འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བདུན་བརྒྱ་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨཱརྱ་སཔྟ་ཤ་ཏ་ཀཱ་པྲཛྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏ་ཊཱི་ཀ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๙๕ · หน้า 35a
དང་། ལྷག་མཐོང་རྣམ་པར་དག་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་བསྟན་ཏོ། །འདིར་དོགས་པའི་ལན་དུ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་གང་ལགས་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ལས་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །
དེ་སྐད་དུ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་བྱང་ཆུབ་དང་། །མྱ་ངན་འདས་དང་གནས་གྱུར་ལ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ཡིས། །གཞོལ་དང་འབབ་དང་བབ་པར་གྱུར། །ཞི་གནས་དང་ནི་ལྷག་མཐོང་འདི། །འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན། །དང་པོ་དང་ནི་གསུམ་པ་དང་། །ཐ་མ་གཉིས་
ལ་གོ་རིམས་བཞིན། །འཇུག་དང་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང་། །དེ་ཡི་མཐར་ཕྱིན་རྒྱལ་བས་དགོངས། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་རེ་ཞིག་བདག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ལས་ཐ་དད་མ་ཡིན་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་ཕྱིས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་
དགྱེས་ནས་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་ལན་གཉིས་གསུངས་སོ། །དགྱེས་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཟབ་མོ་ཟབ་པའི་གནས་འདི་ལྟ་བུ་འདི་སྟོན་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཟབ་མོ་ཟབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པ་
གཉིས་སོ། །གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ལ་བྱའོ། །འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ངོ་བོའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དམིགས་པར་གྱུར་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ངེས་པར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའམ་ངེས་པ་ལས་སྟོན་
པའོ། །འདི་ལྟར་ཁྱོད་ནི་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་བྱ་བ་བྱས་པ་སྟེ། མི་དམིགས་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡུན་རིང་དུ་སྤྱད་པ་ལྟ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་གང་གིས་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་འབྲུག་གི་སྒྲ་དབྱངས་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉན་པ་
དང་ལེན་པ་དང་འཛིན་པ་དང་སྟོན་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པ་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་པར་ཚངས་པ་བྱང་ཆུབ་སྟེ་གང་དང་ལྡན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚངས་པ་
เล่ม ๙๕ · หน้า 35b
ཞེས་བརྗོད་པ་དེའི་དོན་དུ་གང་གིས་སྤྱོད་པ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡུན་རིང་པོ་བསྐལ་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་འབུམ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པ་བདུན་སྙེད་དུ་འམ། དུས་རིང་པོར་སྤྱོད་པ་ལྟ་ཞིག་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་སྟོན་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་
བས་ན་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བའི་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བྱ་བ་སྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རློམ་སེམས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བདག་མི་དམིགས་པ་སྤྱོད་པ་ལགས་ན་ནི་ཆོས་ཐོབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་
ཡིན་ནོ། །ཆོས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་བདག་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་དུ་རྙེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་མི་དམིགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བདག་མི་དམིགས་པར་སྤྱོད་པ་ལགས་ན་ནི་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མི་དམིགས་པར་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་
པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བསྟན་ཏེ། འདིས་ནི་དམིགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེས་ན་དམིགས་པ་དང་སྤྱོད་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར། སྤྱོད་པ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་འདི་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་དག་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ལྷག་པར་དམིགས་པར་
མི་འགྱུར་བ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་མདོར་བསྟན་པ་དེ་དག་རྒྱས་པར་བསྟན་ཅིང་ཆོས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤིན་ཏུ་བསལ་བའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ངའི་ཉན་ཐོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་དག་མཐོང་ངམ་ཞེས་དྲིས་ཏེ། གཞན་ལས་ཐོས་པའི་རྗེས་སུ་
འགྲོ་ཞིང་མཆོག་ཏུ་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འབྱོར་པ་མཐོང་ངམ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོང་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཅི་འདྲ་བར་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་རྣམ་པ་འདྲི་བ་སྟེ། མཐོང་བའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་ཅི་འདྲ་བ་ཞེས་དྲིས་པ་
དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོར་མི་མཐོང་བ་དང་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །སོ་སོར་འགྲོ་བས་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ། །སློབ་པ་ནི་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་འཇུག་པ་ལ་ཐུག་པའི་བར་དུ་བདུན་ཡིན་ཏེ། བསླབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
เล่ม ๙๕ · หน้า 36a
མི་སློབ་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ། བསླབ་པ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་སློབ་པ་དང་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་རྣམས་ལ་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་མ་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་
བསམས་པའོ། །མཐོང་བ་མ་མཆིས་མ་མཐོང་བ་ཡང་མ་མཆིས་པ་དེ་ལྟར་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རེ་རེ་དང་སྦྱར་རོ། །གང་འགའ་ཡང་མཐོང་བ་མེད་པ་དང་
བདག་མི་དམིགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་ནས། འདི་ལྟར་མང་དུ་ཡང་མི་མཐོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཚད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་
ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཡི་གེ་ཁ་ཅིག་ལས་འདི་ལྟར་ཞེས་མི་འབྱུང་གི་བར་དུ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ནི་མཐོང་བའི་རྣམ་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །མང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ། །ཉུང་ངུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའོ། །དུལ་བ་ཡང་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་མི་དགེ་བ་དང་བྲལ་བས་དུལ་བ་འམ་དགེ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པས་དུལ་བའོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་མ་དུལ་བའོ། །མང་ཉུང་གི་ཚད་དང་། དུལ་བ་དང་མ་དུལ་བའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཡང་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཁོར་
མཐོང་བ་བསྟན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་དྲིས་པ་དང་། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་
སྟེ། གོ་ཆ་དང་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་དང་ཚོགས་དང་ངེས་པར་ཞུགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་གོ་ཆ་ལྟ་བུ་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་པ་ཡོད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ཡང་རྣམ་པ་གང་གིས་ཀྱང་མི་
เล่ม ๙๕ · หน้า 36b
མཐོང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཆོས་ཅན་ལ་རྣམ་པར་བལྟས་ན་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གང་དེའི་ཚོགས་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། གང་མངོན་པར་རྫོགས་
པར་བྱང་ཆུབ་ཅིང་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་བདག་གིས་མཐོང་ངོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ཡང་བསལ་བའི་ཕྱིར།
འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའམ་གཞན་ལ་ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གླང་པོ་ཆེ་ཞོག་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གླང་པོ་ཆེ་ནི་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ལོ་ཐོག་དང་
འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་སྐོམ་པས་གདུངས་པ་རྣམ་པར་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་བདུད་རྩིའི་རོ་འབེབས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་སྲིད་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་སྲེད་པ་རྒྱུན་གཅོད་ཅིང་ལྷའི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་བདེ་
བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དགེ་བའི་ལོ་ཏོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་རོ་འབེབས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་ཀླུ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཞོག་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་བསྐུལ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་
བློ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་སྣང་བ་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་གསུངས་པས་ན་སྟོན་པ་པོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ངེས་པའི་ཚིག་གི་དོན་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། རྩོལ་ཞིང་སྒྲོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། དགའ་བ་ལ་ཡང་བརྩོན་པ་
མི་འཕྲོགས་པས་ན། གླང་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར། གླང་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སམ། ཅང་ཤེས་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་བསྐུལ་བ་ནི་དཔྱོད་པའི་དཔྱང་ཐག་ལ་གདགས་པ་སྟེ། འདི་དགག་པ་ནི་འོག་ནས་འཆད་པའི་དོན་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་།
เล่ม ๙๕ · หน้า 37a
གུས་པ་དང་རྣ་བ་གཏོད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ནི་འཇམ་དཔལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་གང་
ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དྲིས་པའི་ལན་དུ་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །བདག་ཅེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་
བདག་འདིའི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མེད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བདག་འདི་དང་མཚུངས་པར་བསྟན་ནས་ཁྱད་པར་གྱི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་སངས་རྒྱས་
ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞི་ནི་དངོས་པོ་
ལ་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་རྩོལ་བ་དང་། དངོས་པོ་དང་། མཚན་གཞི་དང་། གནས་དང་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་རྣམས་ནི་གཞིའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །གཞི་མེད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་ལ་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་པའི་ངག་འདི་ནི་དངོས་
པོ་ལ་བརྗོད་པར་གྲགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཚིག་གིས་ཤེས་པར་བྱ་དཀའ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་ཚིག་གིས་སམ་ངག་གིས་ཤེས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་དཀའ་ཞིང་སླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་
བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །འདིར་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །ངག་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ངག་དང་དེ་སྣང་བའི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། དེ་ལས་ཕྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་རང་རིག་པ་ཙམ་དུ་
เล่ม ๙๕ · หน้า 37b
ཟད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་ལས་གཞན་པ་དང་ནི་གང་དུ་ཡང་གང་གི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ཡང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཚིག་གིས་ནི་འགལ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཚིག་གིས་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་སླ་བར་འགྱུར། སངས་
རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚིག་གིས་ཤེས་པར་བྱ་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོའི་ཡང་དག་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་བློ་དང་ལྡན་པའི་བྱིས་པ་རྣམས་སྒྲ་དང་དོན་རྟོགས་པ་དང་། རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་འདི་ལ་
ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། རབ་རིབ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་ན། ཟླ་བ་གཉིས་རྟོགས་པ་དང་། རྟོགས་པར་བྱེད་པར་བྱས་པ་བཞིན་ནོ། །བདག་གིས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་གྲུབ་པ་ལས། དོན་འདི་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་པས་འདིར་གཞུང་མང་དུ་
དོགས་ནས་མ་སྤྲོས་སོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཚིག་ཀྱང་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པ་མེད་པར་གསལ་ལ་རབ་ཏུ་སོ་སོར་སྣང་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་འདི་ནི་ཚིག་གོ་ཞེས་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་དེ་གཏན་ལ་དབབ་པར་དཀའ་སྟེ། མི་ནུས་ཏེ། འདི་དང་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་གི་ངོ་བོར་
གཏོགས་པའི་ཚིག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སོ་སོར་སྣང་བ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཚིག་ལས་ཤིན་ཏུ་རིང་ཞིང་ཐ་དད་པར་བསྟན་ཏེ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ཉིད་
ཡིན་པས་ན་གཞན་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་གཞན་ཡང་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ཞེས་དེ་སྐད་སྨྲ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གང་ཡང་དག་པར་མ་གྲུབ་པ་ནི་རྒྱུ་དེ་མེད་ན་དེ་ལས་འོངས་པར་མི་
རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། གང་ནས་ཀྱང་མ་འོངས་པ་ནི་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་སྐྱེས་ན་ཇི་ལྟར་འགག་སྟེ་འགག་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཆོས་གང་དང་ཡང་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་
เล่ม ๙๕ · หน้า 38a
དང་གནས་པ་དང་། འཕེལ་བ་དང་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་དང་ཟད་པ་དང་འཇིག་པ་གང་ཡང་རུང་བ་རེ་རེ་འམ། འདུས་པ་དང་མི་ལྡན་ཞིང་མ་འབྲེལ་བ་དེའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སྔར་ནི་ཚིག་ལ་དངོས་པོ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་དོན་
ལ་ངག་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ཚིག་དབྱེར་མེད་པ་ཅི་ཡང་མེད་ལ་ཚིག་མེད་པ་སྟེ་བཙུན་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལ་ཚིག་འདིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །
ཚིག་དབྱེར་མེད་པ་ཚིག་གི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཚིག་མེད་པ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་ཚིག་གི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིག་གིས་ཐོག་དུ་མི་ཕེབས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བ་དེ་ལ་སངས་
རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བླ་དགས་གློ་བུར་བ་མིང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྒྲོ་བཏགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །སྐབས་མཇུག་བསྡུ་བར་བྱ་སྟེ། སྐབས་ཀྱང་ཅི་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚོལ་བར་འདོད་
པས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མཐོང་བ་དང་དྲན་པ་དང་བརྗོད་པ་དག་གིས་ཚོལ་ཞིང་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་འདོད་པས་བདག་བཙལ་བར་བྱའོ། །དོན་དེ་ཉིད་ཕྱིས་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །འདི་གཉིས་འབྲེལ་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། གང་གི་དེ་སྐད་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་
བདག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བདག་ནི་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་དུ་གཏན་མེད་པ་ཡིན་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་བདག་ཅེས་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་པར་འདོད་
ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པས་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། བདག་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་མི་དམིགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཡོད་
เล่ม ๙๕ · หน้า 38b
པ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་དམིགས་ཤིང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བདག་ཅེས་བྱ་བ། ཚིག་གི་རྒྱུ་མཚན། ཆོས་གང་ལྟར་ཡང་ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་། ཆོས་གང་ལྟར་ཡང་ཚིག་གིས་བརྗོད་
པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། གང་ལ་ཅི་ཡང་བརྗོད་ཅིང་སྨྲ་བ་སྒྲོགས་པ་མེད་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ། བདག་ཅེས་བྱ་བའི་གཞིའི་
ཚིག་བླ་དགས་དེ་ནི་ཤེས་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་གསལ་ལོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་གྱི་རྗེས་ལ་བྱང་ཆུབ་བསྟན་པའི་སྐབས་གཞན་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་
ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་གང་གིས་ལས་དང་པོ་པ་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཚལ་བར་འགྱུར་བ། མ་ལུས་པ་ཁྱད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ། དེ་འདྲ་བ་མི་སྟོན་ཏོ་ཞེ་ན་ལན་དུ། ཁོ་བོ་ནི་ཇི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ་བྱས་
པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དག་གིས་ཀྱང་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་གང་གིས་བྱས་པ་རྟོགས་པ་ཅན་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་གཉི་གའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་དག་གིས་ཀྱང་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་རྣམ་པ་
དེ་འདྲ་བའི་ཆོས་མི་སྟོན་མི་འཆད་དོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་བྱང་ཆུབ་ནི་རྣམ་པ་མང་དུ་བརྗོད་ལ། འཕགས་པ་ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ་ལས་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། འདི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་
ལྟ་སྟེ། མིང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །མིང་དང་མཚན་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱའོ། །འདུས་མ་བྱས་ཡང་དག་པའི་དོན་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་
เล่ม ๙๕ · หน้า 39a
བྱས་ནས་ཁོ་བོ་ནི་ཇི་ལྟར་སུས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞན་འགའ་ཞིག་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དེས་ཀྱང་ཤེས་པར་འགྱུར། བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུར་མི་སྟོན་ཏོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་ཅི་ཡིན་སྙམ་དུ་དོགས་པ་
ལ་དེ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ནི་སུས་ཀྱང་མ་ཤེས་ཞེས་གསུངས་ཏེ་ཁྱད་པར་དུ་མ་ཤེས་པའོ། །སུས་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་མ་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་མཐོང་བ་ནི་མིག་གིས་སོ། །མ་ཐོས་པ་ནི་རྣ་བས་སོ། །མ་དྲན་པ་ནི་ཡིད་
ཀྱིས་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་སྐྱེས་པ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པས་མ་བསྐྱེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དང་བྲལ་བས་ན་མ་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་དེ་དང་བྲལ་ན་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། རོལ་མོའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །མ་སྨྲས་
པ་ནི་གཞན་ལ་ཚིག་གིས་སོ། །མ་བསྟན་པ་ནི་དཔེ་ཉེ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལྟ་བུ་མ་བསྟན་ཏོ། །སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་དཔེ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་བཀག་པ་དེ་དག་གིས་ནི་འདིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་འདི་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །མིང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་གྱི་དབང་
དུ་བྱས་ཏེ། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མིང་ཙམ་ཡིན། འདི་ལྟར་མིང་དང་མཚན་མ་རྟོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཡིན་མོད་ཅེ་ན།
དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱེད་པར་གྱུར་པ་འམ། བྱེད་པ་པོར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ། མིང་ངམ་མཚན་མ་གང་ཡང་མེད་དེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མེད་
པའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་དང་མཚན་མ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མིང་
เล่ม ๙๕ · หน้า 39b
དང་མཚན་མ་རྟོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱེད་པར་གྱུར་པ་འམ། བྱེད་པར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་བ་མིང་ངམ་མཚན་མ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། དེ་ཡང་བྱང་
ཆུབ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཅིང་
མངོན་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་ཟིན་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲིས་ཏེ། ལྷའི་བུ་ལ་སོགས་པའི་བདུད་གནོད་པར་བྱེད་པ་བཅོམ་པ་དང་ལྡན་པས་སྟོབས་དང་། མི་
འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་དབྱིངས་དོན་དམ་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་སམ། མངོན་དུ་མ་བྱས་སམ་ཞེས་ཚིག་ཟུར་གྱིས་དྲིས་སོ། །འདིར་ལན་ནི་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་སུ་འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མ་གཏོགས་པའི་དངོས་པོ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ནས་འཆད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཅི་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་
པ་ཡིན་པར་གྱུར་ན། འོ་ན་ནི་དེའི་ཚེའམ་དེ་བས་ན་གང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དབྱིངས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དེ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །འདུས་མ་བྱས་པའི་ཡང་དག་པའི་དོན་ཉིད་བརྟན་པོར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་པོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་
ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བར། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་འདི་གཉིས་ཇི་ལྟར་དབྱེར་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་དོགས་པ་ལ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་
เล่ม ๙๕ · หน้า 40a
གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་སྟེ། དེ་མ་བྱུང་བའམ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་
བྱ་བ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་ཏོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པ་གཉིས་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་། བྱང་ཆུབ་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ནི་ཆོས་
ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་གྲོངས་སུ་འགྲོ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ངོ་བོ་བྱང་ཆུབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་པའི་ངོ་བོའི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་ཞིང་བརྗོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་དོགས་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་སུ་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་མེད་ཅིང་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པོ་སྙམ་པ་དང་། ལན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མཐར་ཕྱིན་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུའོ། །
ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་འདི་སྐད་དུ་གང་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་བརྟགས་པ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཐ་དད་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་
པ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །དེ་གང་ལ་མེད་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་སུ་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རང་དང་གཞན་ལ་ཤེས་
པར་མི་ནུས་པའོ། །རྒྱུས་བསྐྱེད་པའི་འདུས་བྱས་སུ་འམ་དེ་ལས་བཟློག་པ་འདུས་མ་བྱས་སུ་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་ནུས་པའོ། །བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཟུང་ངོ་། །འང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཕན་ཚུན་གཉི་ག་ལ་ལྟོས་པའོ། །དེ་ལྟར་སངས་
เล่ม ๙๕ · หน้า 40b
རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་ལ་འདུས་བྱས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པར་རིག་པ་གང་ཡང་མེད་པ་དེས་ན་དེ་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་མེད་པར་བསྟན་ནས་ཡུལ་གྱི་ཆོས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིར་དོགས་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་སུ་འདི་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་གང་ལ་གནས་ཏེ། རྣམ་པར་གནས་པ་བྱས་ཏེ། རྣམ་པར་རིག་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་
བ་བདག་དང་གཞན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་འབྱུང་བ་བདག་ཡོད་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་གྱི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་དེའི་ཆོས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དགོངས་པའི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་
ནི་དེ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚམས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བཟད་པའོ། །དེ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས། མཚམས་མེད་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཀྱང་
གི་སྒྲས་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་མི་དགེ་བ་རྣམས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། དགེ་བ་རྣམས་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་འདིར་ཐུན་མོང་ཡིན་པར་བཤད་དེ།
འོག་ནས་མཇུག་སྡུད་པའི་ཚིག་གིས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་འཆད་པ་ནི་སོ་སོའི་ཚིག་གིས་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་གང་དག་མཚམས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མཚམས་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་མཚམས་མེད་པ་ལ་གནས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཞུགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་བསྟན་པ་ལ་མ་ཞུགས་པ་དང་། ཞུགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡང་འདུལ་བ་ལས་འགལ་བར་བྱེད་པ་དང་། མི་འགལ་བར་བྱེད་པ་དང་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་
เล่ม ๙๕ · หน้า 41a
རིམ་གྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མཚམས་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་མ་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པར་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དོན་རྣམ་པར་སྒྲོགས་པའི་བྱེད་པ་ནི་གང་དག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཞུགས་
པ་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། བསམ་པར་མི་ནུས་པའམ། བསམ་པར་མི་འོས་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །དེ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་བར་དུ་ཡིན་ཏེ་དེར་ཞུགས་
པའོ། །མཚམས་མེད་པ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །འདིར་དགོངས་ནས་ཡང་དག་པའི་དོན་དགྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱེར་མེད་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་
གསུངས་ཏེ། དབྱེར་མེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་དབྱེར་མེད་པ་སྟེ། གནས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་བྱུང་བ་མེད་པ་ལ་ཐུག་པའི་བར་རོ། །དེའི་གཞི་ནི་གནས་སམ་ངོ་བོ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཐུག་པའི་བར་དུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་
སྣོད་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །དབྱེར་མེད་པའི་གཞི་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་གང་མཚམས་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཞུགས་
པ་བཞིན་དུ་མཚམས་མེད་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོ་རིས་དང་། བྱང་གྲོལ་ཐོབ་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར། ཆོས་གཅིག་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གང་དག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་ཞིང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་དེ་དག་མཐོ་རིས་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པར་བསྟེན་ཅིང་། འགྲོ་བ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནོ། །མཐོ་རིས་སྨོས་པས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་། ཚངས་པ་ལ་སོགས་པར་བསྟེན་པ་ཡང་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །ངན་སོང་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་
เล่ม ๙๕ · หน้า 41b
པའོ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ། དེ་དག་ཏུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་དང་ངན་སོང་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྣང་བ་དེ་དག་ནི་རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་
གཏན་ཚིགས་ཅི་ཡོད། མཚམས་མེད་པ་བྱེད་པ་ནི་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་ལ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་མཐོ་རིས་དང་། བྱང་གྲོལ་ཐོབ་པར་བྱེད་པར་སྣང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བར་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་
གསུངས་ཏེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཐུག་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ལས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་དང་དེ་ཟད་པས་མི་འགྲོ་བ་སྟེ། འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། ཉེ་བར་
གནས་པ་མ་ཡིན་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་བརྟགས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་ཞེས་ཐ་མར་སྨོས་པ་ལ་བར་དུ་ཞེས་
བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འདུལ་བའི་ཆོས་ལས་འགལ་བར་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གང་དག་ལྟུང་བའི་རྩ་བ་བཞི་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་གསོད་
པ་ལ་སོགས་ཏེ། ཕས་ཕམ་པའི་ལྟུང་བ་བཞི་ལ་གནས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀྱང་གི་སྒྲས་དགེ་འདུན་གྱི་ལྷག་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པས་འདུག་པར་བྱེད་ཅིང་གནས་པ་བསྡུའོ། །རྩ་བ་མེད་པ་ལ་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྩ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་དང་ཕམ་
པའི་ལྟུང་བ་བཞི་བྱུང་བའོ། །མི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གནས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཡིན་པར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལའོ། །དེ་གཉིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་མཉམ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྩ་བ་མེད་
เล่ม ๙๕ · หน้า 42a
པ་དང་། གནས་པ་མེད་པར་གསུངས་སོ། །འདིར་རྩ་བ་མེད་པའི་ཚིག་གིས་ནི་གཉི་གའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །འོག་ནས་ཀྱང་རྩ་བ་མེད་པའི་དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་གནས་པ་མེད་པའི་དགེ་སློང་གི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཚིག་
གཉི་ག་སྨོས་པས་ནི་འདིར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་སྨོས་ན་ནི་གཉི་ག་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་དང་དངོས་པོའི་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་ཀྱང་རྩ་བ་མེད་པ་ལ་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྩ་བ་བྱུང་
བ་ལ་གནས་པ་དག་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་རྩ་བའམ་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་འདུས་མ་བྱས་པ་ལ་ནི་རྩ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བདག་གོ་སྙམ་པའི་བློ་དང་རྩེ་མོ་
ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་པར་འདོད་ཅིང་ཁས་ལེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་ན་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྩ་བ་མེད་པའི་དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་
སེམས་ལས་བྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ལ་མི་གནས་ཤིང་རློམ་སེམས་དང་བྲལ་བའི་དགེ་སློང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ཏེ། རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་རྩ་བ་བྱུང་བ་དང་བྱང་ཆུབ་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ད་ནི་རྟ་དང་རྒོད་མ་དང་། བ་
ལང་དང་གླང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་ལྟར་དེ་ལས་གཞན་པའི་ལྟུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྩོད་པ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྩོད་པ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ལྟུང་བ་བྱས་པ་བྱུང་བ་སྟེ། དག་པ་མ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། གནས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་རང་རང་གི་ལས་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྦྱང་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །རྩོད་པའི་གནས་པ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་
เล่ม ๙๕ · หน้า 42b
གསུངས་ཏེ། གང་ལ་ལྟ་བས་བྱས་པའི་རྟོག་པ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་ལྷག་པ་ཁོངས་སུ་མ་གཏོགས་པ་རྣམ་པར་མི་གནས་པ་དེ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ནོ། །བསྟན་མ་ཐག་པའི་མཚན་ཉིད་
ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་ལ་སོགས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ན། སྤྱོད་ཅིང་བྱེད་པ་ནི་སྦྱིན་གནས་སུ་འགྱུར་ཏེ། འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་
སྦྱིན་པ་པོ་དང་ལེན་པ་རྣམས་དམིགས་པ་དང་དྲི་མ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་དག་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་གནས་དམ་པ་དག་པར་འགྱུར་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་དགོངས་པ་སྟོན་པའི་གཞི་བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་གནས་པས་ཡོངས་སུ་ཞུས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གྱུར་པ་
ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་དག་པ་དེ་ནི་ཕྱིས་རྣམ་པར་སྦྱང་དུ་མེད་དོ། །ལྷའི་བུ་འདི་ལས་དགོངས་ནས་འདི་སྐད་དུ་སྟོན་ཏེ། གང་ཞིག་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་དད་པས་བྱིན་པ་ཡོངས་སུ་
སྤྱོད་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ནི་སྦྱིན་གནས་སུ་གྱུར་པ་དང་དེ་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་པས་དེ་སྦྱང་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཉི་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །འདིར་དགོས་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་སུ་འདི་ལྟར་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་
པ་དེ་ནི་མཉམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མཉམ་པ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་གྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས་རྒྱས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་ནི་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་ཡོངས་
སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དགེ་སློང་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་བདེན་པ་དང་དཀོན་མཆོག་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དད་པ་ཅན་དེ་ནི་
เล่ม ๙๕ · หน้า 43a
དད་པས་བྱིན་པ་སྤྱད་པའི་འོས་མ་ཡིན་ཏེ། ལས་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དྲི་མས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་དགེ་སློང་མ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དད་པས་བྱིན་པ་སྤྱད་པའི་འོས་ཡིན་ཏེ། སེམས་
ཀྱི་རྒྱུད་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་རུང་བ་ཅན་གྱི་དགེ་སློང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རུང་བ་ནི་འདུལ་བ་ལས་བསླབ་པ་བཅས་པ་གསུངས་པ་བཞིན་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ལས་མི་འདའ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །འདི་ཡང་དད་པ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་རིག་
པར་བྱའོ། །ད་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་ཕྱེ་སྟེ། མི་སློབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཁྲིད་པ་ཡང་དག་པར་མ་བཅོམ་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྲིད་པར་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྲེད་པའོ། །དེ་ནི་ཡུལ་ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་ཉིད་པས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་
ཐོབ་པའི་ཡུལ་ལ་བརྟེན་པ་དེས་མི་སྐྱོ་ཞིང་མ་ཐོབ་པ་ཡང་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡུལ་ལ་ཡིད་བྱུང་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་དང་། ཡུལ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་འགྲོ་བ་དང་། སྐྱེ་གནས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ཁྲིད་པར་བྱེད་པས་ཁྲིད་པར་ཞེས་སྦྱར་ཏེ། སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་ཐོབ་
པ་དང་སྤངས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུག་པར་བྱེད་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡིད་འབྱུང་བའི་གགས་སུ་གྱུར་པ་དང་། ཡུལ་ཚོལ་བར་བྱེད་པའི་དགྲ་དེ་དག་བཅོམ་པས། དགྲ་བཅོམ་པའོ། །ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ཟག་པ་ཟད་པས། ཟག་པ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པས་དགེ་
སློང་ངོ་། །དེ་དག་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་དེ་ཉིད་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་ཡང་དག་པར་མ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བསྟན་ཏོ། །དགོངས་པ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲ་ཞེས་དྲིས་སོ། །འདི་སྙམ་བསམས་ཏེ། སྲིད་པར་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་མ་
བཅོམ་ན། ཇི་ལྟར་ཟག་པ་ཟད་པ། དགྲ་བཅོམ་པའི་དགེ་སློང་ཉིད་ཡིན། ཡང་དག་པར་བཅོམ་ན་ཡང་། ཇི་ལྟར་སྲིད་པར་ཁྲིད་པ་ཡང་དག་པར་མ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བསམས་པའོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བཅོམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་
เล่ม ๙๕ · หน้า 43b
པ་མེད། ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ལ། ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་མེད་པ་ནི་གང་གིས་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རྒྱུན་བཅད་པ་མེད་པའོ། །འདི་ལྟར་སྣ་ཚོགས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བཅོམ་པ་དང་། འཇོམས་
པར་བྱེད་པ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། སྣ་ཚོགས་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པ་ཡང་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྣ་ཚོགས་ཉིད་ལོག་པར་གྱུར་ན། ཁྱད་པར་བྱ་བ་བཅོམ་པ་རང་ཡང་ལྡོག་པར་འགྱུར་བས། ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཞན་
ཡང་འདས་པ་ནི་འགགས་པའི་ཕྱིར་དང་། མ་འོངས་པ་ནི་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་སྟོབས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་འཇོམས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དོན་དམ་པར་གང་གཞོམ་པར་བྱ་བ་དང་། འཇོམས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡང་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་བསམ་དུ་མེད་དོ། །འཇོམས་
པ་དེ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དང་། མི་མཐུན་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡོད་པར་མཇུག་བསྡུ་ཞིང་མ་གྲུབ་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར། ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་ནི་ཁྲིད་པར་བརྗོད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་བསྟེན་པས་ནི་
ཁྲིད་པའི་མི་མཉམ་པའི་ངོ་བོ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་ཕྱི་སྡུད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་མ་ཐག་པ་མཚོན་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་འདི་སྐད་དུ། སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཉམ་པ་
ཉིད་མཐོང་བ་ཁོ་ན་ཡང་དག་པར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་། གནས་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཡོད་ལ། །ཉོན་མོངས་དུག་ཆེན་ཅིས་མི་འབྱུང་། །ཐ་མལ་འདུག་པའམ་ཉོན་མོངས་པའི། །སྦྲུལ་གདུག་རྣམས་ཀྱིས་ཟིན་པར་འགྱུར། །
སྡུག་ཅེས་པ་ལས་ཆགས་པ་འབྱུང་། །དེ་ལས་བཟློག་པས་འདོད་ཆགས་བྲལ། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་དབེན་པར། །མཐོང་ན་མྱ་ངན་འདས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་དོ། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ། མི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་བསྒོམས་
เล่ม ๙๕ · หน้า 44a
པས། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཛུད་པར་དགོངས་ནས། དགོངས་པའི་ཚུལ་ལ་དགོངས་ཏེ། དེ་སྐད་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་མི་སློབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་
ནས། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འཇིགས་པ་ལས་མ་རྒལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཁམས་གསུམ་ལ་སྐྲག་ནས། རང་གི་ལམ་བསྒོམས་པས་འཁོར་བའི་འཇིགས་པ་ལས་བརྒལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དེ་ལ། འཇམ་
དཔལ་ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲ་ཞེས་དགོངས་པ་དྲིས་པ་དང་ལན་དུ། དེའི་འཇིགས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་ན། ཅི་ཞིག་ལས་བརྒལ་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་སོ། །རེ་ཞིག་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་འམ། འབྲིང་ལྟ་ཞོག་གི །འཇིགས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་མེད་དེ།
དེའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཅི་ཞིག་ལས་བརྒལ་བར་འགྱུར་གང་ཞིག་གང་དུ་ཇི་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བསྒོམས་པས། དགྲ་བཅོམ་པའི་གང་ཟག་འདི་ཁམས་
གསུམ་ལས་འདས་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། །།བམ་པོ་བཞི་པ། ད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་བཤད་པ་སྐབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་མ་སྐྱེས་
པའི་བཟོད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ཞེས་ཤཱ་རིའི་བུས་དྲིས་སོ། །མ་སྐྱེས་པ་ལ་འམ་མ་སྐྱེས་པ་རྟོགས་པ་ལ་བཟོད་པ་ནི་བཟོད་པ་དང་དུ་ལེན་པ་དང་། འདོད་པ་འདི་ལས་ཡོད་པས་མ་སྐྱེས་པའི་བཟོད་པ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གང་གིས་མིག་དང་གཟུགས་དང་།
དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་མ་བསྐྱེད་དེ། སྐྱེ་བར་བློས་མ་མཐོང་མ་བརྟགས་པ་སྟེ། མ་སྐྱེས་པའི་བཟོད་པ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །འདི་མན་ཆད་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། འཇམ་དཔལ་དགེ་སློང་མ་དུལ་བ་ཞེས་
เล่ม ๙๕ · หน้า 44b
བྱ་བ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མ་དུལ་བ་ནི་འདུལ་ལ། དུལ་བ་ནི་མི་འདུལ་བ་ཡིན་ཏེ། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལ་བསམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མ་དུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུལ་བ་དང་
འབྲལ་བའམ། ལོག་པར་དུལ་བ་རྣམས་བསླབ་པ་དང་གདམས་ངག་རྗེས་སུ་སྦྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདུལ་བར་བྱེད་པའོ། །དུལ་བ་ནི་མི་འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚུལ་ཅན་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་འདུལ་བར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། །
ལུས་དང་ངག་དང་། ཡིད་སྡོམ་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་མི་དམིགས་པ་ལ་དགོངས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་འདིའི་བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་གནས་པས་ཞུས་པ་ལས། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་མི་དམིགས་
པས། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་བསླབ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལྷག་པའི་སེམས་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་། སྤྱོད་པ་རྣམས་
དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་སུ་འདི་ལྟར་དེ་ལྷག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་བརྙེས་པ་ལ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ལྷག་པར་བྱེད་ཅིང་གནས་པར་བྱེད་དེ། མཉམ་པ་ཉིད་བོར་ན་སེམས་
དང་གཞན་ལ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་གྱིས་ན་སེམས་དང་སྤྱོད་པ་མི་དམིགས་པའི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །ཡང་དག་པར་བཤད་པས་རངས་ན། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྨྲས་པ་དེ་ལེགས་སོ་ལེགས་
སོ་ཞེས་བྱ་བས། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་གླེང་སློང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ངག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོའོ། །ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་
เล่ม ๙๕ · หน้า 45a
ཤེས་མཐོང་བས་སོ། །འདིས་ནི་ཤེས་རབ་འབྲས་བུ་དང་དགོངས་པ་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཟུད་པར་དགོངས་ནས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་སྤང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཇི་
སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་ལ་དགོངས་ནས་ཟག་པ་ཟད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའི་ཕྱིར་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་དངོས་སུ་བཀག་པའི་ཕྱིར། གཉི་ག་ཡང་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་
དོགས་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་སུ། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཁོ་བོའི་བདག་གི་བསམ་པ་སྲེད་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་དང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་འདོད་པ་མེད་པའི་
རྣམ་གྲངས་ཚུལ་འདིས་ན་ཁོ་བོ་ཟག་པ་ཟད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་བཟུང་བའི་དོན་ཏེ། མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གང་ཞིག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་འདོད་པ་དེ་ལ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་
པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བདག་ཞི་བར་བྱ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མི་སྦྱོར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་བཞེད་པའི་ཤེས་རབ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འདུག་
ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འདུག་ལ་གནས་ཏེ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་སྐལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ། སྣོད་དུ་མི་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་ཡོད་དམ་ཞེས་དྲིས་
སོ། །རྣམ་གྲངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཤད་པའི་རིམ་པ་ལ་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། དངོས་སུ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལན་དུ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྐལ་བ་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་
เล่ม ๙๕ · หน้า 45b
གྲངས་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསོལ་ཏོ། །དེ་གཏན་ཚིགས་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན་དེའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ལ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱི་ཆོས་ཀྱང་མ་མཆིས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ལ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱི་ཆོས་ཀྱང་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་ལན་གྲངས་དུ་མར་བཤད་
དོ། །འདི་ལས་གོང་ན་ལྷག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའོ། །ཡང་དག་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། །རྫོགས་པ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །སྐྱེས་
པའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་དེ་ནི་སྐྱེས་ཏེ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་དེ་ཡང་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ངེས་པའི་ཚིག་གི་དོན་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་མཆིས་པ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། །
གང་དང་གང་གིས་དང་། བྱང་ཆུབ་གང་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ། བྱེད་པ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། བྱེད་པ་ལམ་དང་། ལས་བྱང་ཆུབ་རྣམས་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གང་ཡང་མ་མཆིས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དམིགས་
ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་ཏེ། འགོག་པར་བྱེད་དོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་
བསྟན་ཟིན་པའི་རྣམས་བྱང་ཆུབ་དང་མཉམ་པར་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་དྲིས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་མཚམས་མ་མཆིས་པ་ལྔ་པོ་དག་གི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་བཤད་མ་ཟིན་ནམ་དེ་ལ་གཞན་ཅི་ཞིག་བཤད་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་
བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་མ་བསྟན་པར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བསྟན་པར་མི་ནུས་པས་ཡང་དེ་བསྟན་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་མཚམས་མ་མཆིས་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཉིད་དངོས་པོ་མ་
เล่ม ๙๕ · หน้า 46a
མཆིས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །རང་བཞིན་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་པས་ཞེས་གསུངས་ཏེ།
དངོས་པོ་ནི་འབྱུང་བ་ལ་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་སྟེ། མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ངོ་བོ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་མི་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་
དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་དེའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་དེ་ནི་མཚམས་མ་མཆིས་པ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཅན་ལགས་སོ། །དེས་ན་མཚམས་མ་མཆིས་པ་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཟིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ལགས་སོ། །མཚམས་མེད་པ་རྣམས་
ནི་མཚོན་པར་ཟད་ཀྱི། ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །གླེགས་བམ་ཁ་ཅིག་ལས་མཚམས་མ་མཆིས་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་བྱང་ཆུབ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱུང་
བ་དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། མཚམས་མེད་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ལ། མཚམས་མེད་པ་རྣམས་མ་མཐོང་བའི་མཚམས་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་
ཅད་མཐོང་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ནི་ཆོས་རྣམས་མ་མཐོང་བ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལན་མང་དུ་བསྟན་ཏོ། །འདོད་པ་བསྟན་ཟིན་ནས། མི་འདོད་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མངོན་སུམ་དུ་
མ་གྱུར་པ་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་སྦྱོར་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེའི་རྣམ་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་མེད་ཅིང་། མངོན་སུམ་
เล่ม ๙๕ · หน้า 46b
དུ་མི་བྱེད་པ་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཏན་ཚིགས་གང་གིས་ཡིན་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཤིན་ཏུ་མངོན་སུམ་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་མངོན་སུམ་མ་ལགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་སམ། གཞན་གང་གིས་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་
པར་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཟིན་པ་དང་། སྟོན་པར་གྱུར་པ་ལྟ་བུར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་སོ། །མ་མཐོང་བ་ནི་ལྟ་བས་སོ། །མ་ཐོས་པ་ནི་ཉན་པས་སོ། །མ་འཚལ་བ་ནི་ཤེས་པས་སོ། །ཡང་ན་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ལྟོས་ནས་སོ། །བར་གྱི་སྒྲས་དྲན་པ་གཟུང་ངོ་། །
མ་རྟོགས་པ་ནི་ཀུན་གྱིས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་སྒྲོ་འདོགས་དང་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་པོ། །འཐད་པ་གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལྷག་པར་ཞེན་པའམ་ལྷག་
པའི་ང་རྒྱལ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །དེ་སྤྱོད་པ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཏེ། ལོག་པའི་སྒྲོ་འདོགས་ཤིང་སྤྱོད་པའོ། །དེ་དག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་གཞན་ན་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཤིང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་པར་གཞག་གོ །
བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་མཐོང་བ་དང་། ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་དག་གི་རྣམ་པ་དེ་དང་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་ཤེས་པ་དེ་དག་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་མ་རྟོགས་ཏེ། རྣམ་པ་དེ་དག་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ། མཚན་
མར་འཛིན་པས་དེ་དང་དེ་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དགོངས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་འཐོབ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཅི་ཁྱོད་ང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལའོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བདག་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་སེམས་པ་དང་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་
เล่ม ๙๕ · หน้า 47a
པ་འབྱུང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་། དེའི་ཕྲིན་ལས་སྟོན་པ་པོ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བགྲོད་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །བདག་
གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་བདག་ལ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ། སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྒྲ་གཉིས་འབྱུང་བ་ལ་སྔ་མ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའོ། །གཅིག་ནི་རྗེས་སུ་སྟོན་
པར་མཛད་པའོ། །སྟོན་པ་པོ་ལ་ལྟོས་ནས་བདག་གིས་ཞེས་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དྲིས་པ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བདག་གི་ལགས་སོ་ཞེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཐ་སྙད་མ་མཆིས་ཏེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་མེད་དོ་
ཞེས་དགོངས་པའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་ན་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་
བྱ་སྟེ། དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱང་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཤེས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཞེ་ན་འདིར་གསོད་པར་བྱེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བགྱིད་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་བདག་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིས་ནི་རྟོག་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསལ་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་
ལ། དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བགྱིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་བགྱིད་དེ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསལ་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་རིག་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན་དེའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་དོན་དམ་པར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་
เล่ม ๙๕ · หน้า 47b
ཏེ། ཡང་དག་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་མེད། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་མེད་ན་དེ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྣོད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་མིང་ཙམ་དུ་
བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། དེ་ནི་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཡིན་ན། ཤེས་པ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དག་ལ་བདག་འདི་སྙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བདག་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་དང་། ཐ་སྙད་འབྱུང་
བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་འམ་ཞེས་ཟུར་གྱིས་དྲིས་སོ། །ཐེ་ཚོམ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་བྱུང་བ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་སྤངས་ནས་འཕགས་པའི་སར་ཞུགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རིས་མཐུན་པའི་སྐྱེ་བོའི་ལུས་སྔ་མ་བོར་ནས་མའི་མངལ་དུ་ཞུགས་པའི་མཚན་ཉིད་སྐྱེས་པ་དང་དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ཡན་ལག་དང་།
ཉིང་ལག་ཚང་བར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་འམ་ལྷག་མ་མེད་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འམ། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་སྟེ། དགོངས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་པ་ཐོབ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགའ་ཞིག་མཆིས་ན་ནི་དེ་ལ་བདག་ཐེ་ཚོམ་འཚལ་ལོ། །དེ་སུམ་ཆར་ཡང་མ་མཆིས་པས་དེ་བས་ན་བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མ་མཆིས་ཏེ། མངོན་སུམ་དུ་ངེས་པར་གྱུར་པ་ཁོ་ན་ལགས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་བྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སམ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལས་བྱུང་ངོ་སྙམ་པའི་བློ་མེད་དམ། འདིར་ལན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་བྱུང་བ་མ་མཆིས་ན་ནི་ཞེས་གསོལ་ཏེ། དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་བྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་
เล่ม ๙๕ · หน้า 48a
པར་འགྱུར་ན། གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མ་བྱུང་བ་དེའི་ཚེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱུང་བ་ག་ལ་མཆིས། འོ་ན་དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་མ་མཐོང་ན། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་
མ་སྙེད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་མོས་སམ། ཡིད་མི་ཆེས་སམ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བརྗོད་པར་བཞེད་ནས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་འདི་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་དུ་ཡུལ་གཅིག་པ་མ་ལགས་སམ་ཞེས་དྲིས་སོ། །ཡུལ་
གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡུལ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །གཅིག་པ་ནི་དབྱེར་མེད་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་མཆོག་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བློ་ཅན། སངས་རྒྱས་དེ་དག་གི་ཡུལ་དེ་ནི་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་དེ་ལ་གཞན་དང་གཞན་
རྟོགས་པ་དང་མ་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་ནི་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔར་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་གྲགས་པ་དང་ལྡན་པ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་སའི་སྟེང་གི་ལྷ་རྣམས་ནས་བཟུང་སྟེ། འོག་མིན་གྱི་ལྷའི་བར་དུ་ཀྱེ་མའོ་འདི་ནི་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲ་སྒྲོགས་ཤིང་སྒྲས་གོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡུལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དམ་པ་གཅིག་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་། དུ་མ་ཡོད་ན་ནི་འགྲོན་པོའི་མི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་
འདོད་པའི་གྲགས་པ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དམ་པ་དེ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པས་འདི་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་དུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པར་འོས་པ་ནི་བསམ་
པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །དེ་ཉིད་ཡུལ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་ལོ། །འདི་དང་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྙམ་དུ་ཤེས་པས། དམིགས་
เล่ม ๙๕ · หน้า 48b
ན་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སེམས་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་མི་འགྲུབ་སྟེ། དོན་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསྟན་པ་ལས། ཆོས་རྣམས་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པ་ནི་དོན་ཡོད་པའོ། །གང་ཞིག་དོན་ལ་རློམ་སེམས་
བྱེད་པ་དེ་ནི་འདིའི་དོན་མེད་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་དགོངས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཡུལ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ། །དེ་མཆོག་རྟག་པ་དེ་ཁོ་ན། །ཟད་དང་སྐྱེ་དང་རིང་ཐུང་སོགས། །དེ་ལྟར་རྟོག་པ་ལོག་པ་ཡིན། །བརྫུན་པ་དག་ལ་མཐུ་མེད་ཕྱིར། །འགའ་
ཡང་ཡང་དག་སེལ་མི་བྱེད། །སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་ཡི་ཚོགས་རྣམས་ནི། །དཔྱིད་དུས་ཚ་བས་སེལ་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དགོངས་པ་དང་མཐུན་པའོ། །ཅི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ད་ལྟར་བཞུགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
བཅོམ་ལྡན་འདས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་ཅན་ད་ལྟར་བཞུགས་སམ་ཞེས་འདྲི་བའོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འདིར་ཡང་ཞལ་གྱིས་བཞེས་སོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་པ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བཞེད་པ་དེ་དག་བཞུགས་པ་དེའི་སླད་དུ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་ཏེ། ཇི་
སྐད་དུ་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་དག་ལ་མི་དམིགས་སོ། །དམིགས་ན་ནི་ཡུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཅིའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་
མི་འདའ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་འདི་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་དུ་ཡུལ་གཅིག་པའི་སླད་དུ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། དེ་གཉིས་འགལ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཉིད་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
เล่ม ๙๕ · หน้า 49a
ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་མ་ལགས་འགག་པ་མ་ལགས་སོ། །གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་པ་ཡིན་ན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་
ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་དག་མ་འོངས་པའི་དུས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཟིན་པར་
འགྱུར་གྱི། ཕྱིས་འཚང་རྒྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གཏན་ཚིགས་སུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་འདས་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིང་བ་དང་ཉེ་བ་དང་། རགས་པ་དང་། ཕྲ་བ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། འཕགས་
པ་དང་། ངན་པ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་ལ་སོགས་པར་དབྱེ་བ་རྣམས་ནི་ལོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བྱས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བས་ན་སུ་དག་འདི་སྙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བགྱི་བ་ནས། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་བར་དུ་སེམས་པ་
དེ་དག་གི་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་ནི་འཁྲུལ་པར་བགྱིད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འཁྲུལ་པར་བྱེད་པས་འཁྲུལ་པ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པར་བྱེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དང་། སྣོད་རྣམས་གནས་པའོ། །ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་ནི་
གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་དང་། དེ་དག་གནས་པ་ནི་ཞེན་པའི་སེམས་ལ་ཡོད་པའོ། །དེ་ནི་དེ་དག་ལ་འཁྲུལ་པར་བྱེད་འཁྲུལ་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་འཕྲོས་པར་བགྱིད་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བགྱི་བ་ལ། དེ་དག་གིས་འཁྲུལ་པར་བྱས་
པ། དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་འཁྲུལ་པར་བྱེད་པ་རྣམས་འཕྲོས་པར་བགྱིད་བྱེ་བྲག་དེ་དང་དེ་དག་གིས་རྒྱས་པར་བགྱིས་པའོ། །དེ་གང་ཞེ་ན་སུ་དག་འདི་སྙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་གཟིགས་པ་དང་། འདྲེན་པ་དང་། སྨིན་པར་མཛད་ཟིན་ཏོ། །
เล่ม ๙๕ · หน้า 49b
མཛད་དོ་མཛད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་ནས་འདི་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསམ་དུ་མེད་པ་བསམ་པ་ལས་འདས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་ཞེས་བྱ་བ་
ལ་སོགས་པས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་དེ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པ་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་མ་ཐག་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འདིར་
བྱེ་བྲག་ཅན་གྱི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་གསུམ་ནི་འདིའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ནོ། །བསམ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་པ་ནི་བསམ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ནུས་ཤེ་ན། བསམ་པ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། བསམ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
ངེས་ཚིག་ནི་བསམ་པ་ལས་འདས་པའམ། བསམ་པ་འདི་ལས་འདས་པས་བསམ་པ་ལས་འདས་པའོ། །དེ་བས་ན་དེ་ནི་བསམ་པའི་འོས་མ་ཡིན་པས་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་པར་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་སྐལ་བ་མེད་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་
ཡིན་གྱི། སེམས་པའི་དྲ་བ་སྤངས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་སྔ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པ་ཡང་དག་པ་དང་ལྡན་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་ལས། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་ལ་གནས་པ་ཡང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་
པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མགོན་པོ་བྱམས་པས་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ། །དྲོད་དང་སྤྱི་བོ་བཟོད་པ་དང་། །འཇིག་རྟེན་ཆོས་ལ་དེ་གནས་པ། །རྟགས་ནི་ཉི་ཤུ་འདི་དག་གིས། །བྱང་ཆུབ་ལས་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག །ཅེས་གསུངས་སོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོད་པ་ལ་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། དགྲ་བཅོམ་པ་གཞན་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ལ་ཡང་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཅིའི་ཕྱིར་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ནི་
เล่ม ๙๕ · หน้า 50a
ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་མ་ཐག་པའོ། །ཐོས་ནས་བསྔགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤོང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། སྐུར་པ་འདེབས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་རུང་གྲང་ན། དགྲ་བཅོམ་པ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པར་ལྟ་བ་ཅན་དེ་དག་གོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཉེས་པ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་མངོན་དུ་བྱས་ཤིང་། ཆོས་ཐམས་
ཅད་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པར་འདོད་པས་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ཡིན་པས། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྐུར་པ་འདེབས་པ་མི་བྱེད་པར་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་འདི་བསམ་གྱིས་
མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་བྱའོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱེ་བྲག་གསུམ་པོ་སྔ་མ་རྣམས་འདིར་གཏན་
ཚིགས་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་བཤད་མི་དགོས་ཏེ། གང་ཟག་དེ་གསུམ་གྱིས་བྱེ་བྲག་གསུམ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སུ་བསྔགས་པ་བྱེད་པར་
འགྱུར། དེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སུ་སྤོང་བར་འགྱུར། མ་བསམས་པར་ནི་དེ་དག་བྱེད་མི་ནུས་པས་བསམ་དགོས་ན། དེ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ཅིག་མཁྱེན་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་བསམ་པ་ལ་ཡང་
བསམ་པ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་ན་ནི་དེ་མ་ཡིན་པ་ལ་དེར་འཛིན་པས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་འགལ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ། གསུངས་མ་ཐག་པ་དང་ཡང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྙམ་པའི་དོགས་པ་འདི་བསལ་བའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་
เล่ม ๙๕ · หน้า 50b
ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མིག་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་བསམ་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་དུ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསམ་
པ་ནི་སེམས་པའོ། །དེ་དག་སྟོང་པ་ནི་བསམ་དུ་མ་མཆིས་པ་སྟེ། འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་དུ་མ་མཆིས་པའི་ཚུལ་འདི་ལ་ཆོས་དེ་དག་གི་ནང་ནས་སུ་ཞིག་བསྔགས་པ་འམ་སྤོང་བར་འགྱུར། སུ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་
ཡིན་ནོ། །འདིར་མདོར་ན་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་ཤེས་པས་འདི་བདག་གིས་བསམ་པར་བྱའོ། །གཞན་ལ་བལྟའོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་རྨོངས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཇི་ལྟར་
ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཟུར་གྱིས་དྲིས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཇི་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་སེམས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་
ལན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་གཉིས་དངོས་སུ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྗེས་སུ་གནང་
བ་མཛད་ནས་གཏན་ཚིགས་སུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསམ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ལང་ཞིང་སེམས་པས་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། བསམ་པར་བྱ་བ་དང་སེམས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
གལ་ཏེ་བསྟན་མ་ཐག་པ་ལྟ་བུའི་དོན་ལགས་ན། འོ་ན་ཅིའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བདག་ལ་འདི་སྐད་དྲི་བ་བཀའ་སྩལ་པ། ཇི་ལྟར་བཀའ་སྩལ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་
เล่ม ๙๕ · หน้า 51a
འདས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལྟ་ཞོག་གི །གང་ཡང་དེ་དག་སོ་སོར་འགྲོ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་ཅིང་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལས་དེ་དང་དེ་དག་སེམས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་
པར་ཤིན་ཏུ་གྲགས་པ་དེ་ཡང་སེམས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གང་གི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སེམས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་ལ་ལ་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སླད་དུ་
ཞུགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཉམ་ཐག་པར་འགྱུར་འཁྱམས་པར་འགྱུར་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་གང་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསམ་གྱིས་མི་
ཁྱབ་པ་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་འབད་པ་མེད་པར་གྲུབ་སྟེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་འབད་མི་དགོས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཉམ་ཐག་པ་དོན་མེད་པའི་གནས་
སུ་གྱུར་པ་ཅི་དགོས། ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཅིང་མཇུག་སྡུད་པའི་ཕྱིར། དེའི་སླད་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་ལ་ཐ་དད་པ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པ་གཉིས་ཐ་དད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །ཡང་
དག་པར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པར་སྨྲ་བ་དེ་དག་ནི་དེ་དག་གི་མི་ཤེས་པས་སྤུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་དག་འདི་སྐད་དུ། འདི་དག་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་དག་ལ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདི་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་
བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགེ་བ་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཐོབ་པ་སྟེ། གང་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །དེར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། མན་ངག་སྦྱིན་པ་གཉིས་ཀྱི་
เล่ม ๙๕ · หน้า 51b
གྲོགས་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། དེ་དག་གི་ཉན་ཐོས་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཉེས་པར་བྱ་བའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཉེས་པར་བྱས་པ་དེ་ལས་ཕྱིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པའི་
ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཤེས་པར་འགྱུར་གྱི། ད་ལྟར་ནི་མི་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་སེམས་ཆེ་བ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
མཆོག་ཏུ་འདོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལ་སེམས་ཅན་དུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ཅིང་སྐྱེས་པ་འགའ་ཞིག་མཆིས་ན་ནི་བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གཙོ་བོ་ལགས་པར་འཚལ་བ་ཞིག་ན། གྲུབ་པ་དེ་ནི་མ་མཆིས་ཏེ་ཆོས་
ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གང་ལ་ལྟོས་ཏེ་གང་ཞིག་མཆོག་ལགས་ཞེས་བསམས་པའོ། །སྤངས་པ་དང་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པར་འདོད་
དམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དཔེ་མེད་ཅིང་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དང་ཤིན་ཏུ་ལྡན་པ་བརྙེས་ཏེ་མངའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །ལྡན་པ་དེ་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་མ་ལུས་
པར་སྤངས་པ་ཡིན་གྱིས་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་མགོན་པོ་བྱམས་པས་ཀྱང་། གནོད་བྱེད་འདི་དག་ཟད་གྱུར་ན། །རིང་ཞིག་ལོན་ནས་དབུགས་ཕྱུང་བཞིན། །འགྲོ་བའི་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཀུན། །སྒྲུབ་བྱེད་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་
ལྡན་པའི། །འདོད་པའི་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་རྣམས། །སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་ཁྱོད་བསྟེན་པ། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཆུ་ཀླུང་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་བསམས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཞིག་མཆིས་ན་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་
เล่ม ๙๕ · หน้า 52a
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་ནོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་བསྐྱེད་པར་མི་བགྱིད་དེ། བདག་ལ་སོགས་པ་གཅིག་པུ་དང་། ཕུང་པོ་ལ་
སོགས་པ་ལ་ལྡན་པ་གང་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་དེ་དག་གསུམ་བརྙེས་པའི་བསྟན་པ་པོ་གང་གི་ཆེད་དུ་འཇུག་པའི་ཕྲིན་ལས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཉན་ཐོས་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཏུལ་ལོ་ཞེས་
བྱ་བར་འདོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་དང་དབང་པོ་དང་དད་པའི་བྱེ་བྲག་ཅན་ནོ། །འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་པ་དང་པོ་ནས་ད་ལྟར་འཁོད་པ་ཡན་ཆད་དོ། །ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་གྱིའམ་
གྲགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་སྟེ། དེ་དག་བཏུལ་ཏེ་བསྟན་པ་ལ་བཙུད་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་པ་དང་གྲོལ་བར་བྱས་སམ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། གལ་ཏེ་ལ་ལ་ཞིག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་
ཏེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་འདུལ་བ་ནི་ཉེས་པ་ཟློག་པ་དང་། ཡོན་ཏན་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། ཐོབ་ན་ནི་དེ་ལྟར་འཚལ་ན་དེ་དག་ནི་མ་མཆིས་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་མི་འཚལ་ལོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་
འདས་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ལ་ཡང་ཕན་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་པའམ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའམ། འཁོར་བ་གང་ལ་ཡང་སྤོང་ཞིང་ཞེས་གནོད་པར་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ལགས་འཇུག་
པ་མ་ལགས་སོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དབྱིངས་འདི་ནི་གནས་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ལ་བྱའོ། །དབྱིངས་འདི་ནི་གནས་པ་ཉིད་ནི་གནས་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་
เล่ม ๙๕ · หน้า 52b
བསལ་བའོ། །མ་འདྲེས་པ་ནི་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པའོ། །དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དབྱིངས་འདི་ནི་དབྱིངས་གང་ཡིན་པའོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་དེ་ལ་ནི་ཉན་ཐོས་ཐ་དད་པ་ནས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐ་དད་པའི་བར་དུ་མི་དམིགས་སོ། །བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་རང་སངས་
རྒྱས་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐ་དད་པར་མི་དམིགས་ཏེ། མི་རྟོགས་ན་དེ་ལས་གཞན་འདུལ་བར་བྱ་བ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །ཐབས་གང་གིས་ལས་དེ་དག་བྱེད་པའི་ཐབས་དེ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསོད་ནམས་
ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པར་མི་འདོད་དམ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསོད་ནམས་སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པའི་ཞིང་དང་རྟེན་དང་གཞི་སྟེ། སེམས་དང་བ་བསྐྱེད་པའི་བསོད་ནམས་ཤིན་ཏུ་སོགས་པ་དག་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རབ་འབྱམ་དག་ཏུ་འཁོར་བ་ཇི་ཙམ་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྤྱད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། འདི་ལས་ལྷག་པ་གོང་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་ལན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དངོས་པོ་མ་མཆིས་
པའི་སླད་དུ་ཞེས་གསོལ་ཏེ། དངོས་པོར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ངོ་། །དངོས་པོ་མེད་པར་མཁྱེན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན། དེ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་མཁྱེན་པའི་བདག་ཉིད་ལགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་
སྐད་དུ་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་དང་། །དམ་ཆོས་འཛིན་པའི་བསོད་ནམས་གང་། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བརྩོན་པ་ཡི། །བཅུ་དྲུག་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡོན་ཏན་གྱིས་གང་བ་ཉིད་ཀྱང་། སྐྱོན་གྱིས་མ་གང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞིང་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་
བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་གྱིས་མ་གང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞིང་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཡོན་ཏན་དང་། སྐྱོན་མ་སྐྱེས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར། ཞིང་དེ་ནི་གང་བ་མ་ལགས་ཤིང་མ་གང་བ་ཡང་མ་ལགས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོར་དགོངས་པས་ན་བླ་ན་མེད་
เล่ม ๙๕ · หน้า 53a
པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དེ་ལ་ཆོས་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞིང་དུ་འདོད་པ་ལའོ། །ཆོས་གང་ཡང་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའོ། །
བས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་བསལ་བའི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་ས་བོན་བཏབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། དེ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞིང་གི་མཚན་
ཉིད་བསྟན་ཟིན་པ་དག་ལའོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་སྡུད་པར་བྱེད་པའོ། །ས་བོན་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བའོ། །བཏབ་པ་ནི་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་འདོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་དང་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་མི་འཕེལ་ཞིང་ཡོངས་སུ་མི་འགྲིབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་
སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲིས་སོ། །གཏན་ཚིགས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཞིང་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་བསམ་པའི་གནས་མེད་
པར་སྔར་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ་དེ་ལ་སེམས་དང་བ་བསྐྱེད་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ས་བོན་གྱི་ཆོས་ནི་འབྲས་བུ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུའོ། །དེའི་ཚེ་ཞིང་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་བསྟན་པའི་ཚེའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཏེ། དེ་ཡང་བདག་ཉིད་ཆེ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཆོས་འདི་ལ་འཇུག་པར་བྱ་
བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ཏེ། ཤར་ཕྱོགས་མཐོ་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་དམའ་བ་སྟེ་གཅིག །ནུབ་ཕྱོགས་མཐོ་ལ་ཤར་ཕྱོགས་དམའ་བ་དང་གཉིས། དེ་བཞིན་དུ་ལྷོ་ཕྱོགས་དང་བྱང་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་གཉིས་སོ། །དབུས་དང་མཐའ་གཉིས་ལ་གཉིས་ཏེ་རྣམ་པ་དྲུག་
เล่ม ๙๕ · หน้า 53b
གོ། །དགེ་སློང་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ལ་གང་ཡང་འཁོར་འདུས་པའི་ཚེ། དགེ་སློང་སྟོང་ཚང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་དག་དགྲ་བཅོམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་སོ། །ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟག་པ་ནི་རྣམ་པ་
བཞི་སྟེ། འདོད་པའི་ཟག་པ་དང་། སྲིད་པའི་ཟག་པ་དང་། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་དང་། ལྟ་བའི་ཟག་པའོ། །འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པས་མདོངས་པར་གྱུར་ཅིང་། ལྟ་བའི་ཆུས་བརླན་པའི་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དག་ནི་ཕུང་པོ་ལ་
སོགས་པ་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུར་ལེན་པ་མེད་པས། ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་བྲལ་ཞིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་སློང་མ་བདུན་བརྒྱ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་མ་དང་སྦྱར་རོ། །ཡང་ན་འོག་མ་དང་སྦྱར་རོ། །རྡུལ་དང་བྲལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གློ་བུར་བའི་མཚན་མ་
དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །ཆོས་ཀྱི་མིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་ཤིང་བྱུང་བ་སྟེ། ཡུལ་འདི་
ལ་མཚན་མའི་གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དོག་ས་ཆེར་གཡོས་པ་རྒྱུན་དུ་བྱུང་བ་འདིའི་རྒྱུ་གང་ལགས་རྒྱུ་དེའི་གྲོགས་བགྱིད་པའི་རྐྱེན་གང་ལགས་ཞེས་དྲིས་པ་དང་ལན་དུ། ཀུན་དགའ་བོ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིས་སམ་འདིར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བསྟན་པས་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བསྟན་པའོ། །སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་སྨོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། གྲངས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་པའི་རྒྱུ་སྐྱོན་ཐམས་
ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བཞུགས་ཡུལ་ནི་འཇིག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྐལ་པ་བཟང་པོ་ལ་འོད་སྲུངས་ལ་སོགས་པས་འདི་བཤད་དོ་ཞེས་འཆད་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་གྱི་སྔ་མ་དག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་
เล่ม ๙๕ · หน้า 54a
མ་ཡིན་ན་རོལ་པས་ཆུབ་པ་ལས་འདི་སྐད་དུ། སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་ནི། །དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་བདག་སྔོན་དྲན། །དྲང་སྲོང་ཞེས་བྱའི་ཚལ་མཆོག་འདིར། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དམ་པ་བསྐོར། །ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འགྱུར། ས་
ཕྱོགས་འདི་ཉིད་དུ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ས་ཕྱོགས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་དེའོ། །འདིའི་རྒྱུ་ནི་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བཞུགས་ཏེ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྐྱེན་ནི་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་བཞུགས་ཏེ་འཆད་
པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་བགྲོད་པར་བྱ་བར་གཤེགས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་གསུང་བ་དང་། གང་གི་ཆེད་དུ་འཇུག་པ་དེ་ཐོབ་པ་དང་། དེའི་ཕྲིན་ལས་སེམས་ཅན་འདུལ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེའི་ཐབས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་སྟེ། དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དཔལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་བསམ་པར་མི་ནུས་པའོ། །
དཔལ་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བཤད་དོ། །གཏན་ཚིགས་སུ་འདི་ལྟར་འདིའི་སྤོབས་པ་གང་དང་གང་ལགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་དང་གང་ལགས་པའི་སྤོབས་པ་ནི་སེམས་ལ་སྣང་བ་སྟེ།
དེ་དག་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ལགས་ཀྱི་གཞན་སྤོབས་པ་མ་ལགས་སོ། །འཇམ་དཔལ་དགེ་སློང་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་ཚིག་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་གནང་བ་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ་འདིས་སངས་རྒྱས་
ཉིད་དུ་ཞུགས་པ་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་སྤོབས་པ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་ཞེས་འགའ་ཡང་འདི་ལ་དོགས་པར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་ཀྱང་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ན་སྤོབས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
เล่ม ๙๕ · หน้า 54b
སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་ཤིན་ཏུ་སྤོབས་པ་བཀག་པ་དེའི་རང་བཞིན་ལགས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྤོབས་པར་འགྱུར་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྤོབས་ཤིང་མདུན་དུ་བཞག་ན་ནི་བསམ་དུ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་
རོ།། །།བམ་པོ་ལྔ་པ། གལ་ཏེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ན་སྤོབས་པ་མེད་པས་ཇི་ལྟར་སྟོན་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་སྟོན་ན་ནི། ཇི་ལྟར་སྤོབས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་འགལ་བ་འདི་དག་བསལ་བའི་ཕྱིར། ཡང་གང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མ་ལགས་པ་ནི་གང་ཅི་
ཡང་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་ལས་ཕྱེ་སྟེ་འཐད་པ་གཞན་བསྟན་པ་སྟེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མ་ལགས་པའི་དངོས་པོ་ནི་གང་ཅི་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །དེ་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ནས་འཆད་པ་ནི་སྒྲའི་བདག་
ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩོད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་སྒྲ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པར་དབྱེ་བའི་སྒྲ་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་
དག་ཐམས་ཅད་ནི་བསམ་པར་མི་ནུས་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། བསམ་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ནས་སྒྲ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སྒྲ་ནི་སྟོན་པར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་
ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་སྒྲ་ནི་སྟོན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་གཞན་ལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ནི་གཞན་ལ་རིག་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་པོ་དང་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཐ་སྙད་ནི་མ་
བརྟགས་པ་གཅིག་པུ་ན་དགའ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་པོ་དང་། སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དོན་བྱས་པའི་ཕྱིར། རབ་རིབ་ཅན་གཉིས་ཀྱིས་ཟླ་བ་གཉིས་མཐོང་སྟེ། སྟོན་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་ནི་དེ་ལྟ་བུ་བསམ་དུ་མེད་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་འཕགས་
เล่ม ๙๕ · หน้า 55a
པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ཀྱང་། ཡི་གེ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པ་ལས། །འབྲེལ་པ་ཅན་ནི་དོན་དེ་ཡིན། །འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ལས། །བརྟགས་ཡིན་དེ་ལས་གཞན་དུ་མིན། །རྗོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པར་ནི། །བརྗོད་པར་བྱ་ལ་ཤེས་མི་འཇུག །རྗོད་པར་བྱེད་པ་འང་འགལ་བའི་
ཕྱིར། །དེ་བས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདུ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་བསྟན་མི་ནུས། །གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་བསམ་མི་ནུས། །གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡི་གེ་བྲལ། །ཡི་གེས་སྟོན་པ་གཟུགས་ལ་ཡིན། །སྒྲ་ཡི་ངོ་བོ་བསྟན་མི་ནུས། །སྒྲ་
ཡི་ངོ་བོ་བསམ་མི་ནུས། །སྒྲ་ཡི་ངོ་བོ་ཡི་གེ་བྲལ། །ཡི་གེས་སྟོན་པ་སྒྲ་ལ་ཡིན། །དེ་བཞིན་དུ་དྲི་ལ་སོགས་པ་དང་། མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་དག་ནི་འདིར་སྟོན་པའི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་འཆད་པར་བྱེད་པ་
སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དེ་དག་བསྒོམ་པ་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེའི་བྱེ་བྲག་འཆད་ཅིང་སྒྲོགས་པ་ནི་དེ་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་རྣམ་པར་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལས་དང་པོ་པ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དང་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་
སྦྱོར་བ་བར་ཆད་དང་བཅས་པ་དང་། རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། བར་མ་ཆད་པར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་ཏེ། དེ་ནས་བརྩོན་པ་མི་འདོར་བ་ཡིན་པས་སྤྲོ་བ་མེད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་
པར་འཇུག་གམ་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རློམ་སེམས་ཅན་ཡིན་ན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དོན་དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བདག་སྙོམས་པར་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་དམ་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་ནི་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདིར་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གསུངས་པའི་ཚུལ་དེས་ནི་སེམས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་བདག་ཉིད་སེམས་པར་བྱེད་
เล่ม ๙๕ · หน้า 55b
པ་ཉིད་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བདག་བསམ་དུ་རུང་བ་ལགས་ན་ནི་བདག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་བསམ་པ་ཡང་སྤོང་བར་བྱེད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་པོའམ་སྙོམས་པར་
འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་བསམ་པར་བྱ་བ་སྟེ་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་བསམ་པར་བྱ་བ་གང་ཡང་མ་མཆིས་ན། དེའི་ཚེ་སུ་ཞིག་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཆོས་དེ་གཉི་ག་མི་རིགས་པར་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་
པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་བསམ་དུ་མ་མཆིས་པ། བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་ལགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོན་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བགྱི་ཞེས་འབྱུང་བ་ལ། དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བ་སྟེ།
བདག་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་ལགས་ལ། བདག་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཇི་ལྟར་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བགྱི། ཅི་ཁྱོད་གཅིག་པུ་དེ་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནམ། འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་ཇི་ལྟར་
ཁྱོད་བཞིན་དུ་མ་གྱུར་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་སྔོན་ལས་དང་པོ་པའི་ཚེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་སྔ་རོལ་སྔོན་བདག་བསྒོམ་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་ལས་དང་པོའི་ཚེ། ཉན་པ་དང་། སེམས་པའི་དུས་ན་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་པོ་དང་སྙོམས་པར་
འཇུག་པར་བྱ་བ་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་བགྱིད་ཅིང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་བྱུང་ལགས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ནས་དེ་ལྟར་ནི་བདག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་སྙམ་
དུ་ཡང་དེ་ལ་སེམས་པ་ཀུན་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་སོ། །དང་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལྟ་བུ་འབྱུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་། །བསྒོམ་པ་གོམས་པས་བདག་བཞིན་དུ་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།
เล่ม ๙๕ · หน้า 56a
བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་འཕོང་གི་སློབ་དཔོན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞུ་འདིས་མདའ་འཕེན་ཞེས་པའི་སློབ་དཔོན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་དོན་གསལ་ལོ། །སྐྲ་ལ་ཞེས་པ་ནི་སྤུའི་ཉག་མ་ལའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་བདག་
སྔོན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཔེས་དོན་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ། །བདག་སྔོན་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་བསམ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་པ་དེའི་ཚེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཡིན་པས་ལྡོག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་
གི་ཚེ་བདག་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལན་མང་དུ་གནས་ཤིང་གནས་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། བདག་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་སླར་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིས་གནས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་
སེམས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་གང་གིས་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། གང་དང་གང་གི་ཚེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིས་གནས་པ་དེ་དང་དེའི་ཚེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིས་གདགས་སུ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་དང་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་མང་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །
ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་གདགས་སུ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དང་དེའོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་དང་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་མཐོང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་སྐབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་
གྱུར་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིས་གནས་པའི་ཚེ་འདི་ལ་ཡིད་མི་རྟོན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །འཆད་པའི་ཚེ་དྲིས་པ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་འདི་ལྟར་འཇམ་དཔལ་ནི་ཡིད་མི་རྟོན་ཏེ། གསང་བ་དག་འདི་ལྟར་གསལ་པོར་མི་སྟོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་ཞུ་བ་བགྱིད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཡིད་མི་རྟོན་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པར་གནས་པའི་ཚེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དྲིས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་ཁོ་ན་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་
เล่ม ๙๕ · หน้า 56b
འཛིན་འདི་བས་ཆེས་ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་ལྟ་མཆིས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་རྣམ་པ་ནི་ཞི་བ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དོན་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་ཀྱང་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་སྐད་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་
ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཁྱོད་ཀྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཞི་བ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བའོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཚེ་ན་ནི་མི་ཤེས་ཏེ། ཞི་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་
ཉམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པར་མ་བཞག་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་མེད་པར་འཛིན་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བ་ནི་ནང་དང་ཕྱིའི་ཉེ་བར་ཞི་གནས་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་
ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ནོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གལ་ཏེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡོད་ཅིང་དམིགས་ན་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་བས་ཆེས་ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདྲི་བ་མི་འཐད་པས་ན་འདིར་ཡང་ཤིན་
ཏུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡོད་ཅིང་དེ་མི་དམིགས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འདི་བས་ཆེས་ཞི་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདྲི་བ་རིགས་པ་ཡིན་ན་ཇི་ཙམ་དུ་ཏིང་ངེ་
འཛིན་དེ་ལ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ན་འདྲི་བའི་དོན་དེ་ཇི་ལྟར་འཐད་པར་འགྱུར། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་ཅིང་འདི་ལྟར་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུས་ཀྱང་འདིའི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཚིག་ཟུར་
གྱིས་འདྲི་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ནི་དམིགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་གྱི་མེད་པ་དང་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་སྔོན་དུ་སོང་བའི་དམིགས་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་
เล่ม ๙๕ · หน้า 57a
ནི་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། མི་དམིགས་སོ་ཞེས་ཀྱང་འཆད་དོ། །འདིར་ཇི་ལྟར་དེ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟར་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བསམ་དུ་མེད་པ་ཡིན་
ན། དེ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཡིན། བསམ་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེས་ན། འདི་ནི་མེད་དེ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པར་བསྟན་ན། མཚན་ཉིད་མེད་པ་རྣམས་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་
ངེ་འཛིན་མ་ཐོབ་པ་ནི་སུ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའམ། གཞན་གང་ཡང་རུང་སྟེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་མི་ཐོབ་པ་སུ་ཡང་མེད་དོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉི་ཚེར་མ་ཟད་ཀྱི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །
དེ་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གཏན་ཚིགས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བྱིས་པས་ཡོངས་སུ་
བརྟགས་པའི་བསམ་བྱ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། བསམ་བྱའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བསམ་བྱ་དབེན་པ་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གང་གི་ཕྱིར་བསམ་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དོན་དེས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པའོ་རྗེས་མཇུག་བསྡུས་སོ། །དེ་ལྟར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་བསམ་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་
ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་བསམ་དུ་མེད་པ་རྒྱུན་དུ་དྲན་པ་ལས་ཞི་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་ནི་བདག་པོ་ཡིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་
เล่ม ๙๕ · หน้า 57b
མེད་པ་ནི་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་ནས་ལེགས་སོ་ཞེས་སྦྱིན་པ་ནི་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཟབ་མོ་ཟབ་པའི་གནས་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཟབ་མོ་ཟབ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལན་གཉིས་སུ་འབྱུང་བ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་དང་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་
མཐའ་དང་བྲལ་བའོ། །གནས་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སོ། །འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་དཀའ་བའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་མ་ཐག་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གཏོགས་པ་དང་། དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་
རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ཁྱོད་ཀྱིས་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་ཅིང་བཤད་པ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ལྟར་གནས་དེ་ལྟ་བུ་ཤེས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ན། འཇམ་དཔལ་གྱིས་དེ་ཇི་ལྟར་སྟོན་ཞེས་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ནི་སྔོན་
གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་བྱ་བ་བྱས་པ་སྟེ། མི་དམིགས་པ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡུན་རིང་དུ་སྤྱད་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསལ་བའམ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་འཆད་པ་ཡིན་པར་གསལ་བར་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། བསྟན་པར་
བྱ་བའི་ཆེད་དུ་གང་གིས་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱས་ཤིང་བསྐྱེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཚངས་པ་ནི་སྐྱོན་མེད་པའོ། །དེའི་ཆེད་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། མི་དམིགས་པར་གང་གིས་ཡུན་རིང་དུ་སྤྱད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བས་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྟན་
ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ཅིང་མི་དམིགས་པར་བསྒོམ་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ཟབ་མོའི་ཆོས་སྟོན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཅི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཏེ། དེ་སྐད་
སྨྲས་སོ་ཞེས་དེ་སྐད་སེམས་སམ་ཞེས་འདྲི་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་མི་དམིགས་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱའོ། །ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲི་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཏེ་སྔར་བསྟན་པའི་ངོ་བོ་དེ་སྐད་སྨྲས་སོ་ཞེས་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་དེ་སྙམ་སེམས་པ་འབྱུང་ངམ་ཞེས་དེ་སྐད་
เล่ม ๙๕ · หน้า 58a
དྲིས་པ་དང་། ལན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བདག་དྲིས་པའི་ངོ་བོ་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་འབྱུང་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཟུང་འཛིན་དུ་དམིགས་པ་ལ་གནས་ཏེ། དེ་སྐད་མཆི་བར་འགྱུར་ཏེ། དམིགས་པ་ལ་སྤྱོད་ན་ནི་དམིགས་པ་སྤྱོད་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དམིགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་
འདིའི་འབྲས་བུ་མདོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་
པ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉི་ག་ཡང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་གནས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདུ་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང་རློམ་སེམས་པའོ། །ནས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་སེམས་ཅན་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་བསྡུ་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་
ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་བསྡུའོ། །དེ་དག་ནི་འདིར་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཏེ། འདི་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་དམིགས་པ་བསྟན་པ་འདིས་ནི་མི་དམིགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་འགལ་བར་བསྟན་ཏོ། །མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་བས་
ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྔར་འདྲིས་པའི་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་སྨྲས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་འགལ་བས། དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཏེ། འདི་སྐད་མི་
འཆིའོ། །འགལ་བ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་ངོ་བོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་སོ་སྙམ་བགྱིད་ཅིང་གནས་པར་རྟོག་པའམ། འོན་ཏེ་མི་གནས་སོ་སྙམ་བགྱིད་ཅིང་མི་གནས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་
པ་མ་ལགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་དམ་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་འཐད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རིགས་པ་ནི་གཞན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ལ་གནས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་སྟེ། གནས་པ་
เล่ม ๙๕ · หน้า 58b
མེད་པ་ཀུན་ནས་སློང་བ་མེད་པ་འབྱུང་བ་མེད་པ་ལྟར་གནས་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་གང་ཡང་གནས་པ་མེད་པ་དེས་ན་གནས་ཀྱང་དེ་ཡིན་ཏེ། བསམ་དུ་མེད་པའི་གནས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་
གནས་པ་དང་འདྲ་བས་བདག་ལ་གནས་པའོ། །དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ལ་གནས་པ་ཡང་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། གནས་པ་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བདག་ཡོད་པར་གནས་པ་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གནས་པ་མེད་པའོ། །ཡང་ན་འདིར་གནས་
པས་ན་གནས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་ནི་གནས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཀུན་ནས་སློང་བ་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་སློང་བར་འགྱུར་བས་ན་ཀུན་ནས་སློང་བ་སྟེ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་ནས་སློང་བ་མེད་
པའོ། །དེ་བས་ན་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཀུན་ནས་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །དེ་སྐད་དུ། རིན་པོ་ཆེ་ཟ་མ་ཏོག་ལས་ཀྱང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་ནི་བདག་ཡིན་ན་བདག་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་ནི་གང་ནས་ཀྱང་མ་བྱུང་། བདག་
ཀུན་ནས་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ཀུན་ནས་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྒྱུ་དང་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ལས་རྣམས་མི་འཐད་པའི་དཔེ་གནས་པ་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་ནས་དོན་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། གནས་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
བདག་བཞིན་དུ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ལ་གནས་ནས་བདག་དེ་སྐད་དུ་མི་མཆིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདིར་གནས་པས་གནས་ཤིང་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་ལྟར་བཞེད་དེ་བཤད་དོ། །དེ་ནི་བསྡུས་པའི་ཚིག་སྟེ། དཔེའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་གནས་
པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བའམ་འཛིན་པ་གང་ཡང་གནས་པའམ། འབྱུང་བའམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་རྒྱུ་མི་འཐད་པར་བསྟན་ཏོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གནས་དང་གཞི་ནི་མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་འདིར་མཚན་ཉིད་མི་འཐད་
เล่ม ๙๕ · หน้า 59a
པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། གནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན། འདིར་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། གནས་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་བསམ་དུ་ཅི་ཡང་མེད་པས། བསམ་དུ་མེད་པའི་གནས་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ལས་མི་འཐད་པ་བསྟན་ཏོ། །མཇུག་
བསྡུ་བའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་ནི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་སྐད་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བདག་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མདོར་བསྟན་ནས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་
ཀྱི་དོན་ལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་ཤིང་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་ལགས་ཏེ། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་དབྱེར་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རིགས་དེའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་
ཟློག་པ་ཐ་དད་པར་ཟད་ཀྱི་འདིར་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་གང་ལགས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ལགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ལགས་ཏེ། གང་ལགས་པ་དེ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པའི་
དབྱིངས་ལགས། དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ལགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གང་ལགས་པ་དེ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ཏུ་འབྱུང་
བ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་གང་ལགས་པ་དེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་སྨོས་པ་ནི་བདག་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གི་དབྱིངས་གང་ལགས་
เล่ม ๙๕ · หน้า 59b
པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབྱིངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བའམ། དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབྱིངས་དང་། བདག་གི་དབྱིངས་འདི་ནི་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཏེ། གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོས་དབེན་པ་ལགས་
སོ། །དེ་བས་ན་གཉིས་སུ་དབྱེར་མ་མཆིས་ཏེ། རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བགྱིར་མི་ནུས་སོ། །སྔར་བསྟན་མ་ཐག་པ་གང་གི་སླད་དུ་འདི་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཏེ་གཉིས་སུ་དབྱེར་མ་མཆིས་པ་ལགས་པ་དེའི་སླད་དུ་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་སོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གལ་ཏེ་འདི་གཉིས་
ལས་གང་ཡང་རུང་བ་འགའ་ཞིག་སྐྱེས་ཏེ་ཡོད་པར་གྱུར་ཏམ། གལ་ཏེ་གཉིས་ཀ་ཡང་མ་སྐྱེས་པ་ཤིན་ཏུ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཡོད་པ་དག་ལ་ཤེས་པས་ཡུལ་དུ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་གཅིག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་འམ། མ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་
དུ་བྱེད་ན་ནི་སེམས་པ་ཡོད་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་སོ་ཞེས་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་སྐད་བཤད་ཀྱི་འདིར་ནི་
གཏན་ཚིགས་སམ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གང་གི་སླད་དུ་འདི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ལགས་པ་དེའི་སླད་དུ་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་མ་མཆིས་སོ། །ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་མ་མཆིས་པ་
གང་ལགས་པ་དེ་ནི་མཆིས་པ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་མ་མཆིས་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་གང་ནས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། རྒྱུ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་དེ་ལས་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་
བརྗོད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པར་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར། གང་ནས་ཀྱང་མ་འོངས་ཤིང་སྔ་ན་ཡང་དེ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། གློ་བུར་དུ་བྱུང་བར་རྟོག་ན་འོ་ན་ནི་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། རྨི་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་དང་། སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྐྱེས་པ་ཡིན་
เล่ม ๙๕ · หน้า 60a
པར་ཅི་སྟེ་མི་བརྟག་སྟེ། རིགས་པ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འགའ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འགའ་ཞིག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་རིགས་པ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་
པར་ནོར་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་ཤིང་། རྒྱུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་མངོན་སུམ་དང་། མི་དམིགས་པས་སྒྲུབ་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་
ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་སྐད་དུ་འཆད་པ་ནི་བདེན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས་འདི་སྐད་དུ། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་འདི་ནི་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་ལ། འདི་ལ་ཡང་གཞན་དག་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ། །འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་
པ་གཉིས་ནི་ཤེས་པར་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་ཞེན་ནས། དེ་ན་སྐྱེས་པ་མེད་པ་ལ་དེར་འཛིན་པ་དེ་ནི་
འཁྲུལ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཟད་དོ། །མི་རྟོག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྗེས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཚོལ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་ནས་བླང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ནི་དོན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བྱེ་བྲག་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དོན་བྱེད་པ་འཐོབ་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ལན་
བཏབ་པོ། །དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཡིན་ཏེ་མི་དགག་གོ། །གཞན་ཡང་དོན་བྱེད་པ་འདི་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་ཡང་མཐོང་སྟེ། འདི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་སྔགས་མཁན་ལ་སོགས་པས། ནམ་མཁའ་ལྡིང་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་པས། དུག་ལ་སོགས་པ་བསལ་བ་ཡང་མཐོང་སྟེ། དེ་ན་ཡང་ནམ་
མཁའ་ལྡིང་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་མེད་པ་སྐྱེས་ནས་སྐད་ཅིག་ཏུ་མ་ལུས་པར་འགགས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཡང་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཐམས་
เล่ม ๙๕ · หน้า 60b
ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནུས་པ་ཡང་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱོན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། སྐྱེ་བ་ལ་དགའ་ཞིང་སྐྱེ་བ་ལ་ཆགས་པ་ནི་སྤངས་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་
བཅོས་རྣམས་དང་འཇིག་རྟེན་པའི། །དཔེ་རྣམས་ཕ་ཡིས་བསྒོ་ན་ཡང་། །གནས་པ་མེད་ལ་མངོན་ཞེན་པ། །སྐྱབས་སུ་འོངས་བཞིན་འགའ་སྤོང་མེད། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ་ནི་སྐྱོན་མང་དུ་ཡོད་དེ། མུ་སྟེགས་ཅན་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་
སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་དག་མཁྱེན་ན་ནི་གཟུང་འཛིན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང་། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མི་མཁྱེན་ན་ནི་མཁྱེན་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་པ་
ལ་ནི་སྐྱོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྨི་ལམ་ན་དམིགས་པའི་རྟ་ལ་སོགས་པ་གཉིད་མ་ལོག་པས་མ་མཐོང་ཞེས་ཏེ། མི་ཤེས་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པའི་ཡུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་རུང་གི །དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ན་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཆིས་པ་མ་
ལགས་ཏེ། ཡོད་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཇི་ལྟར་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཚིག་དེ་གསུམ་གྱིས་ནི་འདི་འདུས་མ་བྱས་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །གང་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ་
ཡིན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་འཐད་པ་ནི་འཇིག་པ་མེད་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་འོན་ཀྱང་འབྱུང་བ་མེད་པ་དང་། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་བལྟ་བར་བྱའོ། །འཇིག་པ་མེད་པ་ནི་དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གིས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། བདག་གི་དབྱིངས་འདི་གཉིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབྱིངས་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབྱིངས་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
เล่ม ๙๕ · หน้า 61a
དབྱིངས་དང་བདག་གི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་དབེན་པའི་ཕྱིར། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབྱིངས་དང་བདག་གི་དབྱིངས་འདི་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཏེ། གཉིས་སུ་དབྱེར་མ་
མཆིས་ཤིང་། འདི་གཉི་ག་ཡང་རྣམ་པར་དབེན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དབྱིངས་ནི་རྒྱུ་སྟེ། འདི་ལྟར་བདག་ནི་ཕྱོགས་བཅུར་བཙལ་ན་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་རིན་པོ་ཆེ་ཟ་མ་ཏོག་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་དབེན་པ་འདི་ཉིད་སྒོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་དབེན་པ་དེ་ཉིད་སེམས་ལ་རྒྱུན་མི་
འཆད་པར་གཞག་ན་དངོས་པོར་སྒྲོ་འདོགས་པ་རྣམས་ཆུང་བ་དང་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བར་འགྱུར་ཞིང་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པ་དང་། དངོས་པོས་སྒྲོ་འདོགས་པ་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབྱིངས་སོ། །རྣམ་པར་དབེན་པ་འདི་སེམས་ལ་གཞག་པར་ནུས་སམ། འོན་ཏེ་མི་ནུས་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་
སྨྲས་ཤེ་ན། སེམས་ཉིད་དེ་རྣམ་པ་ཅན་ལ་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་བདག་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཉིས་དབྱིངས་ཐ་དད་པ་མེད་དོ། །ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་རེ་
ཞིག་སྔ་ཕྱི་མཚམས་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་བདག་བསྒོམ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བདག་བསྒོམ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་དང་
གཞན་དུ་གསུངས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་དེ་བསྒོམ་པའི་སྒྲས་བདག་བསྒོམ་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ནི་འདི་ལྟར་བདག་རྣམ་པར་དབེན་པ་འདི་
ཚིག་བླ་དགས་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གིས་བདག་གི་དབྱིངས་འཚལ་བ་དེས་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པ་འཚལ་བ་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་བདག་གི་དབྱིངས་འཚལ་བ་དེ་ནི་ཆགས་པ་མ་
เล่ม ๙๕ · หน้า 61b
མཆིས་པ་འཆལ་བ་ལགས་ཏེ། དམིགས་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཆགས་པ་མ་མཆིས་པའི་ཚེ་མཁྱེན་པ་ཅན་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གང་གིས་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་འཚལ་བ་དེས་ཆོས་གང་
ཡང་འཚལ་བ་མ་མཆིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་བྱ་ལ་ཆགས་ན་ནི་ཆགས་མེད་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་གང་ཡང་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྒྲོ་འདོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ལ་
སེམས་པ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཤེས་པ་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལགས་ཏེ། ཆགས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་བསྟན་ཏོ། །ཆགས་པ་མེད་པ་སྟོན་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ཇི་ལྟར་འཐད། གང་གི་ཕྱིར་དོན་འདི་རིགས་པར་འགྱུར། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། གལ་ཏེ་བསམ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་མཆིས་ཤིང་མི་མཁྱེན་ན། དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་འགྱུར་ཏེ། མ་
བསམས་པར་ནི་བསམ་པ་དང་། དབང་པོ་དང་འདོན་པ་དག་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་ཇི་ལྟར་འཐད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ལན་དུ་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་མཆིས་པ་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཇི་
སྐད་སྨོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ན་མཆིས་པ་མ་ལགས་སོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བའོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི་མཚོན་པ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཛད་
པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འོན་ཀྱང་སྔོན་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་ཕྱིར་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་དབང་གིས་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྐོར་བ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྐྱེའོ། །དེ་སྐད་
เล่ม ๙๕ · หน้า 62a
དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་བསྟན་པ་ལས། ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་འཁོར་བྱས་རྒྱུད་ལས། །རླུང་གིས་བསྐྱོད་དེ་སྒྲ་དག་འབྱུང་། །སེམས་ཅན་བསམ་པའི་དབང་གིས་ནི། །དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱང་སྟོན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་
བྱམས་པ་མགོན་པོས་ཀྱང་། །རྩོལ་བ་མེད་ཅིང་ཆགས་དང་བྲལ། །ཐོགས་པ་མེད་པར་རྟག་ཏུ་བཞུགས། །དྲིས་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་མཁྱེན་པ། །སྨོན་ལམ་མཁྱེན་པར་འདོད་པ་ཡིན། །རྒྱུ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་གྱུར་ན། །གང་གང་ཚེ་ན་གང་དག་ལ། །ཕན་པར་བྱ་བ་འབྱུང་བ་ནི། །དེ་
དང་དེ་ལ་དེ་འཕེལ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་དོན་དམ་པར་མ་མཆིས་པ་དེའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆགས་པ་ནི་བཞེད་པའོ། །དེ་འདི་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པའོ། །གང་གི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་ཆགས་པ་མ་
མཆིས་པ་དེའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ། དངོས་པོ་ནི་བྱུང་བ་ལ་བྱའོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། གང་འབྱུང་བ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་ཞིང་ཆགས་པ་ཡིན་ལ།
གང་ཆགས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་བས་ན་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྐྱེན་ནི་བཞི་སྟེ། དམིགས་པ་དང་བདག་པོ་དང་དེ་མ་ཐག་པ་དང་། རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བསྟན་
པའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཡུལ་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལ་མི་གནས་པས་ན་ཡེ་ཤེས་ནི་མི་གནས་པའོ། །དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱི་
དབང་དུ་བྱས་ནས། ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་བརྟེན་པ་མ་མཆིས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བརྟེན་པ་མཐོང་བའོ། །དེ་ནི་སྐྱེ་བཞིན་པ་མ་འོངས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་རྣམས་ལ། གོ་འབྱེད་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གང་གིས་གོ་ཕྱེ་བས་འབྲས་བུ་བརྟེན་པར་འགྱུར་བ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར།
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด