དབུ་མའི་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་པ་རྟོག་གེ་འབར་བ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) མད་དྷྱཱ་མ་ཀཱ་ཧྲྀ་ད་ཡ་བྲྀཏྟི་ཏ་ར་ཀཱ་ཛྭཱ་ལ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๙๘ · หน้า 40b
༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མད་དྷྱཱ་མ་ཀཱ་ཧྲྀ་ད་ཡ་བྲྀཏྟི་ཏ་ར་ཀཱ་ཛྭཱ་ལ། བོད་སྐད་དུ། དབུ་མའི་
เล่ม ๙๘ · หน้า 41a
སྙིང་པོའི་འགྲེལ་པ་རྟོག་གེ་འབར་བ། བམ་པོ་དང་པོ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་ན་རང་གི་ལྷ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་དང་པོར་ཕྱག་འཚལ་བ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་བསྟན་བཅོས་དག་ནི་སྐྱེས་བུ་དཔའ་བོའི་རྐྱེན་དང་། བར་ཆད་མེད་པ་དང་།
འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དང་པོར། གང་གིས་དེ་ཉིད་རབ་བརྟག་མིན། །རྣམ་ཤེས་བྱ་མིན་གཞི་མ་ཡིན། །མཚོན་མིན་བརྟག་མིན་རིག་བྱ་མིན། །སྐྱེ་འཇིག་མེད་ཅིང་བདེ་བ་དང་། །རྣམ་བརྟག་མ་ཡིན་སྣང་བ་མེད། །
མཚན་མ་མེད་ཅིང་གསལ་བྱེད་མེད། །གཉིས་མིན་གཉིས་མེད་མ་ཡིན་དང་། །ཞི་དང་བློ་འཇུག་རྣམ་སྤངས་པ། །ཡི་གེ་མེད་པ་ཡི་གེ་ཡིས། །ཐུགས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་མཛད་པ། །སྟོན་པ་མ་ནོར་ཉིད་གསུང་བ། །དེ་ལ་གུས་པར་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སྟོན་པ་ལ། དེ་ཉིད་ཁྱད་
པར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དག་གིས་ཁྱད་པར་ཅན་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །དེ་ལ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྤྱི་ཡིན་ཡང་། དེ་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འདིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁོ་ན་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དག་
བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཁྱད་པར་གྱི་གཞིའི་མིང་མ་བསྟན་ན་དེ་མི་རྟོགས་པས་དེའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ཅེས་སྨོས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་པོ་དེ་དག་གི་དེ་ཉིད་དེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དག་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། །
རབ་བརྟག་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་དང་ལྡན་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་སྣང་བ་ལ་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཤེས་པས་རབ་ཏུ་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའམ། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་རྩིང་བ་དང་། ཞིབ་པའི་རྣམ་པས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡང་རུང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཡང་རུང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
རོ། །རྣམ་ཤེས་བྱ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ། བྱིས་པ་དང་། མུ་སྟེགས་བྱེད་དང་། སློབ་པ་དང་། མི་སློབ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
เล่ม ๙๘ · หน้า 41b
གཞི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྟོག་པའི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་ཡོད་པ་དང་། སྐྱེས་བུ་ལ་བདག་གྲོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་ཡོད་པ་ལྟར། འདི་ལ་གང་གཞི་དང་ཀུན་ཏུ་སྦྱར་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའམ། ས་ཡུལ་གང་ན་ཡང་འདིའི་གཞི་དང་ཀུན་ཏུ་སྦྱར་
བ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །མཚོན་མིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མཚོན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་འམ། འདིས་དངོས་པོ་གང་ཡང་མཚོན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །བརྟག་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོར་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདི་དང་དེའོ་
ཞེས་བརྟག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་བྱ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྟོགས་པས་རིག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རིག་པར་བྱ་བའོ། །སྐྱེ་འཇིག་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ནི་འབྱུང་བ་ཡིན་
ལ། འཇིག་པ་ནི་རྒྱུན་ཆད་པའམ་ཞིག་པ་སྟེ། འདི་ལ་དེ་གཉིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་བརྟག་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་དང་། བདག་གི་དངོས་པོ་དང་། གཞན་གྱི་དངོས་
པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པར་རྣམ་པ་བརྟག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་དང་གཞན་དུ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མ་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་མཚན་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བྱེད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་།
གནས་པ་དང་། འཇིག་པ་དང་། གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་གསལ་བྱེད་དག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་མིན་གཉིས་མེད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་གཉིས་དང་། དམིགས་སུ་མེད་པ་གཉིས་དང་། དམིགས་པ་དང་དམིགས་པ་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །
ཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཞི་བས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ། རབ་ཏུ་ཞི་བ་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་འཇུག་རྣམ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་རྟོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཤེས་རབ་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཚན་མ་དང་བཅས་
เล่ม ๙๘ · หน้า 42a
པ་དང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་བློའི་འཇུག་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པའོ། །ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གི་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་མེད་པ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ། །ཡི་གེ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་དག་གིས་སྒྲོ་
བཏགས་ཏེའོ། །ཐུགས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པར་རོ། །བསྟན་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་གྱུར་པའོ། སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པའོ། །མ་ནོར་ཉིད་གསུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་གསུང་
བའོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པ་ལའོ། །གུས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་སོ། །ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་འཚལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་དེས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། རང་གིས་དེ་ཉིད་ཐུགས་
སུ་ཆུད་ནས་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གང་གི་ཕྱིར་དང་འབྲེལ་པ་གང་གིས་བསྟན་བཅོས་འདི་རྩོམ་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གཞན་དོན་བསྒྲུབ་ཕྱིར་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས། །བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་བློས་བྱས་རྣམས། །དེ་ཉིད་བདུད་རྩིར་གཟུང་བའི་ཕྱིར། །ནུས་པས་
ཅུང་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་སྨྲས་ཏེ། གཞན་དོན་བསྒྲུབ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་དག་གི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་གིས་བརྟུལ་ཞུགས་དྲག་པོ་བླངས་པས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཡིན་ལ། ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་པས་
བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་བློས་བྱས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཕྱེད་པའི་བསམ་པ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་དེ་ཉིད་བདུད་རྩི་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་འདི་རྩོམ་
པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་ནི་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །ནུས་པས་ཅུང་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་བདུད་རྩིའི་ཡི་གེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། དོན་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཀའ་སྩལ་པ་དེའི་རྗེས་སུ་
เล่ม ๙๘ · หน้า 42b
སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་དེ་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་སུ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་གྱི། བདག་གིས་ནི་བློ་ཞན་པ་རྣམས་དྲང་བའི་ཕྱིར་ཅི་ནུས་པས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་གི་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་འདྲ་བར་བློས་ཡང་དག་མཐོང་བ་ན། སྤྱི་སྡོམ་བྱེད་པ་ནི།
བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་མི་གཏོང་དང་། །ཐུབ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཡང་དག་བརྟེན། །དེ་ཉིད་ཤེས་པ་ཚོལ་བ་ནི། །དོན་ཀུན་སྒྲུབ་པའི་སྤྱོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོར་བྱང་ཆུབ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མི་འབྲལ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཕྱི་རོལ་པའི་
ཐུབ་པའི་ཆོས་དང་མཐུན་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་གསུངས་པའི་ཐུབ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བའི་བློ་མེད་པས་གཞུང་ལུགས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བརྟགས་ནས་རིགས་པ་དང་ལུང་དང་མི་འགལ་བའི་དེ་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་
པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པའི་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་འདི་ལ་མདོར་བསྟན་པ་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་གཏོང་བ་ཇེ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། །བྱམས་
པ་དང་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་། །ཤེས་པ་ཆེན་པོས་བརྒྱན་པ་ཡི། །སངས་རྒྱས་ས་བོན་བྱང་ཆུབ་སེམས། །དེ་ཕྱིར་མཁས་པས་དེ་མི་བཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བ་དང་། སྒྲོལ་བ་དང་། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཡོངས་
སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱ་བ་དང་། ངན་འགྲོ་ལས་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པ་དང་། ཐེག་པ་དམན་པ་ལས་བསླང་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་ལམ་དུ་དགོད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཞི་དང་ལྡན་
པའོ། །ཤེས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཐབས་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་ཐབས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་ཅིང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ཤིང་། བླ་ན་མེད་
เล่ม ๙๘ · หน้า 43a
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་། སྡིག་པ་འཆགས་པ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཚོགས་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་
པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པ་བསྐྱེད་པའོ། །དེ་དག་གིས་བརྒྱན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་བོན་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
སེམས་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་བོན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མཁས་པ་སེམས་ཅན་ལ་བལྟ་བས་བསམ་པ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་མོས་
པ་དང་མོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེ་མི་གཏང་བར་བྱ་བའི་རིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་བར་རིགས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར། བློ་ལྡན་སྙིང་སྟོབས་ཆེ་བ་དང་། །གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་ཅིང་། །ཡང་དག་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དང་། །མཐུ་དང་ལྡན་ཞིང་མཁས་པས་ནི། །
ཤེས་རབ་སྣང་བ་མེད་པ་ཡི། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་བལྟ་བྱས་ནས། །འཁོར་བ་མི་གཙང་ས་འོག་ནས། །བདག་ཉིད་རྒལ་བས་བསྒྲལ་བར་རིགས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། བློ་དང་ལྡན་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དྲི་མ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྙིང་
སྟོབས་ཆེ་བ་བདུད་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་ཅིང་བརྟན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་དང་། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་དང་འདྲ་བར་ཁས་བླངས་ནས་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་བས་བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡང་དག་པར་བརྩོན་འགྲུས་
བརྩམས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དག་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པ་བརྩམས་པ་དང་། མཐུ་དང་ལྡན་པ་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་དང་། མཁས་པ་ཤེས་ཉེན་ཅན་གྱི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་མེད་པ་བློའི་གསལ་བ་དང་བྲལ་བའི་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པ་ཀུན་ལ་བལྟ་བ་ཡང་དང་
เล่ม ๙๘ · หน้า 43b
ཡང་དུ་བརྟག་པ་བྱས་ནས་འཁོར་བ་མི་གཙང་བའི་ས་འོག་ནས། བདག་ཉིད་རྒལ་བས་འཇིག་རྟེན་ཡང་བསྒྲལ་བར་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བྱམས་པ་ཆེན་པོའི་བཤད་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་པོ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་དགྲོལ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། །གང་ཞིག་ཤེས་རབ་མཚོན་རྣོན་གྱིས། །འཆིང་བ་ཀུན་བཅད་གྲོལ་གྱུར་པ། །སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ལྡན་པ་ཡིས། །གང་ཕྱིར་མགོན་མེད་སྡུག་བསྔལ་བ། །འཁོར་བའི་བཙོན་ར་མི་བཟད་པར། །འདོད་ཆགས་
ལ་སོགས་སྒྲོག་གིས་བཅིངས། །བག་མེད་པ་ཡི་ཆང་འཐུངས་ནས། །གཏི་མུག་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་དང་། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཆོམ་རྐུན་གྱིས། །དགེ་ཚོགས་མ་ལུས་རྐུས་པ་དག །གལ་ཏེ་གྲོལ་བར་མི་བྱེད་ན། །མཐུ་ལྡན་མཐུ་ནི་ཅི་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གང་ཞིག་ཤེས་
རབ་ཀྱི་མཚོན་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པ་གཅོད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རལ་གྲི་ཤིན་ཏུ་རྣོན་པོས་སྲིད་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བའི་འཆིང་བ་ཀུན་མ་ལུས་པར་བཅད་ཅིང་བདག་ཉིད་གྲོལ་བར་གྱུར་པ་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་དང་ལྡན་པས་གཞན་དག་ཀྱང་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མཐུ་དང་ལྡན་པའི་མཐུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །
བྱམས་པའི་སྐབས་སུ་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་སྨོས་པ་ནི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་གཉིས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མི་རུང་བ་མེད་དོ། །མགོན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་མགོན་མེད་པའི་ཆོས་བཅུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་འཕོ་
དང་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གདུང་བ་དག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བའི་བཙོན་ར་མི་བཟད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པའི་འཆིང་བའི་གནས་འཇིགས་པ་མང་བ་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་གྱི་དཔྱང་ཐག་མ་ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པར་
རོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་སྒྲོག་གིས་བཅིངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དགུ་པོ་ལྕགས་སྒྲོག་དང་འདྲ་བ་དག་གིས་བཅིངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་མེད་པའི་ཆང་འཐུངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་། ལེ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་བག་མེད་
เล่ม ๙๘ · หน้า 44a
པ་ཆང་དང་འདྲ་བ་བསྟེན་ཅིང་མྱོས་པར་གྱུར་པའོ། །གཏི་མུག་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ཤེས་པའི་གཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་རྨྱ་བར་གྱུར་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཆོམ་རྐུན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་དང་། གནོད་སེམས་དང་རྣམ་པར་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པའི་
རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆོམ་རྐུན་དང་འདྲ་བ་དག་གིས་སོ། །དགེ་ཚོགས་མ་ལུས་རྐུས་པ་དག །ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་གྱི་ནོར་ཐམས་ཅད་ཕྲོགས་པ་དག་གོ། །བྱམས་པ་ཆེན་པོའི་བཤད་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། །གང་ཞིག་ལག་པའི་མཐུས་བསྒྲུབས་པ། །འདོད་པས་བསྐྱེད་པའི་བདེ་ཆུང་ཡང་། །གཅིག་པུ་གདུ་བར་ཟ་བྱེད་པ། །དེ་ཡང་མཁས་པས་སྨད་གྱུར་ན། །འཁོར་
ལོས་སྒྱུར་དང་དབང་པོ་དང་། །(ཚོངས་‚ཚངས་)པ་ལ་ཡང་རབ་དཀོན་པ། །སྲེད་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དང་། །ཐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐུན་མོང་བ། །ལེན་དང་ཟད་དང་མཐར་ཐུག་དང་། །སྡུག་ལ་སོགས་པས་མི་འགྱུར་ཞིང་། །སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་ཞི་བྱེད་པའི། །དེ་ཉིད་དོན་རྟོགས་བདུད་རྩི་
ཅི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། རེ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ན་གང་ཞིག་རང་གི་ལག་པའི་མཐུས་བསྒྲུབས་པ་འདོད་པས་བསྐྱེད་པའི་བདེ་བ་ཆ་ཤས་ཆུང་ངུ་ཡང་བདག་གཅིག་པུས་གྲོགས་པོ་དང་། མཛའ་བཤེས་དང་། མགྲོན་ལ་གཅུགས་པ་དང་། བསྟབས་པ་མེད་པར་གདུ་ཞིང་འདོད་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་
པའི་སེམས་ཀྱིས་ཟ་བར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་མཁས་པས་སྨད་པར་འགྱུར་ཏེ། སེར་སྣས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་ན་གང་ཞིག་རང་གིས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པས་བདུད་རྩི་རྙེད་ནས་སེམས་ཅན་ལ་མི་ལྟོས་པར་བདག་རང་གཅིག་པུས་རྟོགས་པར་བྱེད་ན་
དེ་ཇི་ལྟར་སྨད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །དེ་ལ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་བདེ་བ་ནི་འཁོར་ལོ་དང་། ནོར་བུ་དང་། གླང་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་དང་། བློན་པོ་དང་། བཙུན་མོ་དང་། དམག་དཔོན་ཞེས་བྱ་བ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་ལྡན་པ་དང་། གླིང་བཞིའི་དབང་ཕྱུག་དང་། ཡུལ་ལ་
เล่ม ๙๘ · หน้า 44b
ལོངས་སྤྱོད་པ་མིའི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྷག་པའོ། །དབང་པོའི་བདེ་བ་ནི་ལྷའི་ཕོ་བྲང་ན་ལྷ་མོ་ལྷའི་རིན་པོ་ཆེ་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ཀྱིས་སྣང་བར་བྱས་པ་དང་། དགའ་བའི་ཚལ་ལ་སོགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའོ། །ཚངས་པའི་བདེ་བ་ནི་སྟོང་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཚངས་པ། ཚངས་
པའི་གནས་པ་བཞི་བསྒོམ་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་རོ་མྱང་བ་ཡུལ་གྱི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྷག་པའོ། །དེ་དག་ལ་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་བདུད་རྩི་རབ་ཏུ་དཀོན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྲེད་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་དང་། སྲིད་པ་དང་། ཐར་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་
པ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐུན་མོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དག་ནི་གཞན་རྒྱུད་ལ་འཕོ་བ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱར་རུང་སྟེ། མཆོད་སྦྱིན་ཆེན་པོའི་དོན་དུ་ནོར་དང་འབྲུའི་
ཚོགས་བསགས་པ་བཞིན་པས་ཇི་ལྟར་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་ཆུང་ཡང་ཚེ་རབས་གཞན་དག་ཏུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འབུམ་འགྱུར་འགྲུབ་པ་དེ་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྟོབས་ཤིང་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དུས་ན་
རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་གྲངས་མེད་པ་དང་ཚད་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདིར་ཐབས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ལེན་དང་ཟད་དང་མཐར་ཐུག་དང་། །སྡུག་ལ་སོགས་པས་མི་འགྱུར་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལེན་པ་ནི་སྐྱེ་བའོ། །ཟད་པ་ནི་དགའ་
བའོ། །མཐར་ཐུག་པ་ནི་འཆི་བའོ། །སྡུག་ལ་སོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་དང་། འགྱུར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་། དེ་དག་ལས་བྱུང་བ་མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་
ཀྱིས་མི་འགྱུར་བ་ནི་སུན་མ་ཕྱིན་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་ཞི་བྱེད་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དེ་ཉིད་དོན་རྟོགས་བདུད་རྩི་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་ཉིད་བདུད་རྩི་སྟེ། འཆི་འཕོ་མེད་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱམས་
เล่ม ๙๘ · หน้า 45a
པ་ཆེན་པོའི་བཤད་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། །གཞན་ཡང་
སྔོན་ཆད་ཉོན་མོངས་པའི། །གདོན་གྱིས་བརླམས་པ་བདག་གིས་ནི། །སྨས་ལ་འགྱུར་བྱེད་འདེབས་པ་བཞིན། །སྡུག་བསྔལ་ནད་པ་གང་སྡུག་བྱས། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་གང་དག་གིས། །བྱམས་དང་བསྙེན་བཀུར་ཕན་པ་བྱས། །དེ་ལ་ལན་དུ་ཕན་གདགས་པ། །མྱ་ངན་བཟླ་བས་
གཞན་ཅི་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གཞན་ཡང་སྔོན་ཆད་འདས་པའི་དུས་དག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པའི་གདོན་གྱིས་བརླམས་པར་གྱུར་པ་བདག་གིས་མཚོན་ལ་སོགས་པས་སྨས་པའི་ལུས་ལ་འགྱུར་བྱེད་འདེབས་པ་བཞིན་དུ་སྡུག་
བསྔལ་ནད་པ་གང་དག་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ནད་ཀྱིས་ལུས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བར་གྱུར་པ་དག་ལ་གསད་པ་དང་། བཅིང་བ་དང་། བཙོན་དུ་བཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་གནོད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དག་བྱས་ཤིང་བསྐྱེད་པ་དང་། ཚེ་རབས་བརྗེས་པའི་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་ཕ་དང་།
མ་དང་། བུ་དང་གྲོགས་པོ་དང་། ཉེ་དུར་གྱུར་པ་ཁོང་དགེ་བ་ཤིན་ཏུ་ཕན་པ་དང་། བདེ་བ་འདོད་པ་གང་དག་གིས་བདག་ལ་བྱམས་པ་དང་བསྙེན་བཀུར་དང་ཕན་པ་བྱས་པ་དེ་དག་ལ་ལན་དུ་ཕན་གདགས་པ་ནི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་འཆིང་བ་མ་ལུས་པར་བཅད་པར་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་
ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བ་ལས་གཞན་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བྱམས་པ་ཆེན་པོའི་བཤད་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ནི་དོན་ཆེ་སྟེ། འཕགས་
པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། གྲུབ་པ་དང་། བདེ་བ་འདོད་པ་དེ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདག་རྒལ་ནས་སེམས་ཅན་མ་རྒལ་བ་རྣམས་བསྒྲལ་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་བདག་གྲོལ་ནས་
เล่ม ๙๘ · หน้า 45b
སེམས་ཅན་མ་གྲོལ་བ་རྣམས་དགྲོལ་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་བདག་དབུགས་ཕྱིན་ནས་སེམས་ཅན་དབུགས་མ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དབུགས་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་བདག་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བར་བྱའོ་སྙམ་
སྟེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནི་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་ཁྱོན་ཙམ་གྱིས་ཚད་གཟུང་བ་དང་། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་སྐྲའི་རྩེ་མོ་བརྒྱར་གཤགས་པས་བཅུ་ཞིང་ཚད་གཟུང་བ་ཁོ་ནར་རུང་གི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚད་ནི་གཟུང་བར་མི་རུང་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་
གིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་མངོན་པར་བསྒྲུབས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱས་ཏེ། ཅི་ནས་ཀྱང་གཉིས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། གཉིས་མ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། སེམས་མ་ཡིན་པ་དང་། སེམས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པས་བླ་ན་མེད་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་བདུད་ཀྱི་གནས་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། འདིར་སྨྲས་པ། རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ཆ་
ཤས་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་རྣམས་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་དག་རུང་གི །གང་དག་གིས་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་མ་ལུས་པ་དེ་དག་ནི་རང་ཉིད་སྲིད་པ་དག་དང་། སྲིད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་བཞིན་པ་ན་ཇི་ལྟར་གཞན་དག་བསྒྲལ་བ་དང་། དགྲོལ་བ་དང་། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་
པར་བྱ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བ་བཟོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེའི་ལན་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས། །གཞན་དོན་བྱེད་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །དགའ་བས་སེམས་དགའ་མཁས་པ་དག །རལ་གྲི་རབ་ཏུ་འབར་འདྲ་བའི། །སྲིད་པ་དག་གིས་གནོད་མི་འགྱུར། །
ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། སྦྱིན་པ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། དོན་སྤྱོད་པ་དང་། དོན་མཐུན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་འདོགས་པས་མཁས་པ་དག་ནི་རལ་གྲི་རབ་ཏུ་འབར་བ་དང་འདྲ་བའི་སྲིད་པ་འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དག་གིས་གནོད་
เล่ม ๙๘ · หน้า 46a
པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་བས་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དགའ་བར་གྱུར་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་གཞན་གྱི་དོན་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་འདོད་པ་དང་། སྲིད་པ་ཉེ་བར་བླང་བའི་ཕྱིར་ལས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་
པ་དང་། སྲིད་པའི་སྲིད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་གིས་གནོད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་བཤད་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་པོ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡང་ན་འདི་ལྟར་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་མི་བྱེད་པས། །
ངན་འགྲོའི་སྒོ་ཀུན་གཅད་པའི་ཕྱིར། །དེ་དག་ནི་བདག་ཉིད་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལྷག་པར་སྤྱོད་པས་གནོད་པ་མེད་པ་ན་གཞན་དག་ཀྱང་དེ་དག་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་ངན་འགྲོ་འགྲོ་བ་ངན་པའི་སྒོ་ཐམས་ཅད་གཅད་པའི་ཕྱིར་བདེ་འགྲོའི་སྒོ་གླེགས་འབྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་། སེམས་ཅན་
རྣམས་ལྷ་དང་མིའི་འགྲོ་བ་དག་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་བཤད་པ་ངན་འགྲོ་ལས་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་པ་བསྟན་ཏེ། འདི་སྐད་དུ། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ལམ་ལོག་པར་ཞུགས་པས་གཞན་དག་ཡང་དག་
པའི་ལམ་ལ་དགོད་པ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ཞིང་སྐབས་མ་ཡིན་གྱི། ཀྱེ་མ་བདག་ཀྱང་དགེ་བ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ལ་ལྷག་པར་སྤྱོད་ཅིང་གཞན་དག་ཀྱང་དེ་དག་ཉིད་ལ་དགོད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ཇི་ལྟར་སྲིད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་གིས་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་
ཕྱིར། །སྟོང་ཉིད་ལྟ་བ་གོམས་བྱས་པས། །ཉོན་མོངས་འཇུག་པ་བཅོམ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་པ་དང་། ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་དང་། ཞིག་པ་དག་ལ་དངོས་པོ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། གཏི་མུག་འབྱུང་བར་
འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་བཅོམ་པའི་སྲིད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཕལ་ཆེར་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རྒྱུ་བ་དང་། དེ་དག་ཏུ་སྐྱེས་པ་ཡང་སྣང་ན། ཇི་ལྟར་དེའི་ཆ་
เล่ม ๙๘ · หน้า 46b
དང་མཐུན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། མཁས་པ་བསོད་ནམས་བྱས་པ་ཡིས། །འགྲོ་དྲུག་སྐྱེད་ཚལ་དུས་སྟོན་ལྟར། །མཐོང་བ་སྲིད་པའི་བཙོན་ར་ཡིས། །སྐྲག་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། མཁས་པ་གཞན་གྱི་
དོན་དུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡང་དག་པར་བསགས་པ་དག་གིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། ཡི་དགས་དང་། དུད་འགྲོ་དང་། ལྷ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། མིའི་འགྲོ་བ་དྲུག་པོ་དག་མེ་ཏོག་ཀུ་མུ་ཏའི་དུས་སྟོན་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་ན་འཆི་འཕོ་བ་དང་།
ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། གཅིག་ལ་གཅིག་ཟ་བ་དང་། བཀྲེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་གནོད་པའི་ཚེ་ཡང་སྲིད་པའི་བཙོན་རའི་གནས་ཀྱི་ཡིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་དེ་དག་དེ་ལྟར་སྲིད་པ་དག་དང་། དེ་དག་
ལ་བརྟེན་པའི་སྐྱོན་དག་གིས་མི་གོས་ན། ཇི་སྲིད་པ་ན་གནས་ཤིང་ཅིའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འགྲོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། སྐྱོན་མཐོང་ཕྱིར་ནི་སྲིད་པར་མིན། །བརྩེ་ཕྱིར་མྱ་ངན་འདས་མི་གནས། །གཞན་དོན་བསྒྲུབ་ཕྱིར་བརྟུལ་ཞུགས་ཅན། །སྲིད་པ་ན་ཡང་གནས་པར་བྱེད། །
ཅེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། སྐྱོན་དང་ཉེས་དམིགས་མང་པོ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྲིད་པར་གནས་འཆའ་བར་མི་བྱེད་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པ་ལ་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡང་འགྲོ་བར་མི་བྱེད་དེ། གཞན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བརྟུལ་
ཞུགས་བླངས་པ་དག་ནི་སྙིང་རྗེའི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱིས་པདྨ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་དྲི་མ་དག་གིས་མི་གོས་པར་སྲིད་པ་ན་ཡང་གནས་པར་བྱེད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། གང་ལ་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་མ་ལུས་མངོན་མཛད་པ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ཉིད་ཞར་ལ་བརྙེས་པ་ཉིད་ལགས་ཤིང་། །
གཞན་དོན་ལྷུར་མཛད་ཁྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དག་ལ་ནི། །བསྟོད་ར་མཁན་ཞིག་བསྟོད་པས་ཇི་ཙམ་བསྟོད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །གཉིས་དང་གཉིས་མིན་མི་དམིགས་པའི། །མཁས་པ་གར་ཡང་མི་གནས་ཤིང་། །སྲིད་པ་
เล่ม ๙๘ · หน้า 47a
ན་ཡང་གནས་པར་བྱེད། །འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་ངོ་བོ་ཉིད་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་དང་ཐར་པ་གཉིས་དང་གཉིས་མ་ཡིན་པར་མི་དམིགས་པའི་མཁས་པ་དག་ནི་གར་ཡང་མི་གནས་ཤིང་། སྲིད་པ་གསུམ་ན་ཡང་གནས་པར་
སྣང་སྟེ། དེས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པར་ཤེས་པས་དབང་བསྒྱུར་བ་ཁམས་གསུམ་དང་ལྷན་ཅིག་
གནས་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ལྟུང་བ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ཞིང་སྐབས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞར་ལ་འོངས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། །བྱང་ལག་རིན་ཆེན་
བདུན་ཕྱུག་ཅིང་། །ཡོན་ཏན་དཔག་མེད་འབྱུང་བའི་གནས། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་ཕྱག་བྱས་པ། །དམ་ཆོས་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བརྙེས་ཤིང་། །མུ་ཏིག་འཕྲོ་འདྲའི་གྲགས་པ་དང་། །སྟོན་ཟླ་ཉ་བའི་དྲི་མེད་པའི། །འོད་ཟེར་ལྟ་བུའི་གསུང་དག་གིས། །ཕྱོགས་བཅུ་དག་ནི་རྒྱས་མཛད་
ལ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་གདུང་གནས་བྱའི་ཕྱིར། །ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་དམ་པའི་སྲས། །ལྷ་ཀླུ་ལ་སོགས་སྤྱི་གཙུག་གིས། །བསྟན་པ་མཆོད་པ་བཞག་མཛད་དེ། །རང་དང་གཞན་དོན་མཛད་པའི་ཕྱིར། །དེ་དག་མྱ་ངན་འདས་ལེགས་འདས། །དེ་ལས་གཞན་གང་
ལུས་བཅད་ཆད། །དེ་ཡང་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་བདག་ནི་དྲན་པ་དང་། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དགའ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བཏང་སྙོམས་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་
ཕྱུག་ཅིང་ལྡན་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་འབྱུང་བའི་སྒོར་གྱུར་པའི་འབྱུང་གནས་དང་། ལྷ་སུམ་ཅུ་པ་དང་། ལྷ་མིན་སྦྱིན་བྱེད་མའི་བུས་ཕྱག་བྱས་ཤིང་མཆོད་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བདེན་པ་བཞི་ལ་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་ཏེ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་
เล่ม ๙๘ · หน้า 47b
བསྐོར་བ་ཉིད་བརྙེས་ཤིང་། མུ་ཏིག་གི་འབྲུ་བཅག་པའི་འཕྲོ་འདྲ་བར་འོད་ཟེར་དཀར་བའི་གྲགས་པ་དག་སྟོན་ཀའི་ཟླ་བ་ཉ་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ཟེར་ལྟ་བུའི་གསུང་རབ་བཅུ་གཉིས་པོ་དག་གིས་ཕྱོགས་བཅུ་དག་ཀྱང་རྒྱས་པར་མཛད་ལ། སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་
དཀོན་པའི་དོན་དང་དགའ་བར་བྱེད་པའི་དོན་གྱི་དཀོན་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་གསུམ་གྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་ཅིང་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བའི་སྒོར་གྱུར་པའི་གནས་རྒྱལ་བ་དམ་པའི་སྲས། ལྷ་དང་ཀླུ་དང་མི་དང་མི་འམ་ཅི་ལ་སོགས་
པའི་སྤྱི་གཙུག་གིས་བཀའི་བསྟན་པ་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱས་ཤིང་མཆོད་པ་དག །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་བཞག་པ་མཛད་དེ། རང་གི་དོན་ཚོགས་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་བླ་ན་མེད་པའི་གོ་འཕང་བརྙེས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མཐའ་དག་ཕུང་
པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་དགོད་པ་དང་། གཞན་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ངེས་པར་བྱ་བ་བཞི་པོ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་། ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུང་བསྟན་པ་དང་། ཡབ་
དང་ཡུམ་འབྲས་བུ་ལ་དགོད་པ་དག་མཛད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དེ་ལྟར་དོན་མ་ལུས་པ་མཛད་པས་མཛད་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་མཐའ་དག་དྲུངས་ནས་ཕྱུང་བའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལས་གཞན་པ་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་གང་དག་ཕུང་པོའི་ལུས་རྒྱུན་བཅད་པ་ཙམ་གྱིས་ཡང་འབྱུང་བའི་སྲིད་པ་ཟད་ཅིང་ཆད་པ་དེ་དག་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཙམ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། དེ་དག་ལ་ནི་ཉོན་
མོངས་པའི་བག་ཆགས་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་དག་བསགས་ཤིང་བག་ཆགས་དང་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྤངས་ཏེ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་དགོས་སོ། །ཞར་ལ་འོངས་པ་ཡོངས་སུ་
เล่ม ๙๘ · หน้า 48a
རྫོགས་པར་བྱས་ནས། ད་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་བཤད་པ། ཐེག་པ་དམན་པ་ལས་བསླང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། །ཝ་ནི་གླང་ཆེན་དྲེགས་པ་ཡི། །གླད་པ་དགམ་ཞིང་དབྱེ་མི་སེམས། །གདོལ་པ་རྒྱ་མཚོའི་
མཐས་ཀླས་པའི། །ས་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱང་མི་སེམས། །དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་དམན་པ་ཡང་། །ཟབ་ཅིང་བླ་མེད་རྒྱ་ཆེ་བ། །ཡོན་ཏན་བགྲང་འདས་འབྱུང་བའི་གནས། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་རེ་བའང་མེད། །གཞལ་ཡས་རྨད་བྱུང་བསམ་མི་ཁྱབ། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་
ཟིལ་གནོན་པ། །རྫོགས་སངས་ཡོན་ཏན་རིན་ཆེན་ལ། །སུ་ཞིག་ཡིད་ཀྱིས་སེམས་མི་བསྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དཔེར་ན་ཝ་ནི་སེང་གེ་སྡེར་མོ་རྣོན་པོའི་ལག་སྟངས་ཀྱིས་འགེམས་པ་ལ་མཁས་པ་ལྟར། །གླང་པོ་ཆེ་དྲེགས་པ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྡུལ་ཆགས་པའི་དྲི་མས་འགྲམ་
གླང་གི་ངོས་ཡོགས་པའི་གླད་པ་དགམ་ཞིང་དབྱེ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བ་དང་། གདོལ་པའི་རིགས་ངན་ཡང་རྒྱལ་པོའི་གདུང་རིགས་མཐོན་པོར་སྐྱེས་པ་ལྟར། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བཞིའི་ཆུས་རྐེད་གདུང་བཞིན་བསྐོར་བའི་མཐས་ཀླས་པའི་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་བསྐྱང་ཞིང་
བསྲུང་བར་འདོད་པའི་སེམས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་སེམས་ཅན་དམན་པ་རང་ཉིད་ཞི་བ་དང་དུལ་བ་ལྷུར་ལེན་པ་ཡང་རྒྱ་མཚོ་ལྟར་ཟབ་ཅིང་། །ཟླ་མེད་པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡོན་ཏན་བགྲང་བ་ལས་འདས་པ་འབྱུང་བའི་
གནས་སུ་གྱུར་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་འདུན་པའི་རེ་བ་ཙམ་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའི་གོ་འཕང་འདོད་པ་ནི་གཞལ་ཡས་ཤིང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་ཡ་མཚན་ཆེ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསམ་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་སྣང་བ་ཐམས་
ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ། ཡོན་ཏན་གྱི་སྣང་བ་གཞན་མ་ལུས་པར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མཛད་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ནོར་བུ་དག་ལ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་ཡིད་ཀྱིས་སེམས་མི་བསྐྱེད་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གཞན་
เล่ม ๙๘ · หน้า 48b
ཡང་། གཞན་དོན་བྱེད་པ་དཔའ་བ་དང་། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་ལྡན་པ། །སུ་ཞིག་འཁོར་མཐའ་མེད་པ་ཡང་། །ཉིན་གཅིག་ལྟ་བུར་གནས་མི་བྱེད། །གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པར་གཅོད་པ་དཔའ་བ་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་ལས་
རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་རྩལ་དང་ལྡན་པ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་འཁོར་བའི་སྲིད་པ་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་མེད་པར་ཡང་ཉིན་གཅིག་ལྟ་བུར་གནས་པར་མི་བྱེད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། མཁས་པ་གང་ཞིག་འགྲོ་བ་ཉམ་ངར་ཞུགས་མཐོང་ནས། །དཀའ་འམ་མི་དཀའ་སྙམ་
པའི་རྣམ་རྟོག་རྣམ་སྤངས་ཏེ། །གཞན་དོན་ཉི་ཚེ་སྒྲུབ་ཅེས་བསྐལ་པའི་མཐར་ཡང་ནི། །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་ཅིང་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་བཤད་པ། ཐེག་པ་དམན་པ་ལས་བསླང་བའི་སེམས་
བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་བཤད་པ་ཡང་དག་པའི་ལམ་དུ་དགོད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། །མཁས་པ་གང་ཞིག་འདས་གྱུར་ཀྱང་། །གང་གིས་གཏམ་གཞི་འཕེལ་འགྱུར་བ། །འཕགས་པ་གཞན་
དོན་མཛད་རྣམས་ཀྱི། །ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། མཁས་པ་ཤེས་ཉེན་ཅན་གང་ཞིག་དུས་ཡུན་རིང་པོར་འདས་པར་གྱུར་ཀྱང་ཡོན་ཏན་གང་གིས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པ་བཞིན་དུ་གཏམ་གཞིའི་རྒྱུད་དག་ལས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྙན་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་
བསྔགས་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ། འཕགས་པ་འཁོར་བ་ཡུན་རིང་པོ་ནས་གཤེགས་པ་གཞན་གྱི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཛད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ལམ་དུ་
ཞུགས་པས་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ལམ་དུ་དགོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་བཤད་པ་ཡང་དག་པའི་ལམ་དུ་དགོད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། །བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེས་ལུས་དང་སྲོག་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ཉིད་བསྟན་
เล่ม ๙๘ · หน้า 49a
པའི་ཕྱིར། །སུ་ཞིག་ཆུ་ཤིང་དབུ་བ་ལྟར། །སྙིང་པོ་མེད་པའི་ལུས་འདི་དག །གཞན་ཕན་རྐྱེན་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་པས། །ལྷུན་པོ་སྙིང་པོར་སྒྲུབ་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། མཁས་པ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཅན་སུ་ཞིག་ཆུ་ཤིང་གི་ལོ་མ་དང་དབུ་བ་དང་ཟིལ་པའི་
ཐིགས་པ་དང་། སྟོན་ཀའི་སྤྲིན་དང་། བྱེ་མའི་ཁང་བུ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་སྙིང་པོ་མེད་པའི་ལུས་འདི་དག་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་རྐྱེན་ལག་པ་དང་། རྐང་པ་དང་། མིག་དང་། མགོ་དང་། རང་གི་ཤ་དང་། ཁྲག་ལ་སོགས་པ་གཏོང་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་རི་རབ་ལྷུན་པོ་ལྟར་རབ་
ཏུ་མི་སྒུལ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་དྲི་མ་མེད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པའི་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ལྟ་བུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད། དེ་ལྟར་ཤེས་ནས། ཡ་རབས་སྙིང་རྗེ་ལྡན་པས་ནི། །སྐད་ཅིག་རེ་
རེར་རྒ་ཤི་དང་། །ནད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་ལུས་དག་ནི། །གཞན་ལ་བདེ་སྐྱེད་གཞིར་བྱེད་དོ། །ཡ་རབས་བསྟོད་པར་འོས་པ་དག་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་ཞིང་སྙིང་རྗེའི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་རྒ་ཞིང་འགྱུར་བ་དང་། འཆི་འཕོ་བ་དང་ནད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་
ལུས་འདི་དག་གཞན་ལ་བདེ་བ་སྐྱེད་པའི་གཞིར་གྱུར་པར་བྱེད་དོ། །དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དམ་ཆོས་སྒྲོན་དང་བཅས་པ་ལ། །མི་ཁོམ་བརྒྱད་སྤངས་ཁོམ་པ་འདི། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །འབྲས་བུ་ཡོད་པར་བྱ་བའི་རིགས། །ཞེས་
བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དམ་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ནི་དམ་ཆོས་སོ། །དེ་ཉིད་སྒྲོན་མ་ཡིན་ཏེ། གཏི་མུག་གི་མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་ཆོས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་དང་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བ་ནི་དམ་ཆོས་སྒྲོན་དང་བཅས་པ་སྟེ་དེའི་དུས་ལའོ། །མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་
ནི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། དུད་འགྲོ་དང་། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དང་། དབང་པོ་མ་ཚང་བ་དང་། ཀླ་ཀློ་དང་། ལྟ་བ་ལོག་པ་དང་། ལྷ་ཚེ་རིང་པ་དང་། སངས་རྒྱས་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་དག་གོ། །དེ་དག་སྤངས་ཤིང་གང་གི་ཚེ་ཁོམ་པ་དགུ་དང་
เล่ม ๙๘ · หน้า 49b
ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁོམ་པ་འདི་རྙེད་པ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་བྱ་བའི་རིགས་སོ། །ཁོམ་པ་དགུ་དང་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། མི་ཉིད་ཐོབ་པ་དང་། དབང་པོ་རྣམས་ཚང་བ་ཉིད་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལོག་པ་ཉིད་དང་། རིགས་
བཙུན་པར་སྐྱེས་པ་ཉིད་དང་། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཉིད་དང་། གནས་ལ་དད་པ་ཉིད་དང་། དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་དང་། ཆོས་བསྟན་པ་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། རྣམ་པར་གཞག་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་ན་ཁོམ་པ་ནི་མིའི་སྐྱེ་བ་ཡོན་ཏན་བཅུ་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་བཅུ་གང་ཞེ་ན། རིགས་དམན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། གླེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང་། རྨོངས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང་། དབང་པོ་ཞན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང་། སྐྱེས་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་དང་། གཟུགས་བཟང་བ་ཉིད་དང་། དབུལ་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང་།
ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་ཉིད་དང་། ཚིག་བཙུན་པ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོས་བལྟ་བར་འོས་པ་ཉིད་དོ། །དབུ་མའི་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་པ་རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་གཏོང་བའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།དབུ་མའི་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་པ་རྟོག་གེ་འབར་བ། བམ་
པོ་གཉིས་པ། ད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བའི་ཐུབ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་བླ་ན་མེད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལེའུ་གཉིས་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་ལྟར་འགྲོ་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། །བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་བརྟན་བླངས་
པ། ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་ལམ་ཉིད་དུ། །རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་རྣམ་པར་མཛེས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་འགྲོ་བ་ཉིད་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་བརྟུལ་ཞུགས་མི་
ཕྱེད་པ་བརྟན་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ། རིགས་པའི་ཚུལ་དང་མཐུན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ལམ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ནི་རྣམ་པར་མཛེས་སོ། །ལམ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་ནི་བྱམས་པ་གནོད་མེད་དང་། །སྙིང་རྗེ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིས། །
เล่ม ๙๘ · หน้า 50a
དམ་ཆོས་རྟོགས་པས་ངོམས་མེད་དང་། །ཆོས་སྦྱིན་པ་ལ་སེར་སྣ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་བཏང་བ་དེ་ནི་བྱམས་པ་ཆེན་པོའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པར་འདོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གནོད་སེམས་མེད་པའི་མཚན་
ཉིད་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གཞན་སྡུག་བསྔལ་བས་བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་མཉན་པ་དང་། གཟུང་བ་དང་། བཅང་བ་དང་། དོན་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱ་བ་དང་། བསྟན་པ་དག་ལ་བརྩོན་པ་མི་འདོར་བས་
དམ་པའི་ཆོས་རྟོགས་པར་བྱ་བས་ངོམས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། དེ་ཉིད་ཉིན་པར་དང་། མཚན་མོ་ཆོས་འདོད་པ་དང་། ཆོས་ལ་དགའ་བ་དང་། ཆོས་ལ་གཞོལ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྤྱོད་དེ། ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་དེ་ཅུང་
ཟད་ཀྱང་མེད་ཅིང་བླ་མ་ལ་བཀུར་སྟི་དང་། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་གང་ཉེ་བར་མི་ལེན་པ་དེ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ་ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་སྤངས་ཤིང་ང་རྒྱལ་མེད་པའི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཉེ་བར་མི་ལེན་པ་དེ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྐྱེ་བ་དང་།
ན་ཚོད་དང་། རིགས་དང་། ཡུལ་དང་། དུས་ལ་འདའ་བ་མེད་ཅིང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙོམས་པར་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་། ཆོས་སྦྱིན་པ་ལ་སེར་སྣ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དྲང་དང་ང་རྒྱལ་བཅོམ་པ་དང་། །ཡིད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་བལྟ་བ་དང་། །གཞན་སྐྱོན་རྟོག་
ལ་ལོང་བ་དང་། །རང་སྐྱོན་འབྱུང་བས་འཇིགས་པ་ཡིན། །གཡོ་སྒྱུ་བྲལ་བས་དྲང་བ་དང་། ཁེངས་པ་དང་རང་རེང་དང་བྲལ་བས་ང་རྒྱལ་བཅོམ་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དོན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་བས་ཡིད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་བལྟ་བ་དང་། གཞན་
གྱི་སྐྱོན་ཆེན་པོ་དག་ལ་ཡང་བླུན་ཞིང་ལོང་བ་ལྟར་བྱེད་པས་གཞན་གྱི་སྐྱོན་ལ་རྟོག་པ་ལ་ལོང་བ་དང་། བདག་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རྡུལ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་འཇིགས་པར་ལྟ་བས་རང་གི་སྐྱོན་འབྱུང་བས་འཇིགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་དེ་དག་ཡིད་དང་ལྡན་པས་རྣམ་པར་མཛེས་པ་ཡིན་ནོ། །
เล่ม ๙๘ · หน้า 50b
རྩོད་དང་འཇིག་རྟེན་འདུ་འཛི་དང་། །འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས། །ཡོན་ཏན་མེད་ལའང་ཡོན་ཏན་གྱི། །རྒྱུན་རྣམས་སྐྱེ་བར་རྟག་ཏུ་གུས། །རྩོད་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུན་དབྱུང་བ་དང་། རང་གི་ཕྱོགས་བཞག་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་བརྟེན་པའི་ཚིག་ངན་པར་སྨྲ་བ་དང་།
འཇིག་རྟེན་པའི་འཐབ་མོ་དང་། མཚང་འབྲུ་བ་དང་། འགྱོད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་འདུ་འཛི་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་། དོན་མ་ཡིན་པ་དང་། བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། འཁོར་བ་འདོད་པའི་འཇིག་རྟེན་དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་ཤིང་ཀུན་ཏུ་སྨྲ་བའོ། །འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་
ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ལུང་དང་བྲལ་བའི་གསང་ཚིག་སྣ་ཚོགས་ལ་སྤོབས་པའོ། །དེ་དག་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ནི་མི་ཕྱོགས་པའོ། །ཡོན་ཏན་མེད་ལ་འང་ཡོན་ཏན་གྱི། །རྒྱུན་རྣམས་སྐྱེ་བར་རྟག་ཏུ་གུས་པ་ནི་སྐྱེ་བོ་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་མེད་པ་ལ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པར་མོས་ཤིང་འདི་ཡང་དུས་གཞན་ན་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུན་རྣམས་སྐྱེ་བར་རྟག་ཏུ་གུས་པ་མི་ལྷོད་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དགེ་སློང་དག་གང་ཟག་གིས་གང་ཟག་ལ་ཚོད་མ་འཛིན་ཅིག་གང་ཟག་ལ་ཚོད་ཀྱང་མ་འཛིན་
ཅིག །དགེ་སློང་དག་ངའམ་ང་འདྲ་བས་གང་ཟག་ལ་ཚད་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་ཡང་། སྙིང་རྗེས་བསྐྱེད་པའི་སྦྱིན་པ་དག །སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སྡུག་བསྔལ་ཆུ་བོ་ཀུན་ཞིའི་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་འདོད་པ་བསྐྱེད། །
ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྙིང་རྗེས་བསྐྱེད་པའི་སྦྱིན་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལན་དང་འབྲས་བུ་ལ་རེ་བ་མེད་པར་སྙིང་རྗེ་ཉིད་འབའ་ཞིག་གིས་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པས་གཏོང་བའི་སེམས་པ་དེས་ཆོས་དང་། ཟང་ཟིང་དང་། དབང་དང་། དོན་དང་། རིགས་པ་དང་། གནས་དང་། མི་
འཇིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་བདུན་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སྡུག་བསྔལ་ཆུ་བོ་ཀུན་ཞིའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། འཇིག་རྟེན་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། མངལ་ནས་སྐྱེས་པ་དང་། དྲོད་
เล่ม ๙๘ · หน้า 51a
གཤེར་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པ་དང་། གཟུགས་ཅན་དང་། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་མ་ལུས་པ་དག་གི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆུ་རྒྱུན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་དུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ཅེ་ན།
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འདོད་པ་བསྐྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་འདོད་པ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པས་དེ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དོ། །འདིར་འདི་སྐད་ཅེས་རྒོལ་ཏེ། གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འདོད་པས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ན་ཇི་ལྟར་དེས་འབྲས་བུ་ལ་
རེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཟང་ཟིང་དང་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དག་གི་འབྲས་བུ་གཟུགས་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དག་ཀྱང་སྣང་ངོ་། །རང་གི་རྒྱུད་ཁོ་ན་ལ་འབྲས་བུ་སྣང་བས་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་ཏེ། སྙིང་རྗེས་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་གཏོང་བར་བྱེད་པ། ཞིང་འདམ་
པར་མི་བྱེད་པ་ལ་དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཤད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འདོད་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཉིད་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །ཟང་ཟིང་དང་ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གཟུགས་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དག་ཀྱང་གཞན་དོན་ཁོ་ན་ཡིན་
ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་མ་ཆུབ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་མ་བསྐོར་བར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་དགོད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་མཛད་པ་ཡིན་
ལ། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་དང་ཚིག་དང་རྩ་བའི་གོ་རིམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་གནས་དང་བྱེད་པ་དང་། རྩོལ་བ་དག་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་དུས་ན་ལོང་བ་དང་། འོན་པ་དང་། སྨྱོན་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་ལ།
རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དག་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་དག་གི་སྣོད་དུ་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་དེ་དག་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡང་སྣང་ངོ་། །འབྲས་བུ་ལ་རེ་བའི་ཞགས་པས་བཅིངས་པའི་བློ་གྲོས་ཅན་དག་ཞིང་ཚོལ་བར་ཡང་བྱེད་ལ། གང་གཞན་དག་གིས་བཀྲེས་
เล่ม ๙๘ · หน้า 51b
པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བ་ཙམ་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་ནས་སྣོད་ལ་མི་རྟོག་པར་སྙོམས་པར་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དེས་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པར་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གཞོན་ནུ་ཆོས་གཅིག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བདག་གི་ཡོན་གནས་ཡིན་གྱི་དུད་འགྲོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་
སེམས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་སུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་པའི་ཐུབ་པ་དག་ནི་ཆུ་ངོས་ཀྱི་ཁྲུས་དང་། སེ་རལ་ཕྲེང་དང་། རལ་པ་དང་། ཤིང་ཤུན་དང་། པགས་པ་དང་། རིལ་བ་དང་། རྩྭ་སྟན་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་
པའི་རྟགས་འཆང་ཞིང་། འབྲས་བུ་དང་། རྩ་བ་ཟ་བ་དང་། རང་གི་ལྷ་ཉིད་མགུ་བར་བྱེད་པ་དང་། མེ་ལ་ཉེ་བར་བསྟེན་པ་དང་། དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ནགས་ཚལ་ན་གནས་པར་བྱེད་དོ། འདིའི་ཐུབ་པ་དག་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་དྲི་མེད་ཆུས་ཁྲུས་དང་། །བཟོད་པའི་སེ་རལ་ཕྲེང་དཀར་དང་། །
བརྩོན་འགྲུས་རལ་པའི་ཁུར་བཅིངས་དང་། །བསམ་གཏན་ཤེས་པ་ལྷུར་ལེན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ཏོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དྲི་མེད་ཆུས་ཁྲུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་དྲུག་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བ་བཅུ་ལྷག་པར་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་
དྲི་མ་མེད་པའི་ཚུལ་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རྣམ་པར་དག་པའོ། །བཟོད་པའི་སེ་རལ་ཕྲེང་དཀར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པ་དང་། གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པ་དང་། ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བཟོད་པ་སེ་རལ་ཕྲེང་དཀར་པོ་ལྟ་བུ་ཐོགས་པའོ། །
བརྩོན་འགྲུས་རལ་པའི་ཁུར་བཅིངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་མངོན་པར་སྤྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རལ་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པའོ། །བསམ་གཏན་ཤེས་པ་ལྷུར་ལེན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་སེམས་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་ཤེས་
เล่ม ๙๘ · หน้า 52a
པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་སྦྱངས་པའོ། །བློ་མིག་ལེགས་པར་བྱེ་བ་དང་། །བསྟན་བཅོས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ལ་མཁས། །ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་གོས་དང་ནི། །དེས་པའི་སྐ་རགས་འཆིང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་བློ་མིག་ལེགས་པར་བྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་
དང་དོན་དམ་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་མིག་རྣམ་པར་བྱེ་བའོ། །བསྟན་བཅོས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ལ་མཁས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་སོང་བའི་འཇིགས་པ་ལས་སྐྱོབ་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་འདུལ་ནུས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པ་དང་།
བླ་མ་དག་ལ་གུས་པར་སྨྲ་བ་དང་། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། ལྡང་བ་དང་། ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང་། གུས་པའི་ལས་ལ་བརྩོན་པ་དང་། གྲོགས་པོ་དང་། མཛའ་བཤེས་དང་། མགྲོན་དག་ལ་གཅུགས་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་མཁས་པའོ། །ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་གོས་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་འཛེམ་པའི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པའི་གོས་ཤིང་ཤུན་ལྟར་གྱོན་པའོ། །དེས་པའི་སྐ་རགས་འཆིང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོགས་ན་བདེ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྐ་རགས་དམ་པོ་འཆིང་བའོ། །སྙིང་རྗེའི་པགས་པ་གནག་འཆང་ཞིང་། །
དད་པ་དྲི་མེད་རིལ་བ་དང་། །དྲན་པས་དབང་པོའི་སྒོ་བསྲུངས་ཤིང་། །བརྟན་པའི་སྦ་སྟེགས་སྟན་ལ་འདུག །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྙིང་རྗེའི་པགས་པ་གནག་འཆང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་འདོད་པའི་སྙིང་རྗེ་དེ་ཉིད་གཡང་གཞི་ནག་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་འཆང་བའོ། དད་
པ་དྲི་མེད་རིལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བླ་ན་མེད་པ་ལ་མོས་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་རིལ་བ་སྤྱི་བླུགས་དང་ལྡན་པའོ། །དྲན་པས་དབང་པོའི་སྒོ་བསྲུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་མི་བརྗེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲན་པས་མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒོའི་སྒོ་གླེགས་ལེགས་པར་བཅད་པའོ། །
བརྟན་པའི་སྦ་སྟེགས་སྟན་ལ་འདུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་ལ་སོགས་པས་མི་ཕྱེད་པ་བརྟན་པའི་སྦ་སྟེགས་ཀྱི་སྟན་ལ་འདུག་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དགའ་ཆེན་གྱི། །དཀའ་ཐུབ་ནགས་ཚལ་ཡང་དག་བརྟེན། །བསམ་གཏན་དགའ་བའི་འབྲས་བུ་ཟ། །དྲན་པ་ཉེར་གཞག་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་
เล่ม ๙๘ · หน้า 52b
བྱ་བ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཐེག་པ་དག་ལྟོས་ན་གོ་སྐབས་ཡངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐེག་པ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། །དགའ་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ལྷ་དང་མིའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་
དང་། བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་རྩེ་བའི་ཕྱིར་དགའ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དཀའ་ཐུབ་ནགས་ཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་དཀའ་ཐུབ་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
ཡན་ལག་གི་མེ་ཏོག་རྒྱས་པ་དང་། མཉམ་པ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུས་བརྒྱན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་གཅན་གཟན་དང་། སྲིན་པོའི་ཚོགས་དང་བྲལ་བ་དང་། དགེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རྩ་བའི་ཚོགས་རྣམ་པར་མཛེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ན་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ཏོ། །བསམ་གཏན་
དགའ་བའི་འབྲས་བུ་ཟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་དང་། རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་བསྐྱེད་པས་དགའ་བ་བསྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། །དྲན་པ་ཉེར་གཞག་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །
ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་། ཚོར་བ་དང་། སེམས་དང་། ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་ཡུལ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་ལྡན་པའོ། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་མདོ་སྡེའི་མཐའ། །འདོད་ཅིང་སྡིག་པ་བཅོམ་པ་དང་། །བདེན་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པ་ཡི། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ཉི་བཤད་ཟློས། །
ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་མདོ་སྡེའི་མཐའ་འདོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་མདོ་སྡེའི་མཐའ་ངེས་པའི་དོན་སྟོན་པ་དག་ཁ་ཏོན་དུ་འདོན་པའོ། །སྡིག་པ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་སྡིག་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ།
གང་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་ཐ་ན་ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་བླངས་ཏེ་འཆང་ངམ་ཀློག་གམ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་རབས་སྔ་མའི་མི་དགེ་བ་དེ་དག་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །བདེན་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པ་ཡི། །
เล่ม ๙๘ · หน้า 53a
ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མ་བརྟགས་ན་གྲགས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བརྟགས་ན་མེད་པ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། གང་དུ་ཚོགས་ལས་སྣང་འགྱུར་བ། །
འདྲེན་པས་རབ་ཏུ་བསྟན་མཛད་པ། །དེ་ནི་བློ་ཅན་འཇིག་རྟེན་ཆོས། །ཉེ་བར་གདགས་པའི་སར་སྟོན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དོན་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བ་དེ་མ་སྐྱེས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །
རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཐ་དད་པ་འདུས་པ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་དང་། འཇིག་པའི་དུས་ན་བར་དུ་མ་ཆོད་པར་འབྱུང་བའོ། །དེ་ཉིད་ཉི་བཤད་ཡིན་ཏེ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉི་མས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཟློས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བཟླས་བརྗོད་
དུ་ཟློས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལུགས་སུ་འབྱུང་བ་དང་། ལུགས་སུ་མི་འབྱུང་བ་ལ་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་བལྟ་སྟེ་མ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པ་མི་རྟོགས་པའོ། །མ་
རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདུ་བྱེད་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་ནི་བྱ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཉེ་བར་གནས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་དམིགས་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་དང་། འདུ་བྱེད་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡང་འབྱིན་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་དག་
ལས་རིག་པར་བྱའོ། །བསྒྲུབ་པའི་མེ་ཏོག་སྔགས་ལྡན་པ། །ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་དྲིས་ཁྱབ་པས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉི་མ་ལ། །ཉིན་གཅིག་བཞིན་དུ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་མེ་ཏོག་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པའི་བསྔགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཕྱོགས་བཅུ་
ཐམས་ཅད་དུ་གྲགས་པའི་དྲི་འབྱུང་བ་དག་གིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉི་མ་ལ་ཉིན་གཅིག་མི་འཆད་པར་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་མེ་ཐབ་ཏུ། །མི་དགེའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་སྲེག །བླ་མེད་གོ་འཕང་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །དེ་ལྟར་ཐུབ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་སྤྱོད། །
เล่ม ๙๘ · หน้า 53b
ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་འདོད་པ་ཕྱིར་ཟློག་པའི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཞུགས་ཐབ་ཏུ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བུད་ཤིང་གི་དུམ་གྲུགས་མ་ལུས་པ་སྲེག་པ་སྟེ། ཆོས་འདིའི་ཐུབ་པ་དག་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་
ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དག་ལྟར་ཐུབ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་ཡང་དག་པར་རྟེན་པར་བྱེད་དོ། །དབུ་མའི་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་པ་རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས་ཐུབ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །།ད་ནི་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་ཚོལ་བའི་སྐབས་སུ་བབ་པས་དེ་
བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལེའུ་གསུམ་པ་བརྩམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། གང་ལ་ཤེས་པའི་མིག་ཡོད་པ། །དེ་ལ་མིག་ཡོད་གཞན་མ་ཡིན། །དེས་ན་གང་ཕྱིར་བློ་ལྡན་དག །དེ་ཉིད་ཤེས་པ་ཚོལ་ལ་བརྩོན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མིག་ཡིན་ཏེ།
འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་དང་། ཐག་རིང་བ་དང་། ཉེ་བ་དང་། རགས་པ་དང་། ཆ་ཕྲ་བའི་དངོས་པོ་དག་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་ཤེས་པའི་མིག་དེ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་མིག་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤའི་མིག་ནི་ཧ་ཅང་ཉེ་
བ་དང་རིང་བ་དང་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དག་ལ་ལོང་བ་འདྲ་བས་དེ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཅི་ལ་ཡང་མི་ཕན་པས་དེ་ཡོད་ཀྱང་མིག་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གང་གི་ཕྱིར་བློ་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་ཤའི་མིག་ངན་པ་དེ་ཚོལ་བ་སྤངས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཤེས་པ་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་
པར་བྱེད་དོ། །དོན་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བློ་ལྡན་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་དག །ཐོགས་མེད་མཐོང་བ་ལོང་བས་ཀྱང་། །བལྟ་འདོད་ཐག་རིང་ཆ་ཕྲ་དང་། །བསྒྲིབས་པའི་དོན་ཡང་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཤེས་པའི་མིག་གི་བློ་དང་ལྡན་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་དག་
ཐོགས་པ་མེད་པར་མཐོང་བ་ནི་ཤའི་མིག་ཉམས་ཤིང་ལོང་བས་ཀྱང་བལྟ་བར་འདོད་པ། ཐག་རིང་བ་དཔག་ཚད་སྟོང་དག་དང་། ཆ་ཕྲ་བ་རྡུལ་ཕྲན་ལྟ་བུ་དང་། བསྒྲིབས་པའི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་མིག་དང་ལྡན་པ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་། མིག་
เล่ม ๙๘ · หน้า 54a
སྟོང་པ་ཡང་བློ་མེད་ན། །མིག་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །མཐོ་རིས་དང་ནི་བྱང་གྲོལ་གྱི། །ལམ་དང་ལམ་མིན་མི་མཐོང་ཕྱིར། །མིག་སྟོང་པ་ནི་ལྷའི་དབང་པོ་ཡིན་ཞེས་གྲགས་ཏེ། དེ་ནི་ཡུལ་ལ་རེ་བའི་ཞགས་པས་བློ་གྲོས་ཡོངས་སུ་དཀྲིས་པས་
གལ་ཏེ་ཤེས་པའི་མིག་གི་བློ་མེད་ན་མིག་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་གྱི་ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལམ་ནི་དགེ་བ་བཅུའོ། །བྱང་གྲོལ་གྱི་ལམ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་
ལག་བརྒྱད་པའོ། །གང་གིས་ན་མིག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་ཤེས་པ་དེ་གང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་མིག་ཕྱེ་མཐོང་བ་དང་། །མ་མཐོང་ཁྱད་པར་འདོད་པ་ཡི། །འབྲས་བུ་རེ་བ་དུག་ཚེར་གྱི། །སྦྱིན་པ་སོགས་ལ་འཇུག་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཤེས་རབ་
ཀྱི་མིག་བྱེ་བ་ནི་མཐོང་བའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དག་དང་ལན་བྱེད་པ་དག་ལ་བྱིན་ན་འདི་ཉིད་ལ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང་། མ་མཐོང་བའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་ཉིད་ལ་སོགས་
པ་དང་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ། སྐྱེ་གནས་ངན་པ་ན་ཡང་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འོང་བ་སྟེ། དེ་དག་ལྟ་བུའི་འབྲས་བུ་ལ་རེ་བ་ཉིད་དུག་ཡིན་ཏེ། གྲོལ་བའི་ལུས་ཀྱི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཚེར་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གནོད་པར་
འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་དོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྙིང་རྗེས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར། །འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡི། །སྦྱིན་ལ་སོགས་ལ་བརྩོན་བྱེད་ཅིང་། །དེ་ལའང་
ཡིད་ནི་གནས་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། སྙིང་རྗེས་གྲགས་པ་དང་བདེ་བ་དང་འགྲན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་གཅིག་ཏུ་དམིགས་ནས་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་
เล่ม ๙๘ · หน้า 54b
དོ། །འཁོར་གསུམ་ནི་འཁོར་གསུམ་པོ་དག་གོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་དྲི་མ་མེད་པ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། ངག་གི་རྣམ་པ་བཞི་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་དང་བྲལ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་ན་སྦྱིན་
པ་དང་སྦྱིན་པ་པོ་དང་། ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བའི་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བས་མཚན་མ་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་འཁོར་གསུམ་
ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་མངོན་པར་མི་འདོད་པས་སྨོན་པ་མེད་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་འཁོར་གསུམ་པོ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དེ་ལའང་ཡིད་ནི་གནས་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ་ལ་ཡང་
ཆགས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདོད་པ་ཆུང་བ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གང་(བྱུང་‚བྱང་)ཆུབ་ཀྱང་མི་འདོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཤེས་རབ་མེད་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐལ་པ་སྟོང་སྙེད་དུ་ཉེ་བར་བསགས་པས་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐུ་སྟོན་པ་ནི། །ཤེས་རབ་བདུད་རྩི་ངོམས་བྱེད་དང་། །སྒྲོན་མ་སྣང་བ་ཐོགས་མེད་དང་། །ཐར་པའི་ཁང་བཟངས་ཐེམ་སྐས་དང་། །ཉོན་མོངས་བུད་ཤིང་སྲེག་པའི་མེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་
སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ཤེས་རབ་ནི་ཤེས་པ་རབ་པོ། །དེ་ཉིད་བདུད་རྩི་སྟེ། རྒ་ཤི་མེད་པའི་གནས་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ངོམས་བྱེད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་ལྡོག་པས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་དག་འཕགས་པའི་ཤེས་
རབ་ཀྱིས་ངོམས་པ་དེ་དག་ནི་ངོམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་སྒྲོན་མ་སྟེ། མི་ཤེས་པའི་མུན་པ་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་སྣང་བ་ཐོགས་མེད་ཡིན་ཏེ། ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་དང་བདུད་ཀྱི་ཕྱེ་མ་ལེབ་དང་ཉེས་པའི་རླུང་དག་གིས་སྣང་བ་མི་
เล่ม ๙๘ · หน้า 55a
ཆོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཐར་པའི་ཁང་བཟངས་ཀྱི་ཐེམ་སྐས་ཡིན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་འཕགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཀ་བས་བརྒྱན་པ་བཟང་པོའི་གནས་སུ་འཛེག་པའི་ཡ་
གད་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཉོན་མོངས་པའི་བུད་ཤིང་སྲེག་པའི་མེ་ཡིན་ཏེ། ནགས་མེས་བསྲེགས་པ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་ཚང་ཚིང་མ་ལུས་པ་སྲེག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་གྲོས་དེ་ཡང་བདེན་གཉིས་ལ། །ལྟོས་ནས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད། །
ཡང་དག་དོན་རྟོགས་རྗེས་མཐུན་ཕྱིར། །ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཡིན། །ཤེས་རབ་ཀྱི་བློ་གྲོས་དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ལ་ལྟོས་ནས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད་དོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ནི་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་
བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་དོན་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་ནི། སྦྱིན་དང་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །ཚོགས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་བྱེད་དང་། །རྒྱུ་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་དང་། །
འབྲེལ་དང་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་ཤེས། །བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བསྒོམ་དང་། །སེམས་ཅན་སྡུད་དང་སྨིན་བྱེད་དང་། །སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་བརྟེན་པ་ཡི། །ཤེས་རབ་བརྡར་བཏགས་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་དག་སྟེ། སྦྱིན་པའི་ཚོགས་ནི་གཏོང་བ་དང་གཏོང་བ་ཆེན་པོ་དང་ཤིན་
ཏུ་གཏོང་བའོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་དད་པ་དང་བག་ཡོད་པ་དང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་གོམས་པའི་ཤེས་པའོ། །དེ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་བརྡར་བཏགས་པ་ཡིན་པར་
ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །རྒྱུ་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་འབྲས་བུ་དང་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པ་ཤེས་པ་ཡང་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་ཀྱི་
เล่ม ๙๘ · หน้า 55b
འབྲས་བུ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །
འབྲེལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པ་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་མང་པོས་རྒྱུ་ཉེ་བར་བསགས་པའི་རྒྱུན་གྱིས་མ་དུ་ལུང་གའི་མེ་ཏོག་གི་ཟེ་བ་དམར་བ་ལྟ་བུ་འམ། ས་བོན་དང་མྱུ་གུའི་རྒྱུན་ལྟར་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་ལ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པས་
དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པ་ཞེས་པ་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རང་དང་སྤྱིའི་བྱེ་བྲག་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་རང་གི་ངོ་བོ་སྤྱོད་ཡུལ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་
ཤེས་པས་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བརྡ་དང་གདགས་པ་དང་མཚན་མ་དང་བརྩལ་བ་དང་བླང་བ་ལ་སོགས་པ་དག་བསྡུའོ། །
ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དེ་དག་ཤེས་པའི་བློ་གྲོས་ཏེ། དེ་ཡང་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོ་གོམས་པར་བྱེད་པའོ། །སེམས་ཅན་སྡུད་
ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་སེམས་ཅན་སྡུད་པའོ། །སྨིན་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་འཇོག་པས་གང་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་
ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་བརྟེན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་པོ་དག་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་ནུས་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པའོ། །ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དེ་དག་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་བརྡར་བཏགས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་
เล่ม ๙๘ · หน้า 56a
ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་ཤེས་རབ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །རྟོག་པའི་དྲ་བ་མ་ལུས་པ། །དགག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཞི་དང་སོ་སོ་རང་རིག་དང་། །རྣམ་རྟོག་མེད་ཅིང་ཡི་གེ་མེད། །གཅིག་ཉིད་ཐ་དད་ཉིད་བྲལ་དང་། །མཁའ་ལྟར་དྲི་མེད་
དེ་ཉིད་ལ། །འཇུག་པ་མེད་པས་འཇུག་པ་ཡི། །ཤེས་རབ་དོན་དམ་ཤེས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། རྟོག་པའི་དྲ་བ་མ་ལུས་པ་དགག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། ཐེར་ཟུག་དང་། ཆད་པ་
ལ་སོགས་པ་རྟོག་པའི་དྲ་བ་མ་ལུས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའོ། །སོ་སོ་རང་རིག་པ་ནི་གཞན་ལས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །རྣམ་རྟོག་མེད་པ་ནི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ། །
ཡི་གེ་མེད་པ་ནི་བརྗོད་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའོ། །གཅིག་པ་ཉིད་དང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ནི་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དང་། གཉི་ག་ཉིད་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །མཁའ་ལྟར་དྲི་མ་མེད་པ་ནི་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་གྱི་རིམ་པ་དང་བྲལ་བ་ལྟར་དྲི་མ་མེད་པའོ། །
ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་མེད་པས་འཇུག་པ་ནི་སྣང་བ་མེད་ཅིང་འཇུག་པ་མེད་པ་ཉིད་དེའི་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་ནི་དོན་དམ་པ་ཤེས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་མཐོང་བ་མེད་པ་ནི་དེ་ཉིད་མཐོང་བའོ་ཞེས་
གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་གཉིས་ལས་དང་པོ་ཁོ་ནར་གང་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་གོ་རིམས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་རྣམས་ཀྱི་སྐས། །མེད་པར་ཡང་དག་ཁང་པ་ཡི། །སྟེང་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་ནི། །མཁས་ལ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།
དེ་ཉིད་ཁང་བཟངས་ཐོག་འཛེག་པ། །ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཐེམ་པའི་སྐས། །མེད་པར་རུང་བ་མ་ཡིན་པ། །གང་གི་ཕྱིར་བ་དེ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཁང་བཟངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐར་པའི་ཁང་བཟངས་ས་གསུམ་གྱི་གནས་ལས་མངོན་པར་འཕགས་པ་དགེ་བའི་བཟོ་བོ་
เล่ม ๙๘ · หน้า 56b
དཔག་ཏུ་མེད་པས་བརྩིགས་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཀ་བ་ཤིན་ཏུ་མཐོན་པོས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པ། དགེ་བའི་ཆོས་མཐའ་ཡས་པའི་དཀར་རྩིས་བྱུགས་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཟླ་བའི་ཞལ་གྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་སྣང་བར་བྱས་པ་རབ་རིབ་ཀྱི་རིམ་པ་མ་ལུས་པ་རྣམ་པར་
བསལ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གནས་སོ། །དེའི་ཐོག་ཏུ་འཛེག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་ཐེམ་སྐས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བདུན་པོ་དག་ཏུ་སྤྱད་པ་མེད་པར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། དབང་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པས་གྱ་ཚོམ་ཁོ་ནར་ནུས་པར་
རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མེད་པར་དོན་དམ་པར་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དང་པོར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་བློ་གྲོས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་
སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཀུན་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་དོན་གྱིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། །དེ་ཉིད་བདེན་པ་སྟེ། རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འགྲོ་བའི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དང་པོར། གཟུགས་ནི་རྣམ་གཉིས་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡིག་འབྲུ་དང་བསྟན་བཅོས་དང་ལག་རྩིས་དང་ཤོད་ཐབས་དང་། ནོར་བརྒྱུད་པའི་རྒྱུད་དང་། སྨན་དཔྱད་དང་། རྩིས་དང་། གསང་སྔགས་དང་། རིག་སྔགས་ལ་སོགས་པ་གང་དག་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་དག་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་
རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེས་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དོན་དམ་པའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་
མཚན་ཉིད་ནི་གཟུགས་སུ་རུང་བ་དང་། མྱོང་བ་དང་། མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་རང་
เล่ม ๙๘ · หน้า 57a
གི་མཚན་ཉིད་ནི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་དང་རིང་པོ་དང་། ཐུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་དང་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའོ། །སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པར་གྱུར་ནས། མཁས་པ་སེམས་ནི་མཉམ་གཞག་ཕྱིར། །
མངོན་པར་བརྩོན་པ་ཉིད་དུ་བྱ། །དེ་བཞིན་ཐོས་བྱུང་ཤེས་པ་ལ། །དེ་ལས་གཞན་ཤེས་རྒྱུ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པར་བྱ་ཞེ་ན། དབུགས་དབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དྲན་པས་སོ། །དེ་ལ་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ནི་དབུགས་ཕྱིར་དབྱུང་བ་དང་
དབུགས་ནང་དུ་རྔུབ་པའོ། །དེ་གཉིས་སྣའི་རྩེ་མོར་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་ནས་བགྲང་བར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་དབྱུང་བ་ནས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་དང་བརྒྱའི་བར་དུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པར་བགྲང་ངོ་། །ཡང་འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་ལ་དྲན་པ་གཏད་པར་བྱ་སྟེ། འབྱུང་བ་ནི་དྲི་ང་
བ་དང་རིང་བ་དང་དྲོ་བར་དབུགས་དབྱུང་བའོ། །འཇུག་པ་ནི་དྲི་ཞིམ་པ་དང་ཐུང་བ་དང་གྲང་བར་དབུགས་འཇུག་པའོ། །ལྟེ་བའི་ཕྱོགས་ནས་འབྱུང་ཞིང་སྣའི་རྩེ་མོར་ཐུག་པ་དེ་ལྟ་བུར་རྐང་པའི་མཐེ་བོང་ནས་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་དྲན་པར་འཇུག་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་དེས་ལྕགས་
མགར་གྱི་སྦུད་པ་བཞིན་དུ་ལུས་གང་བར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ན་ལུས་ཐམས་ཅད་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཐོབ་ཅིང་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་འགགས་པ་ན་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་སྐྱེ་བར་ཡང་འདོད་དོ། །
དེ་ལྟར་དེ་དག་ལ་སོགས་པས་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ཉིད་དུ་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་དང་། གཏན་ཚིགས་དང་། གསོ་བ་དང་། ནང་ཞེས་བྱ་བའི་རིག་པའི་གནས་བཞི་པོ་དག་ལ་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་
ལ་ཡང་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ཉིད་དུ་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་ཤེས་པ་དག་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པས་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་
เล่ม ๙๘ · หน้า 57b
རོ། །ཇི་ལྟར་ཆུ་རྙོག་གཡོ་བ་ལ། །བཞིན་ནི་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་བ། །དེ་ལྟར་སེམས་མཉམ་མ་བཞག་དང་། །སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་ལ་དེ་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཆུ་རྡུལ་མང་པོས་རྙོག་པ་ཅན་དང་། རླུང་གིས་བསྐྱོད་ཅིང་གཡོ་བ་ལ་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་
མཐོང་བར་འདོད་པ་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་སེམས་ཡུལ་མང་པོ་ལ་འཕྲོ་ཞིང་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་དང་། རྨུགས་པ་དང་། གཉིད་དང་། རྒོད་པ་དང་། འགྱོད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས་
བསྒྲིབས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཉིད་མཐོང་བར་འདོད་པ་མི་མཐོང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། ཡིད་ཀྱི་གླང་པོ་ལོག་འགྲོ་བ། །དམིགས་པའི་ཀ་བ་བརྟན་པོ་ལ། །དྲན་པའི་ཐག་པས་ངེས་བཅིངས་ནས། །ཤེས་རབ་ལྕགས་ཀྱུས་རིམ་དབང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་
སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་དག་གི་ཡིད་ཀྱི་གླང་པོ་ཆེ་ཐར་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་ལོག་པར་འགྲོ་བ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཚད་མེད་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་ཀ་བ་བརྟན་པོ་ལ་དྲན་པའི་ཞགས་ཐག་གིས་ངེས་པར་བཅིངས་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུས་གཙགས་
པས་རིམ་གྱིས་ཁད་ཀྱིས་ཁད་ཀྱིས་དབང་དུ་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ། རྒོད་པ་མི་རྟག་ལ་སོགས་པ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཞི་བར་བྱ། །ཞུམ་པ་དམིགས་པ་རྒྱ་ཆེན་དག །བསྒོམས་པས་སྤངས་པ་ཉིད་དུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་དང་གཟུགས་དང་ལང་ཚོའི་རྒྱགས་པས་རྒོད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་མི་
རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཞི་བར་བྱའོ། །ཧ་ཅང་ཞུམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་ཡང་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དག་བསྒོམས་པས་སྤངས་པ་ཉིད་དུ་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དེ་དག་གིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་སེམས་
བཞག་པ་བསྟན་ཏོ། །སེམས་བསྡུ་བ་དང་གཟེངས་བསྟོད་པ་དག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཡེངས་པས་གཡེང་བའི་མཚན་མ་ལ། །ཉེས་དམིགས་ལྟ་བས་བསྡུ་བར་བྱ། །ཞུམ་པ་ཡང་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི། །ཕན་ཡོན་མཐོང་བས་གཟེངས་བསྟོད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། སེམས་
เล่ม ๙๘ · หน้า 58a
དམིགས་པ་མང་པོ་ལས་འཕྲོ་ཞིང་སྤྲེའུ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་མི་གནས་པས་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལས་ཉམས་པའམ། མི་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པས་སུན་ཕྱུང་སྟེ། གཡེངས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་གཡེང་བའི་མཚན་མ་འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་དག་མེ་ལྟར་འབར་བ་དང་།
ཆུས་གཡེང་བ་དང་། གཡང་ས་ནས་ལྷུང་བ་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་འབྱུང་བ་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་ལྟ་བས་སེམས་ནང་དུ་བསྡུ་བར་བྱའོ། །ཧ་ཅང་བརྩོན་འགྲུས་ཞུམ་ཞིང་ལེ་ལོ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ན་དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་མཐོང་བས་ཞུམ་པ་གཟེངས་བསྟོད་པར་བྱའོ། །
སེམས་བཀྲུ་བ་དག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གི །རྫབ་དྲིས་སྦགས་ཤིང་མ་བསྡམས་པ། །མི་སྡུག་བྱམས་པ་རྟེན་འབྱུང་བའི། །ཆུ་དག་གིས་ནི་བཀྲུ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཡུལ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། ཁོང་ཁྲོ་
བ་དང་། གཏི་མུག་མུན་པ་དག་གི་འདམ་རྫབ་ཀྱི་དྲི་མས་སྦགས་ཤིང་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་མ་ཞི་བས་མ་བསྡམས་པ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མི་སྡུག་པ་དང་། བྱམས་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆུ་དག་གིས་བཀྲུ་ཞིང་རྣམ་པར་སྦྱང་བར་བྱའོ། །རིམ་པ་དེ་དག་གིས། དབེན་ཞིང་མི་
གཡོ་ཞི་བ་དང་། །དམིགས་པ་དག་ལ་གཞོལ་བ་དང་། །ལས་སུ་རུང་ཞིང་མཉེན་ཤེས་ནས། །དེ་ལ་ལེགས་པར་བཏང་སྙོམས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་དབེན་པ་ནི་བཀྲ་བས་སོ། །མི་གཡོ་བ་ནི་མི་གཡེང་བས་སོ། །ཞི་བ་ནི་ནང་དུ་བསྡུ་བས་སོ། །དམིགས་པ་དག་ལ་གཞོལ་བ་ནི་དམིགས་
པ་མཐའ་དག་ལ་འཇུག་པས་སོ། །ལས་སུ་རུང་བ་ནི་དགའ་མགུར་འཇུག་པས་སོ། །མཉེན་པ་ནི་ང་རྒྱལ་དང་ཁེངས་པ་མེད་པས་སོ། །སེམས་དེ་ལྟར་བསྒྲིམ་པ་མེད་ཀྱང་ལམ་ལོག་པ་དེ་དག་ཏུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་བར་ཤེས་ནས་དེ་ལ་ལེགས་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་གཞག་པར་བྱའོ། །བློ་
གྲོས་མཉམ་གཞག་འོག་ཏུ་ནི། །ཐ་སྙད་སྒོ་ནས་གཟུང་བྱ་ཡི། །ཆོས་རྣམས་དངོས་པོ་འདི་དག་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་འདི་ལྟར་བརྟག །ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་དེའི་སེམས་ཀྱི་བློ་གྲོས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དེའི་འོག་ཏུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཟུང་བར་བྱ་བ་
เล่ม ๙๘ · หน้า 58b
ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཆོས་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་སྲ་བ་དང་གཤེར་བ་དང་ཚ་བ་དང་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བརྟག་པར་བྱའོ། །བློ་ཡིས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན། །འདི་དག་དོན་དམ་ཡོད་དམ་ཅི། །
ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བློས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ན་དངོས་པོ་འདི་དག་དོན་དམ་པར་ཡང་འཐད་དམ་འོན་ཏེ་ཇི་ལྟར་སྙམ་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡིན་ན་འདི་དེ་ཉིད། །གལ་ཏེ་གཞན་ན་དེ་བཙལ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་དོན་དམ་པར་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འདི་དག་ཡོད་པར་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེ་
ལྟ་ན་ནི་དངོས་པོ་འདི་དག་ཉིད་དོན་དམ་པའི་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་དག་བརྟག་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་ལས་དོན་དམ་པའི་དེ་ཉིད་གཞན་ཡིན་ན་ནི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་མེད་པའི་བློས་དེ་བཙལ་བར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བས་སེམས་གདུངས་པས། །
ཞི་བ་ནམ་ཡང་རྟོགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ནི་ཕལ་ཆེར་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གདུངས་པས་ལོག་པར་བཟུང་བ་ལ་དམ་དུ་ཉེ་བར་འཛིན་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་གིས་ནི་ནམ་ཡང་ཞི་བ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།། །།དབུ་མའི་སྙིང་པོའི་
འགྲེལ་པ་རྟོག་གེ་འབར་བ། །བམ་པོ་གསུམ་པ། དེ་ལ་མདོར་བསྡུ་ན། འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཆོས་ནི། །ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་སོ། །འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་
དང་འཇིག་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། དེ་དག་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་ནི། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་མི་རྟག་སྟེ། །སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། །
སྐྱེས་ནས་འགག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །དེ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བ་བདེ། །ཞེས་དེ་ལྟར། ཉོན་མོངས་སྒྲིབ་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་གང་ཡིན་དེ་དག་འདོད་པ་མིན། །ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་འདོད་ཆགས་
เล่ม ๙๘ · หน้า 59a
སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་དག་ནི་དེ་ལྟར་གནས་བཞིན་དུ། །བསྟན་པ་དག་ནི་དེ་ལ་འདུན་པ་འདུལ་བར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་བྱུང་བ་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་
པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་བྱ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ག་ལ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་བག་ཆགས་བཅས་པ་ཡི། །ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་དྲི་མ། །སྤང་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ལྡན་རྣམས་ལ། །རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །
དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རགས་པ་སྤངས་ན་དངོས་པོར་འཛིན་པ་ཕྲ་མོ་དང་བྲལ་བར་སླ་བས། དེའི་ཕྱིར། རགས་ཕྱིར་དང་པོ་ཁོ་ནར་ནི། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྟག་པར་བྱ། །དེ་ལའང་དང་པོར་འབྱུང་བ་རྣམས། །ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གནས་
པ་ཁྱོན་ཆེ་བ་དང་། བློ་རྩིང་གེ་མའི་གཟུང་བ་ཡིན་པས་རགས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཁོ་ནར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྟག་པར་བྱའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ལའང་དང་པོར་འབྱུང་བ་རྣམས་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཏེ། འབྱུང་བ་རྣམས་པས་
འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུགས་རྣམས་ཆ་ཕྲ་བས་དེའི་ཕྱིར། །རགས་ཕྱིར་དང་པོ་ཁོ་ནར་ནི། །འབྱུང་བའི་གཟུགས་རྣམས་བརྟག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། འདིར་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་དག །དོན་དམ་པར་ན་འབྱུང་བ་ཡི། །ངོ་བོ་ཉིད་མིན་བྱས་ཕྱིར་དང་། །རྒྱུ་ལྡན་
སོགས་ཕྱིར་ཤེས་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་ཚོལ་བའི་སྐབས་འདིར་རོ། །འདིར་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། ས་ལ་སོགས་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏོས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དེ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་འོག་མ་དག་གི་དང་
པོར་སྨོས་པའི་ཡན་ལག་གིས་བསྡུས་པ་སྤྱིར་བསྡུ་བའི་དོན་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་རྣམས་ཀྱང་བསྡུའོ། །དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་ཏེ། བརྟག་པར་བྱ་བ་དང་གོ་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་
เล่ม ๙๘ · หน้า 59b
ནི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་སྒྲ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པ་ཞེས་བསྡུ་བ་ནི་དེ་དོན་ཡང་ཡིན་ལ་དམ་པ་ཡང་ཡིན་པས་དོན་དམ་པའོ། །ཡང་ན་དམ་པའི་དོན་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་དོན་ཡིན་པས་དམ་པའི་དོན་ཏོ། ཡང་ན་དོན་དམ་པ་དང་མཐུན་པ་སྟེ་དོན་དམ་པ་རྟོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་
མཐུན་པའི་ཤེས་རབ་ལ་དོན་དམ་པ་དེ་ཡོད་པས་དོན་དམ་པ་དང་མཐུན་པའོ། །དོན་དམ་པར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་དེ་ཉིད་དུའང་དོན་དམ་པར་རོ། །འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་དུ་འབྱུང་བའམ་གཞན་འབྱུང་བར་བྱེད་པས་འབྱུང་བ་དག་གོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བ་འདི་ཉིད་ས་
ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པ་སྟོན་པའི་སྒྲ་སྟེ། མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གང་ཞིག་ཅི་ཞིག་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ས་ལ་སོགས་པ་དག་དོན་དམ་པར་ན་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདིར་མིན་ཞེས་
བྱ་བའི་དགག་པ་འདི་ནི་མེད་པར་དགག་པའི་དོན་དུ་གཟུང་གི་མ་ཡིན་པར་དགག་པའི་དོན་དུ་ནི་མི་གཟུང་ངོ་། །མེད་པར་དགག་པ་དང་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དགག་པས་དེ་དང་འདྲ་བ་དེ་ལས་གཞན་པའི་
དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་འདི་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགག་པས་བྲམ་ཟེ་དེ་འདྲ་བ་དེ་ལས་གཞན་པ་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་པ་དཀའ་ཐུབ་དང་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པས་དམན་པའི་དམངས་རིགས་ཡིན་པར་བསྒྲུབས་པ་ལྟ་བུའོ། །མེད་པར་དགག་པ་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་
ཉིད་ཙམ་ཞིག་འགོག་པར་ཟད་ཀྱི་དེ་དང་འདྲ་བ་དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བྲམ་ཟེས་ཆང་བཏུང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་ཞིག་འགོག་པར་ཟད་ཀྱི་དེ་ལས་གཞན་པའི་བཏུང་བ་བཏུང་ངོ་ཞེ་འམ་མི་བཏུང་ངོ་ཞེས་མི་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་འདིར་ན་
འཇིག་རྟེན་པས་ཡོངས་སུ་བཏགས་པའི་ས་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་ན་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ཙམ་ཞིག་བྱེད་པར་ཟད་ཀྱི་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའམ། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ས་ལ་སོགས་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་
เล่ม ๙๘ · หน้า 60a
ལ། དོན་དམ་པར་ན་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་བསྡུས་པ་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་ལ་མཁས་པ་དག་ན་རེ་གཞན་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདིར་གཞན་དག་གིས་བརྒལ་བ་
ཁྱེད་ཅག་གི་སྟོན་པའི་ཚིག་ལས་འདི་སྐད་ཅེས། ཀྱེ་བྲམ་ཟེ་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་གཟུགས་སུ་རུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ལ། །ཁྱེད་
ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ཁས་བླངས་ནས་དེ་ཉིད་འགོག་པར་བྱེད་ན་ཁས་བླངས་པས་གནོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་པར་གྲགས་ཏེ། མཐོང་བ་ལས་ལྷག་པའི་ཚད་མ་གཞན་མེད་ལ། ཁྱེད་རང་ཉིད་ཀྱི་མིག་གིས་ཀྱང་འབྱུང་བའི་དབྱིབས་
དང་། གཟུགས་དག་མཐོང་ཞིང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རེག་པ་རྩུབ་པ་དག་ཀྱང་ཚོལ་ལ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཉེ་བར་གཟུང་བ་ཡོད་བཞིན་དུ་དེ་དག་འགོག་པ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་གནོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་
འདི་དག་དང་། དེ་དག་གི་སྲ་བ་དང་གཤེར་བ་དང་ཚ་བ་དང་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དག་ནི་རི་ཁྲོད་པ་དང་གདོལ་པ་ཡན་ཆད་ལ་ཡང་གྲགས་ཏེ། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པས་གྲགས་པས་ཀྱང་གནོད་དོ་
ཞེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ་དོན་དམ་པར་ཞེས་སམ་བཅས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཁས་བླངས་པ་དང་མངོན་སུམ་དང་གྲགས་པའི་གནོད་པ་མེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདེན་པ་གཉིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། མཚན་ཉིད་
རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་མཛད་ལ། དོན་དམ་པར་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་
เล่ม ๙๘ · หน้า 60b
ཕྱིན་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པས་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱང་མེད་ན་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པ་ཡང་མེད་དོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་ཡང་མེད་དེ། ཡུལ་རྣམས་ལོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དབང་པོ་རྣམས་བླུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ལ་
སོགས་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཡང་རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྐྲ་དང་སྦྲང་མ་དང་སྦྲང་བུ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ལྟ་བུ་དང་། བྲག་ཅ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་མངོན་སུམ་ཡང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་གང་ལ་ཅི་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ན་དེས་གནོད་པར་འགྱུར། གྲགས་པའི་གནོད་པ་
ཡང་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན་མི་ཤེས་པའི་ལིང་ཏོག་གིས་མདོངས་པ་ཡིན་པས་དོན་དམ་པར་དཔྱད་པའི་སྐབས་སུ་དེ་ནི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བརྟག་པ་དག་ལ་དམུས་ལོང་མ་བརྟགས་པ་བཞིན་དུ་མི་རྟོགས་པས་གྲགས་པའི་གནོད་པ་མེད་དོ། །འོ་ན་དོན་དམ་པ་ནི་གང་དག་བློ་ཐམས་
ཅད་ལས་འདས་པ་ཡིན་ལ། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དགག་པ་ནི་ཡི་གེའི་ཡུལ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དགག་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། དོན་དམ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་གཅིག་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་སྤྲོས་
པ་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པར་འཇུག་པ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། འདིར་དེ་དམ་བཅས་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་བཟུང་བས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །
གལ་ཏེ་རང་གི་ཕྱོགས་བཞག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན་པའི་ཅོ་འདྲི་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་ཅོ་འདྲི་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་ཕྱོགས་
ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །རིགས་པ་ཅན་དག་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཀུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དམ་བཅས་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཉེ་བར་
เล่ม ๙๘ · หน้า 61a
འཇོག་པ་ནི་བྱས་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་བྱས་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དུ་ཕྱིར་ཞེས་སྨོས་སོ། །འོ་ན་གཏན་ཚིགས་
འདི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་གསལ་བ་སྨྲ་བ་ལ་འདི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྐབས་འདི་ཉིད་དུ་འོག་ནས་མངོན་པར་གསལ་བ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་པ་ནི་གང་དང་གང་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་
འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་གེས་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཤེས་པ་ཡང་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགག་
པ་ཡང་མེད་པར་དགག་པའི་དོན་ཉིད་དང་སྦྱར་རོ། །ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་འདིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་མ་བསྟན་པ་ནི་འདིར་སྨྲ་བར་འདོད་པའི་ཚུལ་གཉིས་ཁོ་ནའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་བྱེད་དོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་
ཡོད་པར་ཟད་ཀྱི། དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་གང་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་གཞན་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་ཡང་མེད་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པའི་དཔེ་དང་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་མ་བྱས་སོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གཞན་བསྟན་པའི་
ཕྱིར་རྒྱུ་ལྡན་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། རྒྱུ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་ལྡན་པའོ། །རྒྱུ་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་ནི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་དང་། ཤེས་བྱ་ཉིད་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་
གཞན་དག་ཀྱང་གཟུང་ངོ་། །འདིར་ཡང་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དུ་ཕྱིར་ཞེས་སྨོས་ཏེ། །གང་དང་གང་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་ཉིད་དང་། ཤེས་བྱ་ཉིད་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་ནི་
เล่ม ๙๘ · หน้า 61b
འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ས་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ན་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་ཕྱོགས་འདིས་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱའོ། །འདིར་གང་དག་གོ་སླ་བ་དང་རྣམ་པར་
བཤད་ཟིན་པའི་དོན་དེ་དག་ནི་འོག་ནས་ཀྱང་ཡི་གེ་མངས་ཀྱིས་དོགས་ནས་རྣམ་པར་མི་འཆད་དོ། །སྤྱིར་དགག་པ་བསྟན་ནས་དེ་དག་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ས་ནི་སྲ་བའི་ངོ་བོ་མིན། །འབྱུང་བ་ཉིད་ཕྱིར་རླུང་བཞིན་ནོ། །ས་ཡི་ལས་ནི་འཛིན་མ་ཡིན། །བྱས་པ་ཉིད་
ཕྱིར་ཆུ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་དང་ཆོས་མངོན་པ་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་སའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྲ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་ལས་ནི་བརྟན་པར་བྱེད་པར་བསྟན་པས་དེ་དག་དགག་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་རྣམ་པ་གཉིས་ཉེ་བར་བཀོད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་
ལས་ལོགས་ཤིག་ན་ས་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དག་ལས་སའི་མཚན་ཉིད་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བཀར་ཏེ་བསྟན་པར་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་མི་ནུས་ལ། ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་དེ་བཞིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དཔྱད་པ་ན། མེད་
ཀྱང་གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་དུ། །ས་ཡི་དངོས་ཉིད་སྲ་སྙམ་ན། །རྣལ་འབྱོར་པ་དག་དེ་ལ་ནི། །འབྱུང་དང་འབྱིང་བ་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་དེའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པར་སེམས་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་ས་ལ་ཆུ་ལ་བྱ་བ་བཞིན་དུ་སྟེང་དུ་འབྱུང་བ་དང་འོག་ཏུ་འབྱིང་
བ་དག་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་བསམ་གཏན་གྱི་མཐུས་སྲ་བ་ཉིད་ཀྱང་གཤེར་བ་ཉིད་དུ་སྒྱུར་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་པ་ཡི་བསམ་གཏན་མཐུས། །ས་ནི་གཤེར་བ་ཉིད་མི་རིགས། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་ལ་འགྱུར་མེད་ཕྱིར། །ཡང་ན་དེ་ཉིད་སྲ་མ་ཡིན། །ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་
བྱ་བ་ནི་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་སུས་ཀྱང་ནམ་ཡང་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་གིས་སའི་སྲ་བ་ཉིད་གཞན་དུ་བསྒྱུར་དུ་རུང་ན་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཇི་ལྟ་བུར་རུང་བར་འགྱུར། དེ་བཞིན་ཆུ་དང་
เล่ม ๙๘ · หน้า 62a
མེ་རླུང་དག །གཤེར་ལ་སོགས་པའི་དངོས་ཉིད་མིན། །དེ་དག་ལས་ཀྱང་སྡུད་པ་དང་། །སྨིན་དང་གཡོ་བར་བྱེད་མི་རིགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་སྲ་བ་དང་
གཤེར་བ་དང་ཚ་བ་དང་ཡང་བ་ཉིད་ཡོད་པས་དེ་དག་གི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འབའ་ཞིག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་བསྟན་པར་དཀའོ། །ལས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལ་ཆ་མཉམ་པར་ཡོད་དེ་ཁ་ཅིག་ལ་ལྷག་པར་སྣང་བ་ནི་རྣམ་པར་རྨོངས་པ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་རྡུལ་ཕྲ་
རབ་ཀྱང་འདུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་གཟུགས་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྫས་བརྒྱད་འདུས་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་གང་གིས་སོ་སོ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ལས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་འབའ་ཞིག་པ་ནི་གང་ལ་ཅི་ཡང་མེད་ལ། ལས་
འབའ་ཞིག་པ་ཡང་གང་ལ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་ན་དེ་དག་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་བཞིན་དུ་ཡང་གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་སེམས་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་དག་གཏིང་དང་ཕ་རོལ་གྱི་མུ་མེད་པའི་ཆུ་ལ་སའི་སྟེང་བཞིན་དུ་རྒྱུ་བ་དང་། ནགས་མེས་མཆེད་པ་ཡང་བ་
མོ་དང་མུ་ཏིག་ལྟར་བསིལ་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་དང་། བྲག་གི་རྩེ་མོ་རྣམ་པར་འཇོམས་པའི་རྣམ་པར་འཐོར་རླུང་དག་ཀྱང་སོར་མོའི་རྩེ་མོས་མི་གཡོ་བར་བྱེད་པ་དག་ཇི་ལྟར་རུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ལས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྡུད་པ་ནི་གཟུངས་བྱེད་
པའོ། །སྨིན་པ་ནི་དྲོ་བའོ། །གཡོ་བ་ནི་འགུལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་གིས་སྨྲས་པ། རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་མཐུའི་བྱེ་བྲག་གིས། དངོས་པོ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་རྫས་རྣམས་ལ་གང་དུ་འགྲོ་བར་འདོད་
པ་དག་ཏུ་འགྲོ་བ་འགྲུབ་པར་ཟད་ཀྱི། དངོས་པོ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལས་ལངས་པ་དང་། སྲོག་ཆགས་གཞན་དག་
เล่ม ๙๘ · หน้า 62b
ཀྱང་རང་གི་གནས་ལ་སོགས་པ་ན་གནས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་ཐོགས་པར་ཡང་མཐོང་བས་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྟོག་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལས་ལངས་པ་དག་གི་མོས་པའི་དབང་གིས་
ན་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་ལུས་ལ་ཐོགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མོས་པའི་མཚན་མ་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁར་འདུ་ཤེས་པ་མུན་པ་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་ཀ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཐོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེལ་ལ་སོགས་པའི་
སྐྱང་ནུལ་དག་ལ་ཆུར་འདུ་ཤེས་པ་ཡང་ལོག་པ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་བཤད་པ། མོས་པ་ཡང་གཞན་ལ་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པའི་མོས་པས་ཟད་པར་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་
རླུང་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ཁོ་ནར་མོས་པར་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་འབའ་ཞིག་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བར་ཟད་ཀྱི། གཞན་སུ་ལ་ཡང་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་པོ་གཞན་དག་ནམ་མཁའ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་
པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུས་ས་ཡང་གཤེར་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། །མོས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་དེ། རྩིག་པ་དང་ར་བ་དང་རི་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཐལ་བྱུང་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཆུ་ཡང་སྲ་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་དེ། ཆུ་ལ་ཡང་ས་ལ་བྱ་བ་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་བར་
འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། མེ་ཡང་བསིལ་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་དེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་བསྲེག་བྱ་འབར་བ་དག་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རླུང་གི་གཡོ་བ་ཡང་ཐོགས་པར་བྱེད་དེ། རྣམ་པར་འཐོར་རླུང་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དག་ཀྱང་སོར་མོ་གཅིག་གིས་གནོན་པར་
བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་སྟོན་པར་ཡང་བྱེད་དེ། རི་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་བདག་ཉིད་ལྷུང་བཟེད་དང་། ཆོས་གོས་དང་། ཡོ་བྱད་དག་དང་བཅས་བཞིན་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་
เล่ม ๙๘ · หน้า 63a
ཏུ་ནི་གཞན་དག་ཁོ་ན་སྟོན་ཏེ། དཔེར་ན་ཡི་དགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་རང་དང་གཞན་གཉི་ག་སྟོན་ཏེ། དཔེར་ན་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་མེ་འབར་བ་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་མོས་པ་ཙམ་
ཁོ་ནར་ཟད་ན་ནི་དངོས་པོ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བས་མེའི་གདུང་བ་ཡང་ཞི་བར་མི་འགྱུར་ལ། སྐོམ་པ་ཡང་ངོམས་པར་མི་འགྱུར་བའི་རིགས་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེལ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱང་ནུལ་དག་ལ་ཆུར་འདུ་ཤེས་པ་ནི་ལོག་པ་ཡིན་པས་དཔེར་མི་རུང་ངོ་། །ཟད་པར་ནམ་མཁའ་
ལ་སོགས་པ་དག་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ཡང་ས་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པོ། །ཁ་ཅིག །འབྱུང་བ་མཁའ་རླུང་མེ་ཆུ་ས། །ཡོན་ཏན་དག་ནི་ལྷག་པ་ཡིན། །སྒྲ་དང་རེག་པ་གཟུགས་དང་རོ། །དྲི་དང་དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བར་འདོད་པས་དེ་
དགག་པའི་ཕྱིར། རླུང་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །ཡོན་ཏན་མཉམ་པར་མི་འདོད་མིན། །ལུས་ཀྱི་དབང་པོས་དམིགས་ཕྱིར་དང་། །འབྱུང་བ་ཡིན་ཕྱིར་ས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། རླུང་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་ཆ་མཉམ་པ་ཡིན་
ཏེ། ལུས་ཀྱི་དབང་པོས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ས་བཞིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལ་ལ་ཡོན་ཏན་ཁ་ཅིག་ཤས་ཆེ་བ་ཡོད་དོ། །ལ་ལ་ཡོན་ཏན་ཁ་ཅིག་བག་ལ་ཞ་སྟེ། ཧ་ཅང་ཆ་ཕྲ་
བའི་ཕྱིར་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་ནུས་སོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ། རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་ཡང་འདོད་དེ། འདི་ལྟར་གང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་བཤིག་ཀྱང་དེའི་བློ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་
ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། ས་ལ་སོགས་པ་རྫས་ཡོད་མིན། །ཚོགས་པའི་ཡན་ལག་མིན་མེད་ཕྱིར། །གང་དག་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ། །རྫས་ཡོད་མ་མཐོང་ནགས་ཚལ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ས་ལ་སོགས་པ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆུ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པའི་ཡན་ལག་མ་
เล่ม ๙๘ · หน้า 63b
གཏོགས་པར་ས་ཞེས་བྱ་བ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཚོགས་པའི་ཡན་ལག་མ་བཟུང་ན་གཟུང་དུ་མེད་པ་དེ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནགས་ཚལ་བཞིན་ནོ། །ཤིང་དྷ་བ་དང་སེང་ལྡེང་དང་། པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པར་ནགས་ཚལ་ཞེས་བྱ་བ་གཟུང་དུ་
མེད་པ་བཞིན་ནོ། །འདུས་པ་ལ་ནི་ནགས་ཚལ་ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས་སུ་རུང་ངོ་། །གང་གི་ཕྱིར་ས་ལ་སོགས་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་གྲོས་ཀྱང་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་པའི་ཕྱིར་ནགས་ཚལ་གྱི་བློ་བཞིན་པས་དེའི་
ཕྱིར། ས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ། །དེ་ཡང་རྫས་ཡོད་མ་ཡིན་འདོད། །རྒྱུ་དང་བཅས་ཕྱིར་འཇིག་པའི་ཕྱིར། །ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་བློ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །སྒྲ་ནི་གནས་དང་བྱེད་པ་དང་། རྩོལ་བ་དག་ལས་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་ས་ལ་སོགས་པ་
བརྗོད་པའི་སྒྲ་དེ་ཡང་། ས་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པའི་སྒྲ། །བརྗོད་པ་རྫས་སུ་མི་འདོད་དེ། །མཉན་པ་ཡིན་ཕྱིར་དམག་ལ་སོགས། །སྟོན་པའི་སྒྲ་དག་མི་འདོད་བཞིན། །འདིར་བྱེ་བྲག་པ་དག་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་དེ། གང་དག་ལ་ནགས་ཚལ་དང་དམག་ལ་སོགས་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་
མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་སྐྱོན་འདི་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཚིག་ལས་ཕྲད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྫས་ཞེས་འབྱུང་བས་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་དག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ན་ཤིང་པ་ལ་ཤ་ནགས་ཚལ་རྩོམ་པ་ནི་ཕྲད་པ་དང་བཅས་པས་ཤིང་པན་ད་ན་དང་ལྷན་ཅིག་
སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ། །ཤིང་པ་ལ་ཤ་དང་པན་ད་ན་གཉིས་ཀྱང་ཕྲད་པ་དང་བཅས་པས་ཤིང་དྷ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གླང་པོ་ཆེ་དམག་རྩོམ་པ་ན་ཡང་ཕྲད་པ་དང་བཅས་པས་རྟ་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བ་གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་གཉིས་དང་ཕྲད་པ་དང་
བཅས་པས་ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་ནགས་ཚལ་དང་དམག་ལ་སོགས་པ་དག་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱི་དཔེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པས་དཔེ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གྲངས་ཅན་དག་ཀྱང་འདི་སྐད་ཅེས་ཟེར་ཏེ། གྲངས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ངེས་
เล่ม ๙๘ · หน้า 64a
པའི་གྲངས་ནི་གཅིག་པུ་པའོ། །མ་ངེས་པའི་གྲངས་ནི་ཉི་ཤུ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་མ་ངེས་པ་རྫས་དུ་མ་དག་ལ་ངེས་པའི་གྲངས་སུ་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཡོད་པས། ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྫས་སུ་ཡོད་
པ་ཡིན་ཏེ། གྲངས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་དང་སྒྲ་ཡང་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར། ནགས་ཚལ་གྱི་བློ་དང་སྒྲའི་དཔེ་དག་ས་ལ་སོགས་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་དཔེར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་བྱེ་བྲག་པ་དག་ལ་སྐྱོན་འདོགས་པ་ལྟར་
སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། པ་ལ་ཤ་པན་དྷ་ལ་སོགས་པ། །ནགས་ཚལ་རྩོམ་པ་ཡིན་མི་འདོད། །རྒྱུ་ལྡན་ལ་སོགས་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས། །དཔེར་ན་རྩ་བ་ལ་སོགས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཤིང་པ་ལ་ཤ་དང་པན་དྷ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་ནགས་ཚལ་རྩོམ་པ་
ཡིན་པར་མི་འདོད་དེ། ཇི་ལྟར་པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པ་ནི་ནགས་ཚལ་གྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་ཡན་ལག་ནི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། ཡན་ལག་ཉིད་ཡིན་པར་འདྲ་བཞིན་པ་ལས་པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པ་ནི་ནགས་ཚལ་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་
མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་པ་ལ་ཤ་དང་པན་དྷ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་ནགས་ཚལ་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཏེ། དཔེར་ན་རྩ་བ་དང་སྡོང་བུ་དང་ལོ་མ་དང་
འདབ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཤིང་དྷ་བ་དང་། པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ནགས་ཚལ་ཡན་ལག་ཅན་སོ་སོའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ལྟར་ངེས་པར་གཟུང་དུ་རུང་སྟེ། ཡན་ལག་དེ་དག་མེད་པར་ཡན་ལག་ཅན་ནགས་ཚལ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པ་ནི་ནགས་ཚལ་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བཤད་པ། ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ནགས་ཚལ་ནི། །པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་བརྩམས་མིན། །དེ་དག་རེ་རེར་མ་རྫོགས་ཕྱིར། །ཡལ་ག་ལ་སོགས་གང་ཡིན་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡན་
เล่ม ๙๘ · หน้า 64b
ལག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་ཡན་ལག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཅན་ནོ། །ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ནགས་ཚལ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པས་བརྩམས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ནགས་ཚལ་དེ་མ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་ཡལ་
ག་དང་ཡལ་ག་ཕྲ་མོ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ནགས་ཚལ་ཞེས་བྱ་བ་མ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། ནགས་ཚལ་དེ་ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གིས་བརྩམས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་ནགས་ཚལ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། དེ་དེ་དག་གིས་བརྩམས་
པ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་པས་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་དག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་པ་དག་གི་ཕྱོགས་ལ་དཔེའི་སྐྱོན་ཡང་མི་འཐད་དོ། །གཉིས་པ་གྲངས་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ཇི་ལྟར་དཔེའི་སྐྱོན་མེད་པ་དེ་དེ་ལྟར་འདི་བརྗོད་དེ། ནགས་ཚལ་སྒྲ་ནི་མ་ངེས་པ། །དུ་མའི་རྫས་གྲངས་
འཇུག་པ་ཡིན། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བློས་བརྟག་ཕྱིར། །བུམ་བཟངས་ལ་སོགས་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནགས་ཚལ་གྱི་སྒྲ་ནི་པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པ་མ་ངེས་པ་དུ་མའི་རྫས་ཀྱི་གྲངས་བརྗོད་པ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བློས་བརྟག་
པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་དང་། ཟངས་དང་། ཕྲུ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ལ་སོགས་པར་ངེས་པར་གྲངས་ལ་འཇུག་པའི་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་ས་ལ་སོགས་པ་དག་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་རྫས་
སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་གནས་སོ། །ལུང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནང་གི་སའི་ཁམས་གང་ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་སའི་ཁམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་། གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པ་དང་། འདི་ལྟ་སྟེ།
མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ། བློ་ཡིས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན། །གང་ཕྱིར་དངོས་ཉིད་གཟུང་མེད་པ། །དེ་ཕྱིར་དབྱུང་བ་མེད་པ་དང་། །དངོས་ཉིད་མེད་པར་ང་སྨྲའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིར་ཆོས་
เล่ม ๙๘ · หน้า 65a
མངོན་པ་པ་དག་གིས་སྨྲས་པ། འབྱུང་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་རྒྱུར་བྱས་ནས་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ན་གང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་དེ་རྒྱུར་བྱས་ནས་ཅི་ཡང་མི་འབྱུང་སྟེ།
དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་དག་བཞིན་ནོ། །འབྱུང་བ་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་པ་ལས་ནི་ཁ་དོག་དང་། དབྱིབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་གང་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་དག་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་བཤད་པ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་
ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་རྟོག་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་དེ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་བྱིས་པ་རྣམས་ནི་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་རྣམ་པར་རྨོངས་ལ། འཕགས་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནམ་མཁའ་
མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྒོམ་པ་ལ་གནས་པ་དག་ཀྱང་རེ་ཞིག་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་། ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནུབ་ཅིང་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་
མཆེད་དང་། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དག་བསྒོམ་པ་གམས་པར་མཇུག་ཏུ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྤོང་བར་འགྱུར་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་བསྒོམ་པ་མཐར་
ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་གཟུགས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ། གང་ཕྱིར་གཟུགས་ནི་དོན་དམ་དུ། །མིག་གི་དབང་པོའི་གཟུང་བ་མིན། །བསགས་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྒྲ་བཞིན་དང་། །འབྱུང་ལས་གྱུར་ཕྱིར་དེ་ཉིད་བཞིན། །ཞེས་
བྱ་བ་ལ་མིག་གི་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་ནི་དོན་དམ་པར་ན་མིག་གི་དབང་པོའི་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའོ། །མིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བལྟ་བའི་ཕྱིར་མིག་སྟེ། དོན་རྣམས་གསལ་བར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པ་འདི་ལས་རང་གི་ཡུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་འབྱེད་པའི་སྒོ་ནས་
เล่ม ๙๘ · หน้า 65b
དབང་བྱེད་པས་དབང་པོའོ། །གཟུགས་ནི་དེས་གཟུང་ཞིང་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྫས་བརྒྱད་བསགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དཔེར་ན་སྒྲ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཡང་ན་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྒྲ་དེ་ཉིད་བཞིན་ཏེ། གཟུགས་དང་སྒྲ་
གཉི་ག་བསགས་པ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འདྲ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ནི་མིག་གི་ཡུལ་ཡིན་ལ། སྒྲ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ན། གཟུགས་ནི་མིག་གིས་གཟུང་མིན་ཏེ། །འབྱུང་ལས་གྱུར་ཕྱིར་རང་
གཟུགས་བཞིན། །བདེ་ལ་སོགས་འབྱུང་རྒྱུ་ཕྱིར་དང་། །བརྗོད་བྱ་ཡིན་ཕྱིར་རོ་སོགས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ནི་མིག་གིས་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རང་གི་གཟུགས་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། ཁྱེད་ཀྱི་ལུང་ལས་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་
ཐམས་ཅད་མིག་གི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་རང་གི་གཟུགས་དང་གཞན་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་སྟེ། དེ་ལ་འདིར་ནི་གཞན་གྱི་གཟུགས་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་གཟུང་ངོ་། །དེ་མིག་གིས་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཆོས་སོ། །འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་
ལ་སོགས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །རང་གི་གཟུགས་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་སྟེ། འདི་ལྟར་མིག་གི་རང་གི་གཟུགས་ནི་ཨུཏྤ་ལའི་འདབ་མ་ལྟར་སྔོ་བ། འབྲས་བུ་ཅུང་ཟད་བཀྲ་བ། རྫི་མ་བུང་བའི་ཚོགས་ལྟར་གནག་ཅིང་མཛེས་པས་བཀབ་པ། མིག་སྨན་གྱི་རྡུལ་མཛེས་པས་མདོག་བསྒྱུར་བ་
སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་མིག་གི་གཟུགས་ཀྱང་མིག་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བ་མ་ཡིན་པ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་གཟུགས་ཀྱང་མིག་དེས་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། གཞན་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཟུགས་ཡུལ་
གྱི་དངོས་པོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མིག་ཀྱང་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་སྒྲ་ཡང་དེ་དག་བརྗོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་རྒྱུར་བྱས་ནས་གཟུགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཏེ་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཟུགས་
เล่ม ๙๘ · หน้า 66a
ནི་འབྱུང་འགྱུར་མིན། །འབྱུང་ཕྱིར་མེ་ལ་སོགས་པ་བཞིན། །རྒྱུ་ལྡན་ལ་སོགས་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས། །ཡང་ན་སེམས་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གཟུགས་ནི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མེ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཏེ་འབྱུང་བ་ལས་
གྱུར་པ་ནི་འབྱུང་བ་རྣམས་ལས་མངོན་པར་གྲུབ་པའོ། །དེ་ཡང་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འབྱུང་བའི་རང་གི་གཟུགས་བཞིན་ནམ། ཡང་ན་སེམས་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་རྣམས་མ་གཏོགས་
པར་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་དམིགས་སུ་མེད་དེ། འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དག་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་འདིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་སོ། །དེས་ནི་ཁ་དོག་དབྱིབས་དང་ནི། །བསགས་དང་ཕྲ་དང་རགས་
སོགས་ཀྱི། །དབྱེ་བས་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དག །ཇི་སྙེད་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་དོག་གི་གཟུགས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོའོ། །དབྱིབས་ཀྱི་གཟུགས་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ་ཐུང་ངུ་དང་། རིང་པོ་དང་། ལྷམ་པ་དང་། གྲུ་བཞི་
དང་། མཉམ་པ་དང་། མི་མཉམ་པ་དང་། མཐོན་པོ་དང་། དམའ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། །བསགས་པ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་བསགས་པའོ། །ཕྲ་བ་ནི་སྲོ་མ་དང་ཡུངས་ཀར་ལ་སོགས་པའོ། །རགས་པ་ནི་རི་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐག་རིང་བ་དང་ཉེ་བ་དང་། ལྷ་དང་། མི་
དང་། ངན་པ་དང་། བཟང་པོ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་དབྱེ་བས་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྙེད་གཞན་དག་གིས་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་རྣམས། ཇི་ལྟར་རིགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །བཀག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཟུགས་ནི་ཁ་དོག་
མིན། །འབྱུང་ཕྱིར་མེ་ལ་སོགས་པ་བཞིན། །རྒྱུ་ལྡན་ལ་སོགས་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས། །ཡང་ན་སེམས་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་ཇི་ལྟར་རིགས་པའི་སྦྱོར་བས་བཀག་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག །དགག་པའི་ཚུལ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྒྲ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།
เล่ม ๙๘ · หน้า 66b
ཟིན་པ་དང་། མ་ཟིན་པ་དང་གཉི་གའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །དྲི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དྲི་ཞིམ་པ་དང་། དྲི་མི་ཞིམ་པ་དང་། དྲི་མི་མཉམ་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་སོ། །རོ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། མངར་བ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། ཁ་བ་དང་། ལན་ཚྭ་དང་། ཚ་བ་དང་། བསྐ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རེག་
པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་སྟེ། ལྕི་བ་དང་། ཡང་བ་དང་། གྲང་བ་དང་། འཇམ་པ་དང་། རྩུབ་པ་དང་། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ལས་སོ། །དེ་དག་དགག་པའི་ཚུལ་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་དོན་དམ་དུ། །རྣ་བའི་དབང་པོའི་གཟུང་བ་
མིན། །བསགས་ཕྱིར་དཔེར་ན་གཟུགས་བཞིན་དང་། །འབྱུང་ལས་གྱུར་ཕྱིར་དེ་ཉིད་བཞིན། །ཞེས་ཇི་ལྟར་རིགས་པའི་སྦྱོར་བ་དེས་བཀག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།། །།དབུ་མའི་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་པ་རྟོག་གེ་འབར་བ། །བམ་པོ་བཞི་པ། །འདིར་སྨྲས་པ། གཟུགས་ནི་མིག་གི་ཡུལ་ཁོ་ན་ཡིན་
ཏེ། བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རལ་གྲིས་བཅད་པ་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ། །མིག་ལ་ཡང་བྱེད་པ་པོའི་ཐ་སྙད་ཡོད་དེ། མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བལྟ་བར་བྱ་བ་གཟུགས་ནི་ལས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ནི་མིག་གིས་བལྟ་བར་བྱ་བ་
ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་མིག་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་འཐད་ན་ནི་གཟུགས་ཀྱང་ལས་ཡིན་པར་འགྱུར་གྲང་ན། །དེ་ནི་མི་འཐད་དོ། །ཇི་ལྟར་མི་མཐད་ཅེ་ན། མིག་གི་དབང་པོ་དོན་དམ་དུ། །གཟུགས་ལ་བལྟ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ལས་གཞན་
ཕྱིར། །དཔེར་ན་རི་ཡི་དབང་པོ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མིག་དེ་ལ་བལྟ་བའི་མཐུ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི་གཉིད་ལོག་པ་དང་མྱོས་པ་དང་ཤི་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་དག་དང་། མུན་ཁུང་དང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མི་མཐོང་
ན་ནི་དེ་ལ་བལྟ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཚད་མ་རྣམ་པར་བཞག་གོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན་ནི། དམུས་ལོང་གིས་ཀྱང་གཟུགས་མཐོང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མིག་མ་ཉམས་པས་ཡིད་ཀྱིས་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་མིག་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་
เล่ม ๙๘ · หน้า 67a
རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་མིག་གིས་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཀུན་ཀྱང་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་མིག་འབའ་ཞིག་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་གྱི། མཐོང་བ་ནི་གཟུགས་དང་སྣང་བ་དང་ནམ་མཁའ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཚོགས་པ་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མིག་འབའ་ཞིག་
བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་དཀའོ། །དེ་ལྟར་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལས་ཀྱང་ག་ལ་ཡོད་པས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །གང་དག་ཚོགས་པ་ལས་བལྟ་བའི་བྱ་བ་སྐྱེ་བས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་བལྟ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བལྟ་བའི་བྱ་བ་སྐྱེས་པའི་མིག་གིས་
མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་འདོད་པ་དེ་དག་གི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བཤད་པ། ཡང་ན་མིག་ནི་དོན་དམ་དུ། །གཟུགས་ལ་བལྟ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །རྣམ་ཤེས་དངོས་མེད་མི་སྐྱེའི་ཕྱིར། །པགས་པ་དག་ལ་སོགས་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པར་བལྟ་བའི་བྱ་བ། མི་སྐྱེ་
བའི་ཕྱིར་མིག་གིས་ཀྱང་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་མངོན་པ་ལས་མིག་གི་དབང་པོ་ནི་གོ་སྙོད་ཀྱི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ་འམ་ཞོ་ག་ཆུ་ལྟ་བུ་ཡུལ་ཁ་དོག་གཟུགས་དང་བའོ་ཞེས་དེའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དེ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་དོ། །དོན་དམ་པར་ནི་མིག་གི་དབང་པོ་ཡུལ་གྱི་ཁ་དོག་གཟུགས་དང་བ་
མ་ཡིན་ཏེ། བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་དག་གིས་དཔེ་ཡང་པགས་པ་དག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཡུལ་ཁ་དོག་དགག་པ་བྱེད་པ་ནི། །མིག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་མིན། །རང་གི་གཟུགས་ལ་མི་འཛིན་ཕྱིར། །ཉན་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དང་། །གཟུགས་
ཅན་ཡིན་ཕྱིར་རོ་སོགས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མིག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ཡུལ་གཟུགས་ཡོད་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། མིག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་གཟུགས་ལ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རྣ་བའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནམ། །
གཟུགས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ནི་རེ་ཞིག་རང་གི་གཟུགས་དང་གཞན་གྱི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་མིག་དེས་རང་གི་གཟུགས་མི་མཐོང་བ་ནི་གྲགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་གཟུགས་ཀྱང་རི་དང་ར་བ་ལ་སོགས་པས་བསྒྲིབས་པ་ཚུ་རོལ་
เล่ม ๙๘ · หน้า 67b
ལམ། དབུས་སམ་ཕ་རོལ་གྱི་ཆས་བཅད་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ནི་འདིས་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཉེ་བར་འདོགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། ཉེ་བར་འདོགས་པ་ཙམ་གྱི་མཐོང་བ་ནི་དོན་དམ་པར་དཔྱད་པ་ལ་ཚད་མར་མི་རུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་། མིག་ནི་
གཟུགས་ལ་མི་ལྟ་ཞིང་། །ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་མི་རྟོགས་ཏེ། །གང་ལ་འཇིག་རྟེན་མི་འཇུག་པ། །དེ་ནི་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིར་གྲངས་ཅན་དང་བྱེ་བྲག་པ་དག་གིས་སྨྲས་པ། འདིས་མཐོང་ངོ་ཞེས་ལྟ་བའི་བྱེད་པ་ལ་འདིས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པས་ལྟ་བའི་བྱེད་པ་མིག་གིས་ལྟ་
བ་པོས་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་སྟ་རེས་གཅོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྟ་རེ་འབའ་ཞིག་གིས་གཅོད་པར་མི་བྱེད་དེ། འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བྱེད་པ་སྟ་རེས་བཅད་པ་པོ་མི་གཅོད་པ་ཤིང་གཅོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་འབའ་ཞིག་གིས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བྱེད་པ་མིག་གིས་ལྟ་བ་པོ་མིས་བལྟ་བར་བྱ་བ་
གཟུགས་ལ་ལྟ་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་ཕྱིར་བཤད་པ། དེ་བཞིན་ལྟ་པོ་མིག་མེད་པ། །དཔེ་ཡང་མེད་པས་མཐོང་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གིས་མཐོང་བ་བཀག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་པོས་མཐོང་བ་ཡང་དགག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ན་གཟུགས་མཐོང་བ་ལས་རྗེས་སུ་དཔགས་ནས་ལྟ་
བ་པོ་ཞེས་བྱ་ན། གཟུགས་མཐོང་བ་དེ་ཡང་མིག་དང་། གཟུགས་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། སྣང་བ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་ཚོགས་ན་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་ལྷས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ཚོགས་པ་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་ཀྱི་གཞན་མིག་མེད་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ།
དཔེར་ན་མིག་ཀྱང་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་ཡང་མེད་པས་མཐོང་བར་མི་རིགས་སོ། །ལྟ་བ་པོ་མིག་མེད་པ་དེ་ཡང་ལྟ་བ་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ཏེ། །དཔེར་ན་གྲངས་ཅན་དག་ན་རེ། ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་སྐྱེས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ཡོངས་སུ་ལྟ་བར་བྱེད་པ་པོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་གམ།
འོན་ཏེ་ལྟ་བ་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བྱེ་བྲག་པ་དག་ན་རེ། ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་ཡིད་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། སྐྱེས་བུ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་སེམས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡིད་དང་ཕྲད་པས་ལྟ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལྟ་གལ་ཏེ་ལྟ་བ་
เล่ม ๙๘ · หน้า 68a
པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། མིག་མེད་པར་ཡང་དེས་ལྟ་ནུས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་སོ། །ཅི་སྟེ་སྟ་རེ་མེད་པའི་གཅོད་པ་པོས་གཅོད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་ཀྱི། སྟ་རེ་དང་མ་བྲལ་བར་གཅོད་པས་གཅོད་པ་པོ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པ་བཞིན་དུ་བལྟ་བ་དང་མ་བྲལ་
བར་བལྟ་བའི་ལྟ་བ་པོས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ་བྱེད་པ་དང་མ་ཕྲད་པའི་སྔ་རོལ་དང་། བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་འོག་རོལ་ན་ལྟ་བ་མེད་པས། ལྟ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས། །ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལ་བལྟ་བར་རིགས། །ལྟ་བ་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་ལྟ་བའི་ནུས་པ་མེད་པའི་
ཕྱིར། དམུས་ལོང་ལ་ལྟ་བ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། ལྟ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མིན་པས། །ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལ་བལྟ་བར་རིགས། །གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་ལྟ་བ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཉན་པ་པོ་དང་། སྣོམ་པ་པོ་དང་། མྱོང་བ་པོ་དང་། རེག་པ་པོ་དང་། ཤེས་པ་པོ་ཡང་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་ཐ་དད་པ་
ཡིན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ནི་བདག་མང་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་གཅིག་ཏུ་ཟད་དེ། འོན་ཏེ་དེ་ཉིད། གལ་ཏེ་ལྟ་པོ་ཉན་པོ་ན། །ཅི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཉན་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་ལྟ་བ་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་བྲལ་ནས། ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་ངོ་བོ་
ཉིད་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །སྐྱོན་འདི་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་ཤེས་ཉིད་དང་རྟག་མི་འདོད། །བསྒྱུར་རུང་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་ཚུལ་གཉིས་ཕྱིར། །ལུས་གཞན་དག་གིས་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལྟ་བ་པོ་ཉན་པ་པོར་ཡང་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བ་པོའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་
མ་ཡིན་ལ། རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པར་མི་འདོད་དེ། བསྒྱུར་དུ་རུང་བའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བསྒྱུར་དུ་རུང་བའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བལྟ་བ་དང་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ཁྱད་པར་དུ་བསྒྱུར་བར་ནུས་པའོ། །གང་རང་བཞིན་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བར་ནུས་པ་དེའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་
ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྟག་པ་ནི་མི་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་དང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་མི་འབྲལ་བ་ཡིན་པའི་རིགས་ན། དེ་སྔར་ལྟ་བ་པོར་གྱུར་ནས་གང་གི་ཚེ་ཉན་པ་པོར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། རང་བཞིན་འགྱུར་བ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་བྲལ་བར་སྣང་ངོ་། །བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཅིག་པ་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด