ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ

ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) པྲཛྙཱ་པྲ་དཱི་པཾ་ཊཱི་ཀཱ

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 53a

གུའི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཀག་པས་དཔེ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་མ་ཚང་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཅི་ལྟར་ཁོ་

བོས་འབྲུ་དང་མྱུ་གུ་དག་བཀག་པ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཀག་པས་རྔ་བོ་ཆེའི་སྒྲ་དང་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་དག་ཀྱང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ལ་དཔེ་མ་ཚང་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པས་མི་རུང་སྟེ། དེས་ན་འགལ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་གནོད་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་

བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་དག་འདི་སྐད་ཅེས་མིག་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འདྲ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་དབུ་མ་པའི་གཏན་ཚིགས་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་

མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་གཟུགས་ཅན་ཤེས་པ་མེད་པ་དག་ལས་འབྲས་བུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་མེད་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མི་འདྲ་བ་དག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེས་ན་ཅི་རེ་ཞིག་མྱུ་གུ་རྒྱུ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་མྱུ་གུ་སྨྲ་བར་འདོད་པའི་རྒྱུའི་འབྲས་བུ་མ་

ཡིན་པར་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་མིག་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དབུ་མ་པའི་གཏན་ཚིགས་མི་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་

རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཡང་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་རིགས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་དུ་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་མེད་དོ་

ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འདྲ་བ་འབྱུང་བར་འདོད་པ་དེ་ཡང་འབྲུ་ལས་འབྲས་བུ་མི་འདྲ་བ་འབྱུང་བ་དགག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་རིགས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་དུ་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲུ་ལས་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་མི་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 53b

འདྲ་བ་མི་སྐྱེ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འདྲ་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཁོ་བོའི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་མེད་དོ། །ཡང་ན་སྨྲ་བར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་རྒྱུ་མ་ཡིན་པས་གཟུགས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་འབྲས་

བུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དམ་དོན་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅི་སྐད་བསྟན་པའི་ཚུལ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་རིགས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་དུ་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་

པའི་ཕྱོགས་མེད་པས་ཁོ་བོའི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མ་ཟད་དེ། སྔར་གཞན་དག་ན་རེ་དོན་དམ་པར་ས་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ན་གང་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་འབྲས་བུ་གཟུང་དུ་མེད་དེ་དཔེར་ན་ནམ་

མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །ས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ནི་འབྲས་བུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་ས་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ལན་དུ་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས། གལ་ཏེ་གཟུགས་ནི་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི། །འབྲས་བུ་མེད་

པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། །འབྲས་བུ་མེད་པའི་རྒྱུ་མེད་དོ། །ཞེས་བཤད་པས་ས་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་རྒྱུ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྔར་སྨྲས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་

གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །སྤྱིར་གྲགས་པ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བརྗོད་ན་ནི་དོན་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅི་སྐད་བསྟན་པའི་ཚུལ་དང་འདྲ་བར་འདིར་ཡང་གལ་ཏེ་གཞན་དག་ན་རེ་དོན་དམ་པར་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དང་མིག་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་

ཕྱིར་རོ། །འདི་ན་གང་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་འབྲས་བུ་གཟུང་དུ་མེད་དེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དང་མིག་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ནི་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་དང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དང་མིག་ལ་སོགས་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 54a

པ་དག་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་ཡང་། གལ་ཏེ་གཟུགས་ནི་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི། །འབྲས་བུ་མེད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། །འབྲས་བུ་མེད་པའི་རྒྱུ་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དང་མིག་ལ་སོགས་

པ་དེ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་རྒྱུ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྔར་སྨྲས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །སྤྱིར་གྲགས་པ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བརྗོད་ན་ནི་དོན་

འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་ན་རེ་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་དང་འདྲ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་མི་འདྲ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པའི་རྒྱུས་འདུས་བྱས་ཀྱི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཐམས་ཅད་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དཔེ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་ན་རེ་དབུ་མ་པའི་དཔེ་གྱོ་མོ་ལ་སོགས་པ་

བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟོང་པས་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ན་རེ་འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུ་དང་འདྲ་བ་ཡང་ཡོད་ལ་རྒྱུ་དང་མི་འདྲ་བ་ཡོད་དེ། ཅི་ལྟ་ཞེ་ན། ཆོས་མངོན་པ་ལས། རང་ལས་གཞན་པ་བྱེད་པའི་རྒྱུ། །ཞེས་བཤད་པས་འདུས་བྱས་ཀྱི་བྱེད་

པའི་རྒྱུ་ནི་རང་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་གྱོ་མོ་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གྱོ་མོའི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གྱོ་མོ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བུམ་པ་ནི་འབྲས་བུ་དང་རིགས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ལ། གྱོ་མོ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཐོ་བ་ནི་

རིགས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་དང་མི་འདྲ་བ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་རྒྱུ་འདྲ་བ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་ལ་རྒྱུ་མི་འདྲ་བ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཁྱེད་དབུ་མ་པ་ན་རེ་དོན་དམ་པར་མྱུ་གུ་ནི་སྨྲ་བར་འདོད་པའི་རྒྱུའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་གྱོ་མོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་དཔེ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་

ཀྱིས་སྟོང་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། གྱོ་མོ་དང་འབྲུ་མི་འདྲ་ཡང་འབྲུ་ནི་གྱོ་མོ་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པས་གྱོ་མོའི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་འབྲུ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་ན། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་མཐུན་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 54b

པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་འགོག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཁོ་བོའི་དཔེ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་ཀླན་ཀ་དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་ནི་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་རིགས་མཐུན་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་འབྲས་བུ་

ཐུག་པོ་ཆེའི་མྱུ་གུ་ཉིད་སྐྱེད་པ་གཞན་མི་སྐྱེད་པ་དང་། ལྷས་བྱིན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱང་ལྷས་བྱིན་ཉིད་སྐྱེད་ཀྱི་གཞན་མི་སྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྒྱུ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གིས་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཁྱེད་འདོད་པ་དེ་འགོག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། རིགས་མཐུན་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཐུན་

མོང་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་དག་ནི་འབྲས་བུ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་གྱོ་མོ་ལ་སོགས་པའི་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་པོ་སྨྲ་བར་འདོད་པའི་རྒྱུའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པས་ཁོ་བོའི་དཔེ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གཞུང་གི་ཚོགས་དེས་འབྱུང་བའི་གཟུགས་དང་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་

བཀག་པས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མི་སྲིད་པར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ནི་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་མི་སྣང་ངོ་། །གཟུགས་

ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ན་གཟུགས་ནི་རྒྱུ་མེད་པར། །ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་དོན་གང་ཡང་། །རྒྱུ་མེད་པ་ནི་གང་ནའང་མེད། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ནི་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི། །འབྲས་བུ་མེད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། །འབྲས་བུ་མེད་པའི་རྒྱུ་མེད་དོ། །

གཟུགས་ཡོད་ན་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་ནི། །རྒྱུ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཉིད། །གཟུགས་མེད་ན་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་ནི། །རྒྱུ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཉིད། །རྒྱུ་མེད་པ་ཡི་གཟུགས་དག་ནི། །འཐད་པར་མི་རུང་རུང་མ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག །འགའ་ཡང་རྣམ་པར་

བརྟག་མི་བྱ། །འབྲས་བུ་རྒྱུ་དང་འདྲ་བ་ཞེས། །བྱ་བ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །འབྲས་བུ་རྒྱུ་དང་མི་འདྲ་ཞེས། །བྱ་བའང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་གཞུང་སྒྲུབ་པ་དང་བཅས་པའི་ཚོགས་ཅི་སྐད་བསྟན་པ་དེས་འབྱུང་བའི་གཟུགས་དང་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་བཀག་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 55a

པས་རེ་ཞིག་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མི་སྲིད་པར་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་གཟུགས་བཀག་པ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དགག་པ་ཡང་རིམ་པ་མཚུངས་པར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཚོར་དང་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་དང་། སེམས་དང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །རྣམ་པ་དག་ནི་

ཐམས་ཅད་དུ། །གཟུགས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རིམ་པ་མཚུངས། །གཟུགས་དགག་པ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དག་དགག་པ་ཡང་རིམ་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་སྔར་གཟུགས་དགག་པའི་སྐབས་སུ། གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་

ནི་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་མི་སྣང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་གཞུང་བསྒྲུབ་པ་དང་བཅས་པའི་ཚོགས་ཅི་སྐད་བསྟན་པ་དག་གིས་གཟུགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འཐད་པའི་རིམ་པ་ཅི་སྐད་བསྟན་

པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་བཞི་དང་དངོས་པོ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འཐད་པར་རིམ་པ་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་དགོངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་

དག་གཟུགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འཐད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་འཐད་པར་རིམ་པ་མཚུངས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་དོན་དམ་པར་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་མ་བཟུང་ན་དེའི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་དམག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་ཚོར་བ་དང་།

འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ཀྱང་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་བཟུང་ན་དེའི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་དམག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་རྒྱས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྨྲས་སོ། །འདིར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་རྒྱུ་གང་ཡིན་ཞེ་

ན། དེའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་རྒྱུ་ནི་རེག་པ་དང་མིག་དང་གཟུགས་དང་སྣང་བ་དང་ནམ་མཁའ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡིན་པར་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཚོར་བའི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་ཞེས་འབྱུང་བས་རེག་པ་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 55b

ཡིན་ཏེ་ཅི་ལྟར་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་པར་གཟུགས་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རེག་པ་མ་གཏོགས་པར་ཚོར་བ་མེད་ལ། ཅི་ལྟར་གཟུགས་མ་གཏོགས་པར་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་མ་གཏོགས་པར་ཡང་རེག་པ་མེད་དོ། །ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་གི་

རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ས་མང་པོ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྐྱེན་ནི་ཐ་མི་དད་དེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་རྣམས་མིག་དང་གཟུགས་དང་སྣང་བ་དང་ནམ་མཁའ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་རིགས་པར་སྐྱེ་བ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་སོ་མང་པོ་པ་

རྣམས་ཀྱང་དམིགས་པ་དང་གནས་དང་རྣམ་པ་དང་རྫས་དང་དུས་མཚུངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེ་བར་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཡང་ཅི་ལྟར་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་པར་གཟུགས་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མིག་དང་གཟུགས་དང་སྣང་བ་དང་ནམ་མཁའ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་མ་གཏོགས་པར་ཚོར་བ་དང་

འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་མེད་ལ། ཅི་ལྟར་གཟུགས་མ་གཏོགས་པར་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་མ་གཏོགས་པར་ཡང་མིག་དང་གཟུགས་དང་སྣང་བ་དང་ནམ་མཁའ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་

པ་དག་མེད་དོ་ཞེས་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཅི་ལྟར་དོན་དམ་པར་གཟུགས་ནི་རང་གི་ཚོགས་པའི་ཡན་ལག་དག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་བཟུང་ན་དེའི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ས་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་དོན་དམ་པར་གཟུགས་རང་གི་རྒྱུ་དག་ལས་

གཞན་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་དོན་དམ་པར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དག་རང་གི་རྒྱུ་དག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་གཟུགས་རང་གི་རྒྱུ་ས་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་

རྣམས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ཀྱང་རང་གི་རྒྱུ་རེག་པ་དང་མིག་དང་གཟུགས་དང་སྣང་བ་དང་ནམ་མཁའ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདིར་སུན་འབྱིན་པ་དང་སུན་འབྱིན་པའི་ལན་དག་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར། གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མ་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 56a

གཏོགས་པར། །གཟུགས་ནི་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་མི་སྣང་ངོ་། །ཞེས་བཤད་པ་ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས་བརྒལ་བ་དག་དང་། དེ་དག་གི་ལན་དུ། གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མ་གཏོགས་པར། །

གཟུགས་ན་གཟུགས་ནི་རྒྱུ་མེད་པར། །ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་དོན་གང་ཡང་། །རྒྱུ་མེད་པ་ནི་གང་ནའང་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་གཞུང་བསྒྲུབ་པ་དང་བཅས་པའི་ཚོགས་ཅི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འདིར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཕུང་

པོ་རྣམས་ཉི་ཚེ་གཟུགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འཐད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་འཐད་པར་རིམ་པ་མཚུངས་པར་མ་ཟད་ཀྱི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཟུགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འཐད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་འཐད་པར་རིམ་པ་མཚུངས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་

ལས་གཞན་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་མེད་མོད་ཀྱི། དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་དག་དགག་པ་བརྗོད་པར་བཞེད་པ་དེ་ཉེ་བར་བཞག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཞན་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་གུད་ན་མེད་ལ། ཕུང་པོ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ་ཉིད་

ཀྱིས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འཐད་པར་གྲུབ་མོད་ཀྱི་འདིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨོས་པ་ནི་ཕུང་པོ་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པ་གཞན་དག་གི་དགག་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བཞེད་པས་སློབ་དཔོན་གྱིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེས་

བྱ་བའི་སྒྲ་དེ་ཉེ་བར་བཞག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་དག་པ་བརྗོད་པར་བཞེད་པས་ཉེ་བར་བཞག་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་གཞན་པ་ཉིད་དགག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་མཛད་

པས་ཕུང་པོ་རྣམས་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང་གཞན་དང་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་མཛད་ན་རང་གི་སྡེ་པ་དང་ཕྱི་རོལ་པ་གཞན་དག་གིས་ཕུང་པོ་རྣམས་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་གཞན་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་བུམ་པ་དང་།

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 56b

སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། གཞན་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དགག་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་མི་འཐད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་འཐད་པར་རིམ་པ་མཚུངས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིར་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བའི་ཚིག་དག་ཅི་རིགས་

པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར། གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ནི་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་མི་སྣང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཅི་ལྟར་དོན་དམ་པར་གཟུགས་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་

གི་རྒྱུ་མ་བཟུང་ན་དེའི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་དམག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་དོན་དམ་པར་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་འཇིམ་པ་དང་རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་མ་བཟུང་ན་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་

དཔེར་ན་དམག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། ཅི་ལྟར་དོན་དམ་པར་གཟུགས་ནི་རང་གི་ཚོགས་པའི་ཡན་ལག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་བཟུང་ན་དེའི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ས་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་དོན་དམ་པར་གཟུགས་རང་གི་

རྒྱུ་དག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་དོན་དམ་པར་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་རང་གི་ཚོགས་པའི་ཡན་ལག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིམ་པ་དང་རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་མ་བཟུང་ན་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་འཇིམ་པ་དང་། རྒྱུ་

སྤུན་ལ་སོགས་པ་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་དོན་དམ་པར་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་རང་གི་རྒྱུ་དག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པར་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་རྣམས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་

ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་རྣམས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྔར་གྱི་སྡེ་པ་དག་ན་རེ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དེ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །དཔེ་ཡང་མེད་དེ་ཅི་ལྟ་ཞེ་ན།

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 57a

འདི་ལྟ་སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པ་དེ་དག་དོན་དམ་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་སྨྲ་བ་དག་གི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་འདི་ན་གང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོས་མ་བསྡུས་ཏེ། དཔེར་

ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་ནི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པ་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་གཟུགས་ཅན་བཅུ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་ཕུང་པོ་གསུམ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་

གིས་བསྡུས། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པས་དེ་དག་དོན་དམ་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོས་བསྡུས་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཁོ་ནར་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་སྨྲ་བ་དག་གི་

གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཕུང་པོས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཁོ་ནར་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་ན་ནི་ཁྱེད་དོན་དམ་པར་སྒྲུབ་པ་དང་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་མ་གྲུབ་བོ། །དེ་ལྟར་རིགས་པ་དེས་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྩད་བྱས་ཚེ། །གང་ཞིག་ལན་འདེབས་སྨྲ་བྱེད་པ། །

དེ་ཡིས་ཐམས་ཅད་ལན་འདེབས་མིན། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མཚུངས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འཐད་པར་རིམ་པ་མཚུངས་པའི་རིགས་པ་དེས་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་

པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ནས་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཐ་མ་འདི་གཉིས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ་འདི་ལ་དབུ་མ་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྩད་ཅིང་འགྱེད་པ་བརྩམས་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་

གླེང་བའི་ཚེ་རྒོལ་བ་གང་ཞིག་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ལན་འདེབས་ཤིང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ལན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་དབུ་མ་པ་ལ་ལན་བཏབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་དབུ་མ་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 57b

ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པའོ་ཞེས་དམ་བཅས་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་དང་སྣམ་བུ་དང་བུམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྩད་པ་ཞེས་པའི་ཚེ་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་གང་ཞིག་གཟུགས་དང་སྣམ་བུ་དང་བུམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་རྒྱུ་ས་ལ་སོགས་པ་དང་རྒྱུ་སྤུན་ལ་

སོགས་པ་དང་འཇིམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ལན་འདེབས་ཤིང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ལན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་དབུ་མ་པ་ལ་ལན་བཏབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་དང་སྣམ་བུ་དང་བུམ་པའི་རྒྱུ་དེ་དག་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཟུགས་དང་སྣམ་བུ་དང་བུམ་པ་བདག་ཉིད་དང་མཚུངས་པར་

ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྩད་བྱས་ཚེ། །ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན་བརྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་གི་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བརྟག་པ་བརྩམ་པ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་རྫས་

སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཚད་མ་ཡོངས་སུ་བཟུང་སྟེ་བརྩད་ཅིང་འགྱེད་པ་བྱས་པའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དབུ་མ་པ་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་དག་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྩད་པ་བྱས་པའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དབུ་མ་པས་གང་གི་ཚེ་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་དག་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྩད་པ་བྱས་པའི་ཚེ་ཞེ་ན། དེ་ཁོ་

ན་བརྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་གི་དོན་དམ་པ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བརྟག་པ་ལ་བརྩམ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་གི་དོན་དམ་པ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བརྟག་པ་བརྩམ་པ་ནའོ། །དབུ་

མ་པས་རྣམ་པ་གང་གིས་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་དག་ལ་བརྩད་པ་བྱས་པའི་ཚེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་པ་དེ་བསྟན་པའི་དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཚད་མ་ཡོངས་སུ་བཟུང་སྟེ་བརྩད་ཅིང་འགྱེད་པ་བྱེད་པའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་

ཏེ། རྐྱེན་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་པོའི་སྐབས་སུ། བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉིས་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །དངོས་པོ་གང་དང་གང་ན་ཡང་། །སྐྱེས་པ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྐྱེ་བའི་ཕྱོགས་བཞི་པོ་དེ་དག་དགག་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 58a

པར་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཚད་མ་ཡོངས་སུ་བཟུང་སྟེ་བརྩད་ཅིང་འགྱེད་པ་བྱེད་པའི་ཚེ་དང་། ཕུང་པོ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཞི་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ། གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ནི་

དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་མི་སྣང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་དགག་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་གཟུགས་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་མ་བཟུང་ན་དེའི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་དམག་

ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཚད་མ་ཡོངས་སུ་བཟུང་སྟེ་བརྩད་ཅིང་འགྱེད་པ་བྱས་པའི་ཚེའོ། །གང་ཞིག་ལན་འདེབས་སྨྲ་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་རྟོག་གེ་ཕྱི་མ་ཉེ་བར་བཞག་པས་ལན་འདེབས་ཤིང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དངོས་

པོར་སྨྲ་བ་གང་ཞིག་དབུ་མ་པ་ལ་ལན་འདེབས་ཤིང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དངོས་པོར་སྨྲ་བ་དག་སྒྲུབ་པ་གང་གིས་དབུ་མ་པ་ལ་ལན་འདེབས་ཤིང་སྨྲ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། རྟོག་གེ་ཕྱི་མ་ཉེ་བར་བཞག་པས་ལན་འདེབས་ཤིང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དངོས་པོར་སྨྲ་བ་དག་དབུ་

མ་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས། དོན་དམ་པར་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ལ་ལའི་དགའ་བ་དང་ཡོངས་སུ་གདུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་དོན་དམ་པར་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་

པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོག་གེ་ཕྱི་མ་ཉེ་བར་བཞག་པས་ལན་འདེབས་ཤིང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡིས་ཐམས་ཅད་ལན་བཏབ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡིས། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ལན་བཏབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ་

དངོས་པོར་སྨྲ་བ་དེའི་ལན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབུ་མ་པ་ལ་ལན་བཏབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་དེའི་ལན་དེ་དག་ཐམས་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 58b

ཅད་ཀྱིས་དབུ་མ་པ་ལ་ལན་བཏབ་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་རྟོག་གེ་ཕྱི་མའི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་དེ་དག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་མཚུངས་པར་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་སྟོན་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་དེ་དག་བསྒྲུབ་

པར་བྱ་བ་དང་མཚུངས་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྟོག་གེ་ཕྱི་མ་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྐྱེ་བ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དེ་སྟོན་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་ལ་ལའི་དགའ་བ་དང་ཡོངས་སུ་གདུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་

ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་དབུ་མ་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་དང་མཚུངས་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྟོག་གེ་ཕྱི་མ་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ཏེ། ཅི་ལྟར་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་མཆེད་

རྣམས་སྐྱེ་བར་མ་གྲུབ་པ་དང་རྫས་སུ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་ལ་ལའི་དགའ་བ་དང་ཡོངས་སུ་གདུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ཀྱང་མ་གྲུབ་པའི་

ཕྱིར་རྟོག་གེ་ཕྱི་མ་མི་འགྲུབ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་རྫས་སུ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མེད་ལ་དཔེ་ཡང་མེད་པས་ལན་བཏབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་བྱས་ཚེ། །གང་ཞིག་སྐྱོན་འདོགས་སྨྲ་བྱེད་པ། །དེ་ཡིས་

ཐམས་ཅད་སྐྱོན་བརྟགས་མིན། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བས་ཀྱང་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། འདི་ལ་དབུ་མ་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཚེ་རྒོལ་བ་གང་ཞིག་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་སྐྱོན་འདོགས་ཤིང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དེའི་

སྐྱོན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་དབུ་མ་པ་ལ་སྐྱོན་བཏགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་དབུ་མ་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པའོ་ཞེས་དམ་བཅས་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དཔེ་བསྟན་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 59a

པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱས་པའི་ཚེ། དངོས་པོར་སྨྲ་བ་གང་ཞིག་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་བདེན་པ་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྐྱོན་འདོགས་ཤིང་སྨྲ་

བར་བྱེད་པ་དེའི་སྐྱོན་འདོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་དབུ་མ་པ་ལ་སྐྱོན་བཏགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་བདེན་པ་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྐྱོན་འདོགས་ཤིང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་

བ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དང་མཚུངས་པར་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་བྱས་ཚེ། །ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱས་ཏེ་

རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དབུ་མ་པས་དངོས་པོ་སྨྲ་བ་དག་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱས་པའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དབུ་མ་པས་གང་གི་ཚེ་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་དག་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱས་པའི་ཚེ་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་

དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནའོ། །དབུ་མ་པས་རྣམ་པ་གང་གིས་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་དག་ལ་རྣམ་པར་བཤད་པ་

བྱས་པའི་ཚེ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱས་ཏེ་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་སྔ་མ་ཤོས་ཀྱི་སྐབས་སུ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྩད་བྱས་ཚེ། །ཞེས་སྨྲས་པའི་སྦྱོར་བ་

དེ་ཉིད་འདིར། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྩད་བྱས་ཚེ། །ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱས་ཏེ་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཚེའོ། །གང་ཞིག་སྐྱོན་འདོགས་སྨྲ་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་ཚད་མ་ལོག་པས་བློ་གྲོས་བསླད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 59b

ཏེ། བདེན་པ་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྐྱོན་འདོགས་ཤིང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དངོས་པོར་སྨྲ་བ་གང་ཞིག་དབུ་མ་པ་ལ་སྐྱོན་འདོགས་ཤིང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དངོས་པོར་སྨྲ་བ་དག་སྒྲུབ་པ་གང་གིས་དབུ་མ་པ་ལ་སྐྱོན་

འདོགས་ཤིང་སྨྲ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། ཚད་མ་ལོག་པས་བློ་གྲོས་བསླད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་བདེན་པ་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྐྱོན་འདོགས་ཤིང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ་འདིར་ཡང་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་སྔ་མ་ཤོས་

ཀྱི་སྐབས་སུ། གང་ཞིག་ལན་འདེབས་སྨྲ་བྱེད་པ། །ཞེས། སྨོས་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་ཉིད་འདིར། །གང་ཞིག་སྐྱོན་འདོགས་སྨྲ་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱའོ། །དངོས་པོར་སྨྲ་བ་དག་བསྟན་བཅོས་ངན་པ་དག་དང་ལྡན་པའི་ཚད་མ་ལོག་པས་བློ་གྲོས་བསླད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་མ་པ་ལ་འདི་

སྐད་ཅེས་དོན་དམ་པར་ཕུང་པོ་རྣམས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པའི་བདེན་པས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དང་དོན་དམ་པར་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྐྱོན་འདོགས་ཤིང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་

ཡིས་ཐམས་ཅད་སྐྱོན་བཏགས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡིས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐྱོན་བཏགས་ཤིང་སུན་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདིར་ཡང་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་སྔ་མ་ཤོས་ཀྱི་སྐབས་སུ། དེ་ཡིས་ཐམས་ཅད་ལན་བཏབ་མིན། །ཞེས་སྨོས་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་ཉིད་འདིར།

དེ་ཡིས་ཐམས་ཅད་སྐྱོན་བཏགས་མིན། །ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱས་ཏེ། དངོས་པོར་སྨྲ་བ་དེའི་སྐྱོན་འདོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་དབུ་མ་པ་ལ་སྐྱོན་བཏགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་

དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་དེའི་སྐྱོན་འདོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབུ་མ་པ་ལ་སྐྱོན་བཏགས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན་དེའི་ཚད་མ་ལོག་པས་བློ་གྲོས་བསླད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་ལ་སོགས་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 60a

པས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྐྱོན་འདོགས་ཤིང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་མཚུངས་པར་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅི་ལྟ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ་ཅི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་

ཞེས་དྲི་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ལན་དུ་སུན་དབྱུང་བ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དང་སྤྱིར་མཚུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དངོས་པོར་སྨྲ་བ་དག་གི་སྐྱོན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་དབུ་མ་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མ་གྲུབ་པར་སུན་ཕྱུང་བ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དངོས་པོ་ཡོད་

པར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དང་སྐྱོན་འདོགས་པ་དེ་དག་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་སྤྱིར་མཚུངས་སོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷས་དབུ་མ་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་བརྒྱ་པ་ལ། དངོས་པོ་གཅིག་ལ་གང་ལྟ་བ། །དེ་ནི་ཀུན་ལའང་ལྟ་བར་འདོད། །གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཉིད་ཀུན་

གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་བའི་ཁུངས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་འདིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དོན་ནི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཡོད་པར་སྟོན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་སྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པས་ཕུང་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་

མཇུག་བསྡུ་བ་དང་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ་ཕུང་པོ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཞི་པའི་སྐབས་འདིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དོན་ཚད་མའི་འབྲས་བུར་ལྟ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོས་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་

བྱ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དེ་དག་གི་སྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པས་ཕུང་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕུང་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་འདི་ལ་གཞན་དག་ན་རེ་རྟོག་གེ་སྐམ་

པོའི་བསྟན་བཅོས་ཙམ་ཉི་ཚེས་བསྒྲུབས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཁུངས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 60b

ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་གིས་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་གཏོགས་པ་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ལུང་གི་དོན་དེ་གྲུབ་ཅིང་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཁུངས་དེས་ཕུང་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ། མངོན་པར་

འགྲུབ་པར་གཏོགས་པ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བར་བསྡུས་པ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་བསལ་བའི་ལུང་ཡང་འདི་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་གཟུགས་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ནི་གཟུགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་།

འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་

གཟུགས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་གཟུགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་

ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་ཚངས་པ་ཁྱད་པར་སེམས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ངས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕུང་པོ་བསྟན། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གནས་པར་གྱུར། །མཁས་པས་དེ་ལ་མི་གནས་པ། །འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱིས་མི་གོས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་

གསུངས་པའི་ལུང་གི་དོན་དེ་ཡང་གྲུབ་ཅིང་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཁུངས་དེས་ཀྱང་ཕུང་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ཏེ། ངས་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕུང་པོ་བསྟན་པ་དེ་དག་ལ་འཇིག་རྟེན་གང་དག་ལ་གནས་ཤིང་ཆགས་པ་དང་ལྷག་པར་ཆགས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་

པ་ཕུང་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །མཁས་པ་གང་དག་ཕུང་པོ་དེ་དག་ལ་མི་གནས་ཤིང་མ་ཆགས་པ་དང་ལྷག་པར་ཆགས་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་གོས་ཏེ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཅི་ལྟར་དེ་ལ་མི་གནས་འགྱུར། །ཞེས་དྲི་བའི་ལན་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 61a

དུ་དེ་ཉིད་ལས། འཇིག་རྟེན་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དེ། །ནམ་མཁའ་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་མེད། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཡིས་དེ་རྟོགས་པས། །འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱིས་མི་གོས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཞན་གསུངས་ཏེ། ཅི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་དངོས་པོ་མེད་ཅིང་མཚན་

ཉིད་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་ཅིང་མཚན་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་གོས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་སུམ་བརྒྱ་པའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་དང་ཆོས་ལ་གནས་ཏེ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པའི་ལུང་གི་དོན་དེ་ཡང་གྲུབ་ཅིང་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཁུངས་དེས་ཀྱང་ཕུང་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་དགག་པ་བསྒྲུབ་པའི་ལུང་ཡིན་ཏེ་དེ་ཡང་

ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས། སྲིད་པ་གསུམ་ནི་བཏགས་པ་ཙམ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མེད། །བཏགས་པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ། །ངན་རྟོག་རྣམས་ནི་རྟོག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ལུང་གི་དོན་དེ་ཡང་

གྲུབ་ཅིང་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཁུངས་དེས་ཀྱང་ཕུང་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཐ་སྙད་ཁོ་ནར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ལུང་ཡིན་ནོ། །དོན་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། བློ་ཡིས་རྣམ་པར་བརྟགས་བྱས་

ན། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཟུང་དུ་མེད། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་བརྗོད་མེད་དང་། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མེད་པར་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེ་དག་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་བློས་རྣམ་པར་བརྟགས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཆ་ཕྲ་བའམ། རགས་པ་གཟུང་དུ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་

གཤེགས་པས་དངོས་པོ་དེ་དག་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གྲུབ་ཅིང་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཁུངས་དེས་ཀྱང་ཕུང་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་མཐའ་ཡས་པ་དག་ལས་ཕུང་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 61b

པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཡང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་དེ་དག་བསྒྲུབས་པ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོས་རང་གི་བསམ་པས་རྟོག་གེ་སྐམ་པོ་ཙམ་གྱིས་ཕུང་པོ་རྣམས་

ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ལུང་དེ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་བྱེད་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དབུ་མ་པའི་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ལས་ཕུང་པོ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཞི་པ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་ཉེ་བར་

སྦྱར་བ་རྫོགས་སྷོ།། །།བམ་པོ་སུམ་ཅུ་གསུམ་པ། ད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དགག་པས་ཁམས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་དོན་གྱི་དབང་གིས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལྔ་པ་བརྩམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྐབས་འདིར་ཡང་དམ་བཅས་པ་ལ་

འཇུག་པའི་རྒྱུའི་དོན་དང་། གཞུང་འོག་ནས་འབྱུང་བ་དང་སྦྱར་བའི་དོན་དུ་ལྟ་སྟེ། ཚིག་གི་དོན་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་དམ་བཅས་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུའི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དགག་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རང་གི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེའི་

མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཏེ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོས་ས་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་དགག་པས་

ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་དགག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལྔ་པ་བརྩམ་མོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གཞུང་འོག་ནས་འབྱུང་བ་དང་སྦྱར་བའི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཁམས་རྣམས་དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་དོན་གྱི་དབང་གིས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལྔ་པ་བརྩམ་

མོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཁམས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདིའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བསྟན་མ་ཐག་པར། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་མི་སྣང་ངོ་། །ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བསྟན་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 62a

མ་ཐག་པར་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་སྡེ་པ་དག་གིས་དེ་ནི་མི་བཟོད་པས་དེའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་རང་གི་སྡེ་པ་དག་ན་རེ་འདི་སྐད་ཅེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདི་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁམས་དྲུག་པོ་འདི་དག་ནི་སྐྱེས་བུའོ་

ཞེས་གསུངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡེ་པ་གཞན་དག་གི་གཞུང་ལས་དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་པས་ཁམས་དྲུག་པོ་ས་དང་། ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དག་གི་མཚན་ཉིད་སྲ་བ་དང་། གཤེར་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། གཡོ་བ་དང་། སྐབས་འབྱེད་པ་དང་། རྣམ་

པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དག་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་དྲུག་པོ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་ཡོད་པར་དམ་འཆའ་བ་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་མེད་པ་དག་ནི་སྐྱེས་བུའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མ་བསྟན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་

གྱིས་ས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་དོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བ་བྱས་པ་དེ་ནི་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་མི་སྣང་ངོ་། །ཞེས་དམ་བཅའ་བ་བྱས་པ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་

རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁམས་དྲུག་པོ་འདི་དག་ནི་སྐྱེས་བུའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐ་སྙད་དུ་ཁམས་དྲུག་པོ་དག་སྐྱེས་བུའོ་ཞེས་བསྟན་པར་ཁས་བླངས་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་སྡེ་པ་དག་ན་རེ་གལ་ཏེ་ཁྱེད་དབུ་

མ་པ་ན་རེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁམས་དྲུག་པོ་འདི་དག་ནི་སྐྱེས་བུའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་དེ་སྐད་བསྟན་པར་ངེད་དབུ་མ་པས་ཁས་བླངས་པས་ངེད་ཅག་ལ་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ནའོ། །དོན་དམ་པར་

བསྟན་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེད་རང་གི་སྡེ་པ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁམས་དྲུག་པོ་འདི་དག་ནི་སྐྱེས་བུའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་དེ་དོན་དམ་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཁྱེད་དབུ་མ་པ་ལ་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ཉེས་པ་མེད་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 62b

པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཁྱེད་དབུ་མ་པ་ན་རེ་དོན་དམ་པར་བསྟན་པར་ཁས་བླངས་པ་དེ་ངེད་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ནའོ། །མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་དབུ་མ་པ་ལ་ཡང་དོན་དམ་པར་བསྟན་པ་དེ་མ་གྲུབ་པ་མ་

ཡིན་ཏེ་ཞེས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ས་ལ་སོགས་པ་ཁམས་རྣམས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་དོན་དམ་པར་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་དེ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་

བཞིན་ནོ། །ས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ནི་སྲ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དག་ཡོད་པས་དེ་ལྟར་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ས་ལ་སོགས་པ་ཁམས་རྣམས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། ཆོས་

མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་དང་། ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་ལ་འདིར་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་སླ་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པས་

ཁམས་ལྷག་མ་རྣམས་དགག་པ་ཡང་སླ་བའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་བཤད་པ། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་སྔ་རོལ་ན། །ནམ་མཁའ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་

དབྱེར་ཡོད་ན་ནི་སྔ་ཕྱི་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་ལ་ནི་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་ལས་དགོངས་ནས་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྔ་རོལ་ན་ནམ་མཁའ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དབྱེར་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་

ནམ་མཁའ་ནི་མི་སྒྲིབ་པ་ཁོ་ནར་སྟོན་པས་མི་སྒྲིབ་པ་ཉིད་ནམ་མཁའ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ཉན་ཐོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་ན་རེ་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ནི་མི་སྒྲིབ་པའོ་ཞེས་ཟེར་བས་མི་སྒྲིབ་པ་དང་ནམ་མཁའ་ཐ་མི་དད་དེ་དབྱེར་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནམ་མཁའ་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 63a

དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་ཏེ་དེ་ནི་མི་འགྲུབ་བོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྲུབ་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མི་སྒྲིབ་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་མི་འགྲུབ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ནམ་མཁའ་ཡོད་དེ་ནམ་མཁའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་

ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པས་མི་འགྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གིས་ནམ་མཁའ་ཡོད་དེ་ནམ་མཁའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པས་མི་སྒྲིབ་པ་ཡོད་པ་ཉིད་

ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པོ། །ཡང་ན་གང་དག་དབུ་མ་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་སྡང་བ་དག་འདི་སྐད་ཅེས་གང་གི་ཕྱིར་རིམ་མམ་ཅིག་ཅར་དེ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་མི་ལེན་ཏེ།

སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་རྣམས་ལས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་གཞན་ཡིན་པར་མི་རིགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་སྡེ་པ་གང་དག་དབུ་མ་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་སྡང་ཞིང་ཁམས་རྣམས་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འདོད་པ་དག་ན་རེ་ཁྱེད་དབུ་མ་པས། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་སྔ་རོལ་ན། །ནམ་མཁའ་ཅུང་ཟད་

ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་རིམ་མམ་ཅིག་ཅར་གྱི་སྒོ་ནས་ནམ་མཁའ་དེ་ཡོད་པར་མི་འཐད་པར་བསྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་གལ་ཏེ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྔ་རོལ་ན་ནམ་མཁའ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབ་ཏུ་ཡང་

རུང་བ་ཞིག་ན། མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་རྣམས་ལས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་མི་རིགས་པ་བཞིན་དུ་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་མི་ལེན་པས་དབུ་མ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་ན་རེ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའི་ཡུལ་

ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་ནི་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ནི་ལས་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་མཚོན་པར་བྱེད་པ་དང་མཚོན་པར་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་འདིར་སྨྲ་བ་པོ་ཁྱེད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 63b

མཚན་རྣམས་ལས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་གཞན་ཡིན་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་བྱེད་པ་དང་ལས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བས་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་སྨྲ་བ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ལ་དེ་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་དེ། ལས་ལ་བྱ་བའི་རྐྱེན་

བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲའོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདི་ལ་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་དེ། མཚན་ཉིད་ལས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལས་ལ་བྱ་བའི་རྐྱེན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། བརྡ་སྤྲོད་པ་

ལས་ཟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་ཡུལ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་དང་གཞིའོ། །དེ་ལ་ཅི་ལྟར་ཟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་ཡུལ་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་ཡུལ་ཅི་ལྟར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཟག་པ་ཞེས་

བྱ་བ་ནི་ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་འདིས་ཟག་པར་བྱེད་པས་ཟག་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་ཡུལ་ཅི་ལྟར་གཞི་ཡིན་ཞེ་ན། ཟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞིའི་ཕྱོགས་འདིར་ཟག་པས་ཟག་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཅི་ལྟར་ཟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་ཡུལ་ལས་ཡིན་

པར་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་ཡུལ་ནི་དེ་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་དེ། ལས་ལ་བྱ་བའི་རྐྱེན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་གི་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་ལ་ཡང་། ནམ་

མཁའི་མཚན་ཉིད་སྔ་རོལ་ན། །ནམ་མཁའ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །ནམ་མཁའ་ཉིད་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་བྱེད་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་རུང་སྟེ་དོན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་གང་གིས་ཅི་ཞིག་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཁྱེད་ཉིད་ན་རེ་མཚན་ཉིད་གྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་

དག་གལ་ཏེ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྔ་རོལ་ན་ནམ་མཁའ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབ་ཏུ་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ན། མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་རྣམས་ལས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་མི་རིགས་པ་བཞིན་དུ་གཞན་ཉིད་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 64a

ཡིན་པར་ཁས་མི་ལན་ཏོ་ཞེས་ཟེར་བས་ནམ་མཁའ་ཉིད་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་རུང་སྟེ།

བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡང་མ་གྲུབ་ལ་སྒྲུབ་པའི་དོན་ཀྱང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་གང་གིས་ཅི་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དང་ནམ་མཁའ་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔ་ཕྱི་མེད་པས་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྔ་རོལ་ན་ནམ་མཁའ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་

པ་དེ་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ནམ་མཁའ་ནི་མི་སྒྲིབ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་གྲགས་སོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ནམ་མཁའ་ནི་ཁྱེད་དབུ་མ་པས་ཀྱང་མི་སྒྲིབ་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་གྲགས་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ལ།

ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཀྱང་ཁས་བླངས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་མི་སྒྲིབ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་གྲགས་པའི་གཏན་ཚིགས་དེས་དོན་དམ་པར་ནམ་མཁའ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཏན་

ཚིགས་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་སྒྲིབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སུ་འདོད་ན་དེས་ནི་ནམ་མཁའ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པས་དེས་ན་མི་སྒྲིབ་པ་ཉིད་ནམ་མཁའ་ཡིན་པས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་

གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་སོ་ན་གནས་པ་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མི་འདོད་དོ། །དོན་དམ་པར་མ་གྲགས་པས་དེ་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་འབད་པར་བྱའོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ་ཁྱེད་དབུ་མ་པ་ན་རེ་ངད་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནམ་མཁའ་

མི་སྒྲིབ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་གྲགས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མི་འདོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་མི་རུང་སྟེ། ཁྱེད་དབུ་མ་ལ་དོན་དམ་པར་ནམ་མཁའ་མི་སྒྲིབ་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་མ་གྲགས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་མི་སྒྲིབ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་གྲགས་པ་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 64b

ཡིན་པ་དེས་དོན་དམ་པར་ནམ་མཁའ་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་འབད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་དཔེའི་སྐྱོན་ཡོད་དེ་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ལ་གནས་པར་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་

མི་སྒྲིབ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་གྲགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་ནམ་མཁའ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་མི་རུང་ངོ་། །དཔེ་མེད་པའི་སྐྱོན་ཡང་ཡོད་དེ་དོན་དམ་པར་ནམ་མཁའ་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་འགའ་ཡང་མེད་དེ། དོན་དམ་པར་

དངོས་པོ་འགའ་ཡང་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་སྒྲུབ་པ་དེ་ནི་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ལ་གནས་པར་ཟད་དེ། གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་བྱེ་བྲག་པ་དག་ནམ་མཁའ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང་འདུས་མ་བྱས་སོ་ཞེས་ཟེར་བས་དེ་དག་གི་ཕྱིར་

བཤད་པ། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་སྔ་རོལ་ན། །ནམ་མཁའ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་། མུ་སྟེགས་བྱེ་བྲག་པ་དག་ནམ་མཁའ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་སོ་ཞེས་ཟེར་བས་དེ་དག་དགག་པའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་

ཕྱེད་གོང་མ་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །རྫས་སུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བ་ཉེ་བར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་སྔ་རོལ་ན། །ནམ་མཁའ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་སྔ་རོལ་ན་ནམ་མཁའ་

རྫས་སུ་གྱུར་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བ་ཉེ་བར་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཕྱོགས་གཉི་ག་ལ་གྲགས་པ་ནི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་སྔ་རོལ་ན། །ནམ་མཁའ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་དམ་བཅའ་བ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་

གཏན་ཚིགས་ནི་ནམ་མཁའ་དེ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་ཕྱོགས་གཉི་ག་ལ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་ནི་དེའི་དབང་གིས་དེ། །རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྔ་རོལ་ན་ནམ་མཁའ་རྫས་སུ་གྱུར་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའ་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 65a

བ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དེའི་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དེའི་དབང་གིས་བསྟན་དགོས་ཏེ། རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་རྫས་སུ་གྱུར་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་

ཕྱོགས་གཉི་ག་ལ་གྲགས་པ་དག་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ནམ་མཁའ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་

དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་དག་ཀྱང་

བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་སྔ་རོལ་ན། །ནམ་མཁའ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བས་དོན་དམ་པར་ནམ་མཁའ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའི་ཡུལ་ཉེ་བར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། ཕྱོགས་

དེའི་གཏན་ཚིགས་ནི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་དག་ནམ་མཁའ་ནི་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་དག་ལ་ཡང་སྒྲ་ཉིད་ནམ་མཁའ་ཡིན་པས་གཏན་ཚིགས་

ཀྱི་སྐྱོན་སྔ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་དག་སྒྲ་དེ་ཙམ་ལས་ནམ་མཁའ་འབྱུང་བས་ནམ་མཁའ་ནི་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ་རྫས་སུ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་དག་ལ་ཡང་སྒྲ་ཉིད་ནམ་མཁའ་ཡིན་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་ནམ་

མཁའ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྒྲ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་སྒྲ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུར་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མི་འགྲུབ་པར་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་ན་རེ་གལ་ཏེ་དོན་འདི་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་བསམ་པ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་དེ་ལྟ་ན་བསྟན་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 65b

བཅོས་བྱེད་པས། ནམ་མཁའི་མཚན་ལས་གཞན་གྱུར་པའི། །ནམ་མཁའ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་སྨྲས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པས་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དང་ནམ་མཁའ་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབས་ཏེ་བཤད་པ་དེ་ལ་བྱེ་བྲག་པའི་འགྲེལ་པ་བྱེད་

པ་དག་ན་རེ་ཁྱེད་ཀྱི་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དང་ནམ་མཁའ་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབས་ཏེ་བཤད་པའི་དོན་འདི་ནི་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་བཙུན་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་བསམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱེད་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པས་རང་དགར་བསྒྲུབས་ཤིང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དོན་འདི་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་བཙུན་པ་ཀླུ་

སྒྲུབ་ཀྱི་བསམ་པ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་དེ་ལྟ་ན་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་བཙུན་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་སྡེབ་སྦྱོར་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ། ནམ་མཁའི་མཚན་ལས་གཞན་གྱུར་པའི། །ནམ་མཁའ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་སྨྲས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བའི་རིགས་ན་དེ་སྐད་མ་སྨྲས་པར། ནམ་མཁའི་མཚན་

ཉིད་སྔ་རོལ་ན། ནམ་མཁའ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་སྨྲས་པས་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དང་ནམ་མཁའ་སྔ་ཕྱི་མི་སྲིད་པར་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབས་ཤིང་བཤད་པའི་དོན་འདི་ནི་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་བསམ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །

དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྔ་ཕྱི་མི་སྲིད་པར་བསྟན་པ་ཁོ་ནས་གཞན་ཉིད་དགག་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མི་གནོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་གཞན་ཉིད་དགག་པའི་ཐབས་ཁོ་ནར་སྔ་ཕྱི་མི་སྲིད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་སྔ་

ཕྱི་མི་སྲིད་པར་བསྟན་པ་ཁོ་ནས་གཞན་ཉིད་དགག་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་ཀླན་ཀ་དེ་ནི་ཁོ་བོ་ལ་མི་གནོད་དོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་བསྟན་པ་ཁོ་ནས་གཞན་ཉིད་དགག་པ་འགྲུབ་ཅེ་ན་དེའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་པ་དག་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་གཞན་ཉིད་དུ་དམ་འཆའ་བས། དེ་དག་གི་གཞན་

ཉིད་ཡིན་ན། ལན་འགའ་སྔ་ཕྱི་ཡང་འགྱུར་ཏེ། གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་དག་བཞིན་པས། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་མཚན་ལས་སྔ་གྱུར་ན། །མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། བྱེ་བྲག་པ་དག་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 66a

གཞན་ཉིད་དུ་དམ་འཆའ་བས་དེ་དག་གི་གཞན་ཉིད་དགག་པའི་ཐབས་སུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཕྱེད་འོག་མ་འདི་གསུངས་པས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་སྔ་ཕྱི་མི་སྲིད་པར་བསྟན་པ་ཁོ་ནས་གཞན་ཉིད་དགག་པ་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སྔ་ཕྱི་མི་

སྲིད་པར་བསྟན་པ་ཁོ་ནས་གཞན་ཉིད་དགག་པ་འགྲུབ་པའི་ཚད་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་ལན་འགའ་སྔ་ཕྱིར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་དག་བཞིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་

པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་དག་ནི་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལན་འགའ་སྔ་ཕྱིར་ཡང་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱེ་བྲག་པ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་གཞན་ཉིད་དུ་དམ་འཆའ་བ་ཡང་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལན་འགའ་སྔ་ཕྱིར་ཡང་

འགྱུར་བ་ཞིག་ན་གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་ལས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དེ་སྔ་བར་གྱུར་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་དུ་གྱུར་པས་དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་སྔ་ཕྱི་མི་སྲིད་པར་བསྟན་པ་ཁོ་ནར་དེ་དག་གཞན་ཉིད་དགག་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདིར་

འགྲེལ་པ་བྱེད་པས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབས་ཏེ་བཤད་པའི་དོན་དེ་བསྟན་བཅོས་མཛད་པའི་དགོངས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཕ་རོལ་པོའི་ཀླན་ཀ་དེ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ལ་མི་གནོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་

ཡིན་པ་སྟེ་དེ་སྨྲ་བར་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་མཚན་ལས་སྔ་གྱུར་ན། །མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ནམ་མཁའ་སྔ་ན་ཡོད་པ་དེ་

ཕ་རོལ་པོ་སྨྲ་བར་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་མི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་མཚན་ལས་སྔ་གྱུར་ན། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དེའི་ཆོས་དུས་ཐ་དད་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་མཚན་ལས་སྔ་གྱུར་ན། །ཞེས་བྱ་བ་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 66b

ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་རྩ་བ་འདིས་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ནམ་མཁའ་སྔ་ན་ཡོད་པ་དེ་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་དུས་ཐ་དད་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ནི་སྨྲ་བར་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་དུས་སྔ་ན་ཡོད་པའི་

ཕྱིར་དཔེར་ན་དེ་ལས་གཞན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལས་གཞན་པའི་ཁམས་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ནི་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་མི་སྒྲིབ་

པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བས་དུས་སྔ་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་པོ་སྨྲ་བར་འདོད་པའི་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་མི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་ཡང་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་མི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བས་དུས་སྔ་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་པོ་སྨྲ་བར་འདོད་པའི་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་

མི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་མ་ཡིན་ན། །ཡང་ན། མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ལ་མེད་པ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཉིད་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་ན། མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །

ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་རྩ་བ་དེའི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་མེད་པ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་ལས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་སྔ་བར་གྱུར་ན་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་

ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་མཚན་ལས་སྔ་གྱུར་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་དེའི་ཆོས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ལས་མཚན་ཉིད་གཞན་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་མཚན་ལས་སྔ་གྱུར་ན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འདིའི་དོན་ནི་གལ་ཏེ་

མཚན་ཉིད་ལས་ནམ་མཁའ་སྔ་བར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་མཚན་ཉིད་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་མཚན་ཉིད་གཞན་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་སྨྲ་བར་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 67a

ཀྱིས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ནམ་མཁའ་མཚོན་པར་མི་ནུས་ཏེ། གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་དེ་ལས་གཞན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་

ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་མཚན་ཉིད་མི་སྒྲིབ་པ་ལས་གཞན་པའི་མཚན་ཉིད་སྲ་བ་དང་། གཤེར་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། གཡོ་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དག་ནི་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་མི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གིས་ནམ་མཁའ་མཚོན་པར་མི་ནུས་པ་དེ་

བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་པོ་སྨྲ་བར་འདོད་པའི་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་མི་སྒྲིབ་པ་ཡང་ནམ་མཁའ་ལས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་མཚོན་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་ཕྱེད་འོག་མའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྔ་མ་ཤོས་ཀྱིས་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་བཀག་ལ་རྣམ་པར་བཤད་པ་

ཕྱི་མ་ཤོས་ཀྱིས་ནི་མཚན་ཉིད་བཀག་ཏེ་དེ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ནི་དེ་ཡོད་དོ། །ཕ་རོལ་པོའི་ནང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་གནོད་དེ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་། མཚན་ཉིད་དག་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་པས་གཞན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་

རོལ་པོ་བྱེ་བྲག་པ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་གཞན་ཉིད་དུ་དམ་འཆའ་བ་ནི་རང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་གནོད་པ་མི་རུང་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་པ་དག་ཉིད་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་

གཞི་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་གཞན་ཉིད་དུ་དམ་བཅས་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ་མཚན་ཉིད་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་མེད་པ་ཉིད་འགྱུར་བས་རང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་

གཞན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་དབྱུག་པས་མ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་པའི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཡང་དོན་འགལ་བ་ཉིད་བཟློག་དཀའ་བས་དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་དོན་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 67b

གཞན་དང་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའ་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མ་པས་ཕ་རོལ་པོ་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པ་གླང་པོ་ལྟ་བུ་དག་རིགས་པའི་ལྕགས་ཀྱུས་སྣ་ནས་དྲངས་ཏེ་ཕྱིར་བཟློག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་དབྱུག་པའི་རིགས་པས་མ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་

ཅི་སྟེ་ཡང་ངོ་ཚ་བོར་ནས་བྱུང་རྒྱལ་དུ་འདི་སྐད་ཅེས་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་གཞན་ནམ་གཞན་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པ་ཀུན་རྫོབ་པའི་གཏན་ཚིགས་གང་ཡང་རུང་བ་དག་བརྗོད་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་དོན་

དམ་པར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་དང་དོན་འགལ་བ་ཉིད་བཟློག་དཀའ་བས་དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་དོན་གཞན་དང་གཞན་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་སྒྲུབ་མ་ནུས་ཏེ། མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་

གྱུར་ཏོ་ཞེས་སྒྲུབ་ཅིང་དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་ཡང་ཤེས་པར་བྱར་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ལྟར། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དངོས་པོ་ནི། །འགའ་ཡང་གང་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་

བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །དོན་དམ་པའི་དངོས་པོ་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་དང་བདག་ཅག་གི་ཕྱོགས་གང་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དངོས་པོ་ནི། །འགའ་ཡང་གང་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་ནམ་མཁའ་མཚན་ཉིད་

མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་དོན་དམ་པ་པ་ནི་འགའ་ཡང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་དང་བདག་ཅག་གི་ཕྱོགས་གང་ལ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །གང་དག་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ནམ་མཁའ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མཚན་ཉིད་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་

བྲག་པ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ལ་མཚན་ཉིད་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 68a

སྦྱར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་ངེས་པར་བཟུང་སྟེ། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དངོས་མེད་ན། །མཚན་ཉིད་གང་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར། ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། སྔར། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་

དངོས་པོ་ནི། །འགའ་ཡང་གང་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པའི་རིགས་པས་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དངོས་པོ་འགའ་ཡང་མེད་ན་མཚན་ཉིད་གང་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞི་

བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་མི་འགྲུབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དངོས་མེད་ན། །མཚན་ཉིད་གང་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞིའི་དངོས་པོ་མེད་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞི་བཞིན་དུ་དེ་ལ་མཚན་

ཉིད་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་མི་འགྲུབ་པོ། །དེ་ཉིད་བསྣན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་མེད་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་འཇུག་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །ཡང་ན་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་

གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་གཉིས་གྱིས་དེ་མཚོན་པར་བྱར་མི་རུང་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་ནམ་མཁའ་ནི་མི་སྒྲིབ་པ་ཁོ་ནར་སྟོན་པས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་

གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་དེ་དག་གི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དངོས་མེད་ན། །མཚན་ཉིད་གང་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དེ་འབྱུང་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་སྨྲ་བར་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞིའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།

གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨྲ་བ་གང་དག་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་བཞིན་དུ་འདོད་པ་དེ་དག་གི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་། མཚན་ཉིད་དག་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མི་འཇུག་པས་མཚན་ཉིད་མེད་ལ། མཚན་ཉིད་མེད་ན་ཡང་མཚན་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 68b

ཉིད་ཀྱི་གཞིའི་དངོས་པོ་མེད་པས་དེ་ལ་ཡང་། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དངོས་མེད་ན། །མཚན་ཉིད་གང་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དེ་འབྱུང་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་

ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་མི་སྒྲིབ་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་ས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་སྲ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་ནམ་མཁའ་ལས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་པོ་སྨྲ་

བར་འདོད་པ་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་མི་སྒྲིབ་པ་ཡང་ནམ་མཁའ་ལས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བསྣན་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་དེ། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དངོས་པོ་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་ན།

མཚན་ཉིད་གང་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་འཇུག་པ་མི་འགྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་སྔར་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ནམ་མཁའ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མཚན་ཉིད་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མི་འགྲུབ་པ་ཉིད་དུ་

བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་དེའི་དོན་ནི་འདི་ལ་མཚན་ཉིད་འདི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞིའི་ཆོས་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དེས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་

གཞི་ནམ་མཁའ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མཚན་ཉིད་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བའི་གཏན་ཚིགས་དེའི་དོན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་མཚན་ཉིད་མི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞིའི་ཆོས་ནམ་མཁའ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པའི་

སྒོ་དེ་ནས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་མི་འཐད་པར་སྟོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཐད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ། མཚན་ཉིད་མེད་ལ་མཚན་ཉིད་ནི། །མི་འཇུག་མཚན་ཉིད་བཅས་ལ་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 69a

མིན། །དེའི་ཚེ་མེད་པ་ལ་ནི་མཚན་ཉིད་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་ཡང་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ལ་ནི་མཚན་ཉིད་མི་འཇུག་སྟེ། གང་

གི་ཚེ་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་མཚན་ཉིད་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ལ་མཚན་ཉིད་མི་འཇུག་གོ། །མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་མི་འཇུག་སྟེ། གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་

དོན་དམ་པར་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ནི་དེ་ལ་མཚན་ཉིད་འཇུག་པར་ཡང་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ལ་ཡང་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་དང་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཡང་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར།

མཚན་བཅས་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ལས། །གཞན་ལའང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་དང་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་རྣམ་པ་སྔར་ཅི་སྐད་བསྟན་པ་དང་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ནི་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པ་

གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞིག་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ནི་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་དང་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ལས་གཞན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་འགའ་ལ་ཡང་མཚན་

ཉིད་འཇུག་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པའི་དོན་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་དང་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་འཇུག་པར་

མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། མཚན་ཉིད་འཇུག་པའི་དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པའི་དོན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ནམ་མཁའ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མཚན་ཉིད་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་མ་གྲུབ་པོ། །ཡང་ན་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་མཚན་ཉིད་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 69b

དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་འཇུག་པ་དེ་ནི་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཚན་ཉིད་མེད་ལ་མཚན་ཉིད་ནི། །མི་འཇུག །ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དེའི་དོན་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གྲགས་པ་ཡིན་པས་འདིར་ཚད་མས་སྒྲུབ་མི་དགོས་སོ། །ད་ནི་མཚན་ཉིད་བཅས་ལ་མིན། །ཞེས་

བྱ་བ་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་ལ་མཚན་ཉིད་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་དེ་ནི་དམ་བཅའ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དེའི་དོན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བཤད་པའི་ཚད་མ་སྟོན་ཏེ། མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་ལ་མཚན་ཉིད་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དམ་བཅའ་བ་ཉེ་བར་

གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཆོས་ནི་མཚན་ཉིད་གང་གིས་མཚོན་ན་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་ལ་མཚན་ཉིད་མི་འཇུག་པ་དེའི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ནི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་

ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་ནི་དེའི་དབང་གིས་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་མཚན་ཉིད་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་ལ་མཚན་ཉིད་མི་འཇུག་པའི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དེའི་དབང་གིས་བསྟན་དགོས་ཏེ། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་

དེ་ལས་གཞན་པ་ས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་དག་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་ལ་མཚན་ཉིད་མི་འཇུག་པ་དང་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་དག་ཡིན་ནོ། །འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དོན་དམ་པར་མི་སྒྲིབ་པ་ནི་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་

ཏེ། མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྲ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་སྲ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་

མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་སྒྲིབ་པ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྨྲ་བ་དག་རྣམ་གྲངས་ལས་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པ་ལ་མཚན་ཉིད་འཇུག་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྨྲ་བ་ཞེས་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 70a

བྱ་བ་འོས་པ་པ་དག་ན་རེ་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྲོག་གི་རྫས་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་དེ་ལས་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཡང་སྨྲ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་རྫས་ལ་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་དེ་ལས་ནི་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པར་ཡང་སྨྲ་

བས་དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་དང་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་མཚན་ཉིད་འཇུག་པས་ཁྱེད་ན་རེ་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་དང་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ལ་མཚན་ཉིད་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཉེས་པ་དེ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་

ཟེར་བ་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཡང་བཤད་པ། མཚན་བཅས་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ལས། །གཞན་ལའང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འདི་ཡང་བཟླས་ཏེ་བཤད་དོ། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཉི་གའི་

བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་གཉིས་གནས་གཅིག་ན་འདུག་པ་མ་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་བྱ་གག་ཕྱེད་ཤི་ཕྱེད་གསོན་པ་མི་སྲིད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། མཚན་

ཉིད་མེད་པ་ཡང་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ་བྱ་གག་ཕྱེད་ཤི་ཕྱེད་གསོན་པ་ལྟ་བུ་དངོས་པོ་མི་མཐུན་པ་གཉིས་གནས་གཅིག་ན་འདུག་པ་མི་སྲིད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ལྟོས་པའི་དབང་གིས་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོར་ངེས་པ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་བུ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་

ཕ་ཡིན་ལ་ཕ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་བུ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་སྲོག་གི་གནས་སྐབས་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ལ། ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་

པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། ལྟོས་པའི་ངེས་པ་ཡང་མེ་དང་བུད་ཤིང་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལས་འོག་ནས་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འོག་ནས། གལ་ཏེ་ཤིང་ལྟོས་མེ་ཡིན་ལ། །གལ་ཏེ་མེ་ལྟོས་ཤིང་ཡིན་ན། །གང་ལ་ལྟོས་པའི་མེ་དང་ཤིང་། །དང་པོར་གྲུབ་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 70b

པ་གང་ཞིག་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་གལ་ཏེ་སྲོག་ལ་ལྟོས་ནས་ལུས་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ་ལུས་ལ་ལྟོས་ནས་སྲོག་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན་གང་ལ་ལྟོས་ནས་སྲོག་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ལུས་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་པ་དེ་གཉིས་ལས་

གང་དང་པོར་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཕྱོགས་གཉི་གར་བསྟན་པའི་སྐྱོན་ཉིས་འགྱུར་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔར། མཚན་ཉིད་མེད་ལ་མཚན་ཉིད་ནི། །མི་འཇུག་མཚན་ཉིད་བཅས་ལ་མིན། །

ཞེས་ཕྱོགས་གཉི་གར་བསྟན་པའི་སྐྱོན་དེ་གཉི་གས་འདིར་གཏད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྨྲ་བ་དག་གི་ཕྱོགས་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ནི། མཚན་ཉིད་མེད་ལ་མཚན་ཉིད་ནི། །མི་འཇུག །ཅེས་བྱ་བ་འདི་ལ་དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་

དངོས་པོ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དངོས་པོ་མེད་ན་གཞི་མེད་པ་ལ་མཚན་ཉིད་འཇུག་པར་མི་འཐད་དོ། །མཚན་ཉིད་བཅས་ལ་མཚན་ཉིད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་འཇུག་པར་མི་འཐད་དེ་དགོས་

པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཚན་ཉིད་མེད་ལ་མཚན་ཉིད་ནི། །མི་འཇུག་མཚན་ཉིད་བཅས་ལ་མིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འདི་ལ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་གནས་བརྟན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ནི་རིགས་པ་མ་

མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་བརྟན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་སུན་འབྱིན་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གནས་བརྟན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏས་དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དངོས་པོ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་

དངོས་པོ་མེད་ན་གཞི་མེད་པ་ལ་མཚན་ཉིད་འཇུག་པར་མི་འཐད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་ཅི་ལྟར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ཡོད་ན་དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁྱོད་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 71a

ཀྱིས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པས། དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ན་དོན་དམ་པར་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་མི་འཐད་པའི་

ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཚན་ཉིད་ཡོད་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གནས་བརྟན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏས་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་འཇུག་པ་མི་འཐད་དེ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རྣམ་

པར་བཤད་པ་དེ་ཅི་ལྟར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ལ་མཚན་ཉིད་འཇུག་པ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་གྲུབ་ན་དེ་ལྟར་

མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་ལ་མཚན་ཉིད་འཇུག་པ་འགལ་བ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་གང་ཟག་ཕ་རོལ་པོ་འགའ་ཞིག་གིས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་བརྗེད་པ་ལ་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་འདིའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་

ལ་མཚན་ཉིད་འཇུག་པ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གནས་བརྟན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་

ཀྱི་གཞི་ལ་མཚན་ཉིད་འཇུག་པར་མི་འཐད་པས། མཚན་ཉིད་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ན། །མཚན་གཞི་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་གྱི་དབང་གིས་མཇུག་བསྡུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཚན་ཉིད་མེད་ལ་མཚན་ཉིད་ནི། །མི་འཇུག་མཚན་ཉིད་བཅས་ལ་མིན། །མཚན་བཅས་

མཚན་ཉིད་མེད་པ་ལས། །གཞན་ལའང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཅི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ལ་མཚན་ཉིད་འཇུག་པ་མི་འཐད་པས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 71b

མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་མཚོན་པར་མི་བྱེད་ཤེས་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །བསྟན་པའི་དོན་གྱི་དབང་གིས་མཇུག་བསྡུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པས་ནམ་མཁའི་ཁམས་ངོ་བོ་ཉིད་

མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བརྩམས་པས་དེ་བསྟན་པའི་དོན་གྱི་དབང་གིས་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་དགག་པའི་མཇུག་བསྡུས་སོ།། །།བམ་པོ་སུམ་ཅུ་བཞི་པ། འདིར་མཁས་སུ་རེ་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཁ་ཅིག་རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་

བརྗོད་པ་བརྣག་པར་མི་བཟོད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཕ་རོལ་པོ་གང་དག་ནམ་མཁའ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་དག་གི་ཕྱོགས་དབུ་མ་པས་སུན་ཕྱུང་བ་དང་། འདིར་ཕ་རོལ་པོ་རིགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་མཁས་སུ་རེ་བ་དག་དབུ་མ་པ་ལ་བྱུང་རྒྱལ་དུ་འདི་སྐད་ཅེས་

ཟེར་ན་དེ་ཡང་མི་རུང་བར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་མཁས་སུ་རེ་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཁ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་སྡེ་པ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་བདག་ཉིད་མཁས་པ་མ་ཡིན་བཞིན་དུ་རིགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་མཁས་སུ་རེ་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དག་གོ། །དེ་དག་གི་རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་

ནི་རིགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ནམ་མཁའ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་མཚན་ཉིད་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ནི་དབུ་མ་པས་དེ་དག་ལ་ཁྱེད་ཅག་རིགས་པའི་བསྟན་བཅོས་བསླབས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དངོས་

མེད་ན། །མཚན་ཉིད་གང་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་ཅི་སྐད་བསྟན་པ་དག་བཞིན་ནོ། །ཕ་རོལ་པོ་དག་རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་དེ་བརྗོད་པ་བརྣག་པར་མི་བཟོད་པ་ན་དབུ་མ་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ནམ་མཁའ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་

རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་སྔར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ནམ་མཁའ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མཚན་ཉིད་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ན་ཞེས་ཟེར་བར་སྦྱར་རོ། །ཁྱེད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་སྔ་ཕྱིར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 72a

དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་སྔར་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་ན་ཁྱེད་དབུ་མ་པས། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་སྔ་རོལ་ན། །ནམ་མཁའ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པ་དག་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཁོ་བོ་ཅག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མཚན་ཉིད་

འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ནམ་མཁའ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་སྔ་ཕྱིར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་

དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལ། གལ་ཏེ་སྒྲ་སྐྱེས་པའི་སྔོན་རོལ་ན་བྱས་པ་ཉིད་ཡོད་ན་ནི་སྒྲ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་རུང་ངོ་། །འོན་ཏེ་སྒྲ་སྐྱེས་པའི་སྔོན་རོལ་ན་བྱས་པ་ཉིད་མེད་དེ་

ཕྱིས་ཡོད་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེའི་ཚིག་དེ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་ཕྱོགས་སྔ་མ་སྨྲ་བ་འགའ་ཞིག་གིས་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལ། ཁ་

ཅིག་ན་རེ་གལ་ཏེ་སྒྲ་སྐྱེས་པའི་སྔོན་རོལ་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་བྱས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་ན་ནི་སྒྲ་ལ་བྱས་པ་ཉིད་དང་མ་འབྲེལ་བའི་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་རུང་ངོ་། །འོན་ཏེ་སྒྲ་སྐྱེས་པའི་སྔོན་རོལ་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་བྱས་པ་

ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་མེད་དེ་ཕྱིས་ཡོད་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་དེ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཕྱོགས་སྔ་མ་སྨྲ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་ལྟར་

སྣང་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྱེད་ཀྱིས། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་སྔ་རོལ་ན། །ནམ་མཁའ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཁོ་བོ་ཅག་གི་གཏན་ཚིགས་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཅི་སྐད་སྨྲས་པ་སུན་འབྱིན་པར་འདོད་པས་ཁོ་བོ་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 72b

ཅག་གི་གཏན་ཚིགས་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགོག་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་དེ་ཡང་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་བཤད་པ། མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞིའི་

ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ལ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞིའི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་དག་གི་དོན་དམ་པ་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པར་བསལ་བས་དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་མི་འཐད་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མི་སྲིད་པས་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་ནི་འབད་པ་མི་རྩོམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། མཚན་ཉིད་ཀྱང་

མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་དེ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་གཞན་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞིའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་མིག་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་མཆེད་དེ་དག་གི་དོན་དམ་པ་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གི་དོན་དམ་པར་བསལ་བས་དེའི་ཕྱིར་

མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་མི་འཐད་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མི་སྲིད་པས་ཁྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་ནི་ཁོ་བོ་འབད་པ་མི་རྩོམ་མོ། །ཁྱེད་ན་རེ་འདི་སྐད་ཅེས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་སྔ་ཕྱིར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་

གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པས་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལ་ཡང་ཁྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་རིགས་པ་ཉོན་ཅིག་དང་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཅི་ལྟར་མ་གྲུབ་

པ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྔ་ཕྱི་མི་སྲིད་པར་བསྟན་པ་ཁོ་ནས་གཞན་ཉིད་དགག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། སྔར། གལ་ཏེ་མཚན་ལས་སྔ་གྱུར་ན། །མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་

མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་བསྟན་པ་ཁོ་ནས་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་གཞན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དགག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 73a

ནོ། དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལ། གང་དག་ན་རེ་སྒྲ་སྐྱེས་པའི་སྔོན་རོལ་ན་བྱས་པ་ཉིད་ཡོད་ན་ནི་སྒྲ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་རུང་ངོ་། །འོན་ཏེ་སྒྲ་སྐྱེས་པའི་སྔོན་རོལ་ན་བྱས་པ་ཉིད་མེད་དེ་ཕྱིས་ཡོད་ན་ནི་གཏན་

ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེའི་ཚིག་དེ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་བདེན་ཏེ། སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཚིག་གི་བདག་ཉིད་དང་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།

དེ་ལ་ཚིག་གི་བདག་ཉིད་ནི་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་བློ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ལ། དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ནི་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་མ་བརྗོད་པའི་མདུན་རོལ་ན་ཡང་སྒྲ་ལ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡོད་

པ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལས་དེ་ལ་གང་དག་གལ་ཏེ་སྒྲ་སྐྱེས་པའི་སྔོན་རོལ་ན་བྱས་པ་ཉིད་ཡོད་ན་ནི་སྒྲ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་རུང་ངོ་། །འོན་ཏེ་སྒྲ་སྐྱེས་པའི་སྔ་རོལ་ན་བྱས་པ་ཉིད་མེད་དེ་ཕྱིས་ཡོད་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་

ཟེར་བ་དེའི་ཚིག་དེ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་བདེན་ནོ། །ཁོ་བོ་ཅག་དབུ་མ་པའི་གཏན་ཚིགས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྔོན་རོལ་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རིགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལེགས་པ་ཡིན་པས་ཁྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་

བྱ་བ་དེ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མཁས་སུ་རེ་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དེ་དག་དབུ་མའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་བརྒྱད་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ལན་ཙམ་ཡང་འདེབས་མི་ནུས་བཞིན་དུ་དབུ་མའི་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ལྟ་བུ་ལ་ལྟག་ཆོད་དུ་རྒོལ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་གིས་ནི་བདག་

ཉིད་རིགས་པའི་སྒོ་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་གང་ལ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཡང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པས། དེས་ན་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བ་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 73b

ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་གཞན་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་དག་ན་རེ། སྔར་ཁྱེད་དབུ་མ་པས་གཞན་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱོགས་ལ་ཡང་སྨྲ་བར་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞིའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་

བཞིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་གང་ལ་གཞན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ཡང་མེད་པ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་དང་སྲ་བ་ཉིད་ལྟ་བུ་ནི་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྲ་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནམ་

མཁའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པས་སྲ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནམ་མཁའ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་གྱི་མི་སྒྲིབ་པ་དང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་གང་ལ་གཞན་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་གཞན་ཡིན་ཡང་མི་སྒྲིབ་པ་

ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནམ་མཁའ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པས་དེས་ན་མི་སྒྲིབ་པ་དང་ནམ་མཁའ་གཞན་ཡང་ཡིན་ལ། མི་སྒྲིབ་པ་དེ་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱེད་དབུ་མ་པས་ཁོ་བོ་ཅག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་

རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་དམ་པར་གཞན་ཉིད་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་མ་

གྲུབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ཁྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་དམ་པར་མི་སྒྲིབ་པ་དང་ནམ་མཁའ་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་ཡང་མ་གྲུབ་ལ། མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་

པར་ཡང་མ་གྲུབ་པས་དེས་ན་གཞན་ཡང་ཡིན་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ཡང་ཡིན་པས་མི་སྒྲིབ་པ་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མི་རུང་བས་དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 74a

འབྲེལ་པ་འགོག་པར་མི་བྱེད་དེ། མངོན་སུམ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་སྤང་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དོན་དམ་པར་གཞན་ཉིད་དང་མེད་པ་མི་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་

པ་ཡང་སྤོང་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་མཚན་ཉིད་མི་སྒྲིབ་པ་དེ་ས་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བཤད་པས། འོ་ན་དོན་གྱིས་གོ་བའི་སྒོ་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་སྒྲིབ་པ་དེ་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་དེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་

བདེན་པར་གཏོགས་པའི་དངོས་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། མི་སྒྲིབ་པ་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་གཏོགས་པའི་དངོས་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པས་དེའི་ཕྱིར་

མངོན་སུམ་དང་འགལ་བའི་གནོད་པ་ཡང་མེད་དོ། །ཞར་ལ་བཤད་པས་ཆོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞར་ལ་བཤད་པས་ཆོག་གིས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་དགག་པའི་སྐབས་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིར་སྨྲས་པ། དོན་དམ་པར་ནམ་མཁའ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་

ཡིན་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ན་གང་མེད་པ་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་མི་འདོད་དེ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་ནི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁམས་དྲུག་པོ་འདི་དག་ནི་སྐྱེས་བུའོ་ཞེས་གསུངས་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་

ལ་སོགས་པས་ནི་མཚན་ཉིད་དགག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་འདིར་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི་ཁམས་དྲུག་པོ་དག་རྫས་སུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་རང་གི་སྡེ་པ་དང་གཞན་དག་ན་རེ་དོན་དམ་པར་ནམ་མཁའ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་

ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པ་དག་གིས་ནམ་མཁའ་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་སྒྲུབ་སྟེ། དེ་དག་གི་སྒྲུབ་པའི་ཚིག་དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། ཆོས་མི་མཐུན་པའི་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 74b

ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་དང་། ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ཡང་ལུང་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁམས་དྲུག་པོ་འདི་དག་ནི་སྐྱེས་བུའོ་ཞེས་གསུངས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཁམས་དྲུག་པོ་དག་ནི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། སྐྱེས་

བུ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་པར་གསུངས་ཏེ། དེས་ན་ནམ་མཁའ་ནི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ་འདིར་དེ་དག་གི་བསམ་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྔར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ནམ་མཁའ་དེ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཉིད་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་པར་བསྒྲུབས་པ་མ་

གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་། ད་འདིར་ལུང་ལས་ནམ་མཁའ་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ལུང་དེ་ཁྱེད་དབུ་མ་པ་ཡང་ཁས་ལེན་པས་དེས་ན་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནམ་མཁའ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་

ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་པས་དེའི་ཕྱིར། མཚན་གཞི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ན། །མཚན་ཉིད་ཀྱང་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ད་འདི་མན་ཆད་ནི་མཚན་ཉིད་དགག་པའི་སྒོ་ནས་ནམ་

མཁའ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་ཁྱེད་ཅག་སྔར་ནམ་མཁའ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་ལ་ཁོ་བོས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་མི་འཐད་པར་ལུང་དང་རིགས་པས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཟིན་པས་དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱང་

ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞིའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་དཔེ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཅི་ལྟར་དོན་དམ་པར་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཉིད་དུ་

མ་གྲུབ་པས་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞིའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ་འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་མེད་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དོན་དམ་པར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འཐད་པས་མཚན་ཉིད་ནམ་མཁའ་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 75a

ཡང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞིའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་མེད་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་བས་ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་

ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མ་ཟད་དེ་དཔེ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕ་རོལ་པོ་དག་ནམ་མཁའ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་འདི་ན་གང་མེད་པ་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་མི་འདོད་དེ་དཔེར་ན་

ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་འདི་ན་གང་ཡོད་པ་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་དེ། དཔེར་ན་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མདོ་མཛད་པས་དགོངས་སོ། །

གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉེ་བར་བརྟགས་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས། དེའི་ཕྱིར་མཚན་གཞི་ཡོད་མིན་ཏེ། །མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན། །ཞེས་མཇུག་བསྡུ་བ་མཛད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་ཚད་

མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་མེད་པར་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཁྱེད་ལ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་

པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁོ་བོ་ལ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་མེད་པར་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་མདོ་མཛད་པས་དགོངས་སོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ནམ་མཁའ་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ་

ཡུལ་དེ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་སྤང་བའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་གཟུགས་བཞིན་ནོ་ཡང་ན་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 75b

འདིར་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་བདག་ཉིད་ཆོས་མངོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་མི་མཁས་བཞིན་དུ། སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཆོས་མངོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་མི་མཁྱེན་པ་སྐད་དུ་ཟུར་སྙོགས་བྱེད་ཅིང་དོན་དམ་པར་ནམ་མཁའ་དངོས་པོ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་གི་སྒྲུབ་པའི་ཚིག་དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཅན་

དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། དཔེ་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་དཔེར་ན་གཟུགས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་གཟུགས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ལ་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ནུབ་པར་གྱུར་

ཅིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡུལ་དེ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་

ནམ་མཁའི་ཡུལ་དེ་ལ་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡུལ་དེ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ནམ་

མཁའ་ཡང་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དཔེར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས་རྣམ་ཤེས་

མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་

སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་ཡང་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 76a

ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ནུབ་པར་གྱུར་ཅིང་སྣ་ཚོགས་རྣམས་ཡོད་ལ་མི་བྱེད་པས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྙོམས་པར་

འཇུག་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ཡང་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ་དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དཔེར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་ཡང་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡིན་

ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ་དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་བཤད་པ། འདི་ལ་དོན་དམ་པར་ནམ་མཁའ་དེ་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་འམ་མཚན་ཉིད་ཡིན་གྲང་ན། མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དེ་དག་

ཅི་ལྟར་མི་སྲིད་པ་དེ་ལྟར་ནི་སྔར་བསྟན་ཟིན་པས་དེས་ན་གང་གི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལས། མཚན་གཞི་མཚན་ཉིད་མ་གཏོགས་པའི། །དངོས་པོ་ཡང་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་དཔེ་མ་བསྟན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགྲུབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཆོས་མངོན་པའི་

ལོ་རྒྱུས་ལ་མཁས་སུ་རེ་བ་ཁྱེད་དང་། ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཆོས་མངོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་དག་ཇེ་དཔྱད་པར་བྱས་ཉོན་ཅིག །ཁྱེད་ཆོས་མངོན་པ་པ་དག་དོན་དམ་པར་ནམ་མཁའ་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཆོས་ཅན་ནམ་མཁའ་དེ་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་གྲང་ན། ནམ་

མཁའ་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་ན་དེ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞིའམ་མཚན་ཉིད་ཅིག་ཡིན་གྲང་ན། མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དེ་དག་དོན་དམ་པར་ཅི་ལྟར་མི་སྲིད་པ་དེ་ལྟར་ནི་སྔར་བསྟན་ཟིན་པས་དེས་ན་གང་གི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་

མ་གཏོགས་པའི་དངོས་པོ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱི་ཆོས་ཅན་ནམ་མཁའ་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མ་གྲུབ་པས་ཁྱེད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཉམས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕྱོགས་ཉམས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་ཡང་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཉི་གའི་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 76b

ཕྱོགས་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཡང་བསྣན་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱེད་ཀྱིས་བརློམས་ཏེ་སྨྲས་པའི་དཔེ་གཟུགས་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་མེད་པར་ཁྱེད་ཀྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནམ་མཁའ་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འགྲུབ་པ་མེད་དོ། །

ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་དོན་དམ་པར་ཁྱེད་ཀྱི་དཔེ་གཟུགས་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་མ་གྲུབ་སྟེ། གལ་ཏེ་འདི་ལ་དོན་དམ་པར་གཟུགས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཡོད་ན་དེ་དག་ཀྱང་

མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞིའམ་མཚན་ཉིད་ཅིག་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དེ་དག་ཅི་ལྟར་མི་སྲིད་པ་དེ་ལྟར་སྔར་བསྟན་ཟིན་པས་ཁྱེད་ཀྱི་དཔེ་དེ་དག་ཀྱང་མ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དཔེ་མ་བསྟན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགྲུབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། ཁྱེད་ཀྱིས་བརློམས་ཏེ་སྨྲས་

པའི་གཏན་ཚིགས་ཡུལ་དེ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ཀྱང་ནམ་མཁའ་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་རུང་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་མངོན་པ་ཉིད་ལས་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་།

སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཆགས་པ་དང་ཞེན་པ་དང་འཆུམས་པ་དང་ལྷག་པར་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་དག་ཡིན་པར་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་གཟུགས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་སྤོང་ཞིང་ནམ་མཁའི་ཡུལ་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་

སྐབས་སུ་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ནུབ་པར་གྱུར་ཅིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་

གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཚེ་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁ་དོག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་དམིགས་པར་མི་བྱེད་པས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་སོ། །དབྱིབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་དམིགས་པར་མི་བྱེད་པས་ནི་ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 77a

རྣམས་ནུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །སྤྲིན་དང་། དུ་བ་དང་། རྡུལ་དང་། ཁུག་རྣ་དང་། གྲིབ་མ་དང་། ཉི་མ་དང་། སྣང་བ་དང་། མུན་པ་དང་། ཁ་དོག་དང་། དབྱིབས་དང་། གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་དམིགས་པར་མི་བྱེད་པས་ནི་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་

ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་དེའི་ཚེ་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ནམ་མཁའི་ཡུལ་དེ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ཡོད་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ལྡོག་པར་འགྱུར་བས་

འདོད་ཆགས་དང་གཟུགས་དེ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ནམ་མཁའི་ཡུལ་དེ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་སྤོང་ཞིང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྐབས་སུ་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་

འདས་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཚེ་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་འདི་ལྟ་སྟེ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་དེ་ལ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།

དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབའ་ཞིག་གོ་སྙམ་ནས་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་དེའི་ཚེ་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་

རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ཡོད་ཀྱང་ནམ་མཁའི་ཡུལ་དེ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ལྡོག་པར་འགྱུར་བས་འདོད་ཆགས་དང་ནམ་མཁའ་དེ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་སྤོང་ཞིང་

ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྐབས་སུ་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཚེ་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 77b

གིས་འདི་ལྟ་སྟེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་དེ་ལ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་ནས་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་

པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་ཚེ་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ཡོད་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ལྡོག་པར་འགྱུར་བས་འདོད་ཆགས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་རྣལ་

འབྱོར་པ་དེ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་སྤོང་ཞིང་ཡོད་མིན་མེད་མིན་གྱི་ཡུལ་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྐབས་སུ་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ་

ཞེས་གསུངས་པའི་ཚེ་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་དེ་ལ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་

ནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཡོད་མིན་མེད་མིན་གྱི་ཡུལ་དེ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ཡོད་ཀྱང་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ལྡོག་པར་འགྱུར་བས་

འདོད་ཆགས་དང་ཅི་ཡང་མེད་པ་དེ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡན་ཆད་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་པའི་ལམ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་པས། དེའི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་གཟུགས་དང་ནམ་མཁའ་དང་རྣམ་པར་

ཤེས་པ་དང་ཅི་ཡང་མེད་པ་དང་ཡོད་མིན་མེད་མིན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཉམ་པར་གཞག་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པར་མཐོང་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 78a

བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཆོས་མངོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས་གསུངས་བཞིན་དུ། ཁྱེད་ཅག་ཆོས་མངོན་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་ཅིང་ནམ་མཁའ་དངོས་པོ་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་

དང་དཔེ་སྟོན་པ་ནི་ཁྱེད་རང་གི་ཚིག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱེད་ཅག་རང་ཉིད་ཆོས་མངོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཤིན་དུ་རྨོངས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཆོས་མངོན་པ་པ་དག་ན་རེ་ངེད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པས་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དཔེར་

ན་གཟུགས་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་དག་མ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཡང་ན་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་

པའི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་དེ་ཁྱེད་ལ་ཡང་གྲུབ་པས་དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་དེ་གྲུབ་པས་ནམ་མཁའ་དངོས་པོ་ཡིན་པར་འགྲུབ་པོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་གཞན་གང་ཡང་རུང་བ་

དག་ཀྱང་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དག་ཀྱང་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་གང་ཡང་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིས་

ནི་སྡེ་པ་གཞན་དག་གི་སྒྲུབ་པ། ནམ་མཁའ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་ཕྱིར་དང་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ལ་ཡང་སྐྱོན་གྱིས་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཚན་གཞི་མཚན་ཉིད་

མ་གཏོགས་པའི། །དངོས་པོ་ཡང་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རིགས་པ་འདིས་ནི་སྡེ་པ་གཞན་དག་གི་སྒྲུབ་པ་དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དག་ལ་ཡང་གཞི་མ་གྲུབ་པ་དང་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནམ་མཁའ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 78b

པའི་གཏན་ཚིགས་གཟུགས་ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་ཕྱིར་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་དག་གི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡང་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དག་གི་སྒྲུབ་པ་དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་

ཆོས་ཡིན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ནམ་མཁའ་ནི་གཟུགས་ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་ལ་གཟུགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཡོངས་སུ་གཅད་དུ་རུང་གི་སྒྲུབ་པ་ལ་གཟུགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཡོངས་སུ་བཅད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རམ། ཡང་ན་ནམ་མཁའ་ནི་

གཟུགས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་ཅིང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་གཟུགས་ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ནམ་མཁའ་དང་འགོག་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་དག་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ནམ་མཁའ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་དང་

དཔེའི་སྐྱོན་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །མདོ་སྡེ་པ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ནམ་མཁའ་དངོས་པོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ད་ནི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་རྫས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་

པ་དག་ནམ་མཁའ་དངོས་པོར་འདོད་པ་ཉིད་བཀག་པ་དང་། འདིར་མདོ་སྡེ་པ་དག་ན་རེ་ཁྱེད་དབུ་མ་པ་ནམ་མཁའ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཆགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་གི་གཞུང་ལས་ནམ་མཁའ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་

ཏེ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་རྫས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཙམ་ཡིན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡུལ་དེ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་

ཞེས་བྱ་བ་དེས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། འདི་མན་ཆད་ཀྱིས་ནི་མདོ་སྡེ་པ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ནམ་མཁའ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་དེ་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ་སྔར་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་ནམ་

เล่ม ๑๐๐ · หน้า 79a

མཁའ་དངོས་པོར་འདོད་པའི་གཏན་ཚིགས་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཡུལ་དེ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་མི་འཐད་པར་བསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་པ་དག་ནམ་མཁའ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་

འདོད་པ་ཡང་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་མདོ་སྡེ་པ་ནམ་མཁའ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དེ་དགག་པའི་འཐད་པ་གཞན་ཡང་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འོན་ཀྱང་དེ་དག་ནམ་མཁའ་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་དགག་

པ་ཆེས་གསལ་བར་བརྗོད་པར་བཞེད་པས་དེ་ཉིད་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་སྔ་མ་བཀག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་པ་དག་ནམ་མཁའ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་དགག་པ་སྔ་མ་

བས་ཀྱང་ཆེས་གསལ་བའི་དགག་པ་གཞན་བརྗོད་པར་བཞེད་པས་དེ་ཉིད་འདིར་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དགག་པ་ཆེས་བསལ་བ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ནི་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བས་དེ་བསྟན་

ཟིན་པས་དེའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། དངོས་མེད་གང་གི་ཡིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ནི་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བས་ཅི་ཞིག་བསྟན་ཟིན་ཞེ་ན། སྔར་ཕུང་པོ་བརྟག་པའི་སྐབས་སུ་

ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་ཕྱེད་གོང་མ་དེས་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བར་བཏགས་པ་གང་ཡིན་

པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་གང་གི་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དོན་དེ་རབ་ཏུ་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར། མཚན་གཞི་མཚན་ཉིད་མ་གཏོགས་པའི། །དངོས་པོ་ཡང་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བསྟན་པས་དངོས་པོ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་

ที่มาและสัญญาอนุญาต

ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ

สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน

README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

  • หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
  • ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด