འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བདུན་བརྒྱ་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ

ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨཱརྱ་སཔྟ་ཤ་ཏ་ཀཱ་པྲཛྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏ་ཊཱི་ཀ

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

เล่ม ๙๕ · หน้า 6b

༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་སཔྟ་ཤ་ཏ་ཀཱ་པྲཛྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏ་ཊཱི་ཀ །བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་

ཕྱིན་པ་བདུན་བརྒྱ་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ། བམ་པོ་དང་པོ། ངག་གི་དབང་ཕྱུག་ཟབ་ཅིང་གཏིང་རྟོགས་བློ་མངའ་བ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ལྡན་སྐྱབས་ཀྱི་ངང་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ཀུན་རྨོངས་གནས་ངན་ལེན་གྱི་ནགས་ཆེན་སྲེག་པའི་མེ། །བདུན་བརྒྱ་པ་ནི་མདོར་བསྡུས་ཀུན་ནས་

བཤད་པར་བྱ། །སངས་རྒྱས་སྐྱེད་མ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ལྷག་མཐོང་དང་། །ཞི་གནས་དང་ནི་གཉིས་པོ་མཉམ་པའི་དམིགས་པ་འབྱུང་། །བདུན་བརྒྱ་པ་ལའང་བཞི་པོ་གང་དག་བསྟན་མོད་ཀྱི། །འཆད་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་མ་བསྟན་དེ་དག་བརྗོད་པར་བྱ། །གླེང་བསླང་བ་ནི་

མདོར་བསྡུས་དང་། །དེ་ཡི་སྐབས་འབྱེད་པ་དང་བཅས། །འཁོར་དང་གླེང་གཞི་རྒྱུ་དང་དོན། །མཐོང་བ་དང་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ། །རྒྱུ་ནི་མོས་སྤྱོད་རྣམ་པ་གསུམ། །བསྟོད་དང་རབ་བསྟོད་བསྔགས་པ་དང་། །དམིགས་དང་དེ་ཡི་རྣམ་པ་ཡི། །ཚུལ་གྱི་རྗེས་མཐུན་

རྣམ་དྲུག་སྟེ། །དེ་ཉིད་དོན་དམ་དགོངས་པ་དང་། །འཐོབ་དང་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པ་དང་། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་འཆད། །དེ་འབྲས་འཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། །དེ་ཡི་རྗེས་མྱོང་རྣམ་པར་སྒྲོགས། །རང་གི་ངོ་བོའི་ཐོགས་མེད་བློ། །རིགས་དང་བཞུགས་དང་

སྤྱོད་པ་དང་། །ཡོན་ཏན་བཅས་དང་བཟོད་པ་གསུམ། །རྗེས་སུ་གཟུང་དང་སྨོན་པ་དང་། །རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དཔེ་དང་བཅས། །མི་རྟོག་པ་ཡི་གཟུགས་བརྙན་གསུངས། །དམ་ཆོས་ཡུན་རིང་གནས་ཆེད་དུ། །ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་

བརླབས་འདི། །རྣམ་བཤད་མཚན་ཉིད་མདོ་དོན་གྱིས། །བདུན་བརྒྱ་པ་ཡི་དོན་བསྡུས་ཡིན། །དེ་ལ་ཚིག་དང་པོ་གསུམ་ནི་གླེང་བསླང་བའོ། །གླེང་བསླངས་ནས་སྐབས་འབྱེད་པར་རྩོམ་པ་ནི་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་

เล่ม ๙๕ · หน้า 7a

བར་ཡིན་ནོ། །བཤད་པར་གཏོགས་པའི་འཁོར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དགེ་སློང་སྟོང་ཐམ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་ཡ་དང་ཐབས་ཅིག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དེས་ནི་འཁོར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཕན་ཆད་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕོ་བྲང་

ག་ལ་བ་དེར་མཆིས་ནས། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མཆིས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་གླེང་གཞིའོ། །དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བ་དང་། ཕྱག་བགྱི་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཏོ། །མི་

དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ས་ནས་བརྩམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་དམིགས་པ་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་

ཕྱིར་ཕྱག་རྒྱ་འདི་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པར་སྤོབས་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་ཚོགས་དེ་ནི་མ་མཆིས་པ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་མ་

ལགས་པས་དེ་ནི་མི་འཕོ་ལ་འཕོ་བ་དང་བྲལ་བ་ཡང་མ་ལགས་ཏེ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འཇིག་ཚོགས་དེ་ནི་འཇིག་ཚོགས་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །འདི་ལྟར་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྗེས་ལ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་ལ། མཐོང་བའི་ལམ་དེའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། དེའི་

རྒྱུར་གྱུར་པའི་མོས་པ་རྣམ་གསུམ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ་རྣམས་ནི་རང་གི་དོན་དུ་མོས་

པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་བྱམས་པའི་ཚིག་རྣམས་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་

เล่ม ๙๕ · หน้า 7b

ལྡན་འདས་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་འཇམ་དཔལ་གྱི་ཚིག་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྲིང་མོ་དམིགས་པ་མེད་པས་འདི་

སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྲིང་མོ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཚིག་ནི་ཐར་པ་དང་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆའི་མཚན་ཉིད་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སས་བསྡུས་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་དང་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་ནི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་

འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དེ་དག་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་བར་

དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་མོས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟོད་པ་དང་རབ་ཏུ་བསྟོད་པ་དང་བསྔགས་པའོ། །དམིགས་པ་མདོར་བསྟན་པའོ། །རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ནི་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་གྱི་དབང་ཅི་ཞིག་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ཅིའི་

ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། གང་ལ་གནས་ཏེ་རྣམ་པར་རིག་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐུག་པའི་བར་ཡིན་ནོ། །གང་དག་མཚམས་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཀུན་དགའ་བོ་འཇིག་རྟེན་དུ་ས་གཡོས་པ་བྱུང་བ་

འདིའི་རྒྱུ་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །རྐྱེན་ནི་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐུག་པ་ནི་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་སྟེ། ཚུལ་རྣམ་པ་དྲུག་བསྟན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དཔལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ནི་སྒྲ་མ་ལགས་

སོ། །སྒྲ་མ་ལགས་པ་ཡང་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདི་ལྟར་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ནི་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་བྱ་བ་

เล่ม ๙๕ · หน้า 8a

བྱས་པ་སྟེ། མི་དམིགས་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡུན་རིང་དུ་སྤྱད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐུག་པའི་བར་ནི་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་བསྟན་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཏེ། དེ་སྐད་སྨྲའོ་སྙམ་དུ་སེམས་སམ་ཞེས་བྱ་

བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབྱིངས་དང་། བདག་གི་དབྱིངས་འདི་ནི་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཏེ། གཉིས་སུ་དབྱེར་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་འདི་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་བདག་བསྒོམ་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་

ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་འདི་ཡང་མ་བགྱིས་པ་མ་བསྒྲུབས་པ་མ་བསྐྱེད་པ་མ་འགགས་པ་སྟེ། དེའི་སླད་དུ་མི་བསྒྱུར་བ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐུག་པས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པ་མེད་པར་

བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་རིགས་ལ་གནས་པ་དང་། ཞུགས་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། སྤྱོད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ་འདི་ལ་འདི་

ལྟར་བསྟན་པར་སུ་དག་མོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། འཇམ་དཔལ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་འདི་ལེགས་པར་སྨྲས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐུག་པའི་བར་དུ་ནི་རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་

སྲུངས་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། འཇམ་དཔལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་བར་འདི་བསྟན་པ་ན་གང་དག་མོས་པ་ནས། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པའི་བར་དུ་བྱེད་པ་དེ་དག་ཉིད་རིགས་ཀྱི་བུ་དང་།

རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་གི་རྣམ་པ་དང་། རྟགས་དང་མཚན་མ་དེ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཞུགས་པ་བསྟན་ཏོ། །འཇམ་དཔལ་གང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་དེར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྟན་པར་

เล่ม ๙๕ · หน้า 8b

བལྟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབས་པ་དེའི་ཚེའི་ཚད་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་དུ་གནས་ཤིང་གླེང་གཞི་དང་བཅས་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐུག་པའི་བར་གྱིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་

སྤྱོད་པ་བསྟན་ཏོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཇམ་དཔལ་གཞན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་

ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་སྤྱོད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་

གང་གི་ཚེ་བདག་གི་དབྱིངས་ནས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། འཇམ་དཔལ་དེ་ལྟ་བས་ན་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་གིས་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་

ལྡོག་པར་ངས་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐུག་པའི་བར་དུ་ནི་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་བསྒོམ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་ཏོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་ལྟ་བས་ན་དགེ་སློང་ངམ། དགེ་སློང་མ་འམ། དགེ་བསྙེན་ནམ་དགེ་བསྙེན་མ་གང་

དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་བ་ནས། ནུར་བའི་བར་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་ང་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བློ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་ཡངས་པར་འགྱུར་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སླུ་

བར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་བར་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་བསྟན་ཏོ། །འདིའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་འཆད་པ་ནི་ཕྱིས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་

เล่ม ๙๕ · หน้า 9a

བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། འཇམ་དཔལ་གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཐོས་ཏེ། ཐོས་ནས་ཀྱང་དགའ་བ་དང་མགུ་བ་ཡངས་པ་ཐོབ་པ་དེ་དག་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་བར་ང་མི་འཆད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྨོན་པ་བསྟན་ནོ། །དབང་པོ་རྣོན་

པོ་མངོན་དུ་ཞུགས་པ་གང་དག་ཆོས་བཏགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་རྟོགས་པར་ནུས་པ་དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་རྣམས་རྫོགས་སོ། །ད་ནི་འཇམ་དཔལ་གང་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་ལ་ཉན་

འདོད་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་འགྲོ་བའམ་འཇུག་པའི་སྐལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་གདམས་ངག་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱས་ཏེ། དཔེ་དང་

བཅས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷའི་ཙན་དན་གྱི་ཕྱེ་མ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཆང་བའི་བར་དུ་བགྱིད་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་

གིས། བདག་ཅག་གི་འདི་ནི་ལྷས་བསྒྲུབས་པའོ་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་མ་མཆིས་པར་འཚལ་བར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཇམ་དཔལ་

གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་བརྩམས་ཏེ། དེ་ལ་ཆོས་སྡུད་པ་པོ་ལ་འཁོར་

རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་བ་དང་སྡུད་པ་པོས་གླེང་བསླང་བ་ནི་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཡང་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རྗེས་སུ་བཟླས་པ་སྟེ། སྡུད་པ་པོ་ནི་ཆོས་ཉན་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་དང་འཆང་བ་དང་འཆད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་

เล่ม ๙๕ · หน้า 9b

རྣམ་པ་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གསོལ་བ་འདེབས་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་ནས། དེ་བས་ན་ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དོན་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྐད་

ཅེས་བྱ་བས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། གང་བདག་གིས་ཐོས་པ་དེ་ནི་འདི་སྐད་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་ཆད་སྤངས་ནས། ཇི་སྐད་ཐོས་པ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་མཐའ་དག་རྫོགས་པར་གླེང་བསླང་བ་ཡིན་ནོ། །ཅིག་ཅར་ཐོས་པ་དང་། ཀུན་འཛིན་པ་དང་། འཆང་བ་དང་། འཆད་

པར་བསྟན་པས་ནི་བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་དང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་བུར་ནུས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མགོན་པོ་བྱམས་པས་ཀྱང་བསྟན་

ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བྱ་བ་བྱས་པ་དང་། །དེ་དག་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དག་གི་མགོན་བཅས་ནི། །འདི་དག་ཉན་པའི་སྣོད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་ཀུན་ཏུ་འདྲི། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་སྤྱོད་པ་ནི། །

ཀུན་ཏུ་འཛིན་དང་འཆང་བ་ལ་སོགས་པའི། །སྣོད་ཉིད་དམ་པ་དེ་དག་ཡིན་པར་དགོངས། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་ནས། རབ་ཏུ་དང་བ་དང་རྣ་བ་བླགས་ཏེ་ཉན་པ་དང་། གུས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས་ཀྱང་སྨན་པ་སྙིང་རྗེ་ཅན་བཞིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཐོས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་ཡི་གེ་ལ་བརྟེན་པའི་སྒྲ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞལ་ནས་གསུངས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བལྟའོ། །དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྐབས་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་རྩོམ་པ་ཡིན་ནོ། །

དུས་ནི་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སོ། །བདུད་བཞི་བཅོམ་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོ་མཐའ་མེད་པ་ཅན་འགྲོ་བའི་བླ་མ་ལ་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་བརྗོད་པ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཞུགས་པའི་འཁོར་གཉི་གའི་ཡང་

เล่ม ๙๕ · หน้า 10a

ཅིག་ཆར་སྐྱབས་སུ་འོས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་པས་ནི་གནས་དེ་མཆོད་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང་མེས་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པས་མི་ཤིགས་པར་ཡང་

བསྟན་ཏེ། ས་ཕྱོགས་དེ་ནི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ལམ་བཞི་པོ་གང་ཡང་རུང་བས་བཞུགས་པའི་ས་ཕྱོགས་དེ་ནི་མེ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །

ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་འདི་ཉིད་དུ། །སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་མཐོང་བ་དང་། །རྒྱལ་བ་དེ་དག་ཀུན་གྱི་དྲུང་དུ་ནི། །ཏིང་

འཛིན་ཞི་བ་མཆོག་འདི་ཞུ་བ་བགྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པས་ཞུས་པ་ལས་ཀྱང་། བྱམས་པ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་བཞིས་ས་ཕྱོགས་འདི་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་དག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་

འགྱུར་རོ། །བཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བཞུགས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་ལྷ་དང་འཕགས་པ་ཚངས་པའི་གནས་པ་བསྟན་ཏེ། རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ལ་སོགས་པ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཆོག་ཏུ་མཛད་ཅིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྗོངས་

རྒྱུ་བ་བཞིན་དུ་བཞུགས་པ་ཡིན་གྱི། དུས་བཟླ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཞན་ན་ནི་ཡུལ་གཞན་དག་ན་བཞུགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློབ་པ་གདུལ་

བྱ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གནས་པ་མཆོག་གསུམ་གྱིས་གནས་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་འཇིམ་གོང་བཞིན་དུ་འདུག་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གཞན་དག་ན་རེ་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་དང་སྦྱར་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་རང་ལ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་

เล่ม ๙๕ · หน้า 10b

པར་དགོངས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བདག་རང་ལ་སྣང་བ་ནི་འཁོར་རྣམས་འདྲི་བར་མི་འདོད། དཔལ་གྱི་མགུར་ནས་གསུངས་པ་འདྲི་བར་བསམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་རང་ཚད་མར་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡུལ་དང་དུས་ནི་གཏན་ཚིགས། འཁོར་ནི་དཔང་པོ་ཡིན་

ཏེ། རྩོད་པའི་དཔང་རྒྱ་དང་ཚུལ་འདྲའོ་ཞེས་སྨྲ་ན། དེ་ནི་བདག་གིས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡུལ་ཐོག་ཐག་ཏུ་སོང་ཞིང་དཔང་ལ་དྲི་བར་བྱ་ན་ནི་དེར་འགྲོ་མི་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མདོ་སྡེའི་དོན་གཏན་ལ་དབབ་པ་རིང་དུ་ཐོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་དུ་འཁོར་གྱི་མིང་མ་བསྟན་

པ་དེར་ཡང་སུ་ལ་དྲི་བར་བྱ། ད་ནི་བསྟན་པའི་ནང་དུ་གཏོགས་པའི་འཁོར་གང་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་ནི། དགེ་སློང་སྟོང་ཐམ་པའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདིར་ཡང་དགེ་སློང་གི་འཁོར་སྔར་བསྟན་པ་ནི་ཆུང་བ་ཡིན་

པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ཕྱིས་བསྟན་པ་ནི་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་འགྲོ་བ་ཀུན་དང་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་དང་རང་རྒྱལ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ་འཁོར་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་གི་འཁོར་སྔར་སྨོས་སོ་

ཞེས་ཟེར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་ངོ་། །ཉོན་མོངས་པ་ཙམ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ནང་དུ་གཏོགས་པ་ཡིན་གྱི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་མ་གཏོགས་པ་ཡིན་ནམ། བདུན་བརྒྱ་པ་འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་

བསྡུས་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་དོན་མཆོག་ཏུ་ཟད་པ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཅན་དག་ལས་གཞན་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དག་འདིར་ཇི་ལྟར་གཏོགས། གང་གིས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཁོར་བསྟན་ཅེ་ན་དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དེ། དོན་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉི་ཁྲི་ལྔ་

སྟོང་པ་ལས་བྱམས་པས་ཞུས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཀའ་སྩལ་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ནི་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་ཁ་ཅིག་ནི་ཐོག་མར་རྒྱ་ཆེ་བ་དམ་པ་ཚོལ་བར་བྱེད་ལ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཐོག་མར་དམན་པ་ཚོལ་

เล่ม ๙๕ · หน้า 11a

ལ་དམན་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་མགུ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་མཆོག་རྒྱ་ཆེ་བ་ཚོལ་ཞིང་དེ་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་དམན་པ་ཁོ་ན་ཚོལ་ཞིང་དམན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ། དེ་ཙམ་གྱིས་མགུ་ནས་གང་མ་མཆོག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཚོལ་བར་མི་

བྱེད་པ་དེ་ནི་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཞུགས་པར་བསྟན་ཏོ། །གང་དག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་མགུ་བ་མ་ཡིན་གྱི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་མ་གྱུར་པར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བར་བྱེད་

ལ། སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་གཞན་དང་གཞན་བསྒྲུབས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཚོགས་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དུ་བསྟན་པ་ནི་ཐོག་མར་དེའི་བྱང་ཆུབ་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་ང་ནི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་དེ་དག་

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཅན་དུ་སྨྲའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་བལྟའོ། །དེས་ན་དེ་དག་འདི་ཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྣོད་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ལའམ་བྱང་ཆུབ་ཉིད་སེམས་པ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །

སེམས་ཆེ་བ་ཉིད་དང་སྤོང་བ་ཆེ་བ་ཉིད་དང་རྟོགས་པ་ཆེ་བ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ། །ཕན་ཚུན་དུ་འབྲེལ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བརྩོན་འགྲུས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པའོ། །འདི་སྐད་

བསྟན་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་འདུས་པ་ལ་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་བསྟན་ཏེ། གོ་ཆ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱེ་

བྲག་ཏུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་མེད་པར་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལ་ནི་བྱ་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ། དྲོད་དང་སྤྱི་བོ་བཟོད་པ་དང་། །ཆོས་

เล่ม ๙๕ · หน้า 11b

ཀྱི་མཆོག་ལ་གནས་པ་དག །རྟགས་ནི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་འདིས། །བྱང་ཆུབ་དག་ལས་མི་ལྡོག་ཡིན། །མི་ལྡོག་པ་ཡི་རྟགས་དག་ནི། །མཐོང་བའི་ལམ་གནས་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྐྱ་རེངས་ནི་མང་སྟེ་མཐོན་ཀ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་

པོ་དང་ཉི་མའི་མདོག་འདྲ་ཟེར་བའོ། །འདིར་དུས་ལ་མ་བབས་པར་འོངས་པས་ན་རིངས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར། སྐྱ་རེངས་མཐོན་ཀ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཐམས་ཅད་པས་སྔར་འཆར་བའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱད་པར་མེད་པས་ན་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བ་བྱས་པའི་

ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཐོག་མར་སྐར་མའི་འོད་ཉམས་ཤིང་། །ནམ་མཁའ་དག་ནི་སྔོ་སེར་མདོག །ཤར་ཕྱོགས་སུ་ནི་མདོག་སྔོའི་འོད། །མཐོན་ཀའི་སྐྱ་རེངས་ཤར་བ་ཡིན། །དེ་ཤར་བ་ནི་དེ་བྱུང་བའོ། །དེས་མཚོན་པའི་དུས་ལ་བབ་པ་ནི་ཚེ་སྟེ། དུས་དེ་ལ་བབ་པ་ན་

དེའི་ཚེ་མཚན་མོ་ཐོག་མ་རྔ་བརྡུང་བའི་དུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དུས་ལས་འདས་སོ། །གནས་ནི་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་པའི་ཁང་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་བྱུང་བའོ། །ག་ལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕོ་བྲང་མཚོན་པའོ། །དེར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཀྱང་སོང་བ་མཚོན་པར་བྱེད་དོ། །

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གདན་བཤམས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉེ་འཁོར་དུ་འདུག་པར་འོས་པའི་གནས་ལས་ཕྱི་རོལ་ན་འདུག་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ལས་འདས་པའོ། །ཡུལ་དང་དུས་ལས་འདས་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་འཆད་པའི་གླེང་གཞི་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་

གཤེགས་པ་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ། རིན་པོ་ཆེའི་ཟ་མ་ཏོག་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་ཀྱི་ཏོག་གིས། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ལ་ལྟ་བ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་གྱུར་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ལྟ་བ་

ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ལུས་ཀྱིས་མ་ཡིན་སེམས་ཀྱིས་མ་ཡིན། མི་འདུད་རབ་ཏུ་མི་འདུད་ཁེངས་པར་མ་ཡིན་གུས་པར་མ་ཡིན་པར་མི་གནས་པར་འདུག་སྟེ། བཏང་སྙོམས་ཐོབ་ཅིང་རྣམ་པར་དབེན་པའི་རིགས་ཀྱིས་སེམས་གནས་ཏེ། དྲན་པ་དང་

เล่ม ๙๕ · หน้า 12a

ལྡན་ཞིང་ཤེས་བཞིན་དུ་འདུག་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་བདག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པར་མི་བྱེད། སངས་རྒྱས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པར་མི་བྱེད། མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་མཉམ་པར་མི་བྱེད། མི་མཉམ་པ་ཉིད་

ཡིན་པར་མི་མཉམ་པར་མི་བྱེད། རྣམ་པར་མི་བྱེད་ཀྱི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་གཅིག་པར་བྱེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པར་རྟོགས། རང་གི་ལུས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ནང་དུ་གཏོགས་པར་མཐོང་། མཐོང་བ་

རྣམས་ཀྱང་མ་ཡིན་པར་མ་མཐོང་། རྣམ་པར་མ་མཐོང་། རིང་བར་མ་ཡིན། ཉེ་བར་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེ་དག་ནི་

ཕྱིས་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་ཅིང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་སྐུ་ཚེ་བསྟོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །མངོན་དུ་ཞུགས་ཏེ་མངོན་དུ་ཞུགས་ཏེ་ཞེས་རྣམ་པ་གཉིས་འབྱུང་

བ་ནི་གསལ་བ་གསལ་བ་བཞིན་པའམ། འཇམ་པོ་འཇམ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་འམ་བཤད་པའི་དོན་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་ཏེ་ཞུགས་པ་ནི་གནས་པའི་ཆེད་དམ་སྤྱོད་པའི་ཆེད་དུ་ཞུགས་པ་དང་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། ལྟ་བ་ལ་

སོགས་པ་བསྟན་ཟིན་པའི་ངོ་བོ་དེ་དག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གླེགས་བམ་ཁ་ཅིག་ལས་འདས་ཤིང་ཐལ་ཏེ་འདུས་པར་མཁྱེན་ནས་ཞེས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་ཡང་ཡུལ་དང་དུས་ལས་འདས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་

ཤེས་རབ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པས་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཉན་པས་ན་ཉན་ཐོས་ཏེ། གདུལ་བྱ་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་དག་ནི་མང་བའི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །འདུས་པ་ཚོགས་པར་མཁྱེན་ནས་སོ། །ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཛད་པ་

เล่ม ๙๕ · หน้า 12b

གསུམ་ཁོ་ནར་ཟད་པར་འདིར་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཡིན་གྱི། ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ཆོ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པས་གདུལ་བྱ་རྣམས་གཟུང་བ་ལྟ་བུར་བྱས་པ་ནི་འདིར་མ་ཡིན་ཏེ། གདུལ་བྱའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་

དང་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཞུགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་ཟིན་པ་དེ་ཡང་མངོན་དུ་ཞུགས་པ་མངོན་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་བསྟན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ཕྱི་དང་ནང་གི་གནས་ཕྱེ་ནས། བགྲོད་པར་བྱ་བ་གཉིས་སུ་བརྟགས་

ཏེ་མངོན་དུ་ཞུགས་པ་མངོན་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཚིག་གཉིས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་མི་རིགས་པར་མཐོང་སྟེ། སྒྲ་དང་དོན་གཉིས་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་དུས་དང་ཡུལ་ལས་འདས་ཏེ། འོངས་པའི་

དགོངས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དྲིས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་པས་ཐོག་མར་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ལ་འོངས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དགོངས་པ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཡོད་པར་འཁོར་རྣམས་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་འཇམ་དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཇམ་

དཔལ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་མཁས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐོག་མར་འོངས་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤཱ་རིའི་བུས་ཀྱང་དེ་འཇམ་དཔལ་ལགས་སོ་ཞེས་སྨྲའོ། །མཁྱེན་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །

ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ཞུགས་པའི་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ཡང་དེ་ལྟར་བརྩོན་པར་འཇུག་པ་དང་སྦྱར་ན་ངེས་པར་དགོས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་དོ་སྙམ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་

ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་ཕོ་བྲང་གི་སྒོར་འདུག་ཅེས་གྲག་ན་བདེན་ནམ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་སྲིད་པ་ལ་གྲག་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྦྱོར་བར་མཛད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཁོ་ན་ལྷག་པར་བརྩོན་པར་བྱེད་

เล่ม ๙๕ · หน้า 13a

ཅེ་ན། མ་ངོམས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིས་ནི་ཤིན་ཏུ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་བལྟ་བ་དང་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་འང་འདོད་པ་མི་ངོམས་ཏེ་འོངས་པ་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་

མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཉིད་དང་ལྟ་བས་ཤེས་རབ་ཆེ་བ་ཉིད་དང་ཕྱག་འཚལ་བས་ནི་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཆེ་བ་ཉིད་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆེ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །བལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱོད་

བརྩོན་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བ་ནས་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བའི་སླད་དུ་མཆི་བ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་སླད་དུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདིས་ནི་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དེ་ནི་དེའི་

འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་བྱས་པར་འགའ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་རིམ་གྱིས་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་འཛུད་པ་

དང་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་ན། ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཕན་པ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བཀོད་པའོ། །བདེ་བ་ནི་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་ལ་བཀོད་པ་

སྟེ། སྔར་ལྷ་དང་མི་ལ་བཀོད་ནས་ཕྱིས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སྦྱོར་བར་མཛད་དོ། །དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་མ་བྱས་པས་ཐུགས་རྗེ་མེད་ཅིང་སྦྱོར་བ་ལ་མ་ལྕོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདིར་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བཞེད་དོ། །

དེ་ལྟར་ན་བདག་ནི་བལྟ་བས་མི་ངོམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཆོག་པར་འཛིན་པ་དང་རྒྱུན་ཏུ་མི་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་སོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐད་དུ་འོངས་པས་ནི་མ་གུས་པར་བྱེད་པ་དང་ལེ་ལོ་དང་སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་

เล่ม ๙๕ · หน้า 13b

སྤངས་སོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། གང་ཟག་གིས་སེམས་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བ་དང་ཕྱག་བགྱི་བ་དང་

ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་དེ་དག་རིམ་གྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་བདག་གིས་མཐོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་

ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་དུ་འདུག་པས་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་མ་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་ཟ་མ་ཏོག་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་གཉིས་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དེའི་སྒོ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདིས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་གཉིས་དང་གཞི་དང་གནས་

པ་བསྟན་ཏེ། རྣམ་པ་ནི་བལྟ་བར་བྱ་བ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡིན་ན་ཡང་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ཁྱོད་ནི་ལྟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་

དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་བདག་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་མཉམ་པར་འཇོག་པ་དེའི་སྒོ་ནས་སོ། །ཅི་སྟེ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་

གཤེགས་པའི་སྒྲ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། འཇམ་དཔལ་གྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་མི་དམིགས་པར་སྦྱོར་

เล่ม ๙๕ · หน้า 14a

བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་དམིགས་པ་ཡོད་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་ཡིན། ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་

ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དྲན་པ་ནི་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གསུངས་སོ། །མ་མཐོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟ་བར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་སུ་

བལྟམས་པ་དང་། ཚལ་ལུམ་བིར་སྐྱེས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྤྲོས་པའི་དྲ་བ་འདི་ཐམས་ཅད་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་བཞིན་དུ་བརྫུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དེ་དག་གིས། དེ་

བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་བལྟ་བ་ནས། དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའི་རྣམ་པའི་བར་དུ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པའི་རྣམ་པ་དང་། དངོས་པོ་

མ་མཆིས་པའི་རྣམ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བར་བགྱིའོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་བལྟས་ན། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་བཤད་པ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་ན། རྒྱུ་དང་དུས་མཉམ་པར་སྐྱེའམ་དུས་ཐ་དད་པ་ཡིན།

དུས་མཉམ་པ་ཡིན་ན་ནི་ཀུན་ཅིག་ཅར་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དབྱེར་མེད་པ་དང་། བསྐལ་པ་ཡང་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དུས་ཐ་དད་ན་ཡང་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟག་ཏུ་

ཡོད་པ་འམ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཟུགས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ནས། མཚན་དུ་བལྟ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན། དཔེ་བྱད་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་

เล่ม ๙๕ · หน้า 14b

བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཀུན་ནས་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟ་བ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་དང་

ལྡན་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་འབྲས་བུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པས་བསགས་པའི་གནས་སྐབས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པར་ལྟ་མོད། དེ་སྐད་དུ་མགོན་པོ་བྱམས་པས་ཀྱང་།

ཐུབ་པའི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན། །དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུའི་བདག །ཐེག་ཆེན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པས་ན། །འདི་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུར་བཞེད། །གང་དང་གང་གི་འདིར་རྒྱུ་གང་། །མཚན་ཉིད་དག་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་པ། །དེ་དང་དེ་ནི་རབ་རྒྱས་པ། །ཀུན་ནས་

འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྐྱེ་བོ་བླ་མའི་དྲུང་དུ་འགྲོ་བ་དང་སྡོམ་པ་བླང་བ་དང་། དངོས་པོ་བཟང་པོ་སྦྱིན་པ་དང་། །བསད་པ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་དམ་ལེན་པ་དང་། དགེ་བ་སྤེལ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་

ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱག་དང་ཞབས་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་དང་། སེན་མོའི་མདོག་སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལས་རྣམས་ཀུན་ནས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་

ན་དེ་དག་གི་སྐུ་ཡང་དེ་དག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཀུན་ནས་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིས་ནི་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བཀག་གོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འབྱུང་བའང་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་འབྱུང་

བ་བཀག་གོ། །ཁྱད་པར་ཡང་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་བཀག་གོ། །འོ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བར་བྱ་

เล่ม ๙๕ · หน้า 15a

མོད་ཅེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་བར་ཡུལ་ན་མི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཡུལ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོའི་སྤྱི་ལ་བྱའོ། །ཕྱོགས་ནི་དེའི་ཆ་ཤས་ཏེ། བག་ཆགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་

པར་དག་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་ལ་བྱའོ། །གནས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་སློབ་པ་སྟེ། ཐ་དད་པ་དེ་དག་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མེད་པས་ན། ཡུལ་ན་མི་གནས་ཕྱོགས་ན་མི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །འདས་པ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པས་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་། མ་འོངས་པའི་མཐའ་དང་། ད་ལྟར་

བྱུང་བའི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམས་བརྩལ་ཏོ། །གཉིས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཉིས་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །

གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ན་དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་

ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་སྐྱེ་བ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མི་འགག་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་མི་སྐྱེ་མི་འགག་པ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ལྟ་བ་ནི་སྤྲོས་པའི་ཚོགས་འདི་ཐམས་

ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་དང་། སྒོ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟ་བ་དང་། རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྟན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འགྱུར་རོ། །ཟླ་བ་སྒྲོན་མ་

ལས་ཀྱང་། གཟུགས་སུ་མ་ཡིན་མཚན་ཉིད་ཆོས་མིན་པར། །རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན། །གང་དུ་སེམས་མེད་འགྲོ་ཞིང་རྒྱུ་བ་མེད། །དེ་ལྟར་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་ནི་མདོ་སྡེ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་

เล่ม ๙๕ · หน้า 15b

འབྲངས་ཏེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྟ་ན་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་གཞན་དུ་ལྟ་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །འདི་དག་གིས་ནི་རང་གི་འདོད་

པ་དམ་བཅས་པ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་ཁ་ཅིག་ལ་གསལ་བར་མི་འགྱུར་བས་ན་དེ་བས་ན་མ་ལུས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བལྟས་ན་ཇི་ཞིག་མཐོང་ཞེས་དྲིས་སོ། །དྲིས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་

གིས་དེ་ལྟར་བལྟས་ན་ཅི་ཡང་མཐོང་བ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། བདག་གིས་ཆོས་གང་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་ཡང་མ་མཐོང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མ་སྐྱེས་པ་མཐོང་བར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་མཐོང་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐོང་

བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །ད་ནི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལྟར་བལྟ་བ་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དག་སེམས་ཅན་དུ་དམིགས་པ་དང་། མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ན་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་གནས་ཏེ། སེམས་ཅན་

ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་གོ་ཆ་དག་འགལ་བའི་ཕྱིར་མི་འཐད་པར་སྟོན་པ་ནི་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ། དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དང་དེ་ལྟར་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་དེ་ནི་ཁྱོད་དཀའ་བ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་

དུ་གསུངས་ཏེ། ཕན་ཚུན་འགལ་ཞིང་མི་རིགས་པའི་དོན་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལའོ། །བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་སེམས་ཅན་

དང་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་གཉིས་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཚན་མ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་རྩོལ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་དབང་རྣམས་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ལ་ནི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འབྱུང་བ་

เล่ม ๙๕ · หน้า 16a

རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་གནས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་དང་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དག་གིས་སེམས་ཅན་དུ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སེམས་ཅན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་

པ་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་དང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པར་བསྟན་ཏོ། །བྱམས་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་

བའི་ཕྱིར་ཞུགས་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་གཏན་དུ་ཞི་བ་བདེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་ལ་དགོད་པར་མཛད་དོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་

གོ། །གོ་ཆ་ནི་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཁྱོད་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མི་འཐད་པ་ཉིད་སྨོས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགལ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་ཀྱང་གི་སྒྲ་སྨོས་སོ། །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་ཀྱང་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་མི་འགལ་བ་འཐད་པ་

ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་ན་ནི་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་མི་དམིགས་ན། ཇི་ལྟར་དེ་དག་ལ་བདེ་བ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བྱམས་པ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་སྐྱོན་འདིར་

འགྱུར་གྱི། གང་གི་ཚེ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འབྱུང་བ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་གོམས་པ་བཞིན་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་

འདའ་བའི་གོ་ཆ་དང་སེམས་ཅན་མི་དམིགས་པ་དང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་རྣམས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འགལ་བ་འམ་མི་འཐད་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་བསྟན་ཏོ། །

เล่ม ๙๕ · หน้า 16b

ད་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གོ་ཆ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་བདག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་གོ་ཆ་བགོས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་འཁོར་བར་གཏོགས་པ་རྣམས། བྲི་བ་འམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གནས་པ་

རྣམས་གང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར། བྲི་བ་ཉིད་དང་གང་བ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་བཟུང་སྟེ། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་འདི་དག་ཙམ་

གྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་བྲི་བ་མེད་པ་ཉིད་དང་གང་བ་ཉིད་དུ་མི་མངོན་ཞེ་ན། འདིར་གཏན་ཚིགས་ནི་སེམས་ཅན་དབེན་པ་དང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་

ཞེ་ན། སེམས་ཅན་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་བདག་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་རུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་འོ་

ན་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཐའ་མེད་པ་ཉིད་འདྲི་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཉན་པ་མེད་པས་ཆོས་སྟོན་པ་མི་འཐད་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་བླ་ན་མེད་

པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ལན་ནི་གང་གི་ཚེ་སེམས་ཅན་ཤིན་ཏུ་མི་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་ད་ལྟར་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པས་སེམས་ཅན་མི་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ།

འདིར་སུ་ཞིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་སུ་ལ་ཆོས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དང་། ཆོས་འཆད་པ་དང་ཉན་པ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ན། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་དམིགས་སུ་མེད་

เล่ม ๙๕ · หน้า 17a

པ་ཡིན། གང་གིས་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཡང་མེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདིས་ནི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་

ཐམས་ཅད་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །མཐའ་མེད་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་འཇམ་དཔལ་གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་འདྲིའོ། །དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་

འདས་མ་ཐག་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཅི་ཞེ་འམ། ཅི་ཞེས་འདྲི་བ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་ཡོད་པ་འདྲི་བའི་ཚེའོ། །སེམས་ཅན་དུ་ཡང་འདོགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཇོག་

གམ་ཞེས་འདིར་ཚིག་ཟུར་དུ་འདོད་དོ། །ཡང་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཤེས་པར་འདོད་པའོ། །གང་དག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དུ་དཔག་ཏུ་ཡོད་པ་གང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་སྐད་འདྲི་ན་དེ་

ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །སེམས་ཅན་གདགས་སུ་མེད་ན་ཞེས་དགོངས་སོ། །ལན་དུ་དེ་སྐད་འདྲི་བ་དེ་ལ་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་དག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་

ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བསྟན་ཏེ། ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ། ནམ་མཁའ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་ན་གཟུགས་

དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །གཟུགས་དཔག་ཏུ་མེད་པས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དཔག་ཏུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་པར་དཔག་པ་ཡང་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གསང་བའི་མདོ་ལས།

เล่ม ๙๕ · หน้า 17b

མི་རྣམས་གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཆོས། །ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་བདག་ཉིད་ལ། ཕ་མཐའ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་ནི། །དེ་ནི་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་དང་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །དཔེར་ནི་ཇི་ཙམ་འགའ་བྱེད་པ། །སངས་རྒྱས་དག་དང་དེ་མི་མཐུན། །དེ་དག་

རྒྱལ་བ་སྨོས་པར་བྱེད། །སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་མཉམ་པ་གང་། །དཔེ་ནི་དེ་ལ་གཅིག་ཡོད་པ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་བསྟན་པ་སྟེ། །དེ་ཡི་ཚད་ནི་གང་ནའང་མེད། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ཇི་ཙམ་པར། །རྒྱལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཙམ་ཡིན། །བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་

ཡེ་ཤེས་དང་། །རྣམ་གྲོལ་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་མ་གསུངས། གཞན་དུ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན།

འདི་ཡང་གསལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པར་ནི་རྒྱས་པར་བསྟན་ལ། འདིར་ནི་མདོར་བསྟན་ཏེ། ཚིག་ཉུང་ཡང་དོན་མང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། ཚད་མེད་

པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ནམ་མཁའ་བཞིན་པ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་རྣམས་དེ་ཙམ་ཁོ་ནར་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་ཚད་མེད་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་ཇི་ཙམ་

ཞེས་འདྲི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ཚད་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་མོ་ཞེས་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་རྣམ་པ་ལྔའི་བདག་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་སོ་སོར་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་ཅིང་ཚད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་

གསུངས་སོ། །ཁམས་ལྔ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་། གདུལ་བྱའི་ཐབས་ཀྱི་ཁམས་སོ། །གལ་ཏེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཚད་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཐ་དད་

เล่ม ๙๕ · หน้า 18a

དུ་བྱར་ཅི་ཡོད། གང་གིས་ན་གཉིས་བསྟན་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །གཞན་དུ་ནི་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡོད་དེ་འདི་ལྟར། སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་འདི་ཇི་སྙེད་ཅིག་ལ་སེམས་ཅན་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས། ཅིག་ཅིག་ལ་འམ།

འོན་ཏེ་གཉིས་ལ་འམ། འོན་ཏེ་མང་པོ་ལ་གང་གི་ཚེ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བརྗོད་ན་འཇིག་རྟེན་དང་སེམས་ཅན་དོན་ཐ་དད་པ་མེད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཕུང་པོ་ལྔར་དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཚད་ཇི་ཙམ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མི་རྣམས་

ཀྱི་ཚད་ནི་ཁྲུ་ཕྱེད་དང་ཁྲུ་བཞིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡུལ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ནི་དཔག་པའི་སྒྲ་སྦྱར་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་ཤེས་པར་འདོད་དོ། །ཚད་མེད་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཉི་ཁྲི་ལྔ་

སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ནི་ཐོག་མར་ཚད་མེད་པ་དེའི་འོག་ཏུ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཕྱིས་མཐའ་མེད་པ་འབྱུང་ལ། །འདིར་གོ་རིམས་བཟློག་པ་ནི་སྔ་ཕྱིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་

རྒྱན་ལས་ཀྱང་། བདེན་པའི་རྣམ་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་བརྒྱད་དང་བདུན་དང་ལྔ། །བཅུ་དྲུག་ཏུ་ནི་བསྟན་པ་སྟེ། །རྒྱུ་དང་ལམ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་། །འགོག་པ་དག་ལ་གོ་རིམས་བཞིན། །འདིར་ཡང་འོག་ནས་ཡུལ་གཅིག་ན། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་

ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གོ་རིམས་མེད་པ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། ཡང་ལ་ལ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་གང་དུ་གཏོགས་ཞེས་འདྲི་ན་ཞེས་བྱ་

བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་ཡིན་ནམ། གང་དུ་གཏོགས་ཤེ་ན། འདིར་ལན་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དག་ཏུ་གཏོགས་པར་གཏོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བསམ་

เล่ม ๙๕ · หน้า 18b

གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའོ། །ཚུལ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་གཏོགས་པ་མེད་དོ། །དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་མཚན་ཉིད་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱང་གང་དུ་ཡང་གཏོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །

སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཅི་ལ་གནས་ཞེས་འདྲི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་གང་ལ་ཞེ་འམ། དམིགས་པ་གང་ལ་གནས་ཤིང་འདུག་ཅི་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ལན་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཁམས་ཅི་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་

ཁམས་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཁམས་སོ། །དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་དག་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གང་ལ་ཡང་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་གཅིག་སྟེ། གང་ལ་ཡང་གནས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འཇམ་དཔལ་

ཁྱོད་གང་གི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའམ་ཤེས་པའི་མཆོག་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །ཤེས་རབ་དེ་མཆོག་ཉིད་དང་། དམ་པའི་དངོས་པོ་དང་། ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ངེས་པའི་ཚིག་

འདི་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །མཆོག་ཏུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་

ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་དེ་མཆོག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་འདི་

ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་བརྟགས་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པ་དོན་དམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

เล่ม ๙๕ · หน้า 19a

མཆོག་ཡིན་ནོ། །འདིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་། དེས་ཡོངས་སུ་མ་ཟིན་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་མཆོག་ཡིན་ནོ། །མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་འཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ་ཀུན་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་

ཅི་ལ་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་གང་ལ་སེམས་འདུག་ཅེས་བྱ་བའོ། །བདག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་དེའི་ཚེ། མི་གནས་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ནི་གང་ལ་གནས་ཤིང་གང་གིས་

ཇི་ལྟར་དེ་བསྒོམ་པར་འགྱུར་བའི་གནས་པར་བྱ་བ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཆགས་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་འགའ་ཞིག་ལ་གནས་པ་ཡོད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་ལོག་

པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་ག་ལ་འགྱུར། དོན་འདི་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་མི་གནས་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་དུ་ཡང་ཅི་ཡོད་ཅེས་དྲིས་སོ། །འདིས་ནི་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གལ་ཏེ་

དངོས་པོ་གོམས་པར་བྱ་བའམ། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་སེམས་རྒྱུན་དུ་མ་བཞག་ན་ཇི་ལྟར་བསྒོམས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།། །།བམ་པོ་གཉིས་པ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་ཀྱང་གང་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ།

གང་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མི་གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་བསྒོམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པར་བསྟན་ཟིན་ཏེ། འདི་ཉིད་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་

སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ལེན་པ་མེད་པ་དང་གཏོང་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་ཁྱོད་གང་གི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་དེའི་ཚེ། ཁྱོད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ལམ་གྱི་

เล่ม ๙๕ · หน้า 19b

སྒྲས་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་འབྲི་ཞིང་འགྲིབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་བལྟའོ། །ལན་ནི་དེའི་ཚེ་བདག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཕེལ་བའམ། འབྲི་བར་འགྱུར་བ་ཅི་ཡང་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་བའི་རྩ་བ་འཕེལ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཟད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་

རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་དང་འགལ་བ་མེད་ཀྱི། འདིར་ནི་ཡོངས་སུ་ལེན་པ་དང་གཏོང་བའི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། རློམ་པའི་བདག་ཉིད་པས་ན་བསྒོམ་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་འདི་ཉིད་འོག་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ལ་ཆོས་འགའ་ཞིག་

འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མཆིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འགའ་ཞིག་འཕེལ་བའམ། སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་བྲིའོ་ཞེས་གང་ལ་བསམ་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒོམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་

ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གང་ལ་ཆོས་འགའི་དངོས་པོ་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་རམ། འབྲི་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་ཤིང་འཇུག་པ་དེ་ནི་སྒོམ་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འགལ་བའི་

ཆོས་དང་ལྡན་པ་སྒོམ་པ་ལས་ལོག་པར་བསྟན་ནས་སྒོམ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མི་སྤོང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མི་སྤོང་མི་

སེལ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་མི་ལེན་མི་འཛིན་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ལེན་པ་མེད་པ་དང་གཏོང་བ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།

བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པས་ཆོས་གང་ལ་སྤང་བ་འམ་བླང་བར་བྱ། བླང་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་སྐྱོན་

เล่ม ๙๕ · หน้า 20a

དང་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་འདི་ནི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་གཉིས་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཏང་བ་འམ་གཟུང་བ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་བསྡུ་

བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་འཁོར་བའི་སྐྱོན་དུ་ཡང་མི་མཆི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་འཁོར་བའི་སྐྱོན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་བྱས་པ་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་ལ་སོགས་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་

ཀྱི་ཕྱོགས་བསྒོམས་པས་བྱས་པ་རྣམས་སུ་མི་མཆི་ཞིང་མི་སེམས་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་དོགས་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་འཁོར་བ་ཉིད་ཀྱང་རེ་ཞིག་མི་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་

པ་གསུངས་སོ། །འཁོར་བ་ཉིད་ཀྱང་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་ལ་ལྟོས་ཏེ། རེ་ཞིག་མི་མཐོང་བའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱང་རེ་ཞིག་མི་དམིགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་རིམ་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ལ་ལྟོས་པའོ། །དེ་དག་ནི་རང་གིས་མི་དམིགས་པའི་དོན་ལ་ཉེ་

བར་གཏོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཆེད་དུ་བྲིས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་བླང་བ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་བླང་བ་འམ་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐ་དད་པ་འགའ་ཞིག་གིས་བླང་བ་

ནི་བླང་བའོ། །ཐ་དད་པ་མེད་པར་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་གཟུང་བ་སྟེ། བླང་བ་དང་གཟུང་བ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་དོན་དེ་ལྟར་དབྱེའོ། །ལམ་གྱི་སྒྲ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་འདོར་ཞིང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། མ་

མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་རོ། །བླང་བ་མེད་པ་དང་དོར་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མདོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་

เล่ม ๙๕ · หน้า 20b

ལྡན་འདས་གང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་འགྲིབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་དང་ལྟ་བས་བྱས་པ་དག་འགྲིབ་ཅིང་ཟད་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་སྒོམ་པ་

རྣམས་འཕེལ་ཞིང་ལྷག་པར་རྒྱས་པར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་གང་མི་དམིགས་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ། །དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ལ་འགྲིབ་པ་དང་འཕེལ་བ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྐྱེ་

བ་མ་མཆིས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། དེ་ལ་ནི་འགྲིབ་པ་མེད་འཕེལ་བ་མེད་དེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་དུ་འདུག་པའི་ཕྱིར་དང་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འགྲིབ་པ་མེད་ལ་གཉེན་པོ་འཕེལ་བ་མེད་དོ། །འགོག་པ་ལ་ཡང་མི་རྟོག་པས་ན་ཤེས་

རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་སྐྱེ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་འགག་པར་རློམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་སྒོམ་པ་གང་ལ་

ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ། །དེ་ལྟར་གང་གིས་དངོས་པོར་རྟོག་པ་བསལ་ནས་འབྲས་བུ་ལ་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་རང་གི་གནས་ངན་ལེན་དང་། དེའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་རྣམས་འགྲིབ་

པའམ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་རྒྱས་པར་མི་བགྱིད་ཅིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དེ་ལྟར་སྒོམ་ཞིང་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ། །ཚད་

མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་འཐོབ་པ་བརྗོད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ་

เล่ม ๙๕ · หน้า 21a

བསམ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉི་ཚེ་བའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ་ཉི་ཚེར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྨོན་པ་ནི་འདོད་པ་མེད་པའོ། །ཉི་ཚེ་བ་སྨོས་པ་ནི་མི་སྨོན་པས་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་གཉིས་ཀར་

རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་དབུ་མའི་ལམ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གི་ཟླ་བསྟན་པ་ཀུན་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །མི་སྨོན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ལེ་ལོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ལ་

སྨོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣམ་པ་ཐ་མ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་མཆོག་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་གཙོ་བོ་དམ་པ་བྱ་དཀའ་བ་མཐའ་ཡས་པ་ཤིན་ཏུ་འབད་པས་སྨོན་ཅིང་བཙལ་བར་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་གང་གིས་དང་ཇི་ལྟར་གང་གི་

དོན་དུ་སྨོན་པ་ཡང་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྨོན་ཅིང་བཙལ་བྱར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བ་

བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་འདི་དག་ནི་མཆོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་མི་གནས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཇུག་པའོ། །དེ་སྟོན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་བྱང་ཆུབ་

ཀྱི་ཕྱོགས་དང་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འདི་དག་ནི་མཆོག་གོ། །སེར་སྣ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་དང་གནོད་སེམས་དང་ལེ་ལོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འདི་དག་ནི་ཐ་མའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་མཆོག་དང་ཐ་མ་ཡིན་པར་རྟོག་པས་མི་གནས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཅིའི་ཕྱིར་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་

ཕྱིར་ཆོས་གང་དག་མཆོག་དང་ཐ་མར་གྱུར་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཆོག་གང་དག་བླ་ན་མེད་པའི་དོན་འདྲེན་པར་བྱེད་པས་ན་མཆོག་གོ། །ངན་སོང་ལ་སོགས་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་པས་ན་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐ་

เล่ม ๙๕ · หน้า 21b

མའོ་ཞེས་ཆོས་དེ་ལ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་མི་དམིགས་པས་མཆོག་ཉིད་དང་། ཐ་མ་ཉིད་དུ་མི་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྗེས་སུ་གཏད་

དེ། བརྩོན་ཞིང་མ་བྲལ་བའི་རིགས་ཀྱི་བུ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་སོ། །དེས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཟིན་པར་བསྟན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཚད་མེད་

པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་པའི་ཆེད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་

ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ནི་ཆོས་གང་ལ་གང་མཆོག་ཅེའམ་ཐ་མ་ཞེས་མི་རྟོག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མངོན་པར་ཞེན་པའི་ནད་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། སྲིད་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ལ་ཐ་མ་དང་། མཆོག་ཏུ་ལྟ་བས་ཀུན་ཏུ་ཞེན་ཅིང་

ཆགས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཡུན་རིང་པོར་དབྱེན་དང་རྩོད་པ་དང་འགྱེད་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནད་དོ། །དེ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་ཅིང་གཏན་ནས་འབྱིན་པ་ནི་

མཆོག་ཉིད་དང་ཐ་མ་ཉིད་དུ་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་དང་གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་

སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བར་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་འདུས་མ་བྱས་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དག་ཀྱང་གཟུང་ངོ་། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་མ་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། དེ་ལ་

เล่ม ๙๕ · หน้า 22a

མཆོག་དང་ཐ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་བསྒོམས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །ད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞི་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་སྐད་

ཅེས་གསོལ་པ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་སྔ་མ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བྱའོ། །གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨྲས་པའོ། །འདི་སྐད་ཅེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བའོ། །བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུངས་

པའོ། །འཇམ་དཔལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཙོ་བོ་མཆོག་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ཚིག་ཟུར་གྱིས་དྲིས་པ་དང་འདིར་ལན་ནི།

བཟུང་དུ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་མཆོག་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་གནས་ལ་གཟུང་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་མེད་ན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཛིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་མི་མངའོ། །

དེ་བས་ན་དེ་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །སྟོང་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པའོ། །

དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཉིད་དུ་མཉམ་ཞིང་ཐ་མི་དད་པར་མཁྱེན་ཏེ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ལགས་སམ། དེ་སྐད་ཞུས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དེ་

བཞིན་ཏེ་ཞེས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་སོ། །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མཆོག་གམ། ཐ་མ་ཞེས་བགྱི་བ་མཆིས་སམ་ཞེས་དྲི་བ་ཉིད་ལན་དུ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མཆོག་དང་ཐ་མ་མཆིས་སམ་ཞེས་ཚིག་ཟུར་གྱིས་དྲིས་པ་ནི་དེ་གཉི་

เล่ม ๙๕ · หน้า 22b

ག་ཡང་མཆིས་པ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་རིགས་པ་སྨྲས་པས་དགྱེས་ནས་འཇམ་དཔལ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་སྟེ། གཞན་

དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ནས་དེའི་བག་ལ་ཉལ་དང་བྲལ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་

རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལས་གཞན་མཆོག་དམ་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མེད་པས་བླ་ན་མེད་པའོ། །དྲིས་པ་དང་འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ་དེ་དེ་ལྟ་ལགས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་

ལགས་ཀྱི། དེ་ལས་གཞན་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་གསུངས་སོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ལ་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཅུང་

ཟད་ཙམ་དང་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་མ་མཆིས་ཤིང་མཆིས་པ་མ་ལགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་ཏེ། རིག་པར་བྱར་མེད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྒྱུ་བའི་གནས་སྐབས་ལྟ་རེ་ཞིག་རིང་དུ་ཞོག་གི །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་དེའི་བག་ཆགས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་

ཡང་གི་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བླ་ན་མེད་པ་དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མཆོག་ཉིད་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་གནས་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མཆོག་དང་ཐ་མ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་དང་།

གོང་མ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞི་བ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་སྒྲུབ་པའི་

เล่ม ๙๕ · หน้า 23a

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྲུང་བ་དང་སྐྱོབ་པ་དང་སྦ་བ་མཛད་དོ། །དེ་ལ་སྲུང་བ་ནི་སྒོམ་པ་འཕེལ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པར་མཛད་པའོ། །སྐྱོབ་པ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་གནོད་པ་ལས་སྐྱོབ་པའོ། །སྦ་བ་ནི་ཐེག་པ་དམན་པར་འཕྲོ་ཞིང་གཡེང་བ་མེད་པར་

བྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་སྤངས་ནས་ཐེག་པ་དམན་པ་ལས་འདས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་པར་མཛད་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་མཛད་དོ་ཞེས་གང་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་མི་འབྱུང་བ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་

ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་ཟིན་པའི་ངོ་བོ་རྣམས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་སྒྲུབ་པ་སྟེ། བསྙེན་པར་བྱེད་ངེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་

སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་དོན་དུ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་སྤོང་བ་དང་དོར་བར་མི་བགྱིད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་འཐོབ་པ་ཡང་མ་ལགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ལགས་

པའོ། །འཛིན་པ་ཡང་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་འམ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཟིན་ཏེ། ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་

ཁམས་དག་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་པ་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བར་དུ་བྱེད་པ་དེའི་ཇི་ལྟར་དགེ་བའི་ཆོས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བར་དུ་མི་ཉམས་

པར་འགྱུར་བ་དང་། ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པར་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བསྲུང་བ་དང་བསྐྱབ་པ་དང་། སྦ་བར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བུ་མང་པོས་མའི་ནད་བསལ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པའི་དཔེས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྲུངས་པ་ལ་སོགས་

เล่ม ๙๕ · หน้า 23b

པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་བུ་ལྟ་བུ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །མ་ལྟ་བུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེའི་ནད་ལྟ་བུ་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རང་རང་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དང་དེའི་བག་ལ་ཉལ་ལོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་

བ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་དོན་འདི་གསལ་བར་བསྟན་མོད་ཀྱི་ཡི་གེ་མངས་སུ་དོགས་པས་མ་བྲིས་སོ། །སྲོག་གཅོད་པ་མེད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཚུལ་ལ་རང་ཡང་གནས་ཤིང་སེམས་ཅན་རྣམས་དགོད་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་སྤང་བ་དང་བླང་

བའི་ཆོས་རྣམ་པ་གཉིས་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་ཤིང་བསམས་པ་མེད་པར་སྤང་བར་བྱ་བ་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་བསླང་སྟེ། བླང་བར་བྱ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རང་གནས་ཤིང་གཞན་ཡང་དགོད་པར་མི་ནུས་པས་ཆོས་དེ་དག་ལ་

གདོན་མི་ཟ་བར་བསམ་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །གང་ཞིག་དག་གིས་དབེན་པར་བསྒོམས་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མི་སེམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྤང་བར་བྱ་བ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་

ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་། དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མི་སེམས་ལ་མྱོང་ཞིང་དམིགས་པས་རྣམ་པར་མི་རིག་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ། །གཏན་ཚིགས་བསྟན་པས་གསལ་

བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་སེམས་སམ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དྲིས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ལ་མི་སེམས་སམ་ཞེས་ཚིག་ཟུར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་ངེས་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོས་པའོ། །

གལ་ཏེ་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་མཐོང་ན་ནི་བདག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཅན་སངས་རྒྱས་དང་། དེའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བྱ་སྟེ། ཅི་སྟེ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ཅིང་རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པར་

เล่ม ๙๕ · หน้า 24a

མཐོང་ན་ནི་སེམས་ལགས་སོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སེམས་པར་མི་བགྱིད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པ་དངོས་པོར་སེམས་པར་བགྱིད་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་

ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ནི་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཆོས་གང་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་ཏེ། སྤང་བར་བྱ་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོག་ཅིང་། རྣམ་པར་རྟོག་

པས་ཉེ་བར་གནས་ཤིང་ཞུགས་པ་མ་ལགས་སོ། །འདི་དག་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོག་པ་སྟོན་ཏེ། འགྲོ་བ་ལྔའམ་དྲུག་ཏུ་སོ་སོར་འགྲོ་བས་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ། །དེ་དག་གི་ཆོས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་

པའོ། །བདག་དུལ་བ་དང་ཞི་བ་དང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །འཛིན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །སྟོབས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་

སོ་ཞེས་ཆོས་གང་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ལགས་སོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་ནི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པའི་རིགས་ཀྱི་བུས་ཆོས་དེ་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐ་སྙད་གདགས་པར་འོས་པའི་ཆོས་བདག་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་

ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ་མི་མཐོང་ངོ་། །བདག་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་བསྟན་ཟིན་པའི་ངོ་བོའི་ཆོས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་བསྟན་པ་བདག་དེ་མི་དམིགས་སོ། །སློབ་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཟག་བདུན་ནོ། །མི་སློབ་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །རང་སངས་རྒྱས་

ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསེ་རུ་ལྟ་བུ་དང་། ཚོགས་དང་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ལ་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཡང་མི་སྐྱེད་པའོ། །ཚེ་ཡོངས་སུ་བརྗེས་ནས་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་། འཕགས་

เล่ม ๙๕ · หน้า 24b

པའི་ལམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་དང་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པའི་རང་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ཚོགས་དང་སྤྱོད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཁ་ཅིག་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བསྟེན་ནས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཡང་སྐྱེད་པར་

བྱེད་ཀྱི། དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་དང་འཕགས་པའི་ལམ་ནི་མི་སྐྱེད་དོ། །ཚེ་ཡོངས་སུ་བརྗེས་ན་ས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་བསྐྱེད་ནས་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པའི་རང་བྱང་ཆུབ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ། །གཞན་དག་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ངེས་པར་

འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཡང་སྐྱེད། འཕགས་པའི་ལམ་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་རང་བྱང་ཆུབ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ། །ཚེ་ཡོངས་སུ་བརྗེས་ནས་ནི་རང་བྱང་ཆུབ་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པ་དེ་དག་གསུམ་ཆར་ཡང་ལུང་ལས་གཅིག་ཏུ་ང་རྒྱལ་

ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་པར་བཞག་སྟེ། ང་རྒྱལ་ཆེན་པོ་དང་འབྲིང་དང་ཆུང་ངུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསེ་རུ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པར་དབྱེའོ། །དེ་དག་གི་ཆོས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་

ཞེས་བརྗོད་པའི་ཆོས་དེ་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་བདག་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་པར་རུང་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་མི་དམིགས་ཤིང་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་སྒོམ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས།

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་སྙམ་དུ་དབང་སྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། མནར་མེད་པ་ལ་ཐུག་པའི་བར་འདི་ནི་འདོད་པས་རབ་ཏུ་

ཕྱེ་བའི་ཁམས་ཡིན་པས་འདོད་པའི་ཁམས་སོ། །གནས་གཙང་མ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཚངས་རིས་ལ་ཐུག་པའི་བར་འདི་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཁམས་ཡིན་པས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སོ། །འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ནས། ནམ་མཁའ་

เล่ม ๙๕ · หน้า 25a

མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཐུག་པའི་བར་འདི་ནི་གཟུགས་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པས་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སོ། །རབ་ཏུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བསྡུ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཟད་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཁམས་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་

ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པས་སྤངས་པའི་ཁམས་རྣམས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ངོ་། །འགོག་པའི་དབྱིངས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ཞེས་བགྱི་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་དེ་ལྟ་བུར་མི་སེམས་སོ། །འདིར་དོགས་ནས་གཏན་ཚིགས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་དེས་ཞེས་

བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་དང་ལྡན་པའི་རིགས་ཀྱི་བུས་སོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འགོག་པའི་ཆོས་ཟད་པའི་རང་གི་ངོ་བོའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མི་མཐོང་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་

བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྒོམ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཚུལ་ལ་རང་གནས་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་འགོད་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་

ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ཐོབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྤང་པའི་ཆེད་ཡིན་ལ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་འདི་ཡང་སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་གཉིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འཐོབ་

པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཆེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དགོས་པ་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་རྣམས་ལ་མི་རྟོག་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་

ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་གང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཕན་པ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདོད་པ་འམ་མི་འདོད་པ་མ་ཐོབ་པའམ་ཐོབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ལ་ཡང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་འམ། གནོད་པ་སེལ་བར་ཡང་མི་བགྱིད་ཅིང་མི་

เล่ม ๙๕ · หน้า 25b

སྒྲུབ་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ། །ཕན་པ་མ་ཐོབ་པ་སྒྲུབ་ཅིང་གནོད་པ་ཐོབ་པ་སེལ་བར་མི་བྱེད་པའོ། །འམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་འདི་ལ་གཏན་ཚིགས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་

སྒོམ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྦྱིན་པར་བགྱིད་པ་པོ་ཡང་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་བསྟན་ཟིན་པའི་ངོ་བོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྦྱིན་པར་བགྱིད་པ་པོ་ཡང་མ་ལགས་ཏེ། དེས་ན་

འབུལ་བར་བགྱིད་པ་པོ་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་གཅོད་པར་བགྱིད་པ་པོ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེལ་བར་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མི་འགོག་ལ་

ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དོན་དེ་ཉིད་ནི་གཞུང་འཛུགས་པར་བྱེད་པའོ། །གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་དངོས་པོ་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་འགོག་ཅིང་ཟད་པར་མི་བྱེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དངོས་པོ་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་འཐོབ་ཅིང་ཡོད་པར་མི་བྱེད་

དེ། ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་ཐོབ་པ་པོ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་དངོས་པོ་མེད་པོའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ལན་དུ་མར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འདིར་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཡན་ཆད་

དུ་མཐོང་བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་བསྟན་ཟིན་ཏེ། དེ་ལ་བཅུ་དྲུག་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་དག །ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་མེད་པ་དང་། །རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ནི་ཞལ་མི་བཞེས། །ཆེན་པོ་ཉིད་དང་མཚན་མེད་བཅས། །དཔག་མེད་པ་དང་མཐའ་མེད་དང་། །དེར་གནས་

པ་ཡི་གཟུགས་ལ་སོགས། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ངེས་འཛིན་དང་། །བླང་དོར་མེད་ལ་སོགས་པ་དང་། །བྱམས་ལ་སོགས་པ་སྟོང་ཉིད་དང་། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་འཐོབ་པ་དང་། །རྣམ་པར་བྱང་ཀུན་ཡོངས་བསྡུས་དང་། །མངོན་ཞེན་ནད་ཀུན་འཇོམས་པ་དང་། །མྱ་ངན་འདས་

เล่ม ๙๕ · หน้า 26a

འཛིན་ཞི་ཉིད་དང་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུངས་སོགས་དང་། །སྲོག་གཅོད་མེད་པ་ནས་བརྩམས་ནས། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །བདག་གནས་སེམས་ཅན་འགོད་པ་དང་། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་བྱང་ཆུབ་ཏུ། །ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་

པ་སྟེ། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པ་དངོས་པོའི་མཐའ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་པ་དང་། །ཐུགས་དགྱེས་པ་འམ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ནས། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །

ཞེས་ལན་གཉིས་སུ་གསུངས་སོ། །འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་ཆོས་ཟབ་མོ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དངོས་པོའི་མཐའ་ལ་བྱའོ། །ཟབ་མོ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་འདེབས་

ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་དམ་པར་རང་གི་ངོ་བོའི་ཆོས་མཐོང་བའི་ལམ་འདི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསྟན་ཅིང་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱག་རྒྱ་འདི་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཆོས་བཅུ་དྲུག་འདི་ཉིད་

ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱག་རྒྱ་དང་རྟགས་ཡིན་ཏེ། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཚུལ་སོ་སོར་ངེས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་དག་གི་ཆ་ཕྲ་མོ་ཁོང་དུ་མ་ཚུད་པ་ཚུ་རོལ་ཉི་ཚེ་མཐོང་བ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཅིག་ཤོས་སུ་བྱེ་བྲག་མ་ཕྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས། བྱང་ཆུབ་

སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཕྱག་རྒྱ་བཞག་སྟེ། གང་དག་ཆོས་འདི་ལ་འདོད་པ་དང་སེང་གེ་སྒྲས་སེང་གེའི་ཕྲུ་གུ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐོས་པས་མི་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱག་རྒྱ་འདིས་ངེས་པར་བྱེད་དོ། །གང་དག་སེང་གེའི་སྒྲས་རི་དགས་གཞན་བཞིན་པ་དང་། །བ་ཚའི་ཆུའི་ནང་ནས་སྐྱེས་པས་ཆུ་ཞིམ་པོ་མི་འདོད་པ་བཞིན་འདི་ལ་མི་འདོད་ཅིང་སྐྲག་པར་བྱེད་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ནམ། བྱང་ཆུབ་

เล่ม ๙๕ · หน้า 26b

སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་དམིགས་པ་ཅན་དག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཙམ་

གྱིས་དགའ་ཞིང་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་ན་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པར་བཟུང་སྟེ། དེ་དག་ནི་གཅིག་ཏུ་ང་རྒྱལ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་པར་གསུང་རབ་ལས་གཞག་གོ། །དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་

སོགས་པ་ནི་འདི་དག་གིས་སངས་རྒྱས་གཅིག་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་དེ་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པའོ། །ཡང་ན་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་གིས་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལ་བསྙེན་

བཀུར་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ཡིན། སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐུལ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྐྲག་པ་ནི་སྔངས་ཤིང་སྐྲག་པ་སྟེ། ལན་འགའ་འབྱུང་བའོ། །དངང་བ་ནི་

རྒྱུན་དུ་སྐྲག་པའོ། །དངང་བར་འགྱུར་བ་ནི་བྲལ་ཡང་ཡང་བྱུང་ཡང་བྱུང་བྱེད་པ་སྟེ། རྒྱུན་དུ་འདུག་པའི་རིམས་དང་བར་བར་དུ་འབྱུང་བའི་རིམས་བཞིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །དེ་དག་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་མི་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་

པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པས་བསྡུས་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བསླབ་པ་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པས་བསྡུས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཆུང་བའི་ཆུང་བ་ལ་སོགས་ལམ། །ས་དགུ་ལ་ནི་རྣམ་པར་དག །ཆེན་པོའི་ཆེན་

པོ་ལ་སོགས་པའི། །དྲི་མ་དག་གི་གཉེན་པོ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པས་ས་གཉིས་པ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པས་ས་གསུམ་པ་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པའི་བྱེ་བྲག་གི་

เล่ม ๙๕ · หน้า 27a

ཕྱིར་འོད་འཕྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ས་བརྒྱད་གཞག་གོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་འདིར་མ་བཤད་དོ། །དེ་ལས་གཞན་དགུ་ནི་རིམ་བཞིན་སྟོན་ཏེ། བཅོམ་

ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནང་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བདག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པར་སྤོབས་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྒྱ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པ་ཙམ་པས་ལྷག་པར་སྤོབས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འཇམ་དཔལ་སྤོབས་པར་གྱིས་

ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་མོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའོ། །ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་

པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། འདི་དྲུག་ཁོ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐབས་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི་འདི་དག་ཉིད་ཀྱི་གྲོགས་ཡིན་ཏེ།

འདི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་རྣམས་ཐབས་ལ་མཁས་པས་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་གྲོགས་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ལྷག་པར་ཆེ་བའི་

ཕྱིར་སྒོམ་པ་རྒྱུན་དུ་མི་ནུས་ཤིང་ཁམས་དམན་པ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཉམ་ཆུང་བས་དམིགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ནང་དུ་སེམས་འཇོག་མི་ནུས་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་མངོན་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་

པ་རྣམས་བསོད་ནམས་ཅུང་ཟད་ཙམ་དག་བྱས་ཏེ་འདུག་པ་དེ་དག་ཚེ་ཕྱི་མར་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བར་ཡིད་ཀྱིས་སྨོན་ལམ་བཏབ་བོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བ་དེས་ན་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ནུས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གྲོགས་

เล่ม ๙๕ · หน้า 27b

ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཉམ་ཆུང་བ་བཟློག་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། སྟོབས་

ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་གྲོགས་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་གང་གིས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་སྒྲུབ་ནུས་པར་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིའི་གྲོགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ས་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་

ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་གང་གི་གནས་པ་མི་དམིགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་དེ་ལ་གང་ཆོས་གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་

པ་པོའི་ཆོས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གིའོ། །གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་གནས་པས་གནས་པའོ། །བསླབ་པ་འདི་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ། རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ནི་དེ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མི་དམིགས་པ་ནི་མི་མཐོང་བའོ། །

མི་གནས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེར་སྣ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་དང་། གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་མི་སྒྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མི་དམིགས་པ་སྟེ། གཉེན་པོ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་རྣམས་མི་དམིགས་པ་གང་

ཡིན་པ་དེ་སྒོམ་པ་འདི་ཡིན་པར་བཞེད་དོ། །དེ་ནས་དེ་མི་དམིགས་པ་འདི་ཡང་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་གནས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་གནས་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ས་གསུམ་

པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ལྷག་པར་དམིགས་པའི་སླད་དུ་ཉེ་བར་མི་གནས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་

เล่ม ๙๕ · หน้า 28a

ནོ། །དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། དངོས་པོའི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ལྷག་པར་དམིགས་པའི་སླད་དུ་ཡུལ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་མི་གནས་འཇུག་པ་མ་ལགས་སོ། །འདིར་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་དོགས་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དྲིས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་

འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་པ་མ་མཆིས་ཤིང་། དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་སྒོམ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་

སོགས་པ་མཇུག་སྡུད་པའོ། །དེ་ཉིད་སེམས་མི་དམིགས་པར་སྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པའི་རྣམ་པ་མ་གཏོགས་པར་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པར་དེ་མི་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་སྒོམ་

པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ཡིན་པར་བཞེད་དོ། །ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ས་གསུམ་པའོ། །ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ས་ལྷག་མ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ས་བཞི་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བཅོམ་

ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣམ་པ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འོད་འཕྲོ་ཅན་གྱི་ས་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་པས། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་

ལ་སྲེད་པའི་རྨོངས་པ་དང་ཆོས་ལ་སྲེད་པའི་རྨོངས་པ་དང་། དེའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ཆོས་ལ་སྲེད་པ་མེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་འཇུག་

པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་འདོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདུན་ན་འདུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་

เล่ม ๙๕ · หน้า 28b

རྣམས་མངོན་དུ་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་སྦྱར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒོམ་པ་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བ་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་

མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ལྟ་རེ་ཞིག་ཞོག་གི །སྨོས་སུ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀྱང་གི་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ལ་སྲེད་པ་མེད་པ་བསྟན་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་སྒོམ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྲེད་པ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །ཤེས་

རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་སྒོམ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྲེད་པའི་གཉེན་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྒོམ་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ནས་ཏེ། རེ་ཞིག་ཉི་ཚེ་བའི་ཆོས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལྟ་ཞོག་གི །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཡང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་དོ། །ཡང་

གི་སྒྲས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསམ་གྱིས་མ་ཁྱབ་པའོ། །ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྲེད་པ་ཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་

རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སླད་དུ་ལགས་པར་རིག་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་

ཡིན་ནོ་ཞེས་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཆོས་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྲེད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་སྒོམ་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ས་ལྔ་པ་སྟོན་ཏོ། །སྒོམ་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་ནས་སོ། །

མཐོང་བ་མ་མཆིས་པའི་ཚུལ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སུ་མཐོང་ཞིང་ཤེས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཐུན་

เล่ม ๙๕ · หน้า 29a

མོང་མ་ཡིན་པ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཡིན་པར་མཐོང་བ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་

ཐོས་ནས་མི་སྐྲག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིས་པ་ལགས་ཏེ། མཉེས་པར་བགྱིས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིས་པའོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། གང་དག་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་

ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་མི་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །མི་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐོས་པ་ལ་སྐྲག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པས་ལྷག་པར་མོས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ཡིན་

ཏེ། དེ་དག་གི་ཐུགས་མཉེས་པར་མཛད་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དག་ནི་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་སྔར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་བྱ་བ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བསྒོམས་པའི་བརྩམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་

ཐོས་པ་ལ་སྐྲག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བསྔགས་པ་སྟོན་པ་སྐབས་སུ་ཅི་བབ་ཅེ་ན། དེ་ལ་བཤད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཀྱི་གྲོགས་དང་ཉམ་ཆུང་བ་དང་ཕྲ་བ་དང་རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་མོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནས་ལྔ་པའི་བར་དུ་ནི་མཐུན་

པར་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཀྱི་གྲོགས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ། །དྲུག་པ་དང་། བདུན་པ་གཉིས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་མཐུན་པར་ཉམ་ཆུང་བ་བཅོམ་པ་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་མཐུན་པར་ཕྲ་བ་བཅོམ་པ་ཡིན་

ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ས་ལྔ་པ་བསྟན་ནས་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གནས་སྐབས་གཞན་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ས་བདུན་པ་བསྟན་ནས་དེ་ནས་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ས་བཅུ་པ་བསྟན་པ་ལ་ནི་སྐབས་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་

เล่ม ๙๕ · หน้า 29b

པའོ། །དེ་སྐད་དུ་ས་ལ་འཇུག་པ་ལས་ཀྱང་། ས་ལྔ་གཉིས་དང་གསུམ་དག་ལ། །ཉོན་མོངས་གྲོགས་དང་ཉམ་ཆུང་དང་། །ཕྲ་བ་ཟད་པའི་འདོད་པ་ཡིན། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཟད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་

པ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ས་དྲུག་པ་སྟོན་ཏོ། །འདིར་ལུགས་དང་མི་ཐུན་པ་དང་། ལུགས་དང་མི་མཐུན་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་འམ་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་

མཐོང་། དེ་དག་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་རྟེན་ཅིང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་བདག་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞིང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་སྐྱེད་དོ། །གང་ཟག་དང་། ཆོས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ངན་སོང་

བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྨོངས་པ་དང་གནས་ངན་ལེན་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞིང་། མི་དམིགས་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་སྟོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་བསྒོམས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་

སོགས་པས་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་དེ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ས་བདུན་པ་སྟོན་ཏེ། འདི་ནི་རྩོལ་བ་དང་བཅས་ཤིང་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པ་ཡིན་ལ་ཐ་དད་པ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ།

ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་མཚན་མ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་དེ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་

དུ་མི་བགྱིད་ཅིང་བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་བྱེད་དེ། །ཡང་ན་འདིར་ཐ་དད་དུ་བྱེད་དེ་མཚན་མའོ། །དེ་མི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་རིང་དུ་སོང་བའི་བདག་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་

เล่ม ๙๕ · หน้า 30a

སོགས་པས་ས་བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བ་སྟོན་ཏེ། འདིར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པས་དམའ་བ་མེད་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་ཤིང་མཚན་མ་མེད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་འབྱུང་བ་དང་མཚན་མ་ལ་ཡང་དབང་ཉིད་ཐོབ་པའོ། །དེ་དག་

ཐམས་ཅད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཞེས་དྲིས་ཏེ། གང་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གི་ཚད་ཇི་ཙམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་

གྱིས་ཀྱང་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཇི་སྙེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་དག་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའོ། །དེ་ནི་རེ་ཞིག་གཏན་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན། དེའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལྟ་ཤིན་ཏུ་ཡང་མ་

སྐྱེས་ན་འགག་པ་ལྟ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །བསྙེན་བཀུར་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ཡང་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་མ་ཞུགས་སམ་ཞེས་དྲིས་སོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་

ཀྱི་ཆོས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཏེ། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་འམ་དེ་དག་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུན་གྱིས་སམ་ཡང་དག་པར་མ་ཞུགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་མ་ཞུགས་སམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་བསྙེན་བཀུར་

མ་སྐྱེས་པར་སྨྲའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང་། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ན་བྱ་བ་དེ་དག་

མི་བྱེད་ན། ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞེས་དགོངས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་པོ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་

เล่ม ๙๕ · หน้า 30b

པའི་བདག་ཉིད་རྟག་པ་དང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་མི་རྟག་པ་མི་དམིགས་པས་མི་འཐད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །འདིས་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་རྩོལ་བའི་རྨོངས་པ་སྤངས་པ་དང་མཚན་མ་ལ་དབང་བའི་རྨོངས་པ་སྤངས་པ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་བསྙེན་བཀུར་

བྱ་བ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་མེད་ན། འཇམ་དཔལ་འོ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་སུ་ལ་ཡོད་ཅེས་དྲིས་པ་དང་། འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བགྱི་

བ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་བསྟན་པའི་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་དེ་དག་གི་མིང་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ། དེ་བས་ན་མི་དམིགས་པ་ནི་རིག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་མ་སྐྱེས་པར་བསྟན་ཏོ། །ས་དགུ་པ་ལ་ནི་སྟོན་པར་མཛད་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་

ཕྱིར་ཆགས་པ་མེད་པའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་བོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་སྟོན་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་འདིར་སྟོན་པ་ནི་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་རྙེད་དམ་ཞེས་ཚིག་ཟུར་གྱིས་དྲིས་པ་དང་། དེའི་ལན་དུ་བཅོམ་

ལྡན་འདས་བདག་ཉིད་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ལགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ལགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡང་ལན་ཅིག་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པ་ཐོབ་པར་

བགྱིར་ཅི་མཆིས། དེ་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་ཆགས་པའི་དྲི་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བཅུ་པའི་སྐབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཅི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་གམ་ཞེས་དྲིས་ཏེ་གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཆགས་པ་མེད་པ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དེ་སྐད་

དྲིས་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་བརྩོན་པར་བགྱིས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ས་དེ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཡང་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དམིགས་པ་ཅན་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་ཅིང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། གསང་བ་

เล่ม ๙๕ · หน้า 31a

ཕྲ་མོ་ལ་འཇུག་པའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ་གང་གིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་ཚོགས་སྤངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་ཐོབ་བོ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ། བག་ལ་ཉལ་ལྷག་མ་ཙམ་ལུས་པ་ནི་གང་སྤངས་པས་

ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཡིན་སྙིང་པོ་ཡང་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའོ། །གནས་ངན་ལེན་རྣམ་གསུམ་སྤངས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་བོ། །དེ་ཡང་པགས་པ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཤ་ལ་ཡོད་པ་

ལྟ་བུ་དང་། རུས་པ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་དབྱེའོ། །དེ་ལ་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། ངན་སོང་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། དེའི་གནས་ངན་ལེན་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་

སྒྲོ་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་པགས་པ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མཚན་མ་ལ་དབང་བའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་དེའི་གནས་ངན་ལེན་ལ་སོགས་པ་ས་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་

ཀྱིས་མི་བསྟན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཤ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །བག་ཆགས་ནི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་གཞི་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རུས་པ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །པགས་པ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་གནས་ངན་ལེན་སྤངས་པས་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ས་བདུན་ཡིན་ནོ། །

བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་ཤ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་གནས་ངན་ལེན་སྤངས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རུས་པ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་གནས་ངན་ལེན་སྤངས་པ་སྟེ། དེས་ན་བྱང་ཆུབ་འདི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ས་གཞི་ཡང་དེའི་སྒྲ་ཡིན་

པར་གདུལ་བྱ་རྣམས་དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་བཞུགས་ཏེ། བདུད་བཅོམ་པ་དང་ལྡན་པར་གྲགས་པ་དག་བཞུགས་པ་མི་མངའ་ན་ཅི་བདག་ཀྱང་མཆིས་པར་བགྱིད་དམ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་བརྩོན་པར་བགྱིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྡོ་རྗེའི་

เล่ม ๙๕ · หน้า 31b

གདན་ལ་འདུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ནི་གདན་དང་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་གང་དུ་ཡང་བཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །

དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་གི་ཚིག་བླ་དགས་ཞེས་ཡང་དག་པའི་མཐའི་སྒྲའི་དོན་དྲིས་པ་དང་ལན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །འཇིག་ཚོགས་དང་ཡང་

དག་པའི་མཐའ་གཉིས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བས་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ། །དེ་བས་ན་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲ་ཞེས་དྲིས་སོ། །ལན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་

འཇིག་ཚོགས་དེ་ནི་མ་མཆིས་པ་སྟེ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །སྒྲོ་འདོགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་བདག་གོ་སྙམ་པའི་ཡུལ་རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་དང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །

རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དུ་རིགས་ན་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཇི་ལྟར་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་ཚོགས་མ་ལགས་པས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་

རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བདག་དང་གཞན་གྱིས་ངེས་པར་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་གང་ནས་ཀྱང་དེ་ནི་མི་འཕོ་ལ་འབྲས་བུ་གང་དུ་ཡང་རྣམ་པར་འཕོ་བ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །དེས་ན་དུས་གསུམ་མི་དམིགས་པས་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ལུས་ཆོས་ཅན་ནི་འཇིག་ཚོགས་མ་ཡིན་

པར་གྲུབ་བོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་འཇིག་ཚོགས་དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྟན་ཟིན་ཏེ། དེའི་དམིགས་

เล่ม ๙๕ · หน้า 32a

པ་ནི་དངོས་པོའི་མཐའ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ས་བཅུ་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམིགས་པ་ནི་མཐར་ཕྱིན་པར་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་

ནོ། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་གཉིས་ཀྱི་འོག་ཏུ། དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་མོས་པ་གསུམ་བསྟན་པའི་སྐབས་ལ་བབ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་

མཁྱེན་པ་ཉིད་བརྗོད་པའི་རྗེས་ལ་ལམ་མཁྱེན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་བཞིན་ནོ། །གང་ཡང་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་དང་། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བརྒྱད་སྟོང་པ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་མོས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་

ལྟར་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས། མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་བདུན་ལ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཕེལ་བའོ། །བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་

པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུན་སྐྱེ་བ་འབྱུང་བ་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས་ཀྱང་། དབང་པོ་དང་ནི་སྟོབས་རྣམས་ལ། །ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གཉིས་གཉིས་སོ། །ཞེས་

འབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མངོན་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ས་ལ་འཇུག་པ་དང་། བསྟན་པ་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འཕྲོས་པ་གཏང་ངོ་། །མོས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་

པ་གསུམ་སྟེ། རང་གི་དོན་དང་། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དང་སྟེ་གཞན་གྱི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་རང་གི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །གཏན་ཚིགས་སུ། ཤེས་

เล่ม ๙๕ · หน้า 32b

རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལམ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་གོང་དུ་གསུངས་པ་འདི་ཐོས་པ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །མོས་པ་ནི་འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་

གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་འཛིན་ཅིང་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་རང་གི་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །མི་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ངེས་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་པའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདིར་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་

བོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་བསྟན་ལ། དེ་ཐོས་ནས་ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། དངོས་གཞི་དང་། རྗེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང་། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྐྲག་པ་དང་། དངང་བ་དང་དངང་བར་འགྱུར་བ་མེད་པས་ན་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །

དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་རྒྱུ་མཐུན་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་བག་ཆགས་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ལ་དེ་ལས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་རིམ་གྱིས་གོམས་པ་ཡོད་ན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ནི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་

ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། །།བམ་པོ་གསུམ་པ། འདིས་ནི་རང་གི་དོན་ལ་མོས་པའི་འབྲས་བུ་ངེས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་འདི་ཁྱད་པར་དུ་གསུངས་

ཏེ། །འདི་ལྟར་འདི་ལ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་པར་ཆེ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡང་སྔ་མ་བས་ཆུང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་གང་གིས་ཤེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་

གང་ཆོས་དེ་དག་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ནི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །མཆོག་ནི་དམ་པའོ། །འདི་སྐད་གསུངས་ཏེ། དྲི་མ་རྣམས་ནི་ཟད་པ་དང་། །མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་བྱང་ཆུབ་བསྟན། །ཟད་པ་མེད་དང་མི་སྐྱེའི་ཕྱིར། །གོ་

เล่ม ๙๕ · หน้า 33a

རིམས་བཞིན་དུ་དེ་རྟོགས་བྱ། །གང་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་སྣང་བ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མཐུན་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

བྱང་ཆུབ་དེ་ཉིད་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པས་ན་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བགྱིའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བས་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མོས་པ་གཅིག་ཏུ་

ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཆེ་བ་དང་ཆེས་ཆེ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་གི་དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་། ཕྲིན་ལས་ལས་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་

པ་རྒྱུ་དང་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འབྲས་བུ་དང་གཉིས་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། མོས་པར་བྱེད་པ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་སུ་བལྟ་བ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ། འདིར་གཏན་ཚིགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ན་སྐྱེ་བ་མ་

མཆིས་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དངོས་སུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དེ་དག་གིས་འདི་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་

ཡིན་ནོ། །ཞི་གནས་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེའི་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་དག་གི་དམིགས་པ་

བརྗོད་པ་བརྩོན་པ་ནི་དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྲིང་མོ་དམིགས་པ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་མ་ཐག་པ་ནས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ཚིག་གི་རྒྱན་ནོ། །དམིགས་པ་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་བརྗོད་དོ། །འོག་ནས་

เล่ม ๙๕ · หน้า 33b

འཆད་པ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །དེ་དག་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དམིགས་པར་མི་བགྱིད་དོ། །དེ་སྟོན་པ་ནི་གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཐོས་ནས་མོས་ཏེ་

ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འདིར་དོགས་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ལ་སོགས་

པའི་ངོ་བོར་སྣང་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །འདི་གྲུབ་པ་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཕྱིས་ཀྱང་རྒྱས་པར་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ད་ནི་མོས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་ཡང་བསྟོད་པ་དང་རབ་ཏུ་བསྟོད་པ་དང་བསྔགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་

ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདིར་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་ནི་འདིར་སྔར་སྨོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྔར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མོས་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་

འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་མངོན་དུ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བའོ། །མོས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཁོ་ན་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཡིན་པར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཟང་པོའི་

དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་དང་། ཞི་བའི་ཤུགས་དང་། འཇམ་དཔལ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དེ་དག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །སྤྱི་བོས་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་

འདིར་བསྟོད་པ་ནི་དེ་དང་དེ་དག་ནི་སྦྱིན་བདག་དམ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟོད་པའོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ནི་ཟང་ཟིང་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །

เล่ม ๙๕ · หน้า 34a

དེའི་ཕྱིར་ཚིག་གསུམ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་སྦྱར་རོ། །ཡང་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཞག་སྟེ། དེ་ལ་སྦྱིན་བདག་དམ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་

མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཞིན་ནོ། །སྦྱིན་བདག་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ས་བདུན་ལ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཞིན་ནོ། །སྦྱིན་བདག་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར།

ས་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་གོང་མ་བཞིའི་ཚེ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་མེད་པ་འབྱམ་ཀླས་པ་དག་ཏུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་བཞིན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་

བུ་དེ་དང་དེ་དག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སྡོམ་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་བས་ན་ཚིག་གསུམ་དང་སྦྱར་རོ། །ཡང་ན་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་

བྲག་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ངེས་པར་འབྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་དང་མཐུན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ལམ་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དང་དེ་དག་ནི་བཟོད་པའི་མཆོག་དང་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལས། བཟོད་པ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པ་དང་།

གནོད་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པ་དང་། ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་གོ་ཆ་དང་། དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །བསམ་གཏན་ནི་ཞི་ཞིང་རབ་ཏུ་ཞི་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་

ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་བདེ་བར་གནས་པའི་བསམ་གཏན་དང་། ཡོན་ཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་ནོ། །ཤེས་རབ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་

เล่ม ๙๕ · หน้า 34b

དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་སྐད་དུ། དྲུག་པོ་དེ་དག་བསླབ་པའི་དངོས། །རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་རྣམ་དག་ནི། །ལྔ་དང་བདུན་ཏེ་གཞན་དག་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བས་ན་ཀུན་ལ་ཡང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར། དམ་

པའི་སྒྲ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །མཚུངས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པའོ། །འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། བསྟོད་པ་འདི་ནི་སྤྲོ་བ་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་རྣམ་པ་

ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་། ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཐུག་པའི་བར་ཡིན་ནོ། །མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པའི་མཆོག་དེ་དག་

ཐམས་ཅད་ལྡན་ཞིང་འབྲེལ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་ཞིང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་རོ། །གླེགས་བམ་ཁ་ཅིག་ལས་གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཐོས་ནས་མོས་ཏེ། །མི་སྐྲག་མི་དངང་དངང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་དང་། དེ་དག་ནི་སྐྲག་པ་མེད་པར་སེམས་

ཅན་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་འགྱུར། འཆད་པར་འགྱུར་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེས་ན་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མོས་པ་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དྲུག་ནི་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྟོད་པ་དང་རབ་ཏུ་བསྟོད་པ་དང་། བསྔགས་པ་འདི་དག་གི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་ནི་བསྟོད་པའོ། །

དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་བསྔགས་པར་བྱེད་པའི་བསྔགས་པ་སྟེ། ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བསྟན་ཏོ། །དམིགས་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་དམིགས་པ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་གྱི་དབང་ཅི་ཞིག་མཐོང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་

ལ་སོགས་པས་དྲིས་སོ། །དྲིས་པའི་ལན་དུ། གལ་ཏེ་བདག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཞུགས་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་དང་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དང་འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཞི་གནས་

ที่มาและสัญญาอนุญาต

ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ

สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน

README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

  • หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
  • ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด