ตัวบทไม่มีชื่อ — ประโยคแรก: ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབུམ་པ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๙๑ · หน้า 260b
ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་བཤད་པའི་སྐབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར། ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་དྲིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། རྣམ་པ་གང་དང་། ཚུལ་གང་དང་། མཚན་མ་གང་གིས་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པ་ཡོད་པར་བྱ་བ་
སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པ་དང་། ཚུལ་དང་མཚན་མ་གང་གིས་འདི་ནི་གཟུགས་སོ། །འདི་ནི་སྒྲའོ། །འདི་ནི་དྲིའོ། །འདི་ནི་རོའོ། །འདི་རེག་གོ། །འདི་ནི་ཆོས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་
ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཆོས་རྣམས་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པ་ལས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་
ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཡིན་ཞེས་གོང་དུ། ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་བཤད་པ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤྭ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གང་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རིང་དུ་སོང་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་
འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པའི་མཐར་ཕྱིན་པ་ལ་རིང་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་རིང་དུ་སོང་བ་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་རིང་དུ་སོང་བས་ན། དེའི་ཕྱིར་རིང་
དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་། ལྟ་བའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་། འགྲོ་བ་རྒྱུད་དྲུག་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་དང་། དོན་དམ་པར་ཤེས་པའི་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་ཆོས་དེ་དག་ལ་མ་ཆགས་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །
เล่ม ๙๑ · หน้า 261a
ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེས་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་རིང་དུ་སོང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་། ཆོས་དེ་དག་ལ་མ་ཆགས་ཏེ་རིང་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་
ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གོང་དུ་སྨོས་པའི་དོན་མཇུག་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་གང་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། གོང་དུ་ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་
ཞིབ་ཏུ་བཤད་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པས་དེ་དག་ལ་
རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདག་དང་བདག་མེད་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་། མི་སྡུག་པ་དང་། སྟོང་པ་དང་མི་སྟོང་པ་དང་། མཚན་མ་ཡོད་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་ཡོད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། ཞི་བ་
དང་མ་ཞི་བ་དང་། དབེན་པ་དང་། མི་དབེན་ཞེས་བྱ་བའི་མཐའ་གཉིས་སུ་མི་འཛིན་ཅིང་། མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཅིའི་ཕྱིར་ན། དེ་སྐད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་མ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་
པ་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་གོང་དུ་རབ་འབྱོར་གྱིས་གཟུགས་ཀྱི་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་
པའི་དོན་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པའི་སྐབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་རྣམས་ཀྱི་མ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ཞེས་དེའི་གཏན་ཚིགས་དྲིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་
เล่ม ๙๑ · หน้า 261b
པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། གང་སྟོང་པ་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུས་དྲིས་པའི་ལན་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པ་སྟེ། གཟུགས་ནི་དོན་དམ་པར་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་སྟེ། ཡོད་
པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་ཞིང་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་མ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཟུགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གཟུགས་ལ་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་
འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཅིའི་ཕྱིར་ན་དེ་སྐད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་འགྲིབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་འགྲིབ་
པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་གོང་དུ་རབ་འབྱོར་གྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འགྲིབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པའི་དོན་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པའི་སྐབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར།
ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འགྲིབ་པ་གང་ཡིན་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཞེས་དེའི་གཏན་ཚིགས་དྲིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟར་འགྲིབ་པ་གང་ཡིན་
པ་དང་། གཟུགས་གང་ཡིན་པ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུས་དྲིས་པའི་དོན་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པ་སྟེ་འགྲིབ་པ་དང་གཟུགས་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་
བརྗོད་དུ་ཟད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། གཟུགས་མེད་པ་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་འགྲིབ་
เล่ม ๙๑ · หน้า 262a
པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེས་ན་གཟུགས་ཀྱི་འགྲིབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གཟུགས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་འགྲིབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་
ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པའི་དོན་ཉིད་མཇུག་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཅིའི་ཕྱིར་ན་དེ་སྐད་དུ་གང་འདི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གྲངས་སུ་བྱས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གང་འདི་རྣམ་པ་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གྲངས་སུ་བྱས་པའོ་ཞེས་ཟེར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་གོང་དུ་རབ་འབྱོར་གྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གྲངས་སུ་བྱས་པའོ་ཞེས་སྨྲས་པའི་དོན་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པའི་
སྐབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གྲངས་སུ་བྱས་ཞེས་ཟེར་ཞེས་དེའི་གཏན་ཚིགས་ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་དྲིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱང་གཞན་མ་
ཡིན། མ་སྐྱེས་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས། གཟུགས་ཉིད་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། རྣམ་གྲངས་དེས་ན་གང་འདི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གྲངས་སུ་བྱས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདི་
ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན་མ་སྐྱེས་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེས་ན་གང་འདི་
เล่ม ๙๑ · หน้า 262b
རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གྲངས་སུ་བྱས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུས་དྲིས་པའི་ལན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཤད་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་
ལ་ཐུག་གི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རོ་གཅིག་སྟེ། ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གྲངས་སུ་བྱས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་། ཆོས་དེ་དག་ལ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དེའི་ཚེ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་སླད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་མ་སྐྱེས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཤིན་ཏུ་
རྣམ་པར་དག་པའི་སླད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མ་སྐྱེས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པའི་རིམ་པ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པས་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་ཚེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་
རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་རྟོགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་སླད་དུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་མ་སྐྱེས་པ་མཐོང་བར་
འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་ཐོབ་པ་ལ་བྱའོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱའོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་
པ་ནི་གང་ཟག་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ལ་བྱའོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཆོས་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་རྣམས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སྤངས་ཤིང་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་
เล่ม ๙๑ · หน้า 263a
བའོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་ནི་གང་ཟག་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ལྷ་དང་མིའི་ནང་དུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ཅིག་ལེན་པའོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་ཆོས་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྲབ་མོར་བྱས་པའོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བ་ནི་གང་ཟག་
ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པའོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བའི་ཆོས་ནི་གང་ཟག་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དེས་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་གང་ཟག་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ཉིད་དོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་ཆོས་ནི་
ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་སྤངས་པས་བྱ་བ་བྱས། ཁུར་བོར། འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །རང་སངས་རྒྱས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཁོར་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་དང་། བསེ་རུ་ལྟར་གཅིག་པུ་ཡན་གར་དུ་གནས་པའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཆོས་ནི་གཞན་ལས་ལུང་ནོད་མི་དགོས་པར་བདག་རང་གི་བློས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྟོགས་ནས། ཚིག་གིས་ཆོས་མི་འཆད་པར་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ས་དང་པོ་ནས་ས་བཅུའི་བར་ལ་གནས་པ་དག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
ཆོས་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་གཉི་ག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་ཤིང་འཁོར་བའི་མཐའ་ཇི་སྲིད་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ནི་མ་རིག་པའི་གཉིད་སངས་ཤིང་བློ་རྒྱས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པའོ། །
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་ཡེ་ཤེས་བཞི་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་ཅིང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་མ་སྐྱེས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། མ་སྐྱེས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་
ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བདག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པའི་དོན་ཤེས་པ་ལྟར་ན། གཟུགས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་ལ་ཚོར་བ་ཡང་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་
เล่ม ๙๑ · หน้า 263b
ནི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་གོང་དུ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རོ་གཅིག་སྟེ། ཐ་མི་དད་པར་བཤད་པའི་དོན་དང་ཚིག་ཤཱ་རིའི་བུས་བཟླས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དོན་བདག་གིས་འཇལ་ཏེ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རོ་གཅིག་ཅིང་ཐ་མི་དད་ན།
ཆོས་གཅིག་རྟོགས་པས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཟིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འོག་ནས་འབྱུང་བ་དང་སྦྱར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་
བུ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་ཟིན་པར་འགྱུར་རོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཟིན་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་ཟིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་
གོང་དུ་བཤད་པའི་རིམ་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་སྟེ། ཐ་མི་དད་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་དང་། རང་བྱང་ཆུབ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམས་
སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་རོ་གཅིག་སྟེ། ཐ་མི་དད་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་མཐོང་ཞིང་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱང་རྟོགས་ཤིང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེས་ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་དྲིས་པའོ། །འགྲོ་བ་ལྔ་རྣམས་
ཀྱང་ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་དུ་རོ་གཅིག་སྟེ། ཐ་མི་དད་ན་ལྷ་དང་། མི་དང་དུད་འགྲོ་དང་ཡི་དགས་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་འགྲོ་བ་འདི་དག་ཡང་ཐ་དད་དུ་དབྱེར་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་
ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ལྔ་ཐོབ་ཟིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་བཞི་དང་། རང་བྱང་ཆུབ་དང་བྱང་ཆུབ་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་། རང་བཞིན་ཐ་མི་དད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་ལྔ་པོ་དེ་དག་མ་བསྒོམས་མ་བསྒྲུབས་པར་ཡང་ཐོབ་ཟིན་པར་
เล่ม ๙๑ · หน้า 264a
འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ན་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པས་ནི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ལམ་བསྒོམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གཅིག་སྟེ་ཐ་མི་དད་ན་ཉན་ཐོས་
རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་བསྒོམ་དུ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་སྨྲས་པ་སྟེ། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་ནི་འཇིགས་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་བདག་
ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་ཆགས་ན་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་ཐར་པ་མི་འདོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་ཏེ། འཕགས་པའི་ལམ་མི་སྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ནི་འཕགས་
པའི་ལམ་ལ་ཡིད་གཉིས་ཟ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་འདི་གསུམ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། འཁོར་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་སྦྱོར་བ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་སྲབ་པའི་ཕྱིར་ལམ་བསྒོམ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཐ་མི་དད་ན་ཉན་ཐོས་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བས་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་སྲབ་མོར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་སྒོམ་དུ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡོད། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཕགས་པའི་ལམ་
བསྒོམས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བས་ནི་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆ་ཅན་གྱི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལྔ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ལམ་བསྒོམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཐ་མི་དད་ན། དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆ་ཅན་གྱི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལྔ་སྤང་བའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་
ལམ་བསྒོམ་མི་དགོས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པ་སྟེ། དམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་བྱ་སྟེ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་གོང་མ་གཉིས་པས་ངན་ཅིང་དམན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆ་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་
เล่ม ๙๑ · หน้า 264b
ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་ལ་བྱ་སྟེ། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལྔ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་། གནོད་སེམས་དང་ལྔའོ། །ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའི་དོན་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དགྲ་བཅོམ་པས་ནི་བླ་མའི་ཆ་ཅན་གྱི་ཀུན་
དུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་ལམ་བསྒོམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཐ་མི་དད་ན་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པས་གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་བསྒོམ་དུ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡོད་
ཅེས་སྨྲས་པ་སྟེ། བླ་མའི་ཆ་ཅན་གྱི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་། རྒོད་པ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་རྣམས་ཏེ་ཀུན་དུ་
སྦྱོར་བའི་དོན་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཞུགས་པས་ནི་རང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དུ་ལམ་བསྒོམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལམ་བསྒོམ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་དཀའ་བ་སྤྱད་
པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པས་སངས་རྒྱས་པར་བྱ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་དུ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་སྨྲས་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་
ནས། མ་སྐྱེས་པ་ལ་རང་སངས་རྒྱས་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ། །རང་བྱང་ཆུབ་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཉན་ཐོས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པར་གདགས་ཤིང་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་གདགས་པར་ཟད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་དེ་དག་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ།
འཐོབ་པ་དང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཐོབ་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་བྱའོ། །ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་པར་འཐོབ་པ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་
เล่ม ๙๑ · หน้า 265a
པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བདག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དཀའ་བ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པས་དཀའ་བ་སྤྱད་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མི་ལྟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་དེ། དོན་དམ་པར་དཀའ་བ་སྤྱད་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མི་ལྟ་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕ་མ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པས་དཀའ་བའི་འདུ་
ཤེས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་འདི་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་དེ། དེ་ལྟར་བདག་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དེ་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ཀྱང་དཀའ་
བའི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པས་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེ་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་སྟེ། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་བདག་ཏུ་བརྟགས་པ་རྣམས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཚེ་བདག་ཏུ་བརྟགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོང་ཡེ་
མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཚེ་ཡང་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་པར་ཤེས་པར་བྱས་ལ་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མི་སྐྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ནི་ཆོས་གང་
ཡང་མི་ལན་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེ་བའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ། དོན་དམ་པར་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བདག་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ལ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་
เล่ม ๙๑ · หน้า 265b
ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ལྟར་ན། མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་འཐོབ་པའམ་འཐོབ་པར་བྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོག་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་བཤད་པ་དང་སྦྱར་ན་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་
རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའང་མ་སྐྱེས་ལ། ཐོབ་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་དེ་རྣམས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འཐོབ་པའམ་འཐོབ་པར་བྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བསྟན་པའོ། །སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཁྱོད་ཆོས་སྐྱེས་པས་འཐོབ་པ་དང་། འཐོབ་པར་བྱ་བ་འདོད་དམ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུན་
དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་དངོས་པོ་ཡོད་པས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཐོབ་པར་འདོད་དམ་ཞེས་ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་དྲིས་པའོ། །འོན་ཏམ་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་འཐོབ་པར་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གང་ཟག་
དངོས་པོ་མེད་པ་ཞིག་གིས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་འཐོབ་པར་འདོད་ཅེས་དྲིས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་ཡོད་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་འཐོབ་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པས་དངོས་པོ་ཡོད་པ་འཐོབ་པ་གཉི་ག་ལ་ཡང་མི་རིགས་པར་མཐོང་ནས་གལ་བཟུང་སྟེ་དྲིས་པའོ། །རབ་
འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བདག་ནི་དེ་ལྟར་མི་འདོད་དོ། །མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཀྱང་འཐོབ་པར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་འཐོབ་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པས་དངོས་པོ་ཡོད་པ་འཐོབ་པ་གཉི་ག་ཡང་མི་རིགས་པས་དེ་ལྟར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པའོ། །
སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་འོ་ན་ཐོབ་པ་མེད་པ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཉི་གར་མི་འདོད་ན་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་པ་དང་། ལམ་སྒོམ་ཞིང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་མེད་དམ་ཞེས་
དྲིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འཐོབ་པ་ཡང་ཡོད་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་ཡོད་དེ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི། མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐོབ་པ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དག་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བ་ཙམ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པར་
เล่ม ๙๑ · หน้า 266a
འདོད་ཀྱི། དངོས་པོ་ཡོད་པས་མེད་པ་འཐོབ་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པས་ཡོད་པ་འཐོབ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དོན་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འཐོབ་པའང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་
གདགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་རྣམས་དང་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་པར་བྱ་བ་རྣམས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །སྨྲས་པ་ཚེ་དང་
ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཐོབ་པ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ལྔ་དག་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་འགྲོ་བ་ལྔ་རྣམས་ཀྱང་ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྒལ་བའི་དོན་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པའི་
གླེང་བསླང་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཐོབ་པ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་མེད་པར་དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ལྔ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཐ་དད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ཐ་མི་དད་དམ་ཞེས་དྲིས་པའོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཐོབ་པ་དང་། མངོན་པར་
རྟོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ལྔ་དག་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཐ་དད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རོ་གཅིག་པས་ཐ་དད་དུ་དབྱེར་མེད་པ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས་དྲང་ཞིང་བཀྲི་བའི་ཕྱིར་
མིང་དང་མཚན་མར་བཟུང་ཞིང་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དོན་དམ་པར་ནི་ལས་ཀྱང་མེད། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མེད་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད། འགག་པ་ཡང་མེད། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའང་མེད། རྣམ་པར་བྱང་བའང་
མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་ལྔ་རྣམས་དོན་དམ་པར་ཐ་མི་དད་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ། འགྲོ་བ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང་། ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་ལྷ་དང་། མི་དང་། དུད་འགྲོ་དང་། ཡི་དགས་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་ལྔར་ཐ་དད་དུ་དབྱེ་ཞིང་གདགས་
เล่ม ๙๑ · หน้า 266b
པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་ནི་ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ན་འགྲོ་བ་ལྔ་ཐ་དད་དུ་དབྱེར་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའམ། འོན་ཏམ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་
འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་པ་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བ་དང་། སྐྱེས་པ་ལས་མི་སྐྱེ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཞིབ་ཏུ་འཆད་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་དྲིས་པ་སྟེ། མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། རི་བོང་གི་རྭ་དང་འདྲ་བས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་མི་རིགས་པ་དང་།
སྐྱེས་པའི་ཆོས་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་གྱུར་ཟིན་པས་གདོད་སྐྱེ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དྲིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བདག་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་མི་འདོད། སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་གཉི་ག་རང་
བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་མདོར་སྨྲས་པའོ། །སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་པ་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་མིང་གིས་སྨོས་ཏེ་འཆད་དུ་གཞུག་པའི་སྐབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་
འབྱོར་ལ་དྲིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བདག་ནི་གཟུགས་མ་སྐྱེས་པ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བདག་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མ་སྐྱེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་
དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་པ་གང་ཡིན་ཞེས་ཤཱ་རིའི་བུས་དྲིས་པའི་ལན་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཤད་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་
འདས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཆོས་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་པ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་སྐྱེས་པ་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་རབ་འབྱོར་གྱིས་གོང་དུ་སྨྲས་པ་དེ་ཆོས་
เล่ม ๙๑ · หน้า 267a
གང་ཡིན་པ་མིང་གིས་སྨོས་ཏེ་འཆད་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་དྲིས་པའོ། །སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། བདག་ནི་གཟུགས་སྐྱེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བདག་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེས་པ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཆོས་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་པ་གང་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་
གི་བར་དུ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེས་པར་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་སྐྱེ་བ་
དང་། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་བསྟན་ན། དེའི་འོག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་སྐྱེ་བ་སྐྱེའམ། འོན་ཏམ་མི་སྐྱེ་བ་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་དྲིས་
པའོ། །སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་སྐྱེ་བ་ཡང་མི་སྐྱེ། མི་སྐྱེ་བ་ཡང་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་བརྗོད་དུ་ཟད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་དེ་གཉི་ག་ཡང་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པས་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་
ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟར་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པའི་ཆོས་དེ་གཉི་ག་ཡང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། གཟུགས་མེད་པ་བལྟར་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་
ནི་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་དག་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་ཅིང་མི་སྐྱེ་བའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ། ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་བལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་
เล่ม ๙๑ · หน้า 267b
མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་བལྟར་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྟར་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །བལྟར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་དུ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །
ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གང་གི་མཚན་ཉིད་
ཀྱང་མ་ཡིན་ཞིང་དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མཚན་ཉིད་གཅིག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེས་ན་སྐྱེ་བ་ཡང་མི་སྐྱེ། མི་སྐྱེ་བ་ཡང་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་གོང་དུ་བཤད་པའི་དོན་མཇུག་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་མི་སྐྱེ་བའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ལ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྤོབས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་
བྱ་བའི་ཆོས་དེ་དག་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་དེ། མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་མ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་བརྗོད་དུ་ཡང་ཅི་ཡོད་ཅེས་དྲིས་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡང་བརྗོད་དུ་སྤོབས་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་
ཆོས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་དེ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་དུ་ཡང་རུང་ངམ་ཞེས་དྲིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པར་ཁྱོད་ཀྱིས་སྤོབས་སམ་
ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས། མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ལ་བདག་གིས་སྤོབས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུས་དྲིས་པ་གོང་མའི་ལན་བཏབ་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་དག་མི་སྐྱེའོ། །ཞེས་
เล่ม ๙๑ · หน้า 268a
བདག་གིས་བརྗོད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཚིག་གིས་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་བརྗོད་པ་སྤོབས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡང་བདག་གིས་ནི་བརྗོད་པར་སྤོབས་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
ནི་ཤཱ་རིའི་བུས་དྲིས་པ། འོག་མའི་ལན་བཏབ་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཚིག་གིས་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ནི་བརྗོད་པར་སྤོབས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། དེ་ཅིའི་
ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟར་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། སྤོབས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། གཟུགས་
མེད་པ་བལྟར་མེད་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པར་སྤོབས་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་
བྱ་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་། སྤོབས་པ་མེད་པ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་བཏགས་པར་ཟད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །སྨྲས་པ་
ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་བརྗོད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྤོབས་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་ལ་ཆོས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། གང་ལས་བརྩམས་ཤིང་བརྗོད་པར་སྤོབས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པ་དང་། སྤོབས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་
བའི་ཆོས་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གང་ལས་བརྩམས་ཏེ་བརྗོད་པས་སྤོབས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་དག་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། གཟུགས་མེད་པ་བལྟར་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་པར་འཇལ་ན། ཅི་དེ་དག་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་
เล่ม ๙๑ · หน้า 268b
ནམ་ཞེས་ཤཱ་རིའི་བུས་དྲིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། བརྗོད་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མིང་གིས་སྨོས་པ་དེ་དག་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།
ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་ནི་འདི་ལྟར་གཟུགས་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཚོར་བ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བརྗོད་པ་དང་སྤོབས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་འབའ་ཞིག་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མ་ཟད་ཀྱི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་དང་།
འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེས་ན་བརྗོད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། སྤོབས་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་ལ། ཆོས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། གང་ལས་བརྩམས་ཤིང་བརྗོད་པར་སྤོབས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པའི་དོན་མཇུག་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཆོས་དེ་དག་གི་ནང་དུ་གཏོགས་པས་དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ལ་
སོགས་པ་འདི་དག་ཀྱང་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ནི་ཆོས་སྨྲ་བའི་ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་བྱ་བར་འོས་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་གང་དང་གང་ཡོངས་སུ་དྲིས་པ་དེ་དང་དེ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤཱ་
རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་བསྟོད་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གང་དང་གང་དྲིས་པ་དེ་དག་གི་ལན་ཐགས་ཐོགས་མེད་པར་ཐེབས་པས། དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཆོས་འཆད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་རབ་འབྱོར་ཁྱོད་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རབ་འབྱོར་
གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པ་མེད་པ་དག་གི་ཆོས་ཉིད་དེ། དེ་དག་ནི་གང་དང་གང་ཡོངས་སུ་དྲིས་པ་དེ་དང་དེ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་གནས་པའི་དོན་འོག་ནས་འབྱུང་བ་གླེང་བསླང་བའི་ཕྱིར་རབ་
เล่ม ๙๑ · หน้า 269a
འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པ་མེད་པ་དག་གི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པས་ཆོས་དེ་དག་གང་
ལ་ཡང་མི་གནས་ཤིང་། མ་ཆགས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ།
འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས་ཕྱི་ནང་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་མི་གནས་
པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་མི་གནས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཞིབ་ཏུ་བཤད་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་དྲིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཟུགས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་སྟེ། དེ་ནི་ནང་ན་ཡང་མི་གནས་
ཕྱི་རོལ་ན་ཡང་མི་གནས། གཉིས་ཀ་མེད་པར་ཡང་མི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པས་ནང་གི་དབང་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་མི་གནས། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ས་རྣམས་ལ་ཡང་མི་གནས། ཕྱི་ནང་གཉིས་ལ་མ་གཏོགས་པའི་དངོས་པོ་གཞན་ཡང་མེད་པས་དེ་ལ་ཡང་མི་གནས་སོ་
ཞེས་བསྟན་པའོ། །གཟུགས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་
ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕྱི་ནང་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་སོ་ཞེས་གོང་དུ་བཤད་པའི་དོན་མཇུག་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པས་དེ་ལྟར་གཟུགས་
เล่ม ๙๑ · หน้า 269b
ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕྱི་ནང་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་
པའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དེ་ལྟར་གོང་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་དག་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་
བུས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་གནས་པ་མེད་པའི་དོན་བསྟན་
ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཡིན་ཞེས་ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་དྲིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་ཡོད། འཇིག་རྟེན་
ལས་འདས་པ་ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པར་སྤྱོད་པ་དང་། འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྤྱོད་པའི་བྱེ་བྲག་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་ནས་གང་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་
སྤྱོད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་མ་ཡིན་གྱི། འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྤྱོད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་འཇིག་རྟེན་པའི་
སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་མདོར་སྨོས་པ། ཤཱ་རིའི་བུས་འཇིག་རྟེན་པ་ནི་གང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་གང་ཞེས་
เล่ม ๙๑ · หน้า 270a
བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ་དྲིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པ་བྱེད་ཅིང་སྦྱིན་བདག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཤད་པ་སྟེ།
དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེ་དང་། ཕོངས་པ་དང་། ལྟོགས་པ་དང་། འདྲོན་པ་དང་། སློང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་གནས་ལེན་པ་པོའི་དམིགས་བསྟན་པའོ། །ཟས་འདོད་པ་ལ་ནི་ཟས། སྐོམ་འདོད་པ་ལ་ནི་སྐོམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པའི་རྫས་བསྟན་པའོ། །ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་
པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ཐ་མལ་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་དང་། དཀའ་བའི་སྦྱིན་པའོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ཐ་མལ་པ་ནི། ཟས་འདོད་པ་ལ་ནི་ཟས། སྐོམ་འདོད་པ་ལ་ནི་སྐོམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིའི་ཡོ་བྱད་གཞན་ཅི་ཡང་རུང་བའི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་གཏོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་
བསྟན་ཏེ། ཐེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞོན་པ་ལ་བྱའོ། །སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་ནི། བུ་ཕོ་འདོད་པ་ལ་ནི་བུ་ཕོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་། བུ་མོ་འདོད་པ་ལ་ནི་བུ་མོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་། ཆུང་མ་འདོད་པ་ལ་ནི་ཆུང་མ་ཡོངས་སུ་གཏོང་། རྒྱལ་སྲིད་འདོད་པ་ལ་ནི་རྒྱལ་སྲིད་ཡོངས་སུ་གཏོང་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །
དཀའ་བའི་སྦྱིན་པ་ནི། མགོ་འདོད་པ་ལ་ནི་མགོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་། མིག་འདོད་པ་ལ་ནི་མིག་ཡོངས་སུ་གཏོང་། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་འདོད་པ་ལ་ནི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཡོངས་སུ་གཏོང་། ཤ་དང་ཁྲག་དང་རྐང་འདོད་པ་ལ་ནི་ཤ་དང་ཁྲག་དང་རྐང་ཡོངས་སུ་གཏོང་ཞེས་བྱ་
བས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡང་གནས་ཤིང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་མ་དག་ཅིང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ནི་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། །འདི་ནི་ལེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྦྱིན་པའི་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་མ་དག་ཅིང་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་བསྟན་ཏོ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་མི་གཡོ། མི་འཕགས་མི་འདའ་
เล่ม ๙๑ · หน้า 270b
བས་དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་མ་དག་ཅིང་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་མི་གཡོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འཕགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འདའ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པར་འདུ་ཤེས་པ་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་མ་དག་ཅིང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་
བྱས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་མི་འདའ་སྟེ། འཁོར་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་མི་ཆུད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ཤིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དམིགས་པ་དང་བཅས་ཤིང་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་མ་ཆུད་དོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་
ལས་འདས་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་གཏོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཁོར་
གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྦྱིན་པ་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་གཡོ་ཞིང་འཕགས་ལ་འདས་པས། དེའི་
ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་གཡོའོ། །གཞན་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འཕགས་སོ། །སྦྱིན་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་
เล่ม ๙๑ · หน้า 271a
ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་ཅིང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཡིན་ཞེས་ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་དྲིས་པའི་དོན་མཇུག་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གོང་དུ་བཤད་པའི་རིམ་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྤྱོད་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་རྣམས་ནི་དངོས་པོ་ཁོ་ནར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་མི་ཆུད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་
པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཉིད་ནས་བརྒྱུད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་འཁོར་གསུམ་
ཡོངས་སུ་དག་པར་སྤྱོད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་སྦྱོང་བ་ཡིན་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཉིད་གུད་ན་ཡོད་དམ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་ཐེ་ཚོམ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་དྲིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ།
ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཞེས་
བྱ་བ་གཞན་མ་ཡིན་གྱི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་
เล่ม ๙๑ · หน้า 271b
ལས་གུད་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་མེད་དེ། འདི་དག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་གི་མཐུ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྤྱོད་པ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དུ་འགྱུར་བར་
བཤད་པ་ལེགས་སོ་ཞེས་བསྟོད་ནས། དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ནང་ན་གང་གི་མཐུ་ཡིན་ཞེས་ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་དྲིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཐུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་
ནང་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མིག་དང་འདྲ་སྟེ། གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་ན་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཐུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་
ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་
ཏུ་ཕྱིན་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞིང་དེའི་མཐུ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ། སྐྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡོངས་སུ་སྡུད་ཅིང་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་
གཏོགས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་ཅིང་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་
སྤྱད་དེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་
เล่ม ๙๑ · หน้า 272a
བསྟན་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཤད་པའི་ཚེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནེམ་ནུར་འམ་རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་འདི་ལྟར་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་བསྐྱབ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་དེ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་འདིས་རྣམ་པར་སྤྱོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྤྱད་ན་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཡིན་པར་བཤད་པའི་ཆོས་ཟབ་མོ་དེ་བཤད་པའི་ཚེ་དད་ཅིང་ཡིད་ཆེས་པས་ནེམ་ནུར་མེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་རྣོ་བས་རྨོངས་པར་མ་གྱུར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་བསྐྱབ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བར་ནུས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱ་བའི་ཡིད་ལ་བྱ་བ་དེ་དང་མ་བྲལ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་
ཟབ་མོ་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྐྱབ་པ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་རྣམ་པར་སྤྱོད་པས་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཅིང་འདི་ལྟ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་
ཆེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱ་བའི་ཡིད་ལ་བྱ་བ་དེ་དང་མ་བྲལ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོར་འདོད་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིད་ལ་བྱ་བ་དང་མ་བྲལ་ལོ་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱ་བ་དང་མ་བྲལ་བ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བསྟོད་པ་ལ་ཤཱ་རིའི་བུས་དོན་དམ་པ་ལས་བསམས་ནས་བརྒལ་བ་སྟེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པར་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པས་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་མི་བྱའོ། །དེ་སྟེ་ཡིད་
เล่ม ๙๑ · หน้า 272b
ལ་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་ཞིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་འདོད་ན་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་ཞིང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་འགྱུར་བའི་རིགས་ན། དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡང་མི་སྲིད་པས་ཡིད་ལ་
བྱ་བ་དང་མ་བྲལ་བ་ལ་དེ་སྐད་བསྟོད་པའི་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བརྒལ་བའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །དྲིའོ་དྲིའོ་སྙམ་པའི་དོན་དེ་ཉིད། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་ཡང་དག་པའི་ཚིག་བརྗོད་པས་ཡོངས་སུ་
བཟུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུས་བརྒལ་བའི་དོན་དམིགས་སུ་ཕེབས་ཏེ་དྲིས་ཞིང་བརྒལ་བར་འོས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་ཤིང་ལེགས་པ་དྲིས་སོ་ཞེས་བསྟོད་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་རིག་པར་
བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་སེམས་ཅན་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ཡང་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ལས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འབྱུང་བ་མི་རིགས་པས་གལ་བཟུང་སྟེ་དྲིས་པ་དམིགས་སུ་ཕེབས་ཏེ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །
སེམས་ཅན་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མེད་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་ཟད་དོ། །སེམས་ཅན་མངོན་པར་འཚང་མི་རྒྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མངོན་པར་འཚང་མི་རྒྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །
ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་མེད་པས་དོན་དམ་པར་སེམས་ཅན་དེ་དག་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ཡང་མེད་ཅིང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་མེད་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེས་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་དོན་དམ་པར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་མེད་པ་དང་། སེམས་
ཅན་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་དབེན་པ་དང་། སེམས་ཅན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་གིས་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཟུགས་
เล่ม ๙๑ · หน้า 273a
མེད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ལ་བྱ་བ་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉིད་དང་མི་འབྲལ་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་
གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་མེད་པ་
དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དབེན་པ་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་བའི་དོན་གོང་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་དོན་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་གང་ཟག་དང་ཆོས་གཉི་ག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐུ་དང་བྱིན་གྱི་རླབས་
ཀྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྐྱབ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བར་གྱུར་པ་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གནང་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཟབ་མོ་དེ་ལྟ་བུ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་བཤད་པའི་དོན་འཁོར་རྣམས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐུ་དང་བྱིན་གྱི་
རླབས་ཀྱིས་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ལེགས་ཀྱིས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བསྟན་ཅིང་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལེའུ་འདི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཚེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་རྣམ་པ་
དྲུག་ཏུ་གཡོས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བཤད་པའི་རྟགས་སུ་མཐུ་དང་ཆོ་འཕྲུལ་བསྟན་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་འཛུམ་པ་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཚད་
เล่ม ๙๑ · หน้า 273b
མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་ན་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་སྟོན་པ་མཛད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་སྐད་བསྟན་པ་དང་འཁོར་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་དད་པ་བསྐྱེད་ཅིང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་
དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པའི་ཚེ་ལྷ་དང་མིའི་སྐྱེ་དགུ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཤད་པའི་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་དང་
བཅས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་འབྲིང་དུ་བཤད་པས་འདུལ་བའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་འབྲིང་དུ་བཤད་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབུམ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལས། ལས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་བཞི་
པའོ།། །།འདི་མན་ཆད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་འབྱུང་སྟེ། རྒྱས་པར་བཤད་པ་དེ་ཡང་འདུལ་བའི་འགྲོ་བ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པ་བསལ་བས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་
པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ན་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལྷ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་འཁོར་དེ་ཉིད་འདུས་པར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་
ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པའི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ལྷའི་གཙོ་བོ་རྣམས་ཆོས་འཆད་པའི་འཁོར་དེ་ཉིད་ན་འཁོད་པར་བསྟན། ལྷ་དེ་དག་འཁོར་དེ་ན་འཁོད་པར་བསྟན་པ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་
པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་འདི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ལུས་ཀྱི་འོད་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
เล่ม ๙๑ · หน้า 274a
པའི་སྐུའི་ཡོན་ཏན་དང་མཐུ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ལུས་བཟང་ཞིང་འོད་གསལ་བ་སྙེམས་པ་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་དེ་དག་ང་རྒྱལ་
བཅག་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཆོས་གུས་པར་ཉན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་གླེང་བསླང་བའི་ཕྱིར་བརྒྱ་
བྱིན་གྱིས་སྨྲས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ནི་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་བྱ་བ་འོག་ནས་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པ་དྲིས་པའོ། །བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འོག་ནས་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པ་དྲིས་པའོ། །བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཆོས་གང་ལ་ཡང་བསླབ་ཏུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསླབ་པར་བྱ་བ་འོག་ནས་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པ་དྲིས་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་
འབྱོར་གྱིས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་བ་དང་། ལྷའི་བུ་གང་དག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་མ་བསྐྱེད་
པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བསྟན་པར་བྱས། ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གོང་མ་དང་སྦྱར་རོ། །གང་ཡང་དག་པ་སྐྱོན་
เล่ม ๙๑ · หน้า 274b
མེད་པར་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མཐུ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཡན་ཆད་ལ་ཡང་དག་པར་སྐྱོན་མེད་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་ལ་སེམས་ངེས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་
ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་གིས་འཁོར་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་མཚམས་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་མི་ནུས་པའི་
གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འཁོར་བ་མི་སྤོང་བར་འདུལ་བའི་དབང་གིས་འཁོར་བར་སྐྱེ་ཞིང་འཁོར་བ་ན་གནས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རླབས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡུན་རིང་དུ་སྤྱད་དེ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འཚང་
རྒྱ་བར་བྱེད་ཀྱི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྐྲག་ནས་འཁོར་བ་སྤངས་ཏེ། མྱུར་དུ་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལ་འཁོར་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་མཚམས་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མཐུ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་
པའོ། །འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་དེ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ན། དེ་དག་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཡང་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ཡོད་པ་བསྟན་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཞི་བ་
ཕྱོགས་གཅིག་པ་ལ་གནས་པ་ལས་སྐལ་བ་དང་སྦྱར་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འོད་ཀྱིས་བསྐུལ་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དེ། དེ་དག་ལ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་
དོན་ཏོ། །ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས། དེ་དག་གི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བདག་ནི་བར་ཆད་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་པ་ཕལ་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལས་
เล่ม ๙๑ · หน้า 275a
ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ལ། ཉན་ཐོས་ལས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཉན་ཐོས་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་སྲིད་པས་དེ་དག་ལ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བསྟན་པར་བྱའི། །
ཉན་ཐོས་རྣམས་བཀོལ་ཏེ་གཞག་པར་ནི་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཞེ་ན། ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་
ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པས་དེ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟུགས་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། གོང་དུ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གང་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་དུ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཉན་
ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་འཇུག་པ་བསྟན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པར་ཡིད་ལ་བྱས་ན་
ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ནི་མི་རྟག་པར་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བྱུང་ནས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་ནི་སྡུག་
བསྔལ་བར་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ནི་བདག་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་བརྟགས་པའི་བདག་གི་མཚན་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ནི་ཞི་བར་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་སྡུག་
བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ནི་དབེན་པར་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ནི་ནང་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་དུ་མས་གསོ་དགོས་པ་དང་། ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནད་དུ་
เล่ม ๙๑ · หน้า 275b
ཡིད་ལ་བྱའོ། །གཟུགས་ནི་ཤུ་བར་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་རྣག་ཁྲག་ཟག་པའི་ཕྱིར་ཤུ་བ་དང་འདྲ་བས་ཤུ་བར་ཡིད་ལ་བྱའོ། །གཟུགས་ནི་ཟུག་རྔུར་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་གནོད་པས་ཟུག་པར་བྱེད་ཅིང་བཅོས་བཀའ་
བའི་ཕྱིར་ཟུག་རྔུ་དང་འདྲ་བས་ཟུག་རྔུར་ཡིད་ལ་བྱའོ། །གཟུགས་ནི་སྡིག་པར་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨད་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་དང་འདྲ་བས་སྡིག་པར་ཡིད་ལ་བྱའོ། །གཟུགས་ནི་ན་བར་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོའི་གནོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ནད་
རྙིང་ན་བ་དང་འདྲ་བས་ན་བར་ཡིད་ལ་བྱའོ། །གཟུགས་ནི་དགྲར་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བདེ་བ་དང་གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགྲ་དང་འདྲ་བས་དགྲར་ཡིད་ལ་བྱའོ། །གཟུགས་ནི་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནད་དང་། རྒས་པ་དང་། འཆི་བ་
རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་ནི་མི་བརྟན་པར་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་རྒས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་དང་། གཞན་དུ་འགྱུར་ཞིང་མལ་གཅིག་ན་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་བརྟན་པའོ། །གཟུགས་ནི་འཇིག་པར་ཡིད་
ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངང་གིས་འཇིག་པ་དང་། འཇིག་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པའོ། །གཟུགས་ནི་འཇིགས་པར་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིའི་དགྲ་དང་ནང་གི་ནད་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ནི་འགོ་བའི་ནད་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་དང་འདྲེ་བ་དང་། འགོ་བའི་ནད་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་འགོ་བའི་ནད་དོ། །གཟུགས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པའོ། །གཟུགས་ནི་བདག་གི་བ་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བདག་
གི་བར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ནི་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བར་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཀུན་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། འགྱུར་ཞིང་མི་བརྟན་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ནི་གནོད་པར་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ལ་མི་བདེ་
เล่ม ๙๑ · หน้า 276a
བ་དང་། གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་པར་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པས་དེ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཚོར་བ་ནི་མི་རྟག་པར་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྒ་ཤི་ནི་གནོད་པར་
ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གིས་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་ཏོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པས་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་
ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པས་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདག་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་ལ། དོན་དམ་པར་དེ་ཡང་མི་དམིགས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་
གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པས་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་སྒོམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་སྒོམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་དྲན་པ་
ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་སྒོམ་པའི་ཚེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་ལྡན་པས་སྒོམ་ཞིང་དོན་དམ་པར་དེའང་མི་དམིགས་པར་སྒོམ་པ་ཉིད་
เล่ม ๙๑ · หน้า 276b
ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། འདི་ལྟར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་སློབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡང་དག་པར་རྟོག་ཅིང་སློབ་པ་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་མངོན་པར་བརླན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བརླན་པར་བྱེད་པ་དང་།
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་ཆོས་ཁོ་ནར་ཟད་དེ། དེ་ལ་བདག་གམ་བདག་གི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་བརྟག་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གིས་གདུངས་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་བྱས་ཏེ། དུལ་ཞིང་ཞི་བའི་སེམས་སུ་བྱེད་པ་ནི་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་བྱེད་པ་པོ་བདག་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཆོས་རྣམས་མངོན་པར་བརླན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་
ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་གདུངས་ཤིང་ཁེངས་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་ཀྱིས་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པས་མངོན་པར་བརླན་ཅིང་དུལ་བར་བྱས་ནས་དང་པོ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་བ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་
འཇུག་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་བརླན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དངོས་སུ་བྱེད་དུ་འཇུག་པའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་
เล่ม ๙๑ · หน้า 277a
སུ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་ཀྱིས་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ཞིང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་སྔོན་
རོལ་ལམ། བྱས་ཟིན་པའི་འོག་ཏུ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་དང་། སྦྱིན་པའི་རྫས་དང་། ལེན་པ་པོ་རྣམས་མི་དམིགས་པར་དཔྱོད་པའོ། །དེ་དག་ནི་ཆོས་ཁོ་ནར་ཟད་དེ་དེ་ལ་བདག་གམ་བདག་གི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་མངོན་པར་བརླན་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་
སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པར་ཟད་ཀྱི་བདག་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་པོ་གང་གིས་ཀྱང་བྱས་པ་མེད་དོ་ཞེས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་དོན་མཇུག་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་གང་
ཡིན་པ་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་འགྲོགས་པ་མ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་དང་འགྲོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་མངོན་པར་བརླན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་དེ་གཉི་ག་ཡང་དོན་དམ་པའི་དངོས་པོ་མེད་པས་གཅིག་ལ་གཅིག་གནས་པ་འམ། ཕན་ཚུན་འཕྲད་ཅིང་
འགྲོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་ལ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། ཡོངས་སུ་བསྔོ་
བའི་སེམས་གཉིས་ཕན་ཚུན་དུ་མི་འཕྲད་ཅིང་མི་འགྲོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ། དོན་དམ་པར་དེ་གཉིས་ཀའི་དངོས་པོ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་གཅིག་རྟེན་ཅིང་འགྲོགས་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གང་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་
เล่ม ๙๑ · หน้า 277b
རྟོག་ལ། ཆོས་གང་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྒྱུ་བ་མེད་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོག་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་ཆགས་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་
རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ན་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་འགྲོགས་པ་མ་ཡིན། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་དང་འགྲོགས་པ་མ་ཡིན། ཇི་ལྟར་ན་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་ལ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་དོན་
དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་ཅིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དོན་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པའི་སྐབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་རབ་འབྱོར་ལ་དྲིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཀཽ་ཤི་ཀ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་མ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སེམས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་
ལྟར་ན་སེམས་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། སེམས་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་མ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་མེད། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་
མེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་
ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉི་ག་ཡང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པས་སེམས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སེམས་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་སེམས་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་མེད་པར་ཡོངས་
เล่ม ๙๑ · หน้า 278a
སུ་རྟོགས་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ཁྱོད་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་ཅིང་མོས་པ་བསྐྱེད་པ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །རབ་འབྱོར་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཟབ་མོ་བསྟན་པ་ལེགས་སོ་ཞེས་བསྟོད་པ་དང་། བཀའ་དྲིན་
དྲན་པར་བྱ་བའི་ཚིག་འོག་ནས་འཆད་པ་གླེང་བསླང་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ནི་བཀའ་དྲིན་དྲན་པར་བགྱི་སྟེ། བཀའ་དྲིན་མི་དྲན་པར་མི་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རབ་འབྱོར་ལ་ཁྱོད་
དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་ཅིང་མོས་པ་སྐྱེད་པ་ལེགས་སོ་ཞེས་བསྟོད་པའི་ལན་དུ། བདག་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པ་འདི་སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སྔོན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པའི་ཚེ་ཡང་སྔོན་གྱི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་གདམས་པ་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་བགྱིས་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་
བདག་གིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་གདམས་པ་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་བགྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་དེའི་རིམ་པས་བསླབས་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཞིང་།
དེ་ལྟར་བདག་གིས་བསྟན་ན་སྔོན་གྱི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དང་སྤྱོད་པ་མཐུན་པར་སྤྱད་པས་སྔོན་གྱི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བསླབ་པ་ཉིད་བཀའ་དྲིན་དྲན་པར་བྱས་ཤིང་། དྲིན་ལ་ལན་ལོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་གདམས་པ་ནི། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་
เล่ม ๙๑ · หน้า 278b
ཆོས་ལ་སོགས་པ་བྱར་མི་རུང་བ་རྣམས་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་དང་པོ་གདམས་པའོ། །རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ནི། དགེ་བའི་ཆོས་འདི་དག་བྱོས་ཤིག་ཅེས་དགེ་བ་ལ་གཟུད་པའོ། །དགྱེས་པར་བྱས་པ་ནི་ནན་ཏན་དུ་སྒྲུབ་པའི་དམིགས་མི་ཤེས་པ་ལ་སྒྲུབ་ཅིང་སྒོམ་པའི་དམིགས་བསྟན་པས་དགའ་བར་བྱས་པའོ། །
ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བ་ནི་སྒོམ་ཞིང་སྒྲུབ་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཚེ་ལུང་དང་མན་ངག་ལེགས་པར་མ་ཐོབ་པས་འཁྲུལ་ཅིང་ལོག་པར་སྒོམ་པ་ལས་མ་འཁྲུལ་ཅིང་ཡང་དག་པར་སྒོམ་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །ལེགས་པར་གཟེངས་བསྟོད་པ་ནི་ལེ་ལོ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་སྒྲུབ་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལ་མི་བརྩོན་
པ་རྣམས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་ཅིང་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་དུ་འཇུག་པའོ། །རབ་ཏུ་དགྱེས་པར་བྱས་པ་ན། ལེགས་པར་སྒྲུབ་ཅིང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྒོམ་པ་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བསྟོད་ནས་སྒོམ་པ་ལ་སྤྲོ་ཞིང་དགའ་བ་སྐྱེད་པའོ། །བཀོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་ཤིང་བསྒོམས་པའི་ཐ་མར་
འཕགས་པའི་ལམ་ལ་བཀོད་པའོ། །ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་བགྱིས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱས་ཤིང་དེ་ལ་བརྟན་པར་གནས་པར་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་དེའི་
ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་དང་། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་མི་གནས་པར་བྱ་བ་བདག་གིས་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། གོང་དུ་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་རབ་འབྱོར་
ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་གནས་པར་བྱ་ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་གནས་པར་བྱ་བའི་དོན་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པ་སྟེ། ཀཽ་ཤི་ཀ་
གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་མིང་གིས་སྨོས་པ་རྣམས་དོན་དམ་པར་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ལ། དེ་ལྟར་སྟོང་པར་
เล่ม ๙๑ · หน้า 279a
རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དོན་དམ་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་སྟེ་ཐ་མི་དད་པས་དེ་དག་ལ་གཉིས་
སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པར་རྟོགས་ཤིང་གནས་པ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གནས་བརྟན་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པར་བྱ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟུགས་ལ་གནས་
པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གནས་པར་མི་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་སྟེ། གནས་པར་མི་བྱ་བ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་པའི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་དམིགས་པའི་
ཚུལ་གྱིས་མི་གནས་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བར་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་གནས་པར་མི་བྱའོ་
ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མི་གནས་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་གཟུགས་སུ་རུང་ཞིང་
ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའོ། །ཚོར་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམས་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟུགས་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་དང་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་
เล่ม ๙๑ · หน้า 279b
ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱ་བ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པ་བསྟན་པ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱ་བ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་དང་།
ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་དང་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟུགས་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྦྱིན་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་བ་བསྟན་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་
པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཐེག་པ་ཆུང་ངུའི་ཚུལ་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་།
བདག་དང་བདག་མེད་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་དང་། ཞི་བ་དང་མ་ཞི་བ་དང་། དབེན་པ་དང་མི་དབེན་པ་དང་། སྟོང་པ་དང་མི་སྟོང་པ་དང་། མཚན་མ་ཡོད་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་ཡོད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོག་ཅིང་
གནས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་དེ་ལྟར་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་འདུས་མ་བྱས་པ་ལས་གདགས་ཞེས་བྱ་བར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འདུས་མ་བྱས་པ་ལས་གདགས་ཞེས་བྱ་བར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡང་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་བ་བསྟན་པ་སྟེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་
เล่ม ๙๑ · หน้า 280a
དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རང་བྱང་ཆུབ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདུས་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དམིགས་ཤིང་བསྒོམ་བསྒོམ་པ་ལས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་
པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ལ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་འདུས་མ་བྱས་པ་ལ་གདགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་སྦྱིན་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་
བྱ་བ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྦྱིན་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡང་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱ་བ་བསྟན་
པ་སྟེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རང་བྱང་ཆུབ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་སྦྱིན་པའི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དམིགས་པའི་
ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ས་དང་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་བླ་ན་མེད་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་དགོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་བ་བསྟན་པ་སྟེ། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ས་བཅུ་ལ་རིམ་པས་གནས་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་
เล่ม ๙๑ · หน้า 280b
དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་ཞིང་ཆོས་མཉན་པ་དང་། ཆོས་ཐོས་པ་རྣམས་གཞན་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པར་འགྲོ་བར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་དེ་དག་གི་སངས་
ཀྱི་ཞིང་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པར་སོང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་མེ་ཏོག་དང་། ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་
པས་མཆོད་ཅིང་རིམ་གྲོར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་དགོད་པར་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱ་བ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་
གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །མིག་ལྔ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ལུས་ལ་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་བ་བསྟན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་ལྔ་སྒྲུབ་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་སྒྲུབ་
པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྩེ་བ་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་སྒྲུབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་
བཅོ་བརྒྱད་དང་། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་དེ་དག་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱ་བ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་
เล่ม ๙๑ · หน้า 281a
བསྟན་པའོ། །དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གང་ཟག་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གང་ཟག་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་
གྱིས་གནས་པར་མི་བྱ་བ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་དང་། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་
དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རང་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གང་ཟག་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱ་བ་བསྟན་པ་སྟེ།
དེ་ལ་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཤེས་རབ་རྟུལ་པོ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། གང་ཟག་དེ་དབང་པོ་རྟུལ་བས་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློས་རྟོགས་པ་ནི་མེད་ཀྱི། ལུང་ལས་ཐོས་པ་བཞིན་དུ་དད་པས་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་ན། དད་
པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པར་གང་ཟག་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་དབང་པོ་རྣོ་བས་གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་རིག་པ་དང་། སྦྱོར་བས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱའོ། །
བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ནས་ཡས་བགྲངས་ན་རིམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་ཐ་མ་ལ་འབབ་པས་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་པོ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ལ་བྱའོ། །དེ་ལྟར་
ཐོགས་ན་སྲིད་པ་ལན་བདུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཟད་པས་མི་དང་ལྷའི་ནང་དུ་འཁོར་བའི་སྲིད་པར་རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་ལན་བདུན་སྐྱེ་བ་ལ། རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་སྲིད་པ་ལན་བདུན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ནས་རིགས་སུ་
เล่ม ๙๑ · หน้า 281b
འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ལ་ལ་ཚེ་གཉིས་སམ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་འཁོར་བ་ན་གནས་ཤིང་ལྷ་དང་མིའི་རིགས་བཟང་པོར་སྐྱེ་བ་ལ་བྱའོ། །གཅིག་གིས་ཆོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་
བུ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་བར་ཆོད་པ་ལ་བྱའོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ལ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་བར་ཆོད་པ་ལ་ཡང་བྱ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཚེ་ཕྱི་མ་འབའ་ཞིག་གིས་ཐོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཟག་མགོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་
ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ཚེ་དང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ཏུ་མགོ་མཉམ་དུ་ཟད་ནས། ཐལ་བྱུང་དུ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལ་བྱའོ། །ཚེ་ཟད་པའོ་ཞེའམ་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་
ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ལ་ལ་ཚེ་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྔ་ཕྱིར་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ལ་བྱའོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་
བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཏུ་ཉེ་བ་ལ་བྱའོ། །ལོག་པར་ལྟུང་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ངན་སོང་གསུམ་དུ་ལྟུང་བའི་ལས་མི་བྱེད་ཅིང་སྔོན་ངན་སོང་གསུམ་དུ་ལྟུང་བའི་ལས་བྱས་པ་ཡང་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པ་ལས་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་
པར་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་བྱའོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འདིར་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོངས་ནས་སྡུག་བསྔལ་མཐར་དབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ལྷའི་འཇིག་རྟེན་ནས་མི་ཡུལ་གྱི་འཇིག་རྟེན་འདིར་མིའི་ནང་དུ་ལན་ཅིག་སྐྱེས་ནས་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ལ་བྱའོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་གང་ཟག་དེ་ཉིད་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཏུ་ཉེ་བ་ལ། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱིར་མི་
เล่ม ๙๑ · หน้า 282a
འོང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གང་དུ་སྐྱེས་པའི་གནས་དེ་ཉིད་དུ་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ་ལ་བྱའོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་
བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་དེ་ཉིད་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཏུ་ཉེ་བའི་ཚེ། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཕུང་པོ་མ་ལུས་པའི་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་གང་ཟག་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཕུང་པོ་དེ་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ཚེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་སྤངས་ནས་ཕུང་པོ་དེ་བོར་མ་ཐག་ཏུ་ཕུང་པོ་མ་ལུས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་
བར་འགྱུར་བ་ལ་བྱའོ། །རང་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཁོར་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་དང་། བསེ་རུ་ལྟར་གཅིག་པུ་ཡན་གར་དུ་གནས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་
ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱ་བ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་འདས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་དམིགས་
པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པར་སོང་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་ནི་
ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་གང་ཟག་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་སྟེ། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་གང་ཟག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བྱ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་བསམ་པ་ཉན་ཐོས་
เล่ม ๙๑ · หน้า 282b
དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་བཟླས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་
སངས་རྒྱས་ནས་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱ་བ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པར་འགྲོ་བ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱ་བའི་སྤྱོད་པ་དང་། བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ལ་མཚན་མར་འཛིན་ཅིང་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱ་བ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་
རྐང་པ་བཞི་ལ་གནས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་གང་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་བསྐལ་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་གཞོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་གང་ཟག་ལ་དམིགས་
པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱ་བ་བསྟན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཐུ་དང་ཡོན་ཏན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཚན་མར་
འཛིན་ཅིང་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱ་བ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ལ་གནས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་གང་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་བསྐལ་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་གཞོག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་
དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་དུ་གྱུར་པ་བསྟན་པ་སྟེ། འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་གནས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་དུ་གྱུར་པས་བསྐལ་པ་དུ་མར་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་
เล่ม ๙๑ · หน้า 283a
ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཀྱང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་མཛད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་མཐུ་དང་ཡོན་ཏན་མངའ་བའི་གང་ཟག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཡང་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །བདག་གི་
ཚེ་ནི་ཚད་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཚེ་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །བདག་གི་སྐྱེས་
བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལས་མཚན་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་། བསོད་ནམས་བརྒྱས་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལས་རེ་རེ་ཡང་བསོད་ནམས་ཀྱི་
ཚོགས་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུ་བདག་གིས་ཀྱང་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱ་བ་བསྟན་པའོ། །ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ལ་རྒྱ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ནུབ་བྱང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ལ་རྒྱ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་གྱི་ཐ་གྲུར་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཅིག་བསྒྲུབས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བུ་བདག་གིས་གྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་
དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱ་བ་བསྟན་པའོ། །བདག་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྡོ་རྗེའི་རྒྱུ་ལས་གྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བདུད་དང་ཕས་རྒོལ་
བ་ལ་སོགས་པས་སུན་མི་ཕྱིན་ཅིང་མི་ཤིགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །བདག་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ལས་དྲི་སེམས་ཅན་གང་གིས་ཚོར་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་དག་ལ་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་
เล่ม ๙๑ · หน้า 283b
གནོད་པ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ནམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ལས་སྤོས་ཀྱི་དྲི་ཞིམ་པོ་བྱུང་བ་སེམས་ཅན་གང་གིས་ཚོར་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་
ཉོན་མོངས་པའི་གནོད་པ་དང་བྲལ་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བར་སྨོན་ལམ་དུ་གདབ་ཅིང་བསྔོ་བ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བྱར་ཟད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་དེ་ལ་ཡང་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱ་བ་བསྟན་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་སེམས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་སེམས་སྐྱེད་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དེའི་དྲི་ཚོར་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་སྐྱེད་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་དུ་བཏབ་པ་ལ་ཡང་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་
བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དེའི་དྲི་ཚོར་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་དུ་གདབ་པ་དེ་ལ་ཡང་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱ་བ་བསྟན་པའོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་གི་དྲི་ཚོར་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་གི་ལུས་སམ་སེམས་ལ་ནད་གང་ཡང་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་
པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། བདག་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དེའི་དྲི་ཚོར་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ལུས་དང་། སེམས་ལ་ནད་གང་ཡང་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་དུ་གདབ་པ་དེ་ལ་ཡང་དོན་དམ་པར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱ་བ་བསྟན་པའོ། །
བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་གཟུགས་ཀྱི་སྒྲ་ཡོད་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་ཡོད་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། བདག་མངོན་པར་སངས་
เล่ม ๙๑ · หน้า 284a
རྒྱས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་དོན་དམ་པར་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲ་ཡང་ཡོད་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་དུ་གདབ་པ་དེ་ལ་ཡང་དམིགས་པའི་ཚུལ་
གྱིས་གནས་པར་མི་བྱ་བ་བསྟན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་
གོང་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱ་བ་བཤད་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་འགའ་ཞིག་དངོས་པོ་ཡོད་ཅིང་དམིགས་སུ་ཡོད་ན་ནི་དེ་དག་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་ཡང་རིགས་ན་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ་ཡང་དོན་དམ་པར་ཆོས་གང་ཡང་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མི་དམིགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱ་བའི་དོན་རབ་འབྱོར་གྱིས་མཇུག་བསྡུས་ནས་བརྒྱ་བྱིན་ལ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་
གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་སྙམ་དུ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པར་བྱ་སྙམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་
ཀྱང་བཤད་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ནི་གནས་སུ་ཡང་མི་རུང་ན། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པར་བྱ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུའི་
เล่ม ๙๑ · หน้า 284b
སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལ་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཅི་ཞིག་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་
ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཅི་ལ་གནས་ཞེས་དྲིས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་
མེད་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་ཆོས་གང་ལ་ཡང་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མི་གནས་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཅི་ལ་ཡང་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཅི་
ཞིག་ལ་གནས་ཞེས་རབ་འབྱོར་གྱིས་དྲིས་པའི་ལན་ཤཱ་རིའི་བུས་བཏབ་པ་སྟེ། ཆོས་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་ནི་མི་གནས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། ཅི་ལ་ཡང་མི་
གནས་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ནི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་། དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་གཟུགས་ལ་མི་གནས། ཚོར་བ་ལ་མི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་མི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཆོས་གང་དང་གང་ལ་མི་གནས་པའི་དམིགས་བསྟན་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་གྱི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་
པར་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པས་ཆོས་དེ་དག་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་
เล่ม ๙๑ · หน้า 285a
བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གཟུགས་ལ་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་
བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་གནས་པ་དང་མི་གནས་པའི་མཐའ་གཉིས་སྤང་བ་བསྟན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་དེ་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གནས་
པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་སྟེ། གནས་པར་བྱར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་བརྗོད་ཅིང་གདགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་གནས་པ་
ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསླབ་པར་བྱའོ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་དོན་གོང་དུ་བསྟན་པ་མཇུག་བསྡུས་ནས་བཤད་པ་སྟེ།
ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་པ་དང་། མི་གནས་པའི་མཐའ་གཉིས་སྤངས་ཏེ། གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་བསླབ་ཅིང་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ནས་འཁོར་དེའི་ནང་ནས་ལྷའི་བུ་ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ཏེ་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཟབ་མོ་ཚིག་གིས་ཐོག་ཏུ་མི་ཕེབས་ཤིང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་སྟེ། གང་གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཀྱི་གནོད་སྦྱིན་གྱི་ཚིག་དང་། གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྐད་དང་། གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྒྲ་དང་། གནོད་སྦྱིན་གྱི་བརྗོད་པ་དེ་དག་ནི་སྨྲས་པར་གྱུར་ན་ཤེས་
པར་རུང་གི །གང་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཆད་པ་དང་། བརྗོད་པ་དང་། སྟོན་པ་དང་། རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། གཏན་ལ་དབབ་པར་སྟོན་པ་དེ་ནི་ཤེས་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་གནས་པ་ཡང་
เล่ม ๙๑ · หน้า 285b
མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཤད་པའི་འཁོར་གྱི་ནང་ནས་ལྷའི་བུ་ཁ་ཅིག་གིས་ཐོས་ནས་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་བཤད་པའི་ཚིག་ཟབ་ཅིང་རྟོགས་པར་
བྱ་དཀའོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པར་གྱུར་པ་སྟེ། གནོད་སྦྱིན་གྱི་ཚིག་དང་། གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྐད་ལ་སོགས་པ་མིའི་ཚིག་དང་སྐད་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱང་བསླབས་ན་ལོབས་ཤིང་ཤེས་པར་རུང་གི །ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་དང་།
ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཤད་པའི་ཚིག་གི་དོན་ཤེས་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས། ལྷའི་བུ་དེ་དག་གི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས།
ལྷའི་བུ་དེ་དག་ལ་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་དག་གང་སྨྲས་པ་དེ་ཤེས་པར་མི་རུང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་ལྷའི་བུ་དག་རྟོགས་པ་སྐྱེས་པ་དེ་ཚིག་ཏུ་མ་སྨྲས་ཀྱང་རབ་འབྱོར་གྱི་སེམས་ཀྱིས་རྟོགས་ནས་ཅི་བདག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་བཤད་པའི་ཚིག་དེ་དག་ཤེས་པར་མི་རུང་ངམ་
ཞེས་སླར་བརྟག་ཅིང་དྲིས་པའོ། །ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཤེས་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་རབ་འབྱོར་འཆད་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་དེ་དག་ནི་འདི་ལྟར་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་མ་
བརྗོད་ཀྱིས། གང་མ་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ཐོས་པར་མི་རུང་ངོ་། །གང་ཐོས་པར་མི་རུང་བ་དེ་ནི་ཤེས་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཤད་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་དཀྲི་ཞིང་དྲང་བའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཚིག་དང་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ་བཤད་པར་
ཟད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་ནི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་བརྗོད་པས་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་མ་བརྗོད་དེ། དེ་ལྟར་ཚིག་དང་ཡི་གེ་མ་བརྗོད་པ་དེ་ཐོས་པ་དང་ཤེས་པར་ཡང་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཡི་གེ་མ་ཡིན་ཏེ།
เล่ม ๙๑ · หน้า 286a
དེ་ལ་སུ་ཡང་སྟོན་པ་དང་། ཉན་པ་དང་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་མ་བརྗོད་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཚིག་དང་ཡི་གེས་བསྟན་པར་བྱ་བ་
ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྷའི་བུ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ནི་ཡི་གེ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་མ་
ཡིན་པ་དང་། ཚིག་དང་ཡི་གེས་བསྟན་དུ་མི་རུང་བའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཚིག་དང་ཡི་གེས་བསྟན་པས་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་
གིས་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་མ་བརྗོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ལྷའི་བུ་དག་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་ཞིག་སྤྲུལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་
སྤྲུལ་པ་དང་རྨི་ལམ་དང་སྒྲ་བརྙན་དང་སྒྱུ་མའི་དཔེས་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཚིག་དང་ཡི་གེས་བསྟན་ཅིང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་བསྟན་པའོ། །དེ་ནས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ཏེ། ཀྱེ་མ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་འདི་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།
སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པའི་དཔེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཚིག་དང་ཡི་གེས་བརྗོད་ཅིང་བསྟན་པ་དང་། ཐོག་ཏུ་མི་ཕེབས་པ་བཤད་པས་ལྷའི་བུ་རྣམས་མགུ་ནས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་འདི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་གསལ་བར་སྟོན་པའོ་ཞེས་རབ་འབྱོར་ལ་བསྟོད་
པའོ། །ཀྱེ་མ་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསལ་བར་བྱེད་ཀྱང་ཟབ་པ་བས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་སྟོན་ཕྲ་བ་བས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་གསལ་བར་བྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཤེས་རབ་རྣོ་ལ་བློ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཤིན་ཏུ་
เล่ม ๙๑ · หน้า 286b
ཟབ་པ་སྟོན་ཅིང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་བསྟོད་པ་སྟེ་ཟབ་པ་བས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་སྟོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཟབ་ཅིང་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པ་གཞན་ལ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྲ་བ་བས་
ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཕྲ་ལ་བརྟགས་དཀའ་བ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ལ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཚུལ་དུ་བདག་གི་བློ་འཇུག་གོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས། ལྷའི་བུ་
དེ་དག་གི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཏེ། ལྷའི་བུ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ལྷའི་བུ་དག་གཟུགས་ནི་ཟབ་པ་མ་ཡིན། ཕྲ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོང་དུ་ལྷའི་བུ་རྣམས་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་སྟོན་ཅིང་། ཤིན་ཏུ་
ཕྲ་བ་ལ་འཇུག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་རྟོག་པ་ཚིག་ཏུ་མ་སྨྲས་ཀྱང་། རབ་འབྱོར་གྱི་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ནས་ཟབ་ཅིང་ཕྲ་བ་ཉིད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་ཅིང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་སྟེ། ཟབ་ཅིང་ཕྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཆོས་རྣམས་སམ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཤིག་ཡིན་གྲང་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་གྱི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་སྟེ། གང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་ནི་ཟབ་
པ་ཡང་མ་ཡིན། ཕྲ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ནས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ཏེ། ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ལ་ནི་གཟུགས་སུ་བཏགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གང་དུ་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པའི་དཔེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དོན་དམ་པར་
སུས་ཀྱང་བསྟན་པ་མེད་དེ། སུས་ཀྱང་ཐོས་པ་མེད་སུས་ཀྱང་ཤེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཕྲ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པར་བཤད་པ་འཁོར་གྱི་ནང་ན་འཁོད་པའི་ལྷའི་བུ་དེ་དག་གིས་ཐོས་ནས། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྨྲ་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด