ་ལྷག་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདིར་སྤྱོད་པ་བླ་ལྷག་པའོ། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ནི་གདུང་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་བཀང་ནས་འདམ་པར་བྱེད་པ་ནི་གཅིག་ཁྱེར་ཅིག་ཅེས་རྗོད་པར་བྱེད་ནའོ། །རི་མོར་བགྱི་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་གུས་པ་སྟེ། དེ་དག་ལས་བླ་མར་གྱུར་པ་ནི་བཅོམ་

เล่ม ๙๐ · หน้า 95a

ལྡན་འདས་མའོ། །འདི་ནི་ཞེས་པ་ནི་བྲིས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ལའོ། །ཡང་དག་པ་ནི་འདིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ། དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བས་དོན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་དོན་ཏོ། །དོན་དམ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ།

དེའི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དེས་དེ་ལྟར་སྦྱོར་ནས་དོན་དུ་གཉེར་བ་པོ་ལ་གཙོ་བོའི་སྐུ་མངོན་པར་བརྗོད་པས་ཉེ་བར་བཏགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུའོ། །དེ་ཞེས་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་ངོ་བོའི་སྐུ་སྟེ། ཡུམ་ཆེན་མོར་གསུངས་པ་དེ་འདིར་བཤད་དེ། ཆོས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་

དོན་དམ་པ་ལ། སྐུ་ནི་གང་དག་ལ་དེའོ། །འོ་ན་འདི་ལྟར་སྐུ་གཞན་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གསུངས་པ་ནི་མིན་ཞེས་པ་སྟེ། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱི་འབར་བའི་སྐུ་ཡོད་ན་འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྟག་པར་ཡོད་པར་བྱེད་པའི་དོན་དམ་པ་པའི་སྐུ་སྙམ་དུ་མ་སེམས་ཤིག །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་

དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ཡང་འདིར་རབ་ཏུ་གཡོ་བའི་ཆུའི་ནང་གི་ཟླ་བ་བཞིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་རེ་རེས་འཇིག་པ་ཅན་གྱི་སྐུ་ཞེས་པས་འཇིག་ཚོགས་ལ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་སྐུར་མ་སེམས་ཤིག་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུས་

ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་རབ་ཏུ་སྤངས་ནས་རྟོག་པ་རྫོགས་པ་སྟེ། དེའི་ཡང་དག་པའི་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་རྟོགས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་ལ། དེ་ཁོ་ན་དོན་དམ་པའི་སངས་རྒྱས་སོ། །ལྟོས་ཞེས་པ་ནི་མཐོང་བ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། དེ་

ལྟར་ཡང་སུམ་བརྒྱ་པ་ལས། ཆོས་ཉིད་དུ་ཡང་འདི་ཤེས་ན། །དེ་ནི་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ཤེས་པར་མི་ནུས་ཞེས་པ་ནི་འདིར་དོན་དམ་པ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་མཐོང་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། འདིར་གསུངས་

པ། འདི་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཆོག་སྟེ། དེས་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་རྣམས་སུ་ལེགས་པར་བསྒོམས་པས་རྟོགས་ནས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་སྐྱེས་ནས་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། །དེའི་བདག་པོ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་འབར་བ་དག་སྐྱེད་པའོ། །

เล่ม ๙๐ · หน้า 95b

དེ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དོན་དམ་པ་སྟེ། དེའི་རྟོགས་པ་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡུལ་ཡིན་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་འོན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་པོ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མཆོག་

ཤིན་ཏུ་མཆོག་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་ཀུན་ཏུ་བསྡུས་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་བརྗོད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་

ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་གུས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཞེས་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བསྟན་ཤེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའོ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འོན་ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཏེ། གང་ཡང་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་གུས་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །

ཆོས་སྟོན་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བཟངས་ལྷའི་འདུན་ས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྷའི་འདུན་ས་སྟེ། ཤིན་ཏུ་ཡང་ཡངས་པ་ལྷའི་གྲོང་ཁྱེར་བལྟ་ན་སྡུག་པའི་བདེན་བྲལ་གྱི་ཕྱོགས་སུའོ། །འདོད་ཅེས་པས་ན་དབང་པོ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་དེས་ཀུན་དུ་བསྒྲགས་པ་ལ་བལྟ་བར་འདོད་པའོ། །ཤིན་ཏུ་དབང་

ཆེ་བར་གྲགས་པས་འདིར་དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པ་སྟེ། བསམ་པ་ཆེན་པོའི་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ཡང་འདིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། དེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་དང་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་སྟེ། འདི་ལ་གསུངས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་

ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བརྒྱ་བྱིན་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གདུང་ནི་འདིར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྟན་བཞིན་ཏེ། སྔོན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཡང་སྐུ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །འདིར་ནི་དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་

སྐུའི་གདན་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པའི་དོན་འདི་ལ་གང་ཞིག་དད་པ་དང་དང་བས་བླ་ལྷག་པར་སྤྱོད་ཅེས་པ་ནི་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ངོ་། །ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་བཤད་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ལ་གང་ཞིག་དད་པ་དང་དང་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བླ་ལྷག་པར་སྤྱོད་ཅེས་པ་ནི་

เล่ม ๙๐ · หน้า 96a

ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའོ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ། སྐྱེད་པ་པོ་དེ་བས་ན་གདུང་བས་དེ་མཆོད་པ་ལ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་པ་ནི་འདིར་དད་པ་ལ་སོགས་བླ་ལྷག་པར་སྤྱོད་པའོ་

ཞེས་པ་ནི་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུའོ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཟུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དམན་པར་བྱས་ནས་མི་འཕེལ་བར་བྱས་ཤིང་རྩ་བ་དང་བཅས་པ་གསལ་བར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཕྱུང་ཡང་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེའི་ཟ་མ་ཏོག་དེ་ལ་སྙིང་དུ་

སྡུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་སྙེད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རིང་བསྲེལ་མཆོད་པ་བྱ་བ་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་འདི་ལ་བླ་ལྷག་པར་སྤྱོད་ཅེས་པ་ནི་འབྲིང་གི་འབྲིང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པའི་ཆོས་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ན་མཆོད་པའི་འོས་སུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེའི་མཐུས་རིང་བསྲེལ་ཡང་མཆོད་པའི་འོས་སུ་འགྱུར་ཞེས་པའི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཅན་གྱིས་སྤྱོད་

པ་བླ་ལྷག་པའི་འབྲིང་གི་ཆེན་པོའོ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པས་དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མཆོད་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཅན་གྱིས་སྤྱོད་པ་བླ་ལྷག་པ་སྤྱོད་ཅེས་པ་ནི་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་

སོགས་པ་སྟེ། དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་དོན་འདི་ཉིད་ལ་བླ་ལྷག་པའི་དད་པས་བླ་ལྷག་པར་སྤྱོད་དེ་ཆོས་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆོས་

སྐུ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང་། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རིག་པའོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་མཐོང་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཀུན་ཏུ་མཐོང་ཞེས་པ་ནི་

เล่ม ๙๐ · หน้า 96b

ཆེན་པོའི་འབྲིང་ངོ་། །དེ་ནས་ཡང་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྡུས་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་དང་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཀུན་ཏུ་སྡུད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདི་ལ་དད་པ་ལ་སོགས་པས་བླ་ལྷག་པར་

སྤྱོད་པ་སྟེ། ཐབས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྟན་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་ནི་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་དཔེའི་ཤིང་དེ་རྣམས་ཀྱི་གྲིབ་མ་མཉམ་དུ་རོ་གཅིག་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་

ཡོངས་སུ་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ཀྱི་དཔེ་ལ། ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕན་ཡོན་མང་པོ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་མོས་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལ། གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ནི་གྲངས་མེད་ཅིང་ཚད་མེད་པ་ནི་ཡུལ་ཏེ། རང་དང་གཞན་གྱི་མོས་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མུ་མེད་པའི་

ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ནི་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མོས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ། །རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གང་ཞིག་གི་ཡོན་ཏན་དེ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་སྟེ་ལེའུ་བཞི་པའོ།། །།དེ་

ལྟར་མོས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་སྒོམ་པ་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྲོ་བ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་ལ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་གྱི་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པར་མཛད་དེ། བསྟོད་པས་ན་བསྟོད་པའོ། །བཀུར་བས་ན་བཀུར་བ་ལ།

བསྔགས་པས་ན་བསྔགས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ལས། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཡི། །མོས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ལ་ནི། །དགུ་ཚན་གསུམ་གྱིས་བསྟོད་པ་དང་། །བཀུར་བ་དང་ནི་བསྔགས་པར་འདོད། །ཅེས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གང་ཞིག་མོས་པ་སྔོན་དུ་

བཤད་པའི་མོས་པ་གསུམ་དགུར་བྱས་པ་དེའི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བ་སྙེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་གསུམ་པོ་ལ་དགུར་བྱས་པ་རྣམས་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟོད་པ་དང་བཀུར་བ་དང་བསྔགས་པར་འདོད་དེ། དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཞིག་ལྷག་པར་མོས་ཞེས་པས་འབྲེལ་

เล่ม ๙๐ · หน้า 97a

ཏེ། ཇི་ལྟར་ཚུལ་དང་མ་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རོ། །མངོན་པར་དད་པས་ཞེས་པས་འདིའི་བཤད་པ་ནི་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་ཞེས་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་དད་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །བསམ་པ་ལ་ལ་དེའི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འདིར་བསམ་པས་བསམ་པ་སྟེ། ཆུ་ཡི་

ཟམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་དད་པ་དང་འདུན་པ་དག་སྟེ། ལྷག་པར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་བསམ་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དེས་སོ། །ཉན་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་དང་གཞུང་དག་གོ། །གཟུང་བར་བྱེད་པ་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། །འཆང་བར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ལ་གཞག་པར་བྱེད་པ་ལ་ཀློག་པར་བྱེད་པ་ནི་འདོན་

པར་བྱེད་པའོ། །ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ། རབ་ཏུ་འདོན་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞན་རྣམས་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤེལ་བར་བྱེད་པའོ། །འདིའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པར་བྱེ་པ་ནི་གཞུང་གིས་སྨྲ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལ། ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་ནོ། །

ལུང་འབོགས་པར་ནི་དོན་སྨྲ་བའོ། །ཁ་ཏོན་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཁ་ཏོན་བྱེད་པས་སོ། །རྒྱ་ཆེར་བཅས་པ་ནི་མང་པོ་རྣམས་ལ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པས་སོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ནི་བྱ་བ་རྟག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ཏེ་གཞུང་གིས་སོ། །རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་ནི་རྒྱ་

ཆེན་པོས་སོ། །ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་རྟོག་པ་ནི་སེམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བརྟགས་པ་ལས་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱས་ནས་ལྟ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཞི་གནས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷག་མཐོང་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་སྤྱོད་པ་སྟོན་ཏེ། འདི་ལས་མེད་པས་ན་

ཆུང་ངུ་ན་ཞེས་པའོ། །འཆང་བར་བྱེད་པ་ནི་མི་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་ལ། འཇོག་པ་ནི་རང་གི་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པར་ཏེ། བསྟོད་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་སྟེ། ཚུལ་དང་མ་བྲལ་བར་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སོ། །འཕགས་པ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཆོས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ལ། དེ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་

པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཐུན་མོང་གིའོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་པ་དང་པོའི་བསྟོད་པ་ནི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་རྟོགས་པ་སྟེ། ཕལ་ཆེ་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་རྒྱུན་ཆད་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པས་

เล่ม ๙๐ · หน้า 97b

འདི་གཞག་པར་བྱ་ཞེས་པའི་བསྟོད་པ་གཉིས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཚུལ་དང་མ་བྲལ་བར་ཞེས་པ་འདི་གཞག་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་བསྟོད་པ་གསུམ་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །འདིར་དོན་ཆེན་པོ་དང་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བ་པོ་འདིས་ཏེ།

འདི་ནི་བསྟན་པ་ལ་གཞན་ནི་བཤད་པའོ། །ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཕན་ཡོན་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་རྣམས་ཀྱིའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆེ་བ་ནི་འཕགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་

ཅད་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མང་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །ཡོངས་སུ་མི་གཏང་བར་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གཟུང་ཞིང་གཏང་བར་མི་བྱ་བའོ། །བསྲུང་བར་བྱ་བ་ནི་མེ་དང་བྱི་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའོ། །སྦ་བར་བྱ་བ་ནི་རྐུན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའོ། །

ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བས་སོ། །ལྷག་པར་མོས་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་སེམས་པར་བྱེད་པའོ། །བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པས་ནི་མོས་པ་བརྟན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དོན་དུ་གཉེར་བས་དོན་ཏེ་མཆོད་པ་འདོད་པས་དེར་གཉེར་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་དེར་སྦྱོར་བས་ན་འདུན་པའོ། །སྦྱིན་

པར་བྱེད་པ་ནི་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པའོ། །གཏོད་པ་ནི་ཉེ་བར་བྱེད་པ་ལ། འབུལ་བ་ལ་ནི་ལེན་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་མེད་པ་སྟེ་བློ་ནི་འདོད་པའོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ལའོ། །སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་མཆོད་པའི་ཕྱིར་

ལ། ཡང་དག་པར་འབྱེད་པ་ནི་དྲན་པས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལྷག་པར་རོ་མྱང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་ཡངས་པ་སྟེ། དེས་སྤྱོད་ཅེས་པས་ན་ཡངས་པ་ཅན་ནོ། །སོ་སོ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་བསྟོད་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་བསྟོད་པ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ངོ་། །

གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་གཞུག་པ་ནི་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པའོ། །རབ་ཏུ་གཞོག་པར་བྱེད་པ་ནི་རིམ་པ་ལས་མི་འདའ་བས་སོ། །མངོན་པར་དད་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་ཡོན་ཏན་ལའོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་ཡང་དག་པའི་སྦྱིན་པ་པོར་མི་འགྱུར་རོ། །

เล่ม ๙๐ · หน้า 98a

མངོན་པར་དད་པ་ལས་གཞན་དུ་ན་ནི་རྟག་པར་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་སྣོད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །སྙོམ་ལས་ནི་ངན་ལ་ཞེན་པ་སྟེ། སྙོམ་ལས་མེད་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་

པའི་ཐབས་ཉིད་པས་སོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ནི་ཀློག་པ་དང་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་གཞུག་པར་བྱེད་ལ། རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ན་གཟེངས་སྟོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་སྤྲོ་བར་བྱེད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་

རྩོམ་པ་རྣམས་ལ་ནི་བསྟོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་དེ་ཡིས་མི་ནུས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཚིག་གིས་མཚོན་པ་ནི་དད་པ་ཅན་ལ་དེས་མཐུ་དང་ལྡན་པའི་ངང་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་སོ། །ཁ་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་མཚོན་པ་སྟེ། ལྟ་བ་

ངན་པ་རྣམས་ལ་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཏང་སྙོམས་པ་ལ་རྗེས་སུ་མཚོན་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་ཆགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་དེའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སྣོད་དུ་བྱས་པ་ལ་དོན་ཞེས་པའོ། །རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ནི་ལྟ་བ་ངན་པ་རྣམས་ལ་

གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཅན་རྣམས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རིགས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །སློབས་ཤིག་པ་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སློབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བསམ་པས་སྤྱད་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་སོ། །འབད་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ས་ལ་སེམས་ཅན་

གྱི་ཁམས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོའོ། །ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ལ། ཕུང་པོ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པ་སྟེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་མ་ལུས་པར་ཟད་པར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་མངོན་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་བའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

ཡང་དག་པའི་མཐའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཙམ་ལྷག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡིས་དེ་ལྟར་ཞེས་པ་སྟེ། དགེ་བ་བཅུ་ལ་རབ་ཏུ་དགོད་པ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའོ། །བསྟོད་པ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཞོག་ཅེས་པ་ལ་

เล่ม ๙๐ · หน้า 98b

སོགས་པ་ནི་སྔ་མའི་ཆ་ལ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱི་མའི་ཆ་སྟེ། འདི་རྣམས་མདོ་ལས་བཤད་པ་ལས་བསོད་ནམས་བླ་ལྷག་པ་དང་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐུ་བསྟན་ནས་བླ་ལྷག་པའི་ཆ་རྐྱེན་གྱིས་བླ་ལྷག་པར་སྤྱོད་པས་སོ། །རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ནི་བྱེ་བྲག་གིས་ཏེ། དངོས་པོ་གསུམ་གྱི་

མོས་པས་གནས། །ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། འདི་རྣམས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་གི་འབྲིང་དང་། འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་དང་། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆེན་པོའི་འབྲིང་གི་བསྟོད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་། ཞོག་ཅེས་པ་དགུ་མདོ་ལས་བཤད་པས་བསོད་ནམས་

བླ་ལྷག་པ་ལ་སོགས་པ་བླ་ལྷག་པའི་སྤྱོད་པ་སྟེ། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་མ་ཚང་བ་ཡོད་ན་ཡང་བསྣན་པར་བྱ་བའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་ལ་བཀོད་ཅེས་པ་ནི་དེ་ཡང་བསམ་གཏན་པོ་ནི་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་མི་སྦྱོར་ཞིང་། འདོད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་དམིགས་པ་མེད་པའི་

ཕྱིར་ན་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབེན་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། འདོད་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་མི་དགེ་བ་རྣམས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའོ། །འདོད་པའི་གཉེན་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དག་

དང་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བས་འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་སྟེ། ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་གྱུར་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ན་སོ་སོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དག་གིས་སེམས་བསྐྱོད་པར་བྱེད་པ་དག་གི་སྐྱོན་

མཐོང་བས་དེ་དག་ལས་སེམས་རྣམ་པར་ལོག་པ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་རབ་ཏུ་སྤངས་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནང་གི་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་དང་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ཅན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་པར་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་

པར་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་བཞིན་དུ་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྷན་ཅིག་པས་དགའ་བའི་གོ་སྐབས་མི་ཕྱེད་ནས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ལན་མང་དུ་བྱེད་པས་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་དང་ཡིད་དག་གིས་བདེ་བ་མྱ་ངན་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ལ་སྦྱོར་བས་བདེ་བ་དང་བཅས་པའོ། །

เล่ม ๙๐ · หน้า 99a

བཞི་པ་ལ་ནི་བདེ་བ་ཡང་མེད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མེད་ལ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཡིད་བདེ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དག་ཀྱང་སྔ་ནས་སྤངས་པས་བསམ་གཏན་བཞི་པས་བདེ་བ་ཡང་བཏང་སྙོམས་པར་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་ནས་དེ་དག་གིས་འདིར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་

ཐོབ་པས་སོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཡན་ལག་ལྔ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དག་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་འདོད་པ་དང་། གནོད་སེམས་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་ནི་

ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་དེ་གཉིས་ཀའི་རྟེན་གྱི་ཡན་ལག་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པའི་མཐུས་དགེ་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི་སྟེ། །ནང་རབ་ཏུ་དང་བ་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་ལ། ལྷག་མའི་ཡན་ལག་ནི་སྔ་མ་

བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། བཏང་སྙོམས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་ལ། བདེ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ། །རྟེན་གྱི་ཡན་ལག་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ལ་ཡན་ལག་བཞི་སྟེ། བཏང་སྙོམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་

གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་ལ། སྡུག་བསྔལ་མེད་ཅིང་བདེ་བ་མེད་པས་མྱོང་བ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ། །རྟེན་གྱི་ཡན་ལག་ནི་གོང་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོ་བསྒོམས་པ་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཚངས་རིས་དང་། ཚངས་པ་མདུན་ན་འདོན་

དང་། ཚངས་པ་ཆེན་པོ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པས་ནི་འོད་ཆུང་དང་། ཚད་མེད་འོད་དང་། འོད་གསལ་རྣམས་དང་ངོ་། །གསུམ་པས་ནི་དགེ་ཆུང་དང་། དགེ་ཆེན་དང་། ཚད་མེད་དགེ་རྣམས་སོ། །བཞི་པས་ནི་སྤྲིན་མེད་དང་། བསོད་ནམས་འཕེལ་དང་། འབྲས་བུ་ཆེ་

རྣམས་དང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་དེ་རྣམས་ལ་དགོད་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་གོང་དུ་ནི་གནས་གཙང་མ་ལྔ་སྟེ། དེ་རྣམས་སུ་ནི་འཕགས་པ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ནི་བཀུར་བ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཆོག་བསྣན་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ལ། ཚད་མེད་

เล่ม ๙๐ · หน้า 99b

པ་ནི་རྣམ་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཟུགས་མེད་པ་བཞི་ཉིད་ནི་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ལ་དེ་ལ་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཀྱིས་སྒྲིབ་ཅིང་ཐོགས་པ་ན། འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་པ་བདེ་བར་ཆགས་པ་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམས་པས་དེ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་

དུ་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ནས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཀུན་ཏུ་དམིགས་པ་འདི་ནི་དེ་ལྟར་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཉེ་བར་བསྐྱེད་ནས་གནས་སོ། །དེ་ཤེས་པ་གང་གིས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མོས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་

ཉིད་ལ་མཐའ་ཡས་པར་མོས་པས་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་ལས་རྣམ་པར་ལོག་ནས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཉེ་བར་བསྐྱོད་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་དམིགས་པས་ལྟ་བར་འགྱུར་ལ། ཅུང་ཟད་མེད་ཅེས་ཅུང་ཟད་མེད་པ་

ཉིད་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །ཅི་ཡང་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ལ་ཡང་ཞེན་པ་དང་བྲལ་ཞིང་དེ་ལས་ཡང་རྣམ་པར་ལོག་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནི་སྔ་ནས་ནུབ་པས་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལ་ཕྲ་མོའི་འདུ་ཤེས་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཉིད་དེ་དེ་ལས་འདུ་ཤེས་མེད་པ་སྟེ། གང་འདུ་ཤེས་

མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སོ་སོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡན་ལག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་འདི་རྣམས་ལས་གཞན་པའི་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞི་གནས་སུ་

རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་བཀུར་བ་དང་པོའོ། །ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། རེ་རེ་བཞིན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པའི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་དང་། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་དང་། འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་གི་འབྲིང་དང་། འབྲིང་གི་

ཆེན་པོ་བཀུར་བའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་རང་གིས་ཀྱང་ཀློག་པ་དང་གཞན་དག་ལ་ཡང་བྲིས་ནས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་སྤྱོད་པ་བླ་ལྷག་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའི་བཀུར་བའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིའི་དོན་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་

เล่ม ๙๐ · หน้า 100a

པ་ནི་སྔ་ནས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་ལས་མ་དད་པ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་དད་པར་བྱེད་པར་འདོད་ལ། འདིར་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཅན་ནི་དོན་དམ་པ་ལ་མངོན་པར་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ནི་

དོན་ལ་མཁས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དོན་ལ་མཁས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་ཀློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡི་གེ་རྣམས་སོ། །ཉེ་བར་སྟོན་པ་ནི་དེའི་དོན་མདོས་ཡང་དག་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་གསལ་བར་

བྱེད་པ་ནི་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་བླ་ལྷག་པའི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་ཞེས་པ་ནི་བརྒྱད་པ་ལ་གནས་པ་ལ་དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་བདུན་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡང་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བའམ་ཞེས་པ་ནི་མགོ་སྨད་ནས་གསོལ་བ་འདེབས་པའམ་འདྲི་བའོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པར་མི་བྱ་

ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །རྟོགས་པར་མ་གྱུར་པ་ནི་བློ་རྨོངས་པ་སྟེ། དེས་ལུང་དང་རིགས་པ་དག་གིས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་གཞན་གྱི་ཚིག་དེ་ལས་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཞེས་པ་ནི་གང་དུ་གཡོ་བའོ། །བཅོས་མ་ནི་མི་མཐུན་པར་སྣང་བ་ལ་དེའི་སྟེ།

སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་གསུམ་གྱིས་དེ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་གྱུར་པས་སོ། །ཆུད་ཟོས་ན་མི་རུང་བ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་ཉམས་པར་མ་གྱུར་པའོ། །དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལྔ་ནི་ལུས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རམ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པའི་ཕྱིར་ལུས་

རྣམས་སོ། །དེ་མ་བསྒོམས་པའི་ནི་གོམས་པར་མ་བྱས་པས་བསྡུས་པའི་མི་གང་དག་དེ་རྣམས་སོ། །དབང་པོ་མ་བསྡམས་པའི་ཕྱིར་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བསྒོམས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་མ་བསྒོམས་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གོམས་པར་མ་བྱས་པའོ། །དེ་ལས་ཤེས་རབ་མ་བསྒོམས་པ་སྟེ། མཉམ་

པར་གཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་འཆལ་བ་སྟེ་ལྟ་བ་ངན་པའོ། །དེས་ལུག་ལྟར་ལྐུགས་པ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། གཞན་གྱིས་ལེགས་པར་བཤད་པ་རྣམས་ལ་མི་ཉན་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་གིས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་མི་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་

เล่ม ๙๐ · หน้า 100b

རོ། །ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལས་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མི་རྟག་ཅེས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་རྟག་པ་མེད་ཅེས་པས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལ་གསུངས་པ་ནི་དོན་ཞེས་པ་

སྟེ། དོན་དམ་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གཞན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་རྣམ་པར་རིག་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་གཞན་དུ་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཚུལ་ནི་གཡང་ས་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །དེས་ནི་

ཡང་དག་པའི་གསུང་རབ་མ་རྟོགས་ནས་དེའི་སྒྲ་དོན་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་དངོས་པོའི་ངོ་བོར་ཉེ་བར་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྟར་ཉེ་བར་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཤད་ཅེས་པས་རང་ཉིད་

ཆུད་གསན་ཞིང་གཞན་ཡང་འཇིག་པར་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བས་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ཆེན་པོའི་འབྲིང་གི་བཀུར་བའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་ཞོག་ཅེས་པ་དགུ་སྟེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་

ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་འབྱེད་ཅེས་པ་ནི་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའི་བཀུར་བའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་ཞོག་ཅེས་པ་ལྔ་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་བསྔགས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་ཞོག་ཅེས་པ་ལྔ་ནི་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ངོ་། །གཞན་ཡང་

ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་ཞོག་ཅེས་པ་ལྔ་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་སྟེ་རང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པས་སངས་རྒྱས་ལ། བདག་ཉིད་གཅིག་པུས་སོ་སོར་སངས་རྒྱས་པས་རང་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་པ་ནི་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུའོ། །ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔས་ནི་འབྲིང་གི་འབྲིང་ལའོ། །

གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁ་ཅིག་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་དང་པོའོ། །ནང་ཞེས་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །གང་ཞིག་རིག་ཅེས་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །འདི་དག་ཅེས་པ་ནི་འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པ་གྱུར་པ་སྟེ། འཕེལ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལའོ། །བརྟན་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལའོ། །ཡངས་པ་ནི་

เล่ม ๙๐ · หน้า 101a

ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ལའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལའོ། །འདིར་ཞེས་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་དང་པོ་ནས་དང་གསུམ་པ་ནས་ཞེས་པ་ནི་འབྲིང་གི་ཆེན་པོའོ། །ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔས་ནི་ཆེན་པོའི་ཆུང་

ངུའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གྲངས་སྔ་མའི་བསོད་ནམས་ལས་ཕྱི་མའི་བསོད་ནམས་བརྒྱ་འགྱུར་སྟོང་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བགྲང་བ་ནི་བཅུ་འགྱུར་བརྒྱ་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དཔེ་ནི་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱུར་ནི་

བཅུར་འགྱུར་ཏེ་གང་གཱའི་ཀླུང་བརྒྱའི་བྱེ་མ་སྙེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚད་ཤིན་ཏུ་ཡང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ལ། དེའི་དོན་དུ་གང་ཞིག་དཔེའམ། རྒྱུ་དང་ཉེ་བ་ན་མི་འདུག་པས་དེ་ཡང་བྱེད་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་ཆེན་པོའི་འབྲིང་ངོ་། །ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཆེན་པོའི་ཆེན་

པོའི་བསྔགས་པའོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ནི་ཐ་དད་པ་ལ་དེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་ལེའུ་ལྔ་པའོ།། །།ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་ཆུང་ངུའི་རྣམ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཁྱད་པར་ཅན། །དེ་

ཡི་བྱེད་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དམིགས་མེད་རྣམ་པ་ཅན། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་མཚན་ཉིད་དོ། །དབེན་དང་སངས་རྒྱས་བསོད་ནམས་ཚོགས། །རང་བཞིན་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཐབས་མཁས་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང་། །ཁམས་གསུམ་གཏོགས་པ་མ་

ཡིན་དང་། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའོ། །དེ་བཞིན་གཞན་གྱི་བསྔོ་བ་སྟེ། །བསོད་ནམས་ཆེར་འབྱུང་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་པས་འདི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་ན་ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ།

དེ་ཡང་འདིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བའི་ས་ཞེས་པ་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་བཤད་དེ། ཁྱད་པར་དེས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །དེ་

เล่ม ๙๐ · หน้า 101b

གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དཔའ་འམ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའིའོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྟེ། འདིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ལས་བྱུང་

བ་ནི་དགེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་འདིར་ཐོག་མར་མི་དམིགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་དེ། དེའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་གྱུར་པ་ནི་མཆོག་སྟེ། མཆོག་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་གང་དུ་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་

དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ས་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྡུས་པ་སྟེ། རང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཉམ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་སྟེ། དེ་རྣམས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ། །ཕྱིས་མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་དག་ཇི་

ལྟར་མཉམ་སྟེ། མི་མཉམ་པར་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རབ་ཏུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་མཆོག་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་ནི་

ཁྱད་པར་དུ་བསྔོ་བའི་བྱེད་པ་གསུངས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ཕྱོགས་བཅུ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའོ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཆོག་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱོགས་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ནི་དེས་ཁྱབ་པ་སྟེ་

ལྷུག་པས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཞལ་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཁྱབ་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་རེ་རེ་ཞིང་མངོན་པར་འབྲེལ་པའི་དོན་ལའོ། །མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་ནི་མཐའ་ཡས་པའི་ཡང་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ལའོ། །དེ་ལ་ཕྱོགས་ཤིན་ཏུ་རིང་ཞིང་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་གཞལ་དུ་མེད་

པ་རྣམས་སོ། །གྲངས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མེད་པས་གྲངས་མེད་པའོ། །ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་དང་དཔངས་ལ་ཚད་མེད་པས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་སོ། །རེ་རེ་ཞིང་བསམ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཐར་

เล่ม ๙๐ · หน้า 102a

སོན་པ་མེད་པས་མཐའ་ཡས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་རེ་རེ་ཞིང་མཐའ་ཡས་པའི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་རེ་རེ་ཞིང་སྟོང་གསུམ་གྱི་དེའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཞེས་པར་འབྲེལ་ཏོ། །འདི་ཡང་རེ་རེ་བཞིན་དུ་

སྟོང་གསུམ་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་གྱིས་ན་ཁྱབ་པའོ། །འོ་ན་སྟོང་གསུམ་པོ་གཅིག་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་ཉིད་དམ་ཞེ་ན། གསུངས་པ་ནི་འདས་པའི་དུས་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདས་པའི་

ཡང་དུས་མེད་དེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །དེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་གི་ཡང་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་གཞལ་དུ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཏེ། དུས་ཡུན་རིང་པོར་རྒྱུན་མ་ཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྲིད་དུ་དེ་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མ་ཆོད་པའི་གྲངས་མེད་

པའོ། །ཡིད་ཀྱིས་ཆུ་དང་རྒྱར་ཡངས་པས་ཡོངས་སུ་ཆོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །གཅིག་ཅིག་བསམས་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་སོ། །གཅིག་ཅིག་སེམས་པ་ལ་མཐའ་ཡས་པར་འགྱུར་བས་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་སོ། །ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པས་

དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་སོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་སོ། །སྲིད་པའི་ལམ་གྱི་ཕྱིར་ལམ་སྟེ་ངར་འཛིན་པའོ། །འཇུག་པ་ནི་སྲིད་པ་དང་སྲིད་པའི་གནས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོས་པ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བརྟགས་

པ་ལ་སྲིད་པ་ནི་འཁོར་བའོ། །དེ་དག་ཏུ་འདྲེན་པ་ནི་འདྲེན་པ་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆོས་སུ་ལྟ་བ་དང་། གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ་དེ་དག་ཟད་པས་ནི་ཆད་པའོ། །འཆིང་ཞེས་པ་ནི་ཡང་སྲིད་པ་མེད་པ་སྟེ། ཡང་འཆིང་བའི་མྱ་ངན་མེད་པས་འཆིང་བ་མེད་པ་སྟེ། དེས་འཆིང་བ་ཡོངས་སུ་ཟད་

པའོ། །ཚེར་མ་དང་འདྲ་བས་ཚེར་མ་སྟེ། ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་དེ་རྣམས་དཀྲུགས་པས་ན་ཚེར་མ་བཅོམ་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་གླེང་གཞིའི་ནང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནི་ས་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ནས་བརྩམས་ནས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་རྣམས་གོ་

เล่ม ๙๐ · หน้า 102b

རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་

དཔའ་རྣམས་ལ་ནི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་གཟུང་ངོ་། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་བདེ་བ་སྟེ། ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་

དབང་ཕྱུག་ལ་དབང་བྱེད་པ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་བྱ་བ་ལ། སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ནི་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་པ་མེད་པ་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའོ། །དཔེ་མེད་པ་ནི་དེས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་

ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་མ་བཅད་པས་ན་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། །ཁྱད་པར་མ་ལུས་པ་གཞན་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་ནི་མངོན་སུམ་ལ། དེས་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་སྟོབས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ནི་ནུས་པ་ཚད་མེད་པས་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ལའོ། །སྟོབས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་གཟིགས་པ་སྟེ། ཐོས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས་སོ། །མི་འཇིགས་པ་བཞིས་ལེགས་པར་གང་བ་ནི་རྟོགས་

པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ། །དོན་དམ་པར་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་སོ། །ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་ཤིང་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཏེ། དེ་ཉིད་འཁོར་ལོ་སྟེ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལ་འཁོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་

བསྐོར་བ་ནི་ཕྱོགས་བཅུར་རོ། །འདིའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་ཡན་ལག་དགུ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། དེའི་ཆོས་ཀྱི་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ངག་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲོན་མའོ། །དེ་རྣམས་འཛིན་པ་ནི་ཡིད་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ངག་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྔའོ། །དེ་རྣམས་ཡང་དག་པར་བརྡུང་བ་ནི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོས་

เล่ม ๙๐ · หน้า 103a

ཐོས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ངག་ནི་ཆོས་ཀྱི་དུང་ལ་དེ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་འབུད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དུང་དེའི་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས། དེ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རྣམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་དང་བསྒོམ་པ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་

རྫོགས་པའོ། །བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རལ་གྲིས་འདེབས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་འཇོམས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་དེས་རབ་ཏུ་འབེབས་པའོ། །དེ་ཉིད་སྒོ་

གླེགས་མེད་པའི་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ཕྱིར་མཆོད་སྦྱིན་ནོ། །ཆོས་དེའི་སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་འཛུད་ཅིང་ཡོངས་སུ་སྟོབས་པའོ། །བཏུལ་བ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་དང་དབེན་པ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསླབས་པ་ནི།

ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམས་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལ། མོས་པ་ནི་དབང་པོ་དང་སྟོབས་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའོ། །ངེས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རོ། །ཡིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པ་ནི་ངེས་པར་བྱེད་པ་ལ། དེས་ནི་ཕན་པ་སྟེ་དང་བར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མ་ལུས་པར་

གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་མ་ལུས་པ་ཞེས་པ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །གཅིག་ཏུ་ནི་ཕུང་པོ་གཅིག་ཏུའོ། །གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་བསྡུས་པ་ཞེས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་སྡོམ་ཞེས་པའོ། །གཞལ་བ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཡིད་ཀྱིས་རྟོགས་པའོ། །མཆོག་ནི་རབ་ཏུ་

འཕགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཚིག་བཅུ་གཅིག་ཅེ་ན། དམིགས་པ་བཅུ་གཅིག་ལ། དེ་རྣམས་ནི་རབ་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གང་དུ་ན་དབུས་དང་ཕྱོགས་བཅུ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་རྣམས་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་ཕུལ་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་

ལའོ། །དེ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདྲི་བ་སྟེ། དངོས་པོ་གང་དག་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ། དམིགས་པ་གང་དག་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་དག་གོ། །རྣམ་པ་གང་དག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་

เล่ม ๙๐ · หน้า 103b

ཀྱི་དེའི་སེམས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སེམས་ཀྱི་ཉེ་བར་དམིགས་པར་བྱེད་པ་དེ་དམིགས་པར་འགྱུར་རམ་མོ། །མཚན་མར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མཚན་

མར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་དམིགས་པས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ནི་ཡོད་པ་དང་བདག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ལ་ཀུན་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་རྣམས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདོད་

ཆགས་ཀྱི་དཔེ་སྟེ། རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའོ། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ནི་རྒྱུད་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་དམིགས་པའོ། །དེ་ལྟར་སེམས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་འདིའི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །ཁམས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་

རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སེམས་དང་འབྲེལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་ལ་དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་ཞེས་པ་ནི་གང་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཞེས་པར་དགོངས་པའོ། །འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བས་སོགས་པར་འགྱུར་བ་དག་གི་ཙམ་གཟུང་བས་

ནི་རྗེས་སུ་གནས་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དད་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པའོ། །དགའ་བ་ནི་མོས་པའོ། །དང་བ་ནི་ཡིད་རྙོག་པ་དང་བྲལ་བའོ། །གུས་པ་ནི་འདུད་པའོ། །ཉེ་བར་བརྟན་པ་ནི་བརྟན་པར་བྱས་པའོ། །འགོང་བ་ནི་ཞུམ་པའོ། །ཀུན་ཏུ་ཞུམ་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་སོ། །བག་ཚ་བ་ནི་

དུབ་པའོ། །འཁུམས་པར་གྱུར་པ་ནི་དུབ་པར་གྱུར་པས་སོ། །སྐྲག་པར་རྩོམ་པ་ནི་སྐྲག་པའོ། །ཚོགས་པའི་སྐྲག་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པའོ། །དེའི་རྒྱུན་ནི་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་འགོང་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་པོའི་སེམས་ལ་ཟད་

ཅེས་པ་ནི་བསྟན་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་བཤད་པ་སྟེ། འགགས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཞིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྲལ་བ་ནི་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་གྱུར་པ་ནི་ཡང་མི་སྐྱེ་བའོ། །གང་ཞེས་པ་ནི་དེ་ནི་ཅི་ཡང་མིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲད་པ་མེད་པ་ནི་དུས་མཉམ་དུའོ། །སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་

เล่ม ๙๐ · หน้า 104a

རྟག་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གསུངས་པ། མི་ནུས་ཞེས་ཏེ། དེ་རྣམས་དོན་དམ་པར་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ནི་ཚིག་མ་ལེགས་པ་མ་ཡིན་པར་གཟུང་བ་ལ་ནི་

ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩམས་པ་ནི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །གཞིར་བྱས་པ་ནི་འདྲི་བའི་གནས་སྐབས་སུའོ། །འཕགས་པ་བྱམས་པས་ལན་གསུངས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་གཉི་ག་འདིའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་ནི་ལེགས་

པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ལ། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ལེགས་སུ་བསྔོ་བའོ། །འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་བསྟན་པ་ལ། འདི་ལྟར་སེམས་ཞེས་པ་བཤད་པ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་ཡིད་ལ་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཟད་པ་ནི་འདས་པའི་ཕྱིར་ལ། ཟད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་

ནི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །མི་ནུས་པ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ། ཆོས་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དད་པ་ནི་སེམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་

ལའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིར་འདི་ནི་འཕགས་པ་བྱམས་པས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་ལ། མ་འོངས་

པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་མེད་པས་མྱ་ངན་

ལས་འདས་པ་བསྟན་པས། དེ་དག་གཞན་གྱིས་མི་མཐོང་བ་ནི་འདས་པའི་ཞེས་བྱ་ལ། གང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་དོན་བསྒྲུབས་པ་རྣམས་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་འོངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཡང་གདུལ་བར་བྱ་བ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་

เล่ม ๙๐ · หน้า 104b

བར་བྱེད་པས་བཞུགས་པ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའོ་ཞེས་པ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་གཉིས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་མདོར་བསྡུ་ན་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དགོངས་ཞེས་པ་ནི་

ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ། ཆོས་དེའི་ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བའོ། །ཆོས་ནི་ཟད་པ་མེད་པའི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་སོ་ཞེས་པ་ལ་དགོངས་

པའོ། །ཆོས་ཀྱིས་ཆོས་ལ་ཡོངས་སུ་མི་བསྔོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ཞེས་པས་རྣམ་པ་གཞན་གསུངས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། འདི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ་

ཞེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་གསུམ་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ལ། འདུ་ཤེས་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའོ། །དབེན་པ་དང་ཞི་བ་ནི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་

ཉིད་དག་གིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་གསུངས་པ་ནི། ཤེས་པ་དབེན་ཞིང་ཞི་བ་ཉིད་ཡིན་པས་གལ་ཏེ་དེས་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ་ཞེས་པ་ནི་

དབེན་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་གང་ཁོ་ན་ཡང་དག་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་བཞི་པའོ། །གང་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་རང་བཞིན་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱིས་དྲན་པ་སྟེ། ཅི་འདྲ་བ་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་བརྟག་པ་སྟེ། ཅི་འདྲ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ལས་བྱུང་

བའིའོ། །གང་གིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ཡང་ནི་དེ་གཉི་གའོ། །དེའི་རིགས་ཅན་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་ཏེ། གང་ཞིག་གི་སྤྱིའོ། །དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་གང་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་ནི་དེའི་ཚོགས་ཅན་ནོ། །དེའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་

เล่ม ๙๐ · หน้า 105a

དོ། །གལ་ཏེ་གང་འདིས་ཀྱང་ངོ་། །དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ན་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གང་འདས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་

པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུངས་པ། མ་ཐོབ་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པས་སོ། །གནས་པ་མི་དམིགས་ཞེས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུམ་པོ་མེད་པས་ནའོ། །དེ་ལ་མཚན་མ་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་

ནི་ཡུལ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པའི་ཟད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་པས་སོ། །མཚན་མ་ཅན་དུ་བྱེད་ན་ཞེས་པ་ནི་ཉེ་བར་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ནི་མིན་ཅེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྟེ། དེ་ལྟར་མཚན་མ་མེད་པ་ཅན་དུ་མི་བྱེད་

ན་ཡང་ངོ་། །དེ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཅན་གྱི་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་དང་ཡུལ་མེད་པ་ཉིད་ལའོ། །མཚན་མ་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་དམིགས་པའོ། །སེམས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །མཚན་མར་མི་བྱེད་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་པ་ལ།

དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུས་པའོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཆུ་བོ་ལ་གང་གིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་འདིར་དྲན་ནས། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཆུ་བོའི་རང་བཞིན་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་

བསྔོ་བ་ལྔ་པའོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་དེ་གཉི་ག་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་མཚན་མར་ནི་མི་བྱེད་པའོ། །འདི་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་མདོའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་ལའོ། །ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་པ་ནི་གང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་ཉིད་

བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་ནི་གཏིང་དཔོག་པར་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་དང་བཅས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་དྲུག་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་དེ་ཡི་ཞེས་པ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་གང་དེ་ལའོ། །བདག་གི་དངོས་པོ་ནི་ལུས་རྣམས་སོ། །འདུ་བྱེད་དེ་དག་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྟེ།

เล่ม ๙๐ · หน้า 105b

འདིར་ཡང་དེ་དག་དབེན་ཞིང་ཞི་བ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་དང་། འདི་དང་བྲལ་བ་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་རྣམས་སུ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་གལ་ཏེ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ངོ་། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་སོ། །

འགགས་པ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའོ། །མཚན་མར་བྱེད་པ་ནི་གཟུང་བར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པས་སོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ནི་འགགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་གྱི་ཉེ་བར་དམིགས་

པའི་བདག་ཉིད་ཅན་འདིར་དམིགས་པ་མེད་པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཉིད་དེའི་ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཤིན་ཏུ་མཚན་མ་ཅན་དུ་བྱེད་པས་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དུག་དང་བཅས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་

ཉིད་རྟོགས་པ་ལས་ཉམས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འཆི་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །ཟུག་རྔུ་དང་བཅས་པ་ནི་འབྱིན་དཀའ་བ་སྟེ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་བདུན་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཟང་པོ་ནི་ཁ་དོག་ལ་

སོགས་པའི་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གལ་ཏེ་ཡང་འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡང་གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ནི་ཚིག་གི་རྒྱན་ནོ། །བསམས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པས་སོ། །རོ་མྱངས་པ་ནི་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། །ཞུ་བ་ནི་ཐ་མར་རྣམ་པར་

སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ལའོ། །ལོག་པར་གཟུང་བ་ནི་ལོག་པར་ཐོས་ནས་སོ། །ལོག་པར་རིག་པ་ནི་ལོག་པར་བརྟགས་པས་སོ། །ལོག་པར་ཁ་ཏོན་བྱས་པ་ནི་ལོག་པར་གོམས་པར་བྱས་པས་སོ། །ལེགས་པར་གསུངས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའོ། །དུག་དང་བཅས་པ་ནི་དོན་

མེད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཞེན་པས་འདིར་དུག་ཉིད་ལ། འདི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །སྐུར་པ་ནི་སྨོད་པ་སྟེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དེས་སྨོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཁྱེན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྦྱོར་བ་

เล่ม ๙๐ · หน้า 106a

དང་རྗེས་དག་གི་གནས་སྐབས་སུ་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ། དངོས་གཞིའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལས་མ་གཏོགས་པ་ནི་མཐའ་ཡས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་ཅེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་

བྱེད་པའོ། །ཆོས་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིའོ། །ཆུད་མ་ཟོས་པ་ནི་མ་ཉམས་པ་ལ་མ་གཏོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །གང་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བསྔོ་བ་ཉིད་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་བསྟན་པར་འདོད་ནས་གསུངས་པ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་

པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཞིག་འདིར་ཞེས་པ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་ཞེས་པ་དང་འབྲེལ་ལ། འདིས་ཞེས་པ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པ་སྟེ། མ་གཏོགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུས་པའོ་ཞེས་

པ་ནི་མ་གཏོགས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་དགུ་པའོ། །དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཞེས་པ་ནི་མ་གཏོགས་པ་ཀུན་ཏུ་བཤད་ལ། འདི་ནི་ཞེས་པ་ནས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །

འདི་ནི་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་འདི་དག་གིས་སོ། །མཆོག་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུ་གཅིག་པའི་རབ་ཏུ་མཐར་འགྲོ་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་བཤད་པའི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་ལ་གང་དད་པ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ནི་ཁྱད་

པར་གྱི་རྒྱུའོ་ཞེས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཆུང་ངུ་སྟེ་བཅུ་པའོ། །ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་འདིར་བཤད་པའི་བླ་ལྷག་པའི་བསོད་ནམས་ལ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུའོ་ཞེས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་འབྲིང་གི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་

เล่ม ๙๐ · หน้า 106b

སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ། །ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་བསྟན་པ་ལ། ལྷག་མ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེས་པའི་བར་གྱིས་ནི་བཤད་པའོ། །འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བས་སོ། །ན་བ་ནི་ནད་པ་ལ། དེའི་རྐྱེན་ནི་ཆེད་དུ་སྨན་ནོ། །

ཡོ་བྱད་ནི་ཡོངས་སུ་གདིང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བདེ་བར་སྦྱར་བ་ནི་རྒྱུ་བདེ་བའི་རྒྱུ་ལ་དེ་རྣམས་སྟོབས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །བདེ་བ་ལ་རེག་པ་ནི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེས་གང་གནས་པ་སྟེ་འཆགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རེ་རེས་ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་བཟུང་བ་སྟེ། རིམ་གྲོ་བྱ་བ་

ཉིད་དུ་སོ་སོར་གནས་པར་བྱས་ལ། དེ་རྣམས་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིམ་གྲོར་བྱེད་པ་པོའི་རེ་རེར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པར་བྱས་ལ་སོ་སོར་གནས་པར་བྱེད་པས་སོ། །རིམ་གྲོར་གནས་པ་གང་ལ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལའོ། །སྦྱིན་པར་

བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དེ་ནི་འདིར་དུས་རིང་དུ་བསགས་པའོ། །དེའི་གཞི་ལ་ནི་དུས་རིང་དུ་བསགས་པའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྡུད་པ་དེ་སྲིད་དུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བའོ། །ཞོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔོན་གྱི་ཇི་སྲིད་དུ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་

རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིམ་གྲོ་པ་སོ་སོར་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་དེ་སྲིད་དུ་རིམ་གྲོ་བྱེད་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་དེ་སྲིད་དུ་རིམ་གྲོར་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སོ་སོའི་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་

ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཀྱིའོ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་དེ་ལྟར་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཆེན་པོའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའོ། །ཆོས་མཆོག་འབྲིང་གི་བྱེ་བྲག་གི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། ཐབས་དང་མི་དམིགས་པ་དག་

གིས། །དགེ་བའི་རྩ་ལ་ཡི་རང་བ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཡིད་བྱེད་པ། །བསྒོམ་པ་ཡིན་པར་འདིར་བརྗོད་དོ། །ཞེས་ཏེ་དེ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མ་ལུས་པ་ནི་མ་ལུས་པར་བྱས་པའོ། །མཆོག་ལ་སོགས་པ་བཅུ་བཞི་ནི་མཆོག་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་

เล่ม ๙๐ · หน้า 107a

བཅུ་དང་། དབུས་དང་། དུས་གསུམ་གྱི་དགེ་བ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་དང་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་ཡིན་ནོ། །ཚིག་བཅུ་གསུམ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་དང་དུས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་དབུས་ཀྱི་ཕྲ་མོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕྱོགས་ཀྱི་

རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ། ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ནི་བྱེད་པའི་དད་པ་ཤིན་ཏུ་གཟེངས་བསྟོད་ཅིང་རང་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་ཡང་བྱེད་པས་སོ། །མི་འཛིན་པ་ནི་

གཟུང་བར་བྱ་བར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོས་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ལ། མི་རྟོག་པ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ལ། མི་མཐོང་བ་ནི་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་

ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་ནི་ཡོད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྟོགས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་རྣམ་པར་སྐྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་སྐྱེས་པ་ནི་ས་བོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། ངེས་པར་མ་སྐྱེས་པ་ནི་

མ་གྲུབ་པའོ། །འོང་བ་མེད་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་མེད་པ་ལ། འགྲོ་བ་མེད་པ་ནི་འདས་པའི་དུས་སོ། །དེ་ལྟར་ཇི་སྲིད་དུ་འགག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་པའི་བར་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་

བའི་སྐབས་སུ་ཡང་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པས་ནི་ངེས་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་རྣམ་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་པོ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་

ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་པ་ནི་མི་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་སྟེ་དང་པོའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་དེ་ཉིད་བཞིན་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་

เล่ม ๙๐ · หน้า 107b

ཡོངས་སུ་དག་པའི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཆགས་པ་ནི་སྲིད་པ་ལ་དེ་མེད་པ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །སྲིད་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ནི་མ་བཅིངས་པ་ལ། དེ་ལ་མ་གྲོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་

ཞེས་པ་ནི་དེ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། མི་འཕོ་བའི་སྟེ། གནས་གཞན་དུ་འཕོ་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ། སྔ་མ་འཇིག་པས་སམ་གཞན་སྐྱེས་པས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་གནས་གཞན་དུ་འཕོ་བ་དང་འཇིག་པ་མེད་པས་སོ། །ཡང་དག་

པར་ལེན་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་བླ་མ་ལ་སྟེ། དུས་མཚམས་དང་བཅས་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའོ། །ཁྲོས་པ་ནི་སྨོད་པ་དོར་བ་ལ་རྡེག་པ་ནི་གདུང་བའོ། །སྤྱོས་པ་ནི་སྐྱོན་དུ་གྱུར་པ་དང་མ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པ་ནི་ཡོད་པ་ལས། ཐབས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་

དང་འདྲ་བ་སྟེ། དེས་འདི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ནི་མི་དམིགས་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་སྟེ། གཉིས་པའོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་འདི་རྣམས་ནི་འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་མོད་ཀྱི། ཅུང་ཞིག་འདིར་རབ་དང་བཅས་པས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་

འདས་ཀྱིས་གཞན་དུ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་གིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བ་མི་ཟད་པར་བྱེད་པར་འདོད་ནས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ཞིང་རྗེས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་། བསོད་ནམས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་། སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་

སེམས་ཀྱིས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་བྱས་པ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ་ཞེས་པས་འདི་དག་གི་རིམ་པ་ནི་ངེས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་མཐར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའམ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ། དེའི་

དེ་དག་བརྗོད་པའི་ལེའུ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པའོ།། །།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྒྲུབ་པ་དང་ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཞེས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་

เล่ม ๙๐ · หน้า 108a

རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དྲུག་སྟེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་སྤངས་པས་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་བཅུ་ཞེས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་དྲུག་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་བག་

ལ་ཉལ་ལས་མངོན་དུ་རྒྱུ་བའི་གནོད་པ་ཅན་ནི་མེད་དེ། སྔོན་ཉིད་དུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ལ་ཉལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གནས་དང་། བག་ཆགས་སོ། །འདིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བཅས་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་

ཉིད་ཀྱི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་ཅེས་པའི་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་ནི་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་བཤད་དེ། འདི་ཡང་ལོག་པར་ལྟ་བའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་གཅིག་ཅིག་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་

ཆེན་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་དང་། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་དང་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པར་གཏོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོས་སྐྱོན་མེད་པར་རྩོམ་པར་བཅོམ་ཞིང་སྐྱོན་དང་འགལ་བ་ཅན་ནི་བསྒོམ་

པའི་ལམ་སྟེ། བསྒོམ་པ་བསྒོམ་པས་ལམ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཤིན་ཏུ་བའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མཐའ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། གང་ཡང་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་རྣམས་ལ་ཡང་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པར་ཕྱེ་བས་བྱེ་བྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་ལ། འདིར་

དང་པོའི་བརྒྱད་ཅུ་ནི་གཉེན་པོའི་བྱེ་བྲག་སོ་སོར་བར་ཆད་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཏེ། འདིར་བར་ཆད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པས་ལམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ན་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་སྟེ། རང་གི་སྐད་

ཅིག་ལ་ནུས་པ་མེད་ཅིང་མི་སྐྱེ་བ་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ། སྔོན་དུ་ལམ་གྱིས་རྟོགས་ཞེས་པས་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ན། གཉེན་པོས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ངོ་བོས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་

เล่ม ๙๐ · หน้า 108b

ཡང་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་གཉེན་པོའི་བྱེ་བྲག་སྐྱེས་པས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་མི་ནུས་ཤིང་། བག་ཆགས་སུ་བསྒྲགས་པའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་བྱེ་བྲག་འགགས་པ་དུས་མཉམ་དུ་སྣང་བ་སྐྱེས་པས་མུན་པ་འགག་པ་བཞིན་ལ། དེ་ལྟར་ཡང་འགགས་པས་མ་འོངས་པའི་ཉོན་མོངས་

པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གནས་པ་དེ་ལ་ཡང་སྤངས་སོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེའི་དང་པོ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི་སྒྲུབ་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དྲུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ས་དགུ་ལའོ། །དེ་ནས་གཟུགས་དང་

གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཅིག་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པར་དག་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སྒྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་དང་། བདུན་ཅུ་རྩ་

གཉིས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེ་བྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་བའི་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ནི་ལམ་ཤེས་པར་མ་བཤད་དེ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་

ལས། དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད་མཆོག་ཉིད། །ཀུན་ལ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད། །ཆོས་རྣམས་དམིགས་པ་མེད་པར་ནི། །གཏོད་པར་བྱེད་པ་དོན་ཆེན་ཉིད། །ཅེས་ཏེ། སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། དེ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ནི་ཐམས་

ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་བར་ཏེ། མཆོག་ཉིད་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་པས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་

ལ་གཏོད་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་གཏོད་པ་ལ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པས་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་དེ་འདིར་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་

เล่ม ๙๐ · หน้า 109a

ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གང་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་བརྗོད་དོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་ཡེ་

ཤེས་ཏེ། སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པས་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིར་དེར་བསྐྱེད་པ་ནི་སྣང་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ། སྒྲིབ་པའི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་ལ། དེ་ལ་བགྱིད་ཅེས་པ་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཆོས་

ཐམས་ཅད་སོ་སོར་སྣང་བ་དང་ཀུན་ཏུ་སྣང་བར་དེས་བགྱིད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཕྱག་བགྱི་བར་འོས་པའི་རྗེས་ལ་ནི་བསྐོར་བ་ཡང་ངོ་། །འདི་ནི་སྤངས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བཤད་དེ། གོས་པ་མེད་པ་ནི་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉེ་བར་མ་གོས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དྲི་མ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་གསུམ་གྱིས་ནི་ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པར་བཤད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་སོ་སོར་སྣང་བས་སྣང་བ་སྟེ་དེ་བྱེད་པའོ། །རབ་རིབ་ནི་མི་ཤེས་པ་སྟེ་རབ་རིབ་དེ་དང་

བྲལ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ནི་གང་དུ་དེས་དོན་དམ་པར་ཁམས་གསུམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྟ་བའི་མུན་པ་རྣམས་སོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུངས་ལ། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་

ནས་གསུངས་པ་ནི། བརྟེན་པར་བགྱི་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །མཆོག་ཏུ་བགྱིད་པ་ནི་གནས་ཏེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ། དེ་རྣམས་

ཀྱི་བདེ་བར་བགྱིད་པ་ནི་བགེགས་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྔ་ནས་ལྡོངས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །འཇིགས་པ་དང་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྤོང་བ་དང་སྣང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ། འདི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཐེག་པ་

เล่ม ๙๐ · หน้า 109b

དམན་པ་ཅན་གྱི་དོན་གསུངས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི་སྤྱན་ལྔ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་གཙོ་བོར་བྱེད་པས་དེས་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་ལ་དམིགས་པའི་དབྱེ་བ་སྟེ། ལྔ་ནི་ཤ་དང་། ལྷ་དང་། ཤེས་རབ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་ཀྱི་

སྤྱན་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའོ། །དབྱེར་མེད་པས་སྤྱན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བའི་འཆིང་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་གཏི་མུག་ནི་མི་ཤེས་པ་ལ་མུན་པ་ནི་མུན་གནག་གོ། །རབ་རིབ་ནི་མུན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་

གཏི་མུག་རྣམ་པ་གསུམ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་རྣམས་རྣམ་པར་འཇོམས་པར་བྱེད་དེ། མདོར་བསྡུ་ན་རྗེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། རབ་རིབ་ནི་སྤྱི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་དེ་མི་བྱེད་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་

དེ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཅན་པས་མི་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱེད་དོ་ཞེ་ན་ནི་སྟེ། མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་གྲུབ་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་

དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཅི་བྱེད་ཅེ་ན། ལམ་ལོག་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ། །དེར་ལྟུང་བ་རྣམས་ལ་ལམ་སྟེ། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གཞུག་པའོ། །གང་གི་ལམ་ལ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལའོ། །གང་ཞིག་བཤད་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་

པ་ཉིད་ཅེས་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཡང་གསུངས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་དེའི་དེ་འདིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཅན་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་རྣམས་ལ་འགག་པ་མེད་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་

མོངས་པ་མེད་པ་རྣམས་སོ། །གང་ཡང་སེང་གེ་བཟང་པོས་སྣང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་གོ་རིམས་ཇི་བཞིན་དུ་དྲོད་ལ་སོགས་པ་བཞི་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་རྣམས་ཀྱི་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སུ་དོན་དམ་པར་གཞག་

ที่มาและสัญญาอนุญาต

ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ

สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน

README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

  • หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
  • ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด