དབུ་མའི་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) པྲཛྙཱ་པྲ་དཱི་པ་མཱུ་ལ་མ་དྷྱཱ་མི་ཀ་བྲྀཏྟི
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๙๗ · หน้า 226a
དེ་དག་སྤོང་བ་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་འདིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དོན་ནི། ཕ་རོལ་པོས་སྨྲས་པའི་བསྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དང་། རང་གི་སྒྲུབ་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་བསྟན་པས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ངག་འདི་གཟུགས་ཅན་ཡིན། །ཀུན་ནས་
དམིགས་སུ་མེད་པ་ལྟར། །དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་གཟུགས་ཅན་མིན། །གཏན་དུ་དམིགས་སུ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་ངག་འདི་ཡོད་པ་མིན། །ནང་དང་ཕྱི་ན་མི་གནས་ལྟར། །དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་ཡོད་མིན་པ། །ནང་དང་ཕྱི་ན་གནས་པ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཀུན་
ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འགའ་ཡང་མེད་དེ། སེམས་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་
པ་དེ་ལ་ཡོད་པའི་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པའམ། མཚན་ཉིད་མེད་དེ། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་
རྒྱས་ཤིང་བསྟན་ཏེ། གཟུགས་སུ་མི་སྣང་ཡང་ཀུན་དུ་མཁྱེན་ལ། གཉིས་སུ་མ་མཛད་ཀྱང་། མངོན་སུམ་དུ་མཛད་ཅིང་ཐོབ་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེ་དག་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་བྱེད་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ། དབུ་མའི་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་
སྒྲོན་མ་ལས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་གསུམ་པའོ།། །།ད་ནི་དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དགག་པས། འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་དོན་གྱི་དབང་གིས། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་བཞི་པ་
བརྩམ་མོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས། གལ་ཏེ་འདི་དག་ཀུན་སྟོང་ན། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །སྟོང་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱོན་འདི་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་། འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་
เล่ม ๙๗ · หน้า 226b
མ་སྐྱེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་པས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་མེད་པ་དང་། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། གང་ལས་དེ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མེད་པས། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་མེད་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་མེད་ན་དེ་འགོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། འགོག་པའི་བདེན་པ་མེད་པ་དང་། འགོག་པའི་
བདེན་པ་མེད་ན་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཡང་མེད་པས། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས། ཁྱོད་ལ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །དེས་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་མེད་པ་དང་། འཆི་བས་འཇིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཕགས་
པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། སྤང་བ་དང་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པའི་ཡུལ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་དང་། ལམ་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་མངོན་པར་བརྩོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་འཐོབ་པས།
དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མེད་པས། ཡོངས་སུ་ཤེས་དང་སྤང་བ་དང་། །བསྒོམ་དང་མངོན་དུ་བྱ་བ་དག །འཐད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པའམ། འཕགས་པར་བྱེད་པའི་བདེན་པའམ།
འཕགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། བདེན་པ་ཡང་ཡིན་པས་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པ་དང་། མ་ནོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དག་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། །འདིར་བསྒོམ་པ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་གཉིས་བསྣོར་བ་ནི། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྡེབ་པའི་དབང་གིས་སོ། །ཡང་
གཞན་ཡང་ཁྱོད་ལ། དེ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །འབྲས་བུ་བཞི་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དག་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་
དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་གྱི་བུད་ཤིང་དག །འཕགས་པའི་བདེན་པ་མཐོང་བའི་མེས་སྲེག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་སོ། །དེ་ལྟར། འབྲས་བུ་མེད་ན་འབྲས་གནས་མེད། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་
เล่ม ๙๗ · หน้า 227a
དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་དེ་དག་གོ། །ཞུགས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞུགས་པ་དག་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་དག་གོ། །དེ་ལྟར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་
ཚོགས་འགྲོ་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བདུད་ལ་སོགས་པས་མི་ཕྱེད་ཅིང་། གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོགས་པས། བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རམ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དག་གིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་
ན་མཚན་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གྲགས་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བས། གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་བརྒྱད། །དེ་དག་མེད་ན་དགེ་འདུན་མེད། །གང་དག་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དག་གོ། །གཞན་ཡང་། འཕགས་པའི་བདེན་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར། །དམ་པའི་
ཆོས་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཐབས་ལས་བྱུང་བ་མེད་ན་ཐབས་ཀྱང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་སོ། །ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ཡོད་མིན་ན། །ཉོན་མོངས་པའི་བུད་ཤིང་བསྲེགས་པ་ལ་འཇེབས་པ་དང་། དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར། །ཡོད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་
དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ཏོ། །འདི་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདེན་པ་རྣམས་རྟོགས་པར་གྱུར་པའམ། རྟོགས་པར་མཛད་པ་དེ། མདོ་སྡེ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། ཡོངས་སུ་ཤེས་བྱ་ཡོངས་ཤེས་ཤིང་། །སྤང་བར་བྱ་བ་སྤངས་པར་གྱུར། །བསྒོམ་པར་བྱ་བ་བསྒོམས་ཟིན་པས། །བཟོད་ལྡན་དེ་ཕྱིར་
ང་སངས་རྒྱས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་སངས་རྒྱས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། གང་གིས་ཆོས་རྣམས་ཡོད་མིན་པ། །ཡོད་མིན་མ་ལུས་རྟོགས་གྱུར་ཅིང་། །ཡོད་མིན་ཆོས་རྣམས་སངས་རྒྱས་པ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་
བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་ན་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་ཅིང་། གདུལ་བ་རྣམས་སངས་རྒྱས་པར་མཛད་པས་སངས་རྒྱས་སོ། །སངས་རྒྱས་དེ་ཡང་རྟོགས་པ་དང་། རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། རྟོགས་པར་བྱེད་དུ་གཞུག་པ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་རིགས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར།
เล่ม ๙๗ · หน้า 227b
དེ་སྐད་སྨྲ་ན་དཀོན་པའི་མཆོག །གསུམ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན། །དེ་སྐད་སྨྲ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དཀོན་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དཀོན་པ་དང་། རིན་ཆེ་བ་དང་། དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཕན་འདོགས་པ་དང་། མི་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་གཉེན་པོའི་
དོན་གྱིས་སོ། །གཞན་ཡང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ནི། ཀུན་ལ་འང་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན། །དེ་ལྟར་ནི་མི་འདོད་དེ། ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་རྣམ་པར་ཟློག་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་། འབྱུང་བ་དང་། འཇིག་
པ་དག་ཀྱང་ཡོད་པ་ཡིན་ན། ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པས། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་མངོན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ཏེ། གླགས་ཡོད་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་གལ་ཏེ་སྒྲ་རྟག་པ་ཡིན་ན་མ་བྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། མ་
བྱས་པ་ནི་རྟག་པར་དམིགས་པར་འགྱུར་ལ། དམིགས་ན་བྱས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བས། ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་རྣམ་པར་བཟློག་པ་ནི། མི་རྟག་པ་ལ་བྱས་པ་ཡོད་པས་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་མངོན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་
ཚིག་གི་དོན་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་སྦྱོར་བའི་ཚིག་ནི་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་། འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་དག་ལ་ནི་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་མ་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དག་བཞིན་
ནོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ནི་མ་བྱུང་བ་ལས་འབྱུང་བ་དང་། བྱུང་ནས་འཇིག་པ་ཡོད་པས། དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་མཐུས་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བཤད་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ནི། །སྟོང་ཉིད་དགོས་དང་སྟོང་ཉིད་དང་། །སྟོང་ཉིད་དོན་ནི་མ་རྟོགས་
པས། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གནོད་པ་བྱེད། །འདིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དགོས་པ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་
เล่ม ๙๗ · หน้า 228a
དག་མ་རྟོགས་པས། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ། གལ་ཏེ་འདི་དག་ཀུན་སྟོང་ན། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་ཞིང་། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ཁུ་ཚུར་གཟས་ཏེ། རྣམ་པ་དུ་མས་འཚོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་གནོད་པ་བྱེད་དོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་
ནི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ། །བདེན་པ་གཉིས་ལ་ཡང་དག་བསྟེན། །དེ་དག་ཀྱང་གང་དང་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་། །དམ་པའི་དོན་གྱི་བདེན་པའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དངོས་
པོ་རྣམས་སྐྱེའོ། །གནས་སོ། །འགག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ལྷས་བྱིན་འགྲོའོ། །ཁྱབ་འཇུག་བཤེས་གཉེན་ཟའོ། །ཟླ་བས་བྱིན་བསྒོམ་མོ། །ཚངས་པས་གྲོལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་
དམ་པར་ནི་དེ་དོན་ཀྱང་ཡིན་ལ། དམ་པ་ཡང་ཡིན་པས་དོན་དམ་པའམ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་དོན་ཡིན་པས། དོན་དམ་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་གཞན་ལས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དོན་དམ་པ་ཉིད་བདེན་པ་ཡིན་པས། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྟེ། དེ་
དུས་ཐམས་ཅད་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཡང་ཡུལ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དོན་དམ་པ་སྟེ། དེ་ལ་དོན་དམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འགོག་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་དང་། ཐོས་པ་
དང་། བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་དོན་དམ་པ་སྟེ། དོན་དམ་པ་རྟོགས་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་བདེན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི། །རྣམ་དབྱེ་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ། །དེ་དག་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ནི། །ཟབ་མོ་དེ་ཉིད་རྣམས་མི་ཤེས། །གང་
དག་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ལིང་ཏོག་ཆེན་པོས། བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་གཡོགས་པ་ཐ་སྙད་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ། ཡུལ་གྱི་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་པ། རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ་དེ་དག་གིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཟབ་མོའི་དེ་ཉིད་རྣམ་
เล่ม ๙๗ · หน้า 228b
པར་མི་ཤེས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་དང་མི་བདུད་རྩིའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་དག་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟེན་པ་སྟེ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བློ་གྲོས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་གཏིང་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་དོན་གྱིས་སོ། །གང་དག་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཚུལ་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པ་དེ། ལེགས་པར་མ་རྟོགས་པ་
ན། དངོས་པོ་རྣམས་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ། ཡུལ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཉེ་བར་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ན། ཐ་སྙད་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་
པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སྐུར་པ་བཏབ་ནས། གལ་ཏེ་འདི་དག་ཀུན་སྟོང་ན། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པར་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེའོ། །གནས་
སོ། །འགག་གོ་ཞེས་བསྟན་པ་ན། དོན་དམ་པར་ཡང་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་ནི། སྲིད་པའི་དགོན་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་མི་འདའོ། །གལ་ཏེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐར་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། བདེན་པ་གཉིས་བསྟན་པ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། འདི་
ལྟར་ཐ་སྙད་ལ་ནི་མ་བསྟེན་པར། །དམ་པའི་དོན་ནི་བསྟན་མི་ནུས། །དེ་ནི་ངག་གི་ལམ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་ལུས་པར། བསལ་བ་མེད་པར་ཡང་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ལེགས་པར་བྲལ་བ་
གཞན་ལས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡང་བསྟན་ཏེ། དམ་པའི་དོན་ལ་མ་བརྟན་པར། །མྱ་ངན་འདས་པ་འཐོབ་མི་འགྱུར། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མཁས་པར་རློམ་པ་གང་ཕུང་པོ་རྣམས་སྟོང་པ་
เล่ม ๙๗ · หน้า 229a
ཉིད་ལས་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བ་དང་། ཕུང་པོ་རྣམས་མི་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་དངོས་པོར་ལྟ་བ་དང་། བདག་གིས་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །མཐོང་ངོ་། །མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་
ཕུང་པོ་རྣམས་ཡོད་དོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡོད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཕུང་པོ་རྣམས་དང་ལྡན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ལྟ་བ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དེ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྟ་ཉེས་ན། །ཤེས་རབ་ཆུང་ལྡན་ཕུང་བར་བྱེད། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་
སྲོག་གི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཕུང་བར་བྱེད་དོ། །ལྟ་ཉེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་མཐོང་བ་སྟེ། དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་མཐོང་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཕུང་བར་བྱེད་ཅེ་ན། ཇི་ལྟར་སྦྲུལ་ལ་བཟུང་ཉེས་དང་། །རིག་སྔགས་ཉེས་པར་བསྒྲུབས་པ་བཞིན། །སྦྲུལ་
རྒོད་དེ་ཁྲོ་གཏུམ་ཆེ་བ་དུག་དྲག་པོ་བཟུང་ཉེས་ན། འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཕུང་བར་བྱེད་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ཨན་ད་རྙིལ་ལྟར་སྔོ་བ་ལ་འཕགས་ཏེ། རང་གི་རྒྱན་གྱི་ནོར་བུའི་འོད་ཟེར་དག་གིས་བར་སྣང་བརྒྱན་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ལ་བསམ་པ་བྱས་པ། རིག་སྔགས་ཉེས་པར་བསྒྲུབས་ན།
སྒྲུབ་པ་པོ་ཉིད་ཆོ་ག་ཉམས་པས་ཕུང་བར་བྱེད་པ་ལྟར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པར་དཀའ་ཞིང་གནོད་པ་བྱེད་པ། དེ་ཕྱིར་ཞན་པས་ཆོས་འདི་ཡི། །གཏིང་རྟོགས་དཀའ་བར་མཁྱེན་གྱུར་ནས། །ཐུབ་པའི་ཐུགས་ནི་ཆོས་བསྟན་ལས། །རབ་ཏུ་ལོག་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །ཤེས་
རབ་ཞན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་འདིའི་གཏིང་རྟོགས་པར་དཀའ་བར་མཁྱེན་པར་གྱུར་ནས། ཐུབ་པ་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཐུགས། ཆོས་བསྟན་པར་མཛད་པ་ལས་སླར་ལོག་པར་གྱུར་ཏོ། །ཁྱོད་ནི་ང་ལ་སྟོང་པ་ཉིད། །སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིས། །སྤོང་བར་བྱེད་པ་
གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་སྟོང་ལ་མི་འཐད་དོ། །ཁྱོད་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་སྟོང་པ་ཉིད། །གལ་ཏེ་འདི་དག་ཀུན་སྟོང་ན། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནས། དེ་སྐད་སྨྲས་ན་དཀོན་པའི་མཆོག །གསུམ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དག་གིས་
เล่ม ๙๗ · หน้า 229b
སྤོང་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ལ་མི་འཐད་དེ། དོན་དམ་པར་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྟོང་པའི་ཕྱིར། ཁོ་བོ་དངོས་པོ་མེད་པར་ཡང་སྟོང་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་མི་སྟོང་པ་ཉིད་དགག་པས། དངོས་པོ་
རྣམས་སྟོང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་སྤོང་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་སྡེ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། འོད་སྲུངས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་རི་རབ་ཙམ་ནི་སླའི། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་
ཅན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ནི་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་མི་མཐོང་། མི་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་ཡང་། གང་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་རུང་བ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་རུང་བར་འགྱུར། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་
ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་རུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། མིག་ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ། སྐྱེས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་ཡང་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་མཐའ་དག་ཡོད་ན། འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །
དེ་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་ལས་ཀུན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་
བདེན་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་འགོག་པ་ནི་འགོག་པ་སྟེ། དེ་འགོག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་འགོག་པ་འཐོབ་པའི་ཐབས་ནི་ལམ་སྟེ། དེ་ལམ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་
དེ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཡོད་ན་ཆོས་ཀྱང་འགྲུབ་ལ། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་ལ་བསྟན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱང་འགྲུབ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། དགེ་སློང་
เล่ม ๙๗ · หน้า 230a
དག་ངས་སྔོན་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་སུ་མཐོང་བ་དག་ནི་མིག་དང་ཤེས་པ་དང་། ཤེས་རབ་དང་བློ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དག །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་
མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། འཇམ་དཔལ་གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཐོང་བ་དེས་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་གནས་པར་མཐོང་བ་དེས་ཀུན་འབྱུང་སྤངས་སོ། །གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མཐོང་བ་དེས་
འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་སོ། །འཇམ་དཔལ་གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྒོམ་དུ་མེད་པར་མཐོང་བ་དེས་ལམ་བསྒོམས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང་། འཕགས་པའི་བདེན་པ་གྲུབ་ན། ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་འགྲུབ་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རུང་བར་
འགྱུར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ། གང་ལ་སྟོང་ཉིད་མི་རུང་བ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་མི་རུང་འགྱུར། །གང་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་མི་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཁྱོད་ཉིད་རང་གི་སྐྱོན་རྣམས་ནི། །ང་ལ་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བྱེད་པ། །རྟ་ལ་མངོན་པར་ཞོན་
བཞིན་དུ། །རྟ་ཉིད་བརྗེད་པར་གྱུར་པ་བཞིན། །ཁྱོད་ཉིད་རང་གི་སྐྱོན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཁོ་བོ་ལ་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བར་བྱེད་པ་ནི། དཔེར་ན་རྟ་ལ་མངོན་པར་ཞོན་བཞིན་དུ་རྟ་དེ་ཉིད་བརྗེད་པར་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་མི་འདོད་པ་ལ་ཐམས་ཅད་མི་འཐད་པ་དེ་ལྟར་འདིར་བཤད་པར་
བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་དངོས་རྣམས་དངོས་ཉིད་ལས། །ཡོད་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བྱེད་ན། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་རྣམས། །རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པར་ཁྱོད་ལྟའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཡོད་པ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །འབྲས་བུ་དང་ནི་རྒྱུ་ཉིད་དང་། །བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་དང་བྱ། །སྐྱེ་
བ་དང་ནི་འགག་པ་དང་། །འབྲས་བུ་ལ་ཡང་གནོད་པ་བྱེད། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་མ་ལྟོས་པར་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱོད་རེ་ཞིག་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས། བྱིས་པ་གནོད་སྦྱིན་གྱི་གཟུགས་འཇིགས་སུ་རུང་བ་མངོན་པར་བྲིས་ནས་སྐྲག་སྟེ། འཇིགས་
เล่ม ๙๗ · หน้า 230b
པའི་སྒྲ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་དེ་གང་ཡིན། གལ་ཏེ་དེའི་དོན་གཟུགས་དངོས་པོ་མེད་ཅིང་སྟོང་པ་སྒྱུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ནི་སྐྲག་པ་ཐོང་ཤིག །འདི་ལྟར། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །དངོས་པོ་རྐྱེན་རྣམས་ལ་རང་གི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་
དང་། མེད་པ་དང་། ཡོད་མེད་དང་། གཞན་དང་། གཞན་མ་ཡིན་པ་དང་། གཉིས་ཀར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི། དོན་དམ་པར་རྐྱེན་རྣམས་ལས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྱུང་བ་མེད་དེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་
ནི། ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་མ་སྐྱེས། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད། །གང་ཞིག་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་དེ་སྟོང་གསུངས། །གང་གིས་སྟོང་ཉིད་ཤེས་དེ་བག་ཡོད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་
མེད་པ་ལ་དགོངས་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་བཤད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནི་བརྟེན་ནས་གདགས་པ་སྟེ། །དེ་ཉིད་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ། སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྟེན་ནས་གདགས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་
ལས་འདས་པའི་ཐ་སྙད་འདོད་པས་ཉེ་བར་ལེན་པ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་གདགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་། མེད་པའི་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ཡིན། མ་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ཡིན།
ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན། རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན། སྟོང་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་སྟོང་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། ཇི་སྐད་དུ། དབུ་མའི་ལམ་བསྒོམ་པ་ནི་མིག་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་ཡོངས་སུ་མི་རྟོག །
མེད་ཅེས་བྱ་བར་ཡོངས་སུ་མི་རྟོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དང་། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་མདོ་ལས། འོད་སྲུངས་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཅིག་གོ། །མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཉིས་སོ། །མཐའ་དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་
เล่ม ๙๗ · หน้า 231a
པ་བསྟན་དུ་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ། མི་གནས་པ། སྣང་བ་མ་ཡིན་པ། རྣམ་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་པ། གནས་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དག་གྲུབ་པོ། །ལམ་ནི་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅི་སྟེ་འདི་སྙམ་དུ་ཁོ་བོ་ཡང་སྨྲ་སྟེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་སོ་སོར་
ངེས་པའི་དབང་གིས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །དེ་ནི་བརྟེན་ནས་གདགས་པ་སྟེ། །དེ་ཉིད་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དངོས་པོ་བདག་ཉིད་གང་གིས་སྔོན་མ་བྱུང་བ་ལས་འབྱུང་བ་དེ་ནི། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་རི་བོང་གི་
རྭ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན། རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ལ་འདིར་སྟོང་པ་ཉིད་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དྲི་མ་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། གལ་ཏེ་
ཁྱོད་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དྲི་མའི་འདམ་རྫབ་ཀྱིས་སྦགས་པའི་ཕྱིར། སྦྱོར་བར་བྱེད་ན་སྦྱོར་ལ་རག་སྟེ། འདི་ལྟར་གཙུག་གི་ནོར་བུ་རྐང་པའི་རྒྱན་དུ་འདོགས་པར་བྱེད་ན་ནི་འཁང་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདོགས་པར་བྱེད་ན་དེ། གནས་མ་ཡིན་པར་འདོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྲེལ་
བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཁྱོད་དེ་སྐད་སྨྲ་བས་ཀྱང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ལ་ནི་གནོད་པ་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པའི་དོན་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི། ངོ་བོ་ཡོད་པ་ཉིད་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ།
གང་ཕྱིར་རྟེན་འབྱུང་མ་ཡིན་པའི། །ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། །དེ་ཕྱིར་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པའི། །ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །གལ་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ། །རྟེན་
ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ལན་བཏབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཀླན་ཀར་མི་རུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་
เล่ม ๙๗ · หน้า 231b
པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་། འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པའི་གཏན་ཚིགས་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡང་མེད་ལ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འབའ་ཞིག་ལ་མངོན་པའི་ཕྱིར་དོན་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ།། །།དབུ་མའི་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ། བམ་པོ་བཅོ་
བརྒྱད་པ། ཅི་སྟེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཐུས་དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་བཟོད་ན། དེ་ལྟ་ན་ཁྱོད་ལ་གསོར་མི་རུང་བའི་གནོད་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་བུ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འདི་ཀུན་མི་སྟོང་ན། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །
འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས། །ཁྱོད་ལ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་མི་སྟོང་པར་གྱུར་ན། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་ཡོད་པར་
ཤེས་པར་མི་ནུས་ན། དོན་དམ་པར་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་མ་ཡིན་ན། །སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པས། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་
དགོངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ། མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་གསུངས་པ་དེ། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། མདོ་སྡེ་ལས་གང་མི་རྟག་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ལ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། ངོ་བོ་
ཉིད་ལས་ཡོད་མིན་ན། །ཅི་ཞིག་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཀུན་དུ་འབྱུང་བར་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ཏེ། དཔེར་ན་ཅི་འཕགས་པ་བརྫུན་གསུང་བར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་གནོད་བྱེད་ལ། །ཀུན་འབྱུང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ནི་
རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། སྡུག་བསྔལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ལ། །འགོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཡོངས་གནས་ཕྱིར། །འགོག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་གནས་པ་ལ་འགོག་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་
เล่ม ๙๗ · หน้า 232a
སོ། དེ་བཞིན་དུ། ལམ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ན་བསྒོམ་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བསྒོམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། ལམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པས་བསྒོམ་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྐད་
བསྟན་པའི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་འདོད་པས། ཅི་སྟེ་ལམ་དེ་བསྒོམ་བྱ་ན། །ཁྱོད་ཀྱིས་དངོས་ཉིད་ཡོད་མ་ཡིན། །སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་བསྒོམ་པ་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས། གང་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་
ཀུན་འབྱུང་དང་། །འགོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །ལམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ནི། །གང་ཞིག་འཐོབ་པར་འགྱུར་བར་འདོད། །སྡུག་བསྔལ་མ་སྐྱེས་པ་ལ་འགོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ། གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་
ཀྱིས་ནི། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ན། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོངས་ཤེས་འགྱུར། །དངོས་ཉིད་གནས་ཤེས་མ་ཡིན་ན། །གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱེད་ཀྱི་གཞུང་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མི་འགྱུར་བར་གནས་པ་ཡིན་
པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ན། སྐྱོན་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་དེའི་རྒྱུ་སྲེད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྤངས་པ་ལ་སྤང་བ་མི་འཐད་པ་དང་། སྲེད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྤངས་པ་ལ་དེ་འགོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་མི་
འཐད་པ་དང་། འགོག་པ་མེད་ན་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་བསྒོམས་པ་ལ་ལམ་བསྒོམ་པ་མི་འཐད་པ་དང་། དེ་ལྟར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མེད་ན་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་བཞི་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་མི་འཐད་པས་དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། དེ་བཞིན་དུ་ནི་
ཁྱོད་ཉིད་ཀྱིས། སྤང་དང་མངོན་སུམ་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་དང་འབྲས་བུ་བཞི་དག་ཀྱང་། །ཡོངས་སུ་ཤེས་བཞིན་མི་རུང་ངོ་། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྤང་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་དེ་དག་མི་འཐད་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་ལས་
เล่ม ๙๗ · หน้า 232b
མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་མི་འཐད་པས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འབྲས་བུ་བཞི་པོ་དག་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅི་སྟེ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད་ལ། ངོ་བོ་
ཉིད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཡང་མི་བཏང་ན། དེ་ལ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཡོངས་འཛིན་པས། །འབྲས་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །འཐོབ་པ་མིན་པ་གང་ཡིན་ཏེ། །ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་ནུས་པར་འགྱུར། །ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་འབྲས་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཐོབ་པ་གང་
ཡིན་པ་དེ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་སོ། །ཅི་སྟེ་དངོས་པོ་མ་ཐོབ་པ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དབང་གིས་འཐོབ་པར་རུང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་མ་ཐོབ་པ་ལ་མ་ཐོབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་གཏང་བར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར། འབྲས་བུ་མེད་ན་འབྲས་
གནས་མེད། །ཞུགས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །དེས་སྐྱོན་འདིར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་བརྒྱད། །དེ་དག་མེད་ན་དགེ་འདུན་མེད། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་དང་། འབྲས་བུའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པའི་སྐྱེས་བུ་གཙོ་བོ་དེ་དག་མེད་ན་དགེ་འདུན་
དཀོན་མཆོག་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་མེད་ན་དགེ་འདུན་མེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མ་ཟད་དེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་བདེན་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་མེད་
ན། ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར། ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ཡོད་མིན་ན། །སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་དང་། སློབ་མ་རྣམས་རྟོགས་པར་མཛད་པས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་ཡོད་
པ་མ་ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན། དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་འདོད་ན་
เล่ม ๙๗ · หน้า 233a
ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་འདོད་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་པ་མ་ཡིན་པས། ཁྱེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ལ། །མ་བརྟེན་པར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཁྱོད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སངས་རྒྱས་ལ། །
མ་བརྟེན་པར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པར་བཞེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །སངས་རྒྱས་མིན་པ་གང་ཡིན་དེས། །བྱང་ཆུབ་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་ལ། །བརྩལ་ཀྱང་
བྱང་ཆུབ་ཐོབ་མི་འགྱུར། །འགའ་ཡང་ཆོས་དང་ཆོས་མིན་པ། །ནམ་ཡང་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །མི་སྟོང་པ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བྱ་བ་མེད། །ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཡོད་པ་མ་བྱས་པ་ལ་བྱེད་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རགས་པ་ཉིད་དང་བསལ་བ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་བྱེད་དེ། གཉི་
གའི་ལན་ཡང་བཏབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་ཁྱེད་ཅག་གང་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཡོད་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དགག་པ་སྨྲ་ཞིང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་སྒྲོགས་པར་བྱེད་ན། མ་བྱས་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་དེའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་ཟེར་ན་དེ་ནི་རིགས་
པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་བོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་བཟློག་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་ན། ཁོ་བོ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་སྟོན་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་གང་དང་གང་བྱས་པ་དེ་དང་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་
མ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་བྱས་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ། །གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་གྱུར་ན་དེ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་མ་བྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་སྨྲ་བས་ནི་འབད་པ་ཆེན་པོ་མ་བྱས་པ་ལ་ངོ་བོ་
ཉིད་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་འདི་འདྲའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་གྱི་ནའོ། །གཞན་ཡང་། ཆོས་དང་ཆོས་མིན་རྒྱུས་བྱུང་བའི། །འབྲས་བུ་ཁྱོད་ལ་ཡོད་པ་མིན། །ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཡོད་པ་ནི་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། ཆོས་དང་ཆོས་མིན་མེད་པར་ཡང་། །འབྲས་བུ་ཁྱོད་ལ་
เล่ม ๙๗ · หน้า 233b
ཡོད་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་དང་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་དེ་དག་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་པས། ཆོས་དང་ཆོས་མིན་རྒྱུས་བྱུང་བའི། །འབྲས་བུ་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལ་ཡོད། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་ལས་བྱུང་བའི། །འབྲས་བུ་ཅི་ཕྱིར་སྟོང་མ་ཡིན། །
སྐྱེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན། སྒྱུ་མ་བྱས་པའི་གླང་པོ་ཆེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ལྟར་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མ་ཟད་དེ། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཐ་སྙད་ནི། །ཀུན་ལའང་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན། །བུམ་པ་གྱིས་ཤིག །ཁང་པ་རྩིགས་ཤིག །
ལྷས་བྱིན་པ་དཀར་མོ་ཁྲིད་དེ་ཤོག་ཤིག །མཆོད་སྦྱིན་གླེགས་བམ་ཆིངས་ཤིག །ཁྱབ་འཇུག་བྱིན་སཱ་ལུའི་འབྲས་ཆན་ཁར་ཚང་བཞོས་པའི་བ་མར་དང་ཟོ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་
ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཡོད་པ་ལ་བྱ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡང་མི་འགྲུབ་པས། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གང་ཡིན་པའི། །སྟོང་པ་ཉིད་ལའང་གནོད་པར་བྱེད། དེ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པས། བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་འགྱུར་ཞིང་། །བྱ་བ་རྩོམ་པའང་
མེད་པར་འགྱུར། །བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་མེད་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནོད་བྱེད་ན། །མི་བྱེད་པ་ཡང་བྱེད་པར་འགྱུར། །གཞན་ཡང་། དངོས་ཉིད་ཡོད་ན་འགྲོ་བ་རྣམས། །གནས་སྐབས་སྣ་ཚོགས་བྲལ་འགྱུར་ཞིང་། །མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་དང་། །ཐེར་ཟུག་ཏུ་ཡང་གནས་པར་འགྱུར། །
ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་། རིགས་དང་། བོང་ཚོད་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་སྣ་ཚོགས་དང་བྲལ་ཞིང་། རྩིག་པ་ལ་བྲིས་པའི་རི་མོ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཡོད་མིན་ན། །མ་ཐོབ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། །སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་
ལས་དང་ནི། །ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་བྱེད། །འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དང་། སྡུག་བསྔལ་མཐར་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་ལས་དང་། དེའི་གཉེན་པོ་དག་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་མི་འདོད་པས་དེའི་ཕྱིར་མ་དད་བཞིན་དུ་ཡང་རྟེན་
เล่ม ๙๗ · หน้า 234a
ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྒྱུ་མ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་གྱི་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་ཅན། གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་
པར་འབྱུང་། །མཐོང་བ་དེས་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་། །ཀུན་འབྱུང་དང་ནི་འགོག་པ་དང་། །ལམ་ཉིད་དེ་དག་མཐོང་བ་ཡིན། །ཐ་སྙད་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་ཚུལ་ལ་ལྟོས་པས་མཐོང་བ་དང་། མཐོང་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་མཐོང་
བ་དེས་བདེན་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཉིད་སྐྱེ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དག་གིས་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་མ་གཏོགས་པར། གཞན་དུ་མཐོང་བ་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདེན་པ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་
བའི་སྒྲ་དེའི་དོན་གང་ཡིན། གལ་ཏེ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དེ་ཁོ་ན་དང་བཅས་པ་ཉིད་མཐོང་བའོ་ཞེ་ན་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཡིན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་པའི་དོན་
ཉམས་སོ། །འདི་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་མཐོང་ན་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ཞེས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། མའི་ལ་ཏུའི་ཚུལ་གྱིས་བྱུང་རྒྱལ་དུ་བརྗོད་དོ་ཅོག་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་པོས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ལ་སྐྱོན་གདགས་པ། སྨྲས་
པ་དག་ཕྱིར་བཟློག་པའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དང་པོར་སྨྲས་པའི་གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འབའ་ཞིག་ལ་ཡོད་པར་བསྟན་པས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚངས་པ་རྣམ་གྲངས་དེས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་རིག་པར་
བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཚངས་པ་འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་གི་ཀུན་འབྱུང་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་
เล่ม ๙๗ · หน้า 234b
འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏན་དུ་བཀག་པ་དག་ལ་གཏན་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དག་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ལམ་སྒོམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་
པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེ་དག་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་བྱེད་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ། དབུ་མའི་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ལས། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་བཞི་པའོ།། །།དེ་
ནི་དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དགག་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་དོན་གྱི་དབང་གིས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་བརྩམ་མོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཁྱོད་འདོད་པ་ལྟར། གལ་ཏེ་འདི་དག་ཀུན་སྟོང་ན། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་
འཇིག་པ་མེད། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་སོ། །དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་མེད་ལ། དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་མིང་དང་། གཟུགས་ལ་ཡང་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་མེད་པས། གང་ཞིག་
སྤངས་དང་འགགས་པ་ལས། །མྱ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར་བར་འདོད། །ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་གིས་སོ། །གང་ཞིག་སྤང་བས་སམ། འགག་པས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ཡང་འདོད་དེ། ཇི་སྐད་དུ།
དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པའི་སྲེད་པ་དེ་ཟད་ཅིང་། བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་ལ། དེ་བཞིན་དུ། མ་ཞུམ་པ་ཡི་ལུས་ཀྱིས་ནི། །ཚོར་བ་དང་དུ་ལེན་པ་ན། །དེ་ཡི་སེམས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ། །མར་མེ་ཤི་བར་གྱུར་པ་བཞིན། །ཞེས་ཀྱང་
གསུངས་སོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་འདི་མ་གཏོགས་པར་གཞན་གྱིས་མི་འཐོབ་པས་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པར་བྱའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་ནི་གང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པ་མེད་དེ།
เล่ม ๙๗ · หน้า 235a
འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པ་མེད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དམ་བཅས་པ་ལ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་
སྒྱུ་མའི་མར་མེ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་འཆི་བ་ཐ་སྙད་དུ་གཏོགས་པའི་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཡོད་པར་མི་འགལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་རྐྱེན་བརྒྱུད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་སྒྱུ་མ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དག་གི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །
དེའི་འཐོབ་པ་ཡང་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་རིགས་པ་དང་ནི་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དངོས་པོ་རྣམས་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅས་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ། །གླགས་ཡོད་པའི་སྐྱོན་ཡང་མེད་དེ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་དོན་དམ་པར་དཔེ་
ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ལ། གལ་ཏེ་འདི་དག་ཀུན་སྟོང་ན། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །གང་ཞིག་སྤང་དང་འགག་པ་ལས། །མྱ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར་བར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་
རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་། གལ་ཏེ་འདི་ཀུན་མི་སྟོང་ན། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །གང་ཞིག་སྤང་དང་འགག་པ་ལས། །མྱ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར་བར་འདོད། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པས་སྤང་བ་དང་། འགག་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་རབ་ཏུ་མ་མཐོང་བ་
ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དག་ཉིད་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཐོབ་པ་ཡོད་པ་བསྟན་དཀའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ་ནི་སྒྱུ་མའི་མར་མེ་འཆི་བ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ཡོད་པར་རུང་ངོ་། །མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་འཐོབ་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་བསལ་བའི་ཕྱིར་དམ་བཅས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །ཡང་ན་ཕ་རོལ་དག་ན་རེ། གལ་ཏེ་འདི་དག་ཀུན་སྟོང་ན། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །དེའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་སྤོང་དང་འགག་
เล่ม ๙๗ · หน้า 235b
པ་ལས། །མྱ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར་བར་འདོད། །གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་འདི་དག་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་ན་ནི། འདུ་བྱེད་དེ་དག་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བ་དང་། མིང་དང་གཟུགས་འགགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྔ་མོ་ལ་
སོགས་པའི་རྭ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ནི་དེ་དག་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་པ། གལ་ཏེ་འདི་ཀུན་མི་སྟོང་ན། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པས་ངེས་པར་གནས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མི་འགྱུར་བ་ལ་དེ་དག་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་སྤང་དང་འགག་
པ་ལས། །མྱ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར་བར་འདོད། །འདི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་ནུས་པར་ཡང་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ཡང་མེད་པས་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་
དོན་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དྲི་བར་ཡང་བྱ་སྟེ། ཇི་ཐ་སྙད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རམ། འོན་ཏེ་དོན་དམ་པར་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་དུ་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ནི་ཁོ་བོ་ཅག །སྤངས་པ་མེད་ལ་ཐོབ་མེད་པ། །ཆད་
པ་མེད་ལ་རྟག་མེད་པ། །འགག་པ་མེད་པ་སྐྱེ་མེད་པ། །དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས་པར་འདོད། །དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བ་དང་། མིང་དང་། གཟུགས་འགགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པའི་གཏན་ཚིགས་དེའི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་གཞན་ཡང་།
འདི་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྨྲ་བ་དག་ལས་ཁ་ཅིག་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པར་སྨྲ། གཞན་དག་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་སྟེ། དེ་གཉི་ག་ཡང་ཇི་ལྟར་མི་འཐད་པ་དེ་ལྟར་བརྟག་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར། མྱ་ངན་འདས་པ་དངོས་པོ་མིན། །རྒ་ཤིའི་མཚན་ཉིད་ཐལ་
བར་འགྱུར། །མྱ་ངན་འདས་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པར་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་པོ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་རྒ་ཤིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྒ་ཤིའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒ་དང་འཆི་བ་མེད་པ་ཡི། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་
เล่ม ๙๗ · หน้า 236a
ནོ། །དངོས་པོ་ནི་རྒ་ཤི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ནི་མི་འདོད་དེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་རྒ་ཤི་མེད་པར་འདོད་པས་དེའི་ཕྱིར་སྨྲ་བར་ནུས་ཏེ། དོན་དམ་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒ་ཤི་མེད་པའི་ཕྱིར་
དཔེར་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཡོད་དོ། །ཡང་ན་སུན་དབྱུང་བའི་ལམ་གཞན་ཡོད་དེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དག་གི་ཕྱིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་ན། །མྱ་ངན་འདས་པ་འདུས་
བྱས་འགྱུར། །འདུས་བྱས་ཡིན་པར་ནི་མི་འདོད་དེ། འདིས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ནི་འདུས་བྱས་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དངོས་པོ་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པ། །འགའ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡོད་མ་ཡིན། །འདིས་ནི་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་
པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་སྦྱོར་བའི་ལམ་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་ན། །ཇི་ལྟར་མྱང་འདས་དེ་བརྟེན་མིན། །དངོས་པོ་ནི་བརྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་མེད་ན་མི་
འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །འདིས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ནི་བརྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ། དངོས་པོ་བརྟེན་པར་མ་ཡིན་པ། །འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་མ་བརྟེན་པར་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ནི་འགའ་
ཡང་མེད་དོ། །འདིས་ནི་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་ནོ། །གོས་དམར་སྡེ་གང་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མར་མེ་ཤི་བ་
བཞིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དང་། མདོ་སྡེ་པ་དག་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཙམ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་དེ་དག་གི་ཕྱིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་མིན། །དངོས་མེད་ཇི་ལྟར་རུང་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་རྫས་
เล่ม ๙๗ · หน้า 236b
སུ་མེད་པའི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པས་བརྟགས་པ། དོན་དམ་པའི་དགེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དག་ཇི་ལྟར་རུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་དུ་དགེ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དག་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་། མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་རྫས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་སྒྲུབ་པས། གང་ལ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་ཡིན། །དེ་ལ་དངོས་མེད་ཡོད་མ་ཡིན། །
མར་མེའི་དཔེས་མར་མེ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་ཏེ། ཕྱི་ས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་མིན། །ཇི་ལྟར་མྱོང་འདས་དེ་བརྟེན་མིན། །མར་མེ་དངོས་པོ་མེད་པ་བརྟེན་ནས་གདགས་པ་ནི་བརྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ། གང་ཞིག་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པའི། །དངོས་མེད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་མ་བརྟེན་པར་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་དོན་དམ་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་
དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། འོང་བ་དང་ནི་འགྲོ་བའི་དངོས། །བརྟན་ཏེ་མ་རྒྱུར་བྱས་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་བརྟེན་མིན་རྒྱུར་བྱས་མིན། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཡིན་པར་བསྟན། །འོང་བ་དང་འགྲོ་བའི་དངོས་པོ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དང་། རྒྱུར་བྱས་ནས་གདགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་
དག་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་མེད་པ་དང་། རྒྱུར་བྱས་ནས་གདགས་པ་མེད་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པས་དོན་དམ་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བཀག་ཀྱང་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པའི་སྐབས་མེད་དོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། འབྱུང་
བ་དང་ནི་འཇིག་པ་དག །སྤོང་བར་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །མདོ་སྡེ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། གང་དག་འབྱུང་བའམ་འཇིག་པས་སྲིད་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཕྱིར་མྱ་ངན་འདས་པ་ནི། །
เล่ม ๙๗ · หน้า 237a
དངོས་མིན་དངོས་མེད་མིན་པར་རིགས། །གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སུན་དབྱུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ཉིད་འགག་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། འབྱུང་བ་ཡང་འཁོར་བའི་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། །གཞན་དག་གིས་སྨྲས་པ། ཐར་པའི་དོན་ནི་དངོས་
པོ་ཡང་ཡིན་ལ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། །གཞན་དག་གིས་སྨྲས་པ། དེའི་ཕྱིར་འདི་བཤད་དེ། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་པ་ནི། །དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཡིན་ལ། །དངོས་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག །ཐར་པར་འགྱུར་བར་དེ་མི་རིགས། །དགག་
པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན། ཅི་སྟེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ལྟོས་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ལུས་དང་། དབང་པོ་དང་། བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ལ། བདེ་
བ་ལ་ཟླར་མེད་པ་གཏན་དུ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་ཁོ་ནས། དེ་དག་མེད་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང་། བདེ་བ་ལ་ཟླར་མེད་པ་གཏན་དུ་བ་ཡང་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་ཁོ་ནས་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང་། བདེ་བ་འདུས་མ་བྱས་པ་
ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་པ་ནི། །དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཡིན་ན། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་བརྟེན་མིན། །འོ་ན་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། བརྟེན་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ།
འདི་ལྟར། དེ་ནི་གཉིས་ལ་བརྟེན་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པར་མི་འདོད་དེ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པར་བསྟན་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་
མྱ་ངན་འདས་པ་ནི། །དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཡིན་ན། །མྱ་ངན་འདས་པ་འདུས་མ་བྱས། །དངོས་དང་དངོས་མེད་འདུས་བྱས་ཡིན། །དེ་ལྟར་ན་འདིས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་གཞན་ཡིན་པར་སྟོན་ཏེ། གང་ཞིག་
เล่ม ๙๗ · หน้า 237b
གང་ལས་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་གཞན་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་མི་རིགས་ཏེ། མེ་ཆུའི་མཚན་ཉིད་ལས་གཞན་ཡིན་པ་དེ་ཆུའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །གཞན་དག་གིས་སྨྲས་པ། གང་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ཡོད་པ་དེ་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ལ་མི་མཐུན་པའི་བདག་ཉིད་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་པ་ལ། །དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཡོད་ན། །ཁྱོད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེ་
གཉིས་ནི་མི་མཐུན་པ་ཡིན་པས་མི་མཐུན་པ་གཉིས་གཅིག་ལ་ཡོད་པར་མི་རིགས་པས། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། དེ་གཉིས་གཅིག་ལ་ཡོད་མིན་ཏེ། །སྣང་བ་དང་ནི་མུན་པ་བཞིན། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། གང་ལ་
དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ཡོད། ཅི་དངོས་པོའམ་འོན་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ། དེ་གཉི་ག་ཡང་སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་སྙིང་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་
ཞེས་ཟེར་བ་དེ་དག་གི་ཕྱིར་བཤད་པ། དངོས་མེད་དངོས་པོ་མེད་མིན་པ། །མྱ་ངན་འདས་པར་གང་སྟོན་པ། །རབ་ཏུ་སྟོན་པའོ། །དངོས་པོ་མེད་དང་དངོས་པོ་དག །གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །གཉི་ག་བཀག་པས་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་
བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་པ་ནི། །དངོས་མིན་དངོས་པོ་མེད་མིན་ན། །ཁྱོད་འདོད་པ་ལྟར་རོ། །དངོས་མིན་དངོས་པོ་མེད་མིན་ཞེས། །གང་ཞིག་
གིས་ནི་དེ་མངོན་བྱེད། །དེ་མངོན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པའམ། བརྗོད་པ་དགག་པ་སྔར་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཡང་གཞན་ཡང་། བཅོམ་ལྡན་མྱ་ངན་འདས་གྱུར་ནས། །ཡོད་པར་མི་མངོན་དེ་བཞིན་དུ། །མེད་དོ་ཞེའམ་གཉི་ག་དང་། །གཉིས་
เล่ม ๙๗ · หน้า 238a
མིན་ཞེས་ཀྱང་མི་མངོན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད་པ་དང་། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་མངོན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་བཞུགས་པར་གྱུར་ན་
ཡང་། །ཡོད་པར་མི་མངོན་དེ་བཞིན་དུ། །མེད་དོ་ཞེའམ་གཉི་ག་དང་། །གཉིས་མིན་ཞེས་ཀྱང་མི་མངོན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་ན་ཡང་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད་པ་དང་། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་
བར་མི་མངོན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྲོག་གང་ཡིན་པ་དེ་ལུས་ཡིན་པ་དང་། སྲོག་ཀྱང་གཞན་ལ་ལུས་ཀྱང་གཞན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་མངོན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་དག་དེ་དག་མ་བཀག་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་གྲུབ་པས། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་
ཉིད་ཉམས་པ་མེད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། དོན་དམ་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤིས་འཇིགས་པ་རྣམས་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་མ་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རུས་
སྦལ་གྱི་སྤུ་བཞིན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ནི་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ལམ་སྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ནི་གཞན་གྱིས་གཞན་འཐོབ་པ་མཐོང་སྟེ། དཔེར་
ན། ལག་པ་རྐང་པར་སླེབས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་དོན་དམ་པར་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ལ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། འཁོར་བ་མྱ་ངན་འདས་པ་ལས། །ཁྱད་
པར་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །མྱ་ངན་འདས་པ་འཁོར་བ་ལས། །ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །དམིགས་སུ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཉི་ག་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཇི་ལྟར་དེ་དག་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་དམིགས་སུ་མེད་པ་དེ་
เล่ม ๙๗ · หน้า 238b
ལྟར་ནི་བསྟན་ཟིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་དེའི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དང་དོན་འགལ་བ་ཉིད་དོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། འཁོར་བ་དག་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། མྱ་ངན་འདས་མཐའ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་འཁོར་བའི་
མཐའ་ཡིན་ཏེ། །མཐའ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཆོས་ཉིད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དག་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེ་གཉིས་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ནི། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཆོས་ཉིད་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ནམ་མཁའ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་ཀྱང་
མཚན་ཉིད་དབྱེར་མེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཡིན་པར་གསུངས་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པས་མེད་པ་ནི་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་
རུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་མར་མེ་སྣང་བ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དཔེ་མེད་པས་སྒྲུབ་པ་མ་ཚང་བ་ཉིད་
ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དམིགས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པར་བརྗོད་ན། དམིགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དམིགས་སུ་མེད་ན་ཡུལ་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་མེད་དོ། །ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ནམ་
མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དགག་པ་སྔར་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་
བགེགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཁས་པ་རྣམས་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །མི་མཁས་པ་རྣམས་ནི་དེ་ཉིད་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་འཛིན་པར་བྱེད་ཅིང་། དོན་མེད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། འོད་སྲུངས་གང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་བར་ང་སྨྲའོ་ཞེས་
เล่ม ๙๗ · หน้า 239a
གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པས་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་དོན་དམ་པར་ལྟ་བ་དག་ཡོད་ན་ནི་དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་ཡང་རིགས་པར་འགྱུར་གྲང་ན། ལྟ་བ་དེ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་བརྟག་པའི་ཕྱིར་འདི་
བཤད་དེ། འགགས་པར་གྱུར་དང་མཐའ་སོགས་དང་། །རྟག་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་དག །མྱ་ངན་འདས་དང་ཕྱི་མཐའ་དང་། །སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན། །འགགས་པར་གྱུར་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་། ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད་པ་
དང་། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ལྟ་བའོ། །མཐའ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པ་དང་། མཐའ་མེད་པ་དང་། མཐའ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མཐའ་མེད་ཀྱང་མེད་པ་དང་། མཐའ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མཐའ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ལྟ་བའོ། །རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་
རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ་མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་པ་དང་། རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ལྟ་བའོ། །ལྟ་བ་དེ་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་། སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པས། ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་
ནོ། །ལོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྐྱོན་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཟིན་པས་དེའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ལ། །མཐའ་ཡོད་ཅི་ཞིག་མཐའ་མེད་ཅི། །མཐའ་དང་མཐའ་མེད་ཅི་ཞིག་ཡིན། །མཐའ་
མིན་མཐའ་མེད་མིན་པ་ཅི། །དེ་ཉིད་ཅི་ཞིག་གཞན་ཅི་ཡིན། །རྟག་པ་ཅི་ཞིག་མི་རྟག་ཅི། །རྟག་པ་མི་རྟག་གཉིས་ཀ་ཅི། །གཉི་ག་མིན་པའང་ཅི་ཞིག་ཡིན། །རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ན་གཞི་མེད་པ་ལ་དེ་དག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་མདོ་
སྡེ་ལས་ཀྱང་། གང་ལ་རྣམ་བརྟག་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ལ་རྣམ་རྟོག་ག་ལ་ཡོད། །རྣམ་བརྟག་རྣམ་རྟོག་ཟད་གྱུར་པས། །བསྟན་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐ་སྙད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་རྟོག་ན་ནི། སྐྱོན་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གཞན་དག་གིས་སྨྲས་པ། དོན་དམ་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་
เล่ม ๙๗ · หน้า 239b
ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དབང་པོ་དང་། བསམ་པ་དང་། མོས་པ་དང་། དུས་དང་། ཡུལ་ལ་ལྟོས་པས་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་ན་སྒྲུབ་པ་དེ་མི་འཐད་དེ། དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤྱད་པའི་གཉེན་པོར་བཀའ་སྩལ་པས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡོད་པས་དོན་དམ་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདིར་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པར་འདོད་ན་ནི་དེ་མི་རུང་སྟེ། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ། དམིགས་པ་
ཐམས་ཅད་ཉེར་ཞི་ཞིང་། །སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི་ཞི་བ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་གང་དུ་ཡང་། །སུ་ལའང་ཆོས་འགའ་མ་བསྟན་ཏོ། །དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་དམིགས་པར་བྱ་བའི་དོན་མེད་ན་ཡུལ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པར་བྱ་བ་བཞིན་དུ་
དམིགས་པ་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་དམིགས་པར་བྱ་བའི་དོན་མེད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཡུལ་དེ་ལ་བརྗོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བ་ནི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་གང་དུ་ཡང་། །སུ་ལའང་ཆོས་འགའ་མ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་
པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་གང་དུ་ཡང་། །སུ་ལའང་ཆོས་འགའ་མ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ནི་རང་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། བརྗོད་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དེ་
ཁོ་ན་དེ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཚུལ་དུ་ནི་སྟོན་པས་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར། བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བསོད་ནམས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རབ་ཏུ་བསགས་པ་ལས། ངེས་པར་འཁྲུངས་པ་ཡིད་
བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལས་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པའི་དབང་གིས་ཐེག་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་གསུང་འབྱུང་ཞིང་། དེའི་དབང་གིས་ཉན་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་སྟོན་པ་བདག་ཅག་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ་སྙམ་དུ་དེ་ལ་རྣམ་
เล่ม ๙๗ · หน้า 240a
པར་རྨོངས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་གང་དུ་ཡང་། །སུ་ལ་འང་ཆོས་འགའ་མ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐུ་མིན་སྐུ་ལས་གཞན་མ་ཡིན། །དེ་ལ་སྐུ་མེད་དེར་དེ་མེད། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐུ་ལྡན་མིན། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་ཞིག་
ཡིན། །ཞེས་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་དོན་དམ་པར་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་འགའ་ཡང་མེད་ལ། གང་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་། གང་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་། གང་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡང་མེད་པས་དེ་དག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་
གང་དུ་ཡང་། །སུ་ལའང་ཆོས་འགའ་མ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་ཟག་པ་མེད་པ་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྤངས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་བྱ་བ་མེད་པས་སྟོན་པ་མི་འཐད་
པའི་ཕྱིར་དང་། གང་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་གཡོ་བ་མེད་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་ཡིན་པས། ཉན་པ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་མེད་པས་དོན་དམ་པར་ཉན་པ་དང་། འཛིན་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གང་དུ་གང་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡང་དོན་
དམ་པར་བོང་བ་དང་། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་གང་དུ་ཡང་། །སུ་ལའང་ཆོས་འགའ་མ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཤུགས་ཀྱི་དབང་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་དགེ་
བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། ཉེ་བར་བསགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའི་མཐུ་ཉིད་ལས་མོས་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། བསམ་པའི་དབང་གིས་ཆོས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གསུང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་དང་ལྡན་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་
པར་མགུ་བར་མཛད་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་ཕྲིན་ལས་ལྟ་བུར་འབྱུང་གི །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་མཛད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་མི་མངའ་བ་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་གང་དུ་ཡང་། །སུ་ལའང་ཆོས་འགའ་མ་
เล่ม ๙๗ · หน้า 240b
བསྟན་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་ནས་ཡི་གེ་ལྷག་ཆད་མེད་པར་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་མཛད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྔོན་གྱི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པས། སངས་རྒྱས་སྔ་མ་
རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་གང་དུ་ཡང་། །སུ་ལའང་ཆོས་འགའ་མ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཆོས་རྣམས་བདག་ཉིད་དེ་དང་། དེ་དག་གིས་གཏན་དུ་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཆོས་གང་ཞིག་ཤེས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་
ཅན་ནམ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་གིས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་ལས་བླངས་པའི་ཆོས་དེ་ནི་འགའ་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་
ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གཟུང་དུ་མ་མཆིས་ཤིང་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདིར་མུ་སྟེགས་ཅན་ངན་པ་སྤོབས་པ་རློམ་པ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཐེག་པ་མཆོག་གི་ཚུལ་གྱིས་དཔའ་བཀོང་བ། ངན་
གཡོའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དག་གིས་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའི་སྐྱོན་བཅབ་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སངས་རྒྱས་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་ཡི། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མི་རུང་སྟེ། །གང་ཕྱིར་དོན་དམ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །ཆོས་ནི་བསྟན་པ་མ་བྱས་ཕྱིར། །སྤྲུལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིའང་མི་རུང་སྟེ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་སོགས་
མེད་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་སྤྲུལ་པ་སངས་རྒྱས་མིན། །དེས་ནི་ཆོས་ཀྱང་བསྟན་མ་བྱས། །དོན་དམ་དུ་ནི་མི་རྟོག་པའི། །སྟོང་ལ་སྙིང་རྗེ་མི་འདོད་དེ། །གང་ལ་སྙིང་རྗེ་བྱེད་པ་ཡི། །སེམས་ཅན་མེད་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་མེད། །གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་སྙིང་རྗེ་ཡོད། །སྨད་འཚོང་ངུ་བར་བྱེད་དང་འདྲ། །སྨད་འཚོང་རྣམས་ཀྱི་
ངུད་མོ་གང་། །དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་སྙིང་རྗེ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་འདིར་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་བོ་
เล่ม ๙๗ · หน้า 241a
ཅག་གི་ཚུལ་ཉིད་སྨྲས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལས་ཀྱང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བཟོད་པ་གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་། བདེ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཐུགས་དམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པ་ཉིད་དང་། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་
གྱི་ཤུགས་ཀྱི་དབང་གིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡི་གེ་དང་ངག་དང་ཚིག་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གསུང་ཆོས་དང་། གང་ཟག་བདག་མེད་པར་མུ་སྟེགས་བྱེད་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཡིན་ནམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་
གསལ་བར་མཛད་པ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་མཆོག་གིས་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དམ་པ་པའི་སངས་རྒྱས་ཡོད་ན་བསྟན་པ་བརྗོད་པའི་གསུང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་ཡང་བསྟན་པ་དག་གི་མཛད་པ་
པོ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་གྲགས་པའི་གནོད་པ་ཡང་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ལ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ནི་བྱེད་པ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དབང་གིས་དེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་
དཔེར་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྲུལ་པ་བསྟན་པ་དག་གིས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་བསྟན་པ་མི་རུང་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བོང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དཔོག་
པ་ལ་ཡང་སྐྱོན་གྱིས་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་རང་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་གྲུབ་པ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་ན་ཡང་ལན་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་དོན་དམ་
པའི་སངས་རྒྱས་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཟློག་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེས་བསྟན་པ་ཡང་ཟློག་པར་མི་བྱེད་དོ། །དོན་དམ་པ་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་གསུང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐ་སྙད་དུ་མཛད་པ་པོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པར་ནི་དེ་
เล่ม ๙๗ · หน้า 241b
བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྤྲོས་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐུགས་རྗེ་མི་མངའ་བའམ། ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར། ཐུགས་རྗེ་དང་ཐུགས་རྗེའི་གནས་སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ།
དེ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་འདི་ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཚུལ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་སེམས་ཅན་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཡང་ཡོད་པས་གཞི་དེ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་ཡོད་དེ། དེའི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དང་། བདེ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་
སྒྲུབ་པའི་ཐུགས་དམ་བཞེས་པ་ཡིན་པར་གྲུབ་འདོད་དོ། །དེ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ནི་གཞན་སྡུག་བསྔལ་བས་ཐུགས་ཐག་པ་ནས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་མ་བུ་ལ་བྱམས་པ། བུ་གཅིག་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྨད་འཚོང་མ་ལ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་དེ་ལ་མི་དགར་ཅི་ཡོད། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་དང་། ནམ་མཁའི་ཁམས་དག་མཚན་ཉིད་འདྲར་ཟིན་ཀྱང་། ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཡང་སྨད་འཚོང་
མའི་ངུད་མོ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མ་ལུས་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེའི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་སྨད་འཚོང་མ་ལ་
མེད་ན་ནི། འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ནི་སྨད་འཚོང་མའི་ངུད་མོ་དང་འདྲ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་སྙིང་རྗེ་ཡོད། །སྨད་འཚོང་ངུ་བར་བྱེད་དང་འདྲ། །ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ནི་ཐུགས་ཐག་པ་ནས་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དཔེར་ན་སྨད་འཚོང་མའི་ངུད་མོ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། བུ་ལ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དག་གིས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མུ་སྟེགས་ཅན་དག་ཞི་རབ་ཏུ་ཞེ་སྡང་བའི་སྒྲེགས་པ་དྲི་ང་བའི་ཚིག་ཀུན་དུ་བརྗོད་པ་ན་རང་གི་བསམ་པའི་བདག་ཉིད་ངན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་
เล่ม ๙๗ · หน้า 242a
པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།། །།དབུ་མའི་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ། བམ་པོ་བཅུ་དགུ་པ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པོ་དག་གིས་སྨྲས་པ། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེར་ཞི་ཞིང་། །སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི་ཞི་བ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་གང་དུ་ཡང་། །སུ་ལ་འང་ཆོས་འགའ་མ་
བསྟན་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་ན་དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་གཞན་གྱི་དབང་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཤེས་པར་བྱ། །དང་པོ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ཡིན། །གཉིས་པ་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་ཏེ། །ཐ་མ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན། །མཚན་ཉིད་
དེ་བཞིན་སྐྱེ་བ་དང་། །དོན་དམ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གསུམ་པོ་དག །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཉིད་དུ་འདོད། །དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་ཤིང་། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་དུ་མི་འཛིན་པས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་
བ་དེའི་ཚེ་ན། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདི་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་གང་ཡིན། དེ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཆོས་རྣམས་
ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པར་ཐ་སྙད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་དང་། བསྟན་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོ་དག་གི་ཁོངས་སུ་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་མིང་དོན་ལ་འཇུག་པ་ལས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་མིང་དོན་ལ་འཇུག་པ་དེ་ལྟར་
བྱིས་པ་རྣམས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་འདིར་གལ་ཏེ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བར་ཡིད་ལ་བརྗོད་པ་དང་། ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པའི་ཀུན་བརྟགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་དོ་ཞེ་ན་ནི་དངོས་པོ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ལ་བརྗོད་པ་དང་། ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལ་
เล่ม ๙๗ · หน้า 242b
སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་གང་ཡང་རུང་བས་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཀུན་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་དེ། དཔེར་ན་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི། ཀུན་བརྟགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རྣམ་པ་འདྲ་བས་བློ་གྲོས་འཁྲུལ་པས་ཀུན་བརྟགས་པའི་དོན་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་སྦྲུལ་འཁྱིལ་པ་ལ་
སྦྲུལ་མེད་དོ་ཞེ་ན་ནི། གྲགས་པའི་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་སེལ་བར་བྱེད་ན་ནི། དབུ་མ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྗེས་སུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་སྦྲུལ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐག་པ་དང་སྦྲུལ་འཁྱིལ་བ་ལ་མི་དམིགས་
པ་ཁོ་ནར་ཐག་པ་དང་སྦྲུལ་གྱི་བློ་སྐྱེ་ན་ནི། ཕ་རོལ་པོ་རང་ལ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་བོ། །གང་ཡང་རུང་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་ནི་ཕྱོགས་གཉི་ག་ལ་གྲགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འདོད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཀུན་བརྟགས་པའི་
དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པར་འདོད་པས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་དབུ་མ་པའི་ཚུལ་འཐད་པ་དང་བཅས་པ་བཀའ་སྩལ་པ་ཉིད་འདོད་པར་བྱ་སྟེ། བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཀག་པ་ཁོ་ནས་ཡུལ་དེ་ལ་ཡིད་དང་ཚིག་གི་བརྗོད་པ་འཇུག་པ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་
དོ་ཞེ་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ། མིང་ནི་གཟུགས་དང་འདུ་བྱེད་དུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རྟོག་པ་དང་། རྗེས་སུ་དྲན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཐ་སྙད་པའི་བརྗོད་པ་འཇུག་
པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཁྱད་པར་བཀག་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མི་འཐད་དེ། སྐྱེས་བུ་འཕྱོན་མ་པས་གཟུགས་སུ་བྱས་པའི་ན་ཆུང་ལ་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་
བཞིན་པས་མིང་གི་དབང་གིས་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་རིགས་ཏེ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་རིགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་གང་ཡིན། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་
เล่ม ๙๗ · หน้า 243a
པར་བྱང་བའི་གཞི་གང་ཡིན་པ་སྟེ། བརྟགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཅས་ཕྱིར་དང་། །གཞན་དུ་གཉིས་པོ་མེད་ཕྱིར་དང་། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །གཞན་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །འདི་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པར་གཏོགས་
པར་འདོད་ན་ནི་དེ་འདོད་ལ་རག་སྟེ་དེ་སྟོན་པ་དོན་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་དོན་དམ་པར་ན་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟགས་པ་རྒྱུ་མཚན་བཅས་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་
མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་། བརྟགས་པ་རྒྱུ་མཚན་བཅས་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེའི་ཚིག་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དོན་དམ་པར་གཟུགས་ཞེས་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པ་ཉིད་
ཡིན་ཏེ། བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་ན་ཡང་དཔེར་ན་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་སྤྱིར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་དོན་དམ་པར་མིང་དང་གཟུགས་
སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་དམ་བཅས་པ་དེ་ལ་དམ་བཅས་པའི་སྐྱོན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་དག །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་སྨྲ་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་གྲགས་པས་གནོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དང་པོ་ཉིད་དུ་ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ། །ཅི་སྟེ་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་
དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་འདིར་སྐབས་མེད་དོ། །དོན་དམ་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཅི་ཞིག་གང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐུར་བ་འདེབས་
པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མདོ་སྡེ་ལས། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ལྡན་ཁམས། །ས་བོན་ཀུན་གྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཡོད་པས་ནི་འགྲོ་ཀུན་དང་། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པས། དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་པར་འདོད་དེ། དེ་ཡང་དག་ན་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་
เล่ม ๙๗ · หน้า 243b
ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་དག་ན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཞེས་བྱའོ་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་ལས་དེ་སྐད་གསུངས་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པའི་ལུགས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ལྡན་ཁམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་འཕགས་
པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་དང་དངུལ་གྱི་ཁམས་བཞིན་ནོ། །ས་བོན་ཀུན་གྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པར་གཏོགས་པ་དང་། མ་གཏོགས་པ་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡོད་པས་ན་འགྲོ་ཀུན་
དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ནའོ། །མྱ་ངན་འདས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་ན་ནི་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་
པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་གཞན་ཡིན་པར་ནི་ཚད་མ་དག་གིས་བསྟན་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དེས་ནི་ལན་མི་ཐེབས་སོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་མདོ་སྡེ་ལས། བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཡོད་པ་
ཡིན། །སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པའི་མཐར། །རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཉམས་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པས། གཞན་གྱི་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། མདོ་སྡེའི་དོན་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ལ་མིང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་གྱི་དབང་ཡང་ཐ་སྙད་དུ། །སྒྱུ་མ་དང་། རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་
བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལས་ཀྱང་། ཇི་སྐད་དུ། མིང་ནི་གང་དང་གང་དག་གིས། །ཆོས་རྣམས་གང་དང་གང་བརྗོད་པ། །དེ་ལ་དེ་ནི་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། བསྐྱེད་བྱ་མེད་ཅིང་སྐྱེས་པ་མེད། །
རྐྱེན་རྣམས་དག་ནི་གང་དག་ཀྱང་། །འགའ་ཡང་གང་ནའང་ཡོད་པ་མིན། །ཐ་སྙད་དུ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། གང་ལ་ཅུང་ཟད་སྐྱེ་མེད་ཅིང་། །འགག་པའང་ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་པ། །འགྲོ་བ་དབེན་མཐོང་དེ་ལ་ནི། །ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་ཉིད་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་
เล่ม ๙๗ · หน้า 244a
སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཁྱེད་ཅག་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཇི་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བར་སྟོན། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་གློ་བུར་
བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཆུ་ཁམས་གསེར་དང་ནམ་མཁའ་དག །དག་པ་བཞིན་དུ་དག་པར་འདོད། །དེ་ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་དེ་མ་གྱུར། །ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྣམ་དག་དེ་མ་
གྱུར། །འབད་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར། །ཡང་ན། ཉོན་མོངས་མ་ཡིན་མི་མོངས་མིན། །དེ་ནི་དག་མིན་མ་དག་མིན། །སེམས་ནི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཕྱིར། །ཉོན་མོངས་གློ་བུར་ཡིན་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་རིགས་པས་མ་ཡིན་ཏེ། །བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གིས་ཀྱང་། །གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་
བདག་མ་གྱུར། །ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བར་གྱུར། །གལ་ཏེ་རྣམ་དག་བདག་མ་གྱུར། །འབད་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར། །དེའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་བདག་རྟག་པ་དག་པ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡོད་དེ། འོན་ཀྱང་འཁོར་བ་དང་ཐར་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་
རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའི་སྐྱོན་སྦ་བའི་ཐབས་འཐད་པ་མེད་པ་མི་འགྲུབ་པོ། །གཞན་ཡང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་བསྟེན་པ་དག་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོར་སྐྱེ་བ་ལ་ལྟོས་པས་ཉོན་མོངས་
པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མེད་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་དག་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བར་རུང་བ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་། ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པས་
ཆུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དག་ཏུ་འགྱུར་བར་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་དུ་བ་དང་། ཁུག་རྣ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་ནམ་མཁའི་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་དང་། དྲི་མ་མེད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་
เล่ม ๙๗ · หน้า 244b
མཁའ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་དང་། དྲི་མ་མེད་པ་དག་མི་འགྲུབ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ནམ་མཁའ་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་
ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དག་ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་དོན་ཉམས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཡང་དམ་བཅས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན། གལ་ཏེ་རྐྱེན་གྱི་
སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་ཞིང་། རང་མི་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེ་ན། དེ་དོན་དམ་པར་ཇི་ལྟར་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སམ། གཞན་གྱི་དངོས་པོས་སམ། གཉི་གས་སམ། ཅི་ཡོད་པ་ལས་སམ། ཅི་མེད་པ་ལས་སམ། ཅི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་གྲང་ན། རྣམ་པ་
ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་བསྟན་དཀའོ། །ཅི་སྟེ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་བ་སྤྱིར་བརྗོད་ན་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་
དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྟོན་པས་དབུ་མ་པའི་སྨྲ་བའི་རྗེས་སུ་སྨྲ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚུལ་ནི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་གང་འབྱུང་བ། །དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བས་དངོས་པོ་རྣམས་རང་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་
སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་ལས། གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་མ་སྐྱེས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཚིག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དབུ་མ་པའི་སྨྲ་བའི་རྗེས་སུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ལས་དེ་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པས་
གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་དུ་མི་འཛིན་པས། ཡང་དག་པ་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ལྟར་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དེ་ལྟར་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་དེ་ལྟར་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་ནི་དབུ་མ་པའི་སྨྲ་བའི་རྗེས་སུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །
เล่ม ๙๗ · หน้า 245a
ཅི་སྟེ་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པ་དེ་དེ་ལྟར་མེད་དེ། བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི་འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་གཞན་གྱི་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། དབུ་མ་པའི་སྨྲ་བའི་རྗེས་སུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་པའི་སྨྲ་བའི་ཚུལ་ནི། རྨི་ལམ་ཇི་བཞིན་སྒྱུ་མ་འདྲ། །དྲི་ཟའི་གྲོང་
ཁྱེར་ཇི་བཞིན་དུ། །དེ་ལྟར་སྐྱེ་དང་དེ་བཞིན་གནས། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་འཇིག་པ་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཉིས་པོ་དག་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ལྟར་མེད་དོ་ཞེ་ན་ནི་དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་གཉིས་པོ་དག་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་ཅེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་དེ་དང་
ལན་ཉིད་དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་གནས་སོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ། དོན་དང་སེམས་ཅན་བདག་རྣམ་རིག །སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིས། །རབ་ཏུ་སྐྱེ་བོ་དེའི་དོན་མེད། །དེ་མེད་པས་ན་དེ་ཡང་མེད། །ཅེས་བྱ་བས་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་དུ་འཛིན་པར་མི་འགྲུབ་བོ་སྙམ་ནས་ཡང་
དོན་དེ་བསྟན་པར་དཀའོ། །གལ་ཏེ་བསྟན་པར་མི་དཀའ་སྟེ། མདོ་སྡེ་ལས། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་ལན་མ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེའི་ཚིག་གཞན་དུ་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་
པ་ནི་ལུང་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཙཻ་ཏྲ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་དང་། གཡོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དུས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རང་གི་བག་
ཆགས་ཐོབ་པས་འཇུག་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་སེམས་བཞིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཕྱིར་དང་། ལུང་ལས། ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ཡོད་མིན་ཏེ། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་འདྲ་བར། །སེམས་ནི་སྣ་ཚོགས་སྣང་བས་ན། །སེམས་ཙམ་དུ་ནི་ང་སྨྲའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་
པ་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་དམ་བཅས་པའི་དོན་གང་ཡིན། གལ་ཏེ་དེའི་དོན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས་པར་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་རྒྱུ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལ་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་སྟོན་ན་དཔེ་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་
เล่ม ๙๗ · หน้า 245b
ཐ་སྙད་དུ་ན་ནི་གྲགས་པས་གནོད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབང་གིས་སམ། ལྷའི་དབང་གིས་སམ། དང་པོ་ལུང་འབོགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་གིས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་ངེས་པ་ཉིད་དང་། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་
པར་གཏོགས་པའི་དོན་སྣང་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལོག་པར་སྣང་བ་མ་གཏོགས་པ་ལས་སྒྱུ་མ་མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ། ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་། གནས་འདྲ་
བའི་སེམས་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་བས་སེམས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཞིང་། ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་། གནས་ཀྱི་གྲིབ་མ་ལྟ་བུས་ཉེ་བར་ཁ་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་གནས་ལྟ་བུར་ཡང་སྣང་ངོ་། །དེ་མེད་དུ་ཟིན་ན་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་སྣང་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་
བ་བཞིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་ཀྱིས་སེམས་ཙམ་ཞེས་གསུངས་པའི་མདོ་སྡེའི་དོན་ཀྱང་སེམས་ལས་གཞན་པའི་བྱེད་པ་པོ་དང་། ཟ་བ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ངེས་པར་བྱར་མི་ནུས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དྲུག་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་འདི་སྙམ་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འབའ་ཞིག་པ་འདིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཤིང་ལྗོན་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་ཀྱི། བྱེད་པ་པོ་འམ་ཚོར་བ་པོ་ནི་མེད་དོ་སྙམ་ནས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ལ་མངོན་པར་
ཞེན་པ་ལས་བྱ་བ་མངོན་པར་འགྱུར་གྱི། གང་ལ་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་དེ་ལ་དོན་དམ་པར་བྱ་བ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་དོ་སྙམ་ནས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་སྟེ། སེམས་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང་། སེམས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། དབང་ཕྱུག་ལ་
སོགས་པ་བྱེད་པ་པོ་ནི་མེད་དོ་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་ངེས་པར་མཛད་ནས། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཙམ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ནི་བྱེད་པ་པོ་མེད་དེ་དགག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའི་དོན་དགག་པ་ནི་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་དག་འདི་སྐད་
เล่ม ๙๗ · หน้า 246a
ཅེས་དངོས་པོ་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ནི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་གིས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་
ཉིད་ཡིན་པར་སྟོན་ན་ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་གིས་སོ་སོར་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་ནི། དེ་ལ་དོན་མཐོང་རྣམ་པར་ཤེས། །དེ་ཡི་བྱེ་བྲག་སེམས་ལས་བྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དམ་བཅས་པའི་སྐྱོན་
ཡང་ཡོད་དོ། །གང་དག་འདི་སྐད་ཅེས་འདི་ལ་གཟུགས་ཀྱི་བློ་འདིའི་ཡུལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གཟུགས་གཅིག་ཡིན་ནམ། འདུས་པ་ཡིན། དེ་ལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གཟུགས་གཅིག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མིག་བཞིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་འདུས་པ་ཡིན་ན་ནི། དེ་གཟུགས་
ཀྱི་བློའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན་དེ་ལ་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུགས་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་དང་། གཟུགས་ཀྱང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགོག་པར་བྱེད་ན་ནི་
གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཐ་སྙད་དུ་གྲགས་པས་གནོད་དོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་དབང་པོའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅས་པ་དེའི་དོན་ཀྱང་གང་ཡིན་གལ་ཏེ་ཡུལ་གཞན་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ནི་ཡུལ་གཞན་ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ་གནོད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་ཡུལ་མེད་ན་ནི་དཔེ་མེད་དེ།
གཟུགས་ཀྱི་བློ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ཡུལ་མེད་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བློ་གཞན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གཟུགས་བསྩགས་པ་དང་། བསྩགས་པ་མ་ཡིན་པ་གཅིག་པུ་ལ་དམིགས་པ་དག་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པས་གཅིག་གི་དུས་ལ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ། བསྩགས་པའི་
གཟུགས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གཟུགས་གཞན་གྱིས་ཕན་བཏགས་པ་གཅིག་པུ་ཡང་རང་གི་བདག་ཉིད་སྣང་བའི་བློ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་བློ་ཡོད་པས་དེ་མི་སྣང་བ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་དུས་ལ་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། བསགས་པ་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་
เล่ม ๙๗ · หน้า 246b
པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་མངོན་པ་ལས་ཀྱང་། གཟུགས་ཅན་བཅུ་ནི་བསགས་པའོ། །ཞེས་འབྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་བསགས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོར་མི་འགྲུབ་བོ། །གཟུགས་ལ་དམིགས་པ་མེད་པར་གཟུགས་ཀྱི་བློ་སྐྱེ་བར་དམ་འཆའ་ན་ནི་གཟུགས་ལ་དམིགས་
པར་མི་བྱེད་པའི་བློ་ནི་མིག་གི་དབང་པོའི་བློ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་འགྲུབ་པས་དེ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་གཞི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་བློའི་ཡུལ་འདུས་པ་ཉིད་ལ་ཡང་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དམ་བཅས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །ཟླ་
བ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡང་གལ་ཏེ་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི་དེ་རང་དང་གཞན་ལ་མི་འགྲུབ་སྟེ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་བློ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་མ་ཚང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གྱིས་སྟོང་པར་སྟོན་ན་དཔེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་མ་ཚང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །ཟླ་བ་གཉིས་མཐོང་བའི་བློ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དམིགས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་སྐྱེ་བར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་སྨྲ་བར་འདོད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་གཟུགས་
ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་གི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་སྣང་བ་བཞིན་པས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ཕྱིར་མཛད་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རང་གི་
བདག་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཡོད་ན་ལྟ་བ་མེད་པར་མི་འཐད་པས་དམིགས་པ་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པོ། །ཅི་སྟེ་འདི་སྙམ་དུ། དམིགས་པ་ལ་ནི་བརྟེན་བྱས་ནས། །མི་དམིགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །མི་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་བྱས་ནས། །མི་དམིགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །ཞེས་འབྱུང་བས་སྐྱོན་མེད་དོ་
སྙམ་ན་ཕྱོགས་དེའི་ལན་ནི་བཏབ་ཟིན་ཏེ། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ནི་དེ་ཡང་གྲུབ་པར་གྱུར་པ་ཞིག་ན་དེ་ནི་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་གནས་སོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་མེད་པས་དོན་མེད་
เล่ม ๙๗ · หน้า 247a
པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་ནི་དེ་ཉིད་དབུ་མ་པའི་སྨྲ་བའི་རྗེས་སུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་པར་རིག་པ་ཉེ་བར་བླང་བ་ཡང་བྱས་ནས་གལ་ཏེ། དེ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་ཡང་འདོད་ན་ནི་འདི་ལྟར་འདམ་རྫབ་འཁྲུ་བས་མི་རེག་པར་ཐག་བསྲིང་བ་བཟང་ངོ་། །དོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་
བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་བདག་མེད་པ་ཉིད་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱར་རུང་ངོ་། །དང་པོར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་ཡུལ་སྒོམ་པར་བྱེད་ཅིང་། རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་སྒོམ་པར་བྱེད་ན་ནི་རིམ་ཁོ་ནས་བདག་མེད་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྔ་ནས་ཅིག་ཅར་
དུ་བསྒོམ་པ་ལ་སེར་སྣ་བྱ་མི་དགོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་མི་མཐོང་བར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་མི་འགྲུབ་པོ། །དེ་བཞིན་དུ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་གང་ཡིན། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་
ཡིན་པའོ་ཞེ་ན་འོ་ན་དོན་དམ་པར་ཆོས་དེ་རྣམས་ཉིད་མ་གྲུབ་པས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་སྟེ་ཐ་སྙད་དུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ཡོད་པ་རྣམས་དོན་དམ་པར་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་
ཁོ་ནར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དབུ་མ་པའི་སྨྲ་བའི་རྗེས་སུ་སྨྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་འདི་སྙམ་དུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་གཉིས་མེད་པའི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། གཉིས་པོ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན། །དངོས་པོ་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ་
ཞེ་ན། དེ་ལ་འདིར་ཡང་འཐད་པ་གང་གིས་གཉིས་མེད་པ་ཡིན། གལ་ཏེ། དམིགས་པ་ལ་ནི་བརྟེན་བྱས་ནས། །མི་དམིགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །མི་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་བྱས་ནས། །མི་དམིགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །ཞེས་བྱ་བས་སོ་ཞེ་ན། ཕྱོགས་དེའི་ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་
བའི་དགག་པ་འདི་ཡང་གལ་ཏེ་མེད་པར་དགག་པའི་དོན་ཡིན་ན་ནི་དེ་གཉིས་མེད་པར་དགག་པ་ཁོ་ན་མཐུ་ཟད་པ་ཡིན་ཏེ། མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་མ་གྱུར་པ་ནི་དགག་པ་གཙོ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་འདི་ལྟར་གཉིས་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐུར་བ་འདེབས་པ་མི་རིགས་སོ། །འོན་ཏེ་མ་
เล่ม ๙๗ · หน้า 247b
ཡིན་པར་དགག་པའི་དོན་ཡིན་ན་ནི་དེ་སྒྲུབ་པ་གཙོ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པས་དེ་ནི་མི་འདོད་དེ། སྐུར་བ་འདེབས་པའི་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མེད་པའི་དངོས་པོ་དེ་དང་། དོན་དམ་པར་འདྲ་བར་གྱུར་ན་ཆད་པར་ལྟ་
བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེ་ན། དམིགས་པ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་འདིའོ་ཞེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཀྱང་ཡུལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མིག་གི་
རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་པས་མདོ་སྡེ་ལས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་མི་འཇུག་ན་ཡི་གེ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མཐོང་བ་མེད་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཚངས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ནི་དམིགས་སུ་མེད་པའོ་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དང་ཡང་འགལ་ལོ། །རྟོགས་པར་བྱ་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་འཇུག་པ་མེད་པར་གྲུབ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་
པས་དེའི་ཕྱིར་དབུ་མ་པའི་སྨྲ་བའི་ཚུལ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པ་ཉིད་ལེགས་སོ། །ཅི་སྟེ་འདི་སྙམ་དུ་དཔེར་ན་ཐག་པ་བསྡོགས་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འདུ་ཤེས་པས་ཐག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་ན་སྦྲུལ་གྱི་འཇིགས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་བས་ཉོན་མོངས་པ་ཞི་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་
ལ་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། ཇི་ལྟར་ཐག་པ་བསྡོགས་པ་ལ་སྦྲུལ་གྱི་བློ་སྐྱེས་ན། ལོག་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་འཇིགས་པ་སྐྱེའི། དེའི་བློ་མ་སྐྱེས་ན་ཡང་དག་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་། སྐྱོན་ཆ་མི་མཉམ་པ་སྐྱེས་ན་ནད་དུ་འགྱུར་གྱི། དེ་མ་སྐྱེས་ན་སྡུག་བསྔལ་མེད་
པར་འགྱུར་བ་བཞིན་པས། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འདོད་པར་མི་བྱའོ། །དངོས་པོ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པ་ནི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོར་ཉེ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དམིགས་པ་ཉིད་དུ་མི་
เล่ม ๙๗ · หน้า 248a
རིགས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས། སངས་རྒྱས་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་མེད། །མཚན་ཉིད་མཚན་ཉིད་ངེས་གྲོལ་བ། །དམིགས་མེད་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟོད་པ་མཛད་དོ། །ཅི་སྟེ་འདི་སྙམ་
དུ་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མ་དམིགས་ན། ཇི་ལྟར་དེ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་སྙམ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤེས་བྱ་དང་། དེ་ཁོ་ན་དང་།
སྤྱོད་ཡུལ་དང་། ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དོན་དམ་པའི་
སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པར་མི་རིགས་ཏེ། འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེའི་དམིགས་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཞིང་དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་མདོ་
སྡེ་ལས་དོན་དམ་པར་ནི་བརྟག་མི་ནུས་པ་དང་། རྟོག་གེའི་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལུང་དང་མཐུན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བཀག་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འགྲུབ་པའི་
ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཡང་དེ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་བརྟགས་པའི་སྒྲུབ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དཔྱད་པ་རྒྱས་པར་ནི་དབུ་མའི་སྙིང་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པའི་སྐབས་ནས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་
བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞར་ལ་བཤད་པས་ཆོག་སྟེ། འདི་ནི་མངོན་པར་བརྩོན་པ་རྣམས་རང་གི་སྡེ་པ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་རིགས་པ་དང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྟོག་པའི་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དང་པོར་སྒྲུབ་པ་སྨྲས་པའི་སྐྱོན་
เล่ม ๙๗ · หน้า 248b
བརྗོད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། མྱ་ངན་འདས་མེད་མྱ་ངན་འདས། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོས་བསྟན་པ་མཛད། །ནམ་མཁའ་མདུད་པ་བོར་བྱས་པ། །ནམ་མཁའ་ཉིད་ཀྱིས་བཀྲོལ་བ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་
ཆོས་འགའ་ཞིག་སྐྱེ་བའམ། འགག་པར་འཚལ་བ་དེ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་ལས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བགྱིད་པ་དེ་དག་ལ་འཁོར་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་མ་མཆིས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་
མཚན་མ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང་། གཡོ་བ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་གང་ལགས་པ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་གཏི་མུག་ཅན་གང་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་ལས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བགྱིད་པ་དེ་དག་ནི། ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་
བ་འདི་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལྟ་བར་ལྷུང་བ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་བགྱི་ན་ཏིལ་དག་ལས་ཏིལ་མར་དང་། འོ་མ་དག་ལས་མར་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བར་
བགྱིད་པ་དེ་དག་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ལགས་པར་བདག་སྨྲའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ནི་ཆོས་འགའ་ཡང་སྐྱེ་བའམ། འགག་པར་མི་བགྱིད་ཅིང་ཆོས་འགའ་ཡང་ཐོབ་པར་མི་འཚལ། མངོན་པར་རྟོགས་པར་མི་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་
བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། རབ་འབྱོར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གང་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་ལས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་འཁྲུག་ལོང་བ་ཡིན་ཏེ། ང་ཡང་དེ་དག་གི་སྟོན་
པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་ངའི་ཉན་ཐོས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། བློ་ཡིས་རྣམ་པར་གཞིགས་ན་ནི། །བརྟག་པ་མེད་ཅིང་གཞན་དབང་མེད། །གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་མིན་ན། །ཇི་ལྟར་བློ་ཡིས་རྣམ་པར་བརྟགས། །དངོས་ཉིད་མེད་ཅིང་རྣམ་རིག་མེད། །ཀུན་གཞི་
เล่ม ๙๗ · หน้า 249a
ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །བྱིས་པ་ངན་རྟོག་རོ་འདྲ་བས། །དེ་དག་རྣམ་པར་བརྟགས་པར་གྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེ་དག་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་བྱེད་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ། དབུ་མའི་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ལས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བརྟག་
པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་ལྔ་པའོ།། །།དབུ་མའི་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ། བམ་པོ་ཉི་ཤུ་པ་སྟེ་ཐ་མའོ། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དགག་པས་ཐ་སྙད་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བསྟན་པའི་དོན་གྱི་དབང་གིས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་
དྲུག་པ་བརྩམ་མོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདས་མ་ཐག་པར། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་གང་དུ་ཡང་། །སུ་ལའང་ཆོས་འགའ་མ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་རི་དགས་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་འབྱེར་བར་
བྱེད་པ། ལྟ་བ་ངན་པའི་སྐྱོན་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ། བཀའ་སྩལ་པ་དེ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་ན་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བར་སྙན་པར་གྲགས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་སུན་དབྱུང་བར་འདོད་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་གང་དུ་ཡང་། །སུ་ལའང་ཆོས་འགའ་མ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་
སྨྲས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། མ་རིག་བསྒྲིབས་པས་ཡང་སྲིད་ཕྱིར། །འདུ་བྱེད་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་གང་ཡིན་པའི། །ལས་དེ་དག་གིས་འགྲོ་བར་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་
པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཆོས་སམ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་བདག་མེད་པ། གཡོ་བ་མེད་པ་སྐད་ཅིག་མ་དག་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པའོ། །དེས་བསྒྲིབས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁེབས་པས་སོ། །འདིར་མ་རིག་པས་བསྒྲིབས་པ་མི་བྱེད་ཅེས་ངེས་པར་གཟུང་བ་
ཁོ་ནས་འདུ་བྱེད་རྣམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མ་བསྒྲིབས་པས་ནི་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱའི། མ་རིག་པས་བསྒྲིབས་པས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཁོ་ན་ཞེས་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་རྒྱུ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རིག་པ་ཁོ་ནས་
เล่ม ๙๗ · หน้า 249b
བསྒྲིབས་པས་ཤེས་ཀྱང་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ན་མ་རིག་པ་གཟུང་བ་ནི་གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་བ་དང་དུང་གི་མ་
འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ལ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་མི་དགེ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་གཏི་མུག་མི་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིགས་ན་དགེ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྙམ་ན། མ་རིག་པ་དང་བཅས་པ་ལྷའི་ཕོ་བྲང་ན་ལྷ་མོ་དང་རྩེན་པའི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འདོད་པས་དགེ་བ་
སྦྱོང་བ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་ཡང་རྒྱུད་ལས་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འཁོར་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་མི་དགེ་བ་ཡིན་པས་དེར་བརྟགས་པའི་དགེ་བ་ཡང་མི་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ནི་དེ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། །ཡང་སྲིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྒྱུན་འབྲེལ་
པས་ཡང་སྲིད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཡང་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་སྲིད་པའི་དོན་དུའོ། །འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་གཡོ་བའི་བྱེ་བྲག་
གིས་སམ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་ལ་སོགས་པ་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་བྱེ་བྲག་དག་གོ། །ལས་དེ་དག་གིས་འགྲོ་བར་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དང་། བསོད་ནམས་
མ་ཡིན་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དང་། མི་གཡོ་བའི་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་འགྲོ་བར་རོ། །འདུ་བྱེད་རྐྱེན་ཅན་རྣམ་པར་ཤེས། །འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུ་བྱེད་རྐྱེན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ཡོད་པ་དེ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ཅན་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་
པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་སུ་འགྲོ་བའི་འགྲོ་བ་རྣམས་སུའོ། །འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། །འདིར་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཀྱང་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་བྱ་
เล่ม ๙๗ · หน้า 250a
ལ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ཅན་ཁོ་ནའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཀྱང་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་བྱ། འདུ་བྱེད་ཁོ་ནའི་རྐྱེན་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཀྱང་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་དགྲ་
བཅོམ་པ་འདུ་བྱེད་ཡོད་ཀྱང་ཡང་སྲིད་པར་ཉིང་མཚམས་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དང་། སྲེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་རྐྱེན་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ངེས་པར་མི་གཟུང་བའི་དགོས་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདིར་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱི་བློ་གྲོས་དག་ཐ་དད་པར་གྱུར་ཏེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་ཞེས་
པའི་མིང་དང་། གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱིས་འགྲོ་བའི་ཡུལ་འཐོབ་པོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ཅན་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་འཐོབ་པོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་སྔ་མ་པ་དག་ན་རེ་སེམས་ཅན་གཟུགས་ཅན་གང་དུ་འགགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུན་སྐྱེ་བ་
ནི་རྒྱུན་ཆགས་སུ་ཡུལ་གཞན་དུ་སྐྱེ་བས་ཡུལ་གཞན་ཐོབ་པར་འདོད་དེ། གཟུགས་ཅན་ཡིན་ན་འགྲོ་བའི་རྒྱུན་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མར་མེ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་གཟུགས་ལ་བརྟེན་པའི་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱིས་འཆི་བའི་ཡུལ་ནས་འགྲོ་བའི་ཡུལ་གཞན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་གསོན་པོའི་
གནས་སྐབས་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཕྱི་མ་པ་དག་ན་རེ་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་སུ་འཆི་བ་དང་། སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་དག་ནི་སྲིད་པ་གཞན་གྱིས་བར་དུ་མ་ཆོད་དེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་གཟུགས་མེད་པར་འཆི་བ་དང་། སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་དག་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆི་བའི་སྲིད་
པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ལུས་ངག་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་བར་མ་དོའི་སྲིད་པའི་ལུས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པར་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་ལུས་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ཡུལ་གཞན་འཐོབ་པས་འགྲོ་བའི་རྒྱུན་རྗེས་སུ་འཇུག་
པའི་ཕྱིར་དེས་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་མི་འགྲུབ་སྟེ། བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་མེད་པར་ཡང་ཁ་དོན་དང་མར་མེ་དང་། རྒྱ་དང་། མེ་ལོང་དང་། སྐད་དང་། མེ་ཤེལ་དང་། ས་བོན་དང་། སྐྱུར་དག་གིས་ཕུང་པོའི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མི་འཕོ་བར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་
เล่ม ๙๗ · หน้า 250b
བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་མ་ཡིན་པ་ན་རེ་གཟུགས་ཅན་ཡིན་ན་འགྲོ་བའི་རྒྱུན་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གཏན་ཚིགས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་དག་ལ་སྐྱོན་དེ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞུགས་གྱུར་ན། །མིང་དང་གཟུགས་ནི་ཆགས་པར་འགྱུར། ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིང་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་གཞོལ་བ་འམ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞོལ་བར་བྱ་བ་སྟེ། ཕུང་པོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་བཞི་པོ་དག་གོ། །གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་སུ་རུང་བ་སྟེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་རྣམས་སོ། །ཡང་འདིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་
ཁོ་ནའི་རྐྱེན་ཅན་གྱི་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་ཀྱང་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་དེའི་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་ཅན་གྱི་མིང་དང་། གཟུགས་ཁོ་ན་ཞེས་ཀྱང་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་
པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་མིང་གི་རྐྱེན་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་ཅན་ཁོ་ནའི་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་ཀྱང་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་པའི་ཐ་མའི་སེམས་རྐྱེན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་དང་གཟུགས་ནི་ཆགས་གྱུར་ན། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་
འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་སྒོ་འབྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་ནི་མིག་དང་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་དག་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་
ཡུལ་ཁ་དོག་དང་། གཟུགས་དང་བ་དང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་དང་ལྡན་པའོ། །རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་བར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དག་ཀྱང་ཡུལ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཟུགས་དང་བ་དང་། རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་གི་གནས་དང་ལྡན་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་རྣམ་པར་
ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་པོ་དག་འགགས་མ་ཐག་པའོ། །འདིར་ཡང་མིང་དང་གཟུགས་ཁོ་ནའི་རྐྱེན་ཅན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཅེས་ཀྱང་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་དེའི་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་མིང་འབའ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
เล่ม ๙๗ · หน้า 251a
མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་ཅན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཁོ་ན་ཞེས་ཀྱང་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། རེག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་རྐྱེན་ཀྱང་མིང་དང་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་ཅན་ཁོ་ནའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཅེས་ཀྱང་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་
པའི་ཐ་མའི་མིང་དང་གཟུགས་དང་རྐྱེན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །དེ་ལས་རེག་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ཐོབ་ནས་སོ། །དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལས་སོ། །རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲད་པ་སྟེ་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་།
སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། མཚན་ཉིད་འོག་ནས་སྟོན་ཏོ། །མིང་དང་གཟུགས་དང་དྲན་བྱེད་ལ། །བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲན་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་མིང་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །འཇུག་པའི་
དུས་ན་སྟེ། ཇི་ལྟར་མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་། སྒྲ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ཡིད་དང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
འོ་ན་རེག་པ་དེ་གང་ཞེ་ན། མིག་དང་གཟུགས་དང་རྣམ་པར་ཤེས། །གསུམ་པོ་འདུས་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གསུམ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སོ། །འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་རེག་པ་ཡིན་ནོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་
སྨོས་པ་ནི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་གི་དབང་གིས་རེག་པ་བརྟག་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རེག་པ་དེ་ལས། ཚོར་བ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་རིག་པའི་དོན་གྱིས་ཏེ། རྣམ་པ་གསུམ་མྱོང་བའོ། །ཀུན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ།
རེག་པའི་རྐྱེན་ཅན་གྱི་ཚོར་བ་ཀུན་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་སྟེ། །ཚོར་བའི་དོན་ལ་སྲེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཚོར་བའི་དོན་ལ་སྲེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱིས་པ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་རལ་གྲིའི་སོ་ལ་
เล่ม ๙๗ · หน้า 251b
སྦྲང་རྩིའི་ཐིགས་པས་བསྐུས་པ་དང་མངར་བའི་རོ་ཡུན་ཐུང་བ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མནོག་ཆུང་ལ་ཉེས་དམིགས་ཆེ་བ་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་དེ་ལ་སྲེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་འདི་སྙམ་དུ་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ནི་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ན་ཡང་དང་ཡང་དུ་དེ་འདོད་པས། དེ་ལ་སྲེད་པར་
འགྱུར་བར་རིགས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ན་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་དེས་འདོད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ན་དེ་དང་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་སྲེད་པ་སྐྱེ་བས་སྐྱོན་མེད་དོ། །སྲེད་པར་གྱུར་པ་ཉེ་བར་ལེན། །
རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཉེར་ལེན་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉེ་བར་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བླང་བ་ཡིན་པས་ཉེ་བར་ལེན་པའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྲེད་པ་འཕེལ་བ་ཉིད་ཉེ་བར་ལེན་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ། ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པའོ་ཞེའོ། །རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
འདོད་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་མཚན་ཉིད་དག་གོ། །ཉེར་ལེན་ཡོད་པ་ལེན་པ་པོའི། །སྲིད་པ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྲིད་པར་བྱེད་པས་སྲིད་
པའོ། །ཡང་ན་སྲིད་པ་ནི་འབྱུང་བ་སྟེ། འབྱུང་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །སྲིད་པའི་རྒྱུའི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་སྲིད་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་འབྱུང་བ་བདེའོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །འདིར་ཡང་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་གཉི་ག་ལྟར་
ཡང་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། རྐྱེན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་རྐྱེན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་དག་གཞན་དག་གི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་གཏོགས་པ་དག་ནི་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་དག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་
ལ་བརྟེན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དམ། ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པས་མ་སྐྱེས་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པ་སྐྱེས་པས་སྲེད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། སྲེད་པ་མེད་ན་ཉེ་བར་
เล่ม ๙๗ · หน้า 252a
ལེན་པར་མི་བྱེད་པས། གལ་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་མེད་ན། །གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ་སྲིད་མི་འགྱུར། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་ལ་ཡང་ད་ལྟར་ཡོད་པ་འཇིག་ན་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ལ་ཡོད་པ་འཇིག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ཁོ་ནའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
རོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡོད་ན་སྲིད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། སྲིད་པ་དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ། །འདིར་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔའི་རྒྱུན་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་ཐ་སྙད་བཏགས་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྲིད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱའི། ཕུང་པོ་ལྔ་ཁོ་ན་སྲིད་པའོ་ཞེས་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་བྱ་སྟེ།
གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྲིད་པ་ནི་ཕུང་པོ་བཞི་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲིད་པ་ལས་ནི་སྐྱེ་བ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བས་ན་སྐྱེ་བ་སྟེ། ཕུང་པོ་རྣམས་མ་བྱུང་བ་ལས་འབྱུང་བའོ། །རྒ་ཤི་དང་ནི་མྱ་ངན་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒ་ཤི་ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་དང་། འཇིག་
པའི་རྒྱུ་དག་གོ། །མྱ་ངན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བས་སྐྱེད་པ་སྟེ། ནང་གི་ཡོངས་སུ་གདུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྨྲེ་སྔགས་འདོན་བཅས་སྡུག་བསྔལ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་སྙིང་དུ་སྡུག་པ་ཆུད་ཟོས་པའི་ཡོན་ཏན་ཀུན་དུ་བརྗོད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཚིག་བརྗོད་པ་
སྟེ། ཡོངས་སུ་སྨྲ་ཞིང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་མི་བདེ་བ་ཚོར་བའོ། །ཡིད་མི་བདེ་དང་འཁྲུག་པ་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡིད་མི་བདེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་མི་བདེ་བ་ཚོར་བའོ། །འཁྲུག་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་སེམས་འཁྲུག་པས་འཁྲུག་པ་རྣམས་སོ། །
དེ་དག་སྐྱེ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྒ་ཤི་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་དག་སྐྱེ་བ་ལས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཕུང་པོ་ནི། །འབའ་ཞིག་པ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྡུག་བསྔལ་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འབའ་
ཞིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་དང་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པར་གཏོགས་པའི་ཕུང་པོ་དེ་འབྱུང་བ་དེ་ནི། ཐ་སྙད་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཚུལ་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด